Atos 19
Ri utzilaj rutzij ri Dios pa kachʼabel (CAKNT) vs NVT
1 Y cuando ri Apolos c'o pa tenemit Corinto, ri Pablo xk'ax pa tak tenemit ri jec'o-e parui' juyu' pa rech-ulef Galacia y Frigia. Y c'ajari' xapon pa tenemit Éfeso, y chiri' xeberila' jujun kach'alal.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo viajou pelas regiões do interior até chegar a Éfeso, no litoral, onde encontrou alguns discípulos.
2 Romari' raja' xuc'utuj chique: Cuando xinimaj, ¿xka-pe ri Espíritu Santo pa iwi'? xcha' chique. Y ri kach'alal ri' xqui'ij che: Can manak keta'n xa c'o Espíritu Santo, xecha' che.
2 Ele lhes perguntou: “Vocês receberam o Espírito Santo quando creram?”. “Não”, responderam eles. “Nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo.”
3 Y ri Pablo xuc'utuj chique: ¿Anchique bautismo ri x-an chiwe? xcha' chique. Y ri kach'alal xqui'ij: Roj ja ri bautismo ri ruc'utun can ri Juan Bautista ri x-an chake, xecha'.
3 “Então que batismo vocês receberam?”, perguntou ele. “O batismo de João”, responderam.
4 Y ri Pablo xu'ij chique: Ri bautismo ri xu'on ri Juan, nuk'alajij chi ri winak xquiya' can ri quimac y niqui'en ri nrojo' ri Dios. Pero xu'ij chuka' chi c'o Jun ri xtipe, y jari' tiquinimaj. Y ri' ja ri Jesús, roma ja raja' ri Cristo ri xtak-pe roma ri Dios, xcha' ri Pablo.
4 Paulo disse: “João batizava com o batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois, isto é, em Jesus”.
5 Y cuando xquic'oxaj quiri', xe'an bautizar pa rubi' ri Ajaf Jesús.
5 Assim que ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Y cuando ri Pablo xuya' ruk'a' pa quiwi', xka-pe ri Espíritu Santo pa quiwi', y ja xech'o'n pa ch'aka chic ch'abel ri xuya' ri Espíritu Santo chique, y xquik'alajij ri x-ix chique roma ri Dios.
6 Paulo lhes impôs as mãos e o Espírito Santo veio sobre eles, e falaram em línguas e profetizaram.
7 Y jec'o jun je cablajuj achi'a' chiconojel.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Ri Pablo oxi' ic' xapon chupa ri sinagoga, ri jay anchi' nitzijos-wi rutzij ri Dios. Can man nuxi'j ta ri' nutzijoj ri rutzij ri Jesucristo chique ri winak, y yetzijon chirij ri ru-gobierno ri Dios. Raja' can nutaj ruk'ij quiq'uin chi quiri' jec'o ta niquinimaj.
8 Em seguida, Paulo foi à sinagoga e ali pregou corajosamente durante três meses, argumentando de modo convincente sobre o reino de Deus.
9 Pero jec'o ch'aka ri can cof xqui'en che ri cánima, y man xquinimaj ta. Xa itzel yech'o'n chiquiwech conojel chirij ri Ajaf Jesús, ri utzilaj Bey. Romari' ri Pablo xbe chiquiwech, y xeruc'uaj chuka' ri can quiniman yan ri Ajaf. Y pa jun jay anchi' yetijox-wi winak chi ri achi rubinan Tiranno xquimol-wi-qui', y can k'ij-k'ij xetzijon chirij ri rutzij ri Dios.
9 Mas alguns deles se mostraram endurecidos, rejeitaram a mensagem e falaram publicamente contra o Caminho. Paulo, então, deixou a sinagoga e levou consigo os discípulos, passando a realizar discussões diárias na escola de Tirano.
10 Y ca'i' juna' ri quiri' xu'on ri Pablo. Romari' can conojel ri israelitas y ri man je israelitas ta pa rech-ulef rubinan Asia, xquic'oxaj rutzij ri Ajaf Jesús.
10 Isso continuou durante os dois anos seguintes, e gente de toda a província da Ásia, tanto judeus como gregos, ouviu a palavra do Senhor.
11 Y ri Dios xucusaj ri Pablo chi xeru'on nimalaj tak milagros.
11 Deus concedeu a Paulo o poder de realizar milagres extraordinários.
12 Romari' hasta ri tziak ri nucusaj chi nusu' ruwo'l y chuka' ri rutziak ri nucusaj, xec'uax quiq'uin yawa'i' y ri yawa'i' ri' can xec'achoj riq'uin ri tziak ri'. Chuka' ri winak ri jec'o itzel tak espíritus quiq'uin, ri itzel tak espíritus can xe'el-e, roma xec'uax chuka' ri tziak quiq'uin.
12 Quando lenços ou aventais usados por ele eram colocados sobre enfermos, estes eram curados de suas doenças e deles saíam espíritos malignos.
13 Y jec'o achi'a' israelitas ri yeplakin, ri can yequilesaj itzel tak espíritus. Jujun chique reje' can niquijo' niquicusaj ri rubi' ri Ajaf Jesús chi niqui'en quiri'. Romari' reje' niqui'ij chique ri itzel tak espíritus: Pa rubi' ri Ajaf Jesús ri nutzijoj ri Pablo naka'ij chiwe chi quixel-e, yecha' chique.
13 Alguns judeus viajavam pelas cidades expulsando espíritos malignos. Tentavam usar o nome do Senhor Jesus, dizendo: “Ordeno que saia em nome de Jesus, a quem Paulo anuncia!”.
14 Y can quiri' chuka' niquijo' niqui'en ri je wuku' ralc'ual ri achi israelita rubinan Esceva, ri jun nimalaj sacerdote.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de Ceva, um dos principais sacerdotes.
15 Pero jun mej (bey) reje' xquicusaj ri rubi' ri Jesús chi niquilesaj jun itzel espíritu ri c'o riq'uin jun achi, ri espíritu ri' xch'o'n-pe y xu'ij: Ren weta'n rech ri Jesús y chuka' weta'n rech ri Pablo. Pero rix ¿jix ancu'x (anchique)? xcha' chique.
15 Certa ocasião, o espírito maligno respondeu: “Eu conheço Jesus e conheço Paulo, mas quem são vocês?”.
16 Y ri achi ri c'o ri itzel espíritu riq'uin, xuq'uiak-ri' chiquij ri achi'a' ri', y man jun chic yetiquier niqui'en pa ruk'a', xa can xeruch'ec. Xuretz ri quitziak chiquij, y quiri', can man jun quitziak chiquij y je-socotajnak xelumaj-e (xenimaj-e) chupa ri jay ri'.
16 O homem possuído pelo espírito maligno saltou em cima deles e os atacou com tanta violência que fugiram da casa, despidos e feridos.
17 Y ri xbanataj xna'ex coma conojel. Can xna'ex coma ri israelitas y ri man je israelitas ta ri jec'o chupa ri tenemit Éfeso. Reje' can xquixi'j-qui' roma ri xbanataj. Y ri Ajaf Jesús xyo'x ruk'ij.
17 A notícia do ocorrido se espalhou rapidamente por toda a cidade de Éfeso, tanto entre judeus como entre gregos, e sobre eles veio um temor reverente, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Y je q'uiy chique ri winak ri can quiniman chic ri Ajaf Jesús, yeloka chi niquik'alajij ri itzel tak quino'j (quina'oj) ri quibanon-pe.
18 Muitos dos que creram confessaram suas obras pecaminosas.
19 Y je q'uiy chique reje', je aj-itza' ri rubanon can. Romari' xequic'om-pe ri qui-libros chi itzibel, y can chiquiwech ri winak xequiporoj-wi. Y ri rajil ronojel ri libros ri xeporox, c'o cincuenta mil monedas de plata.
19 Vários deles, que haviam praticado feitiçaria, trouxeram seus livros de encantamentos e os queimaram publicamente. O valor dos livros totalizou cinquenta mil moedas de prata.
20 Y roma ri xbanataj, xk'alajin ri ruchuk'a' ri rutzij ri Ajaf Dios, y je q'uiy winak yeniman rubi' ri Dios.
20 Assim, a mensagem a respeito do Senhor se espalhou amplamente e teve efeito poderoso.
21 Y ri Pablo xpe pa ránima chi nibe pa Macedonia y pa Acaya chiquitz'etic ri kach'alal. Y chuka' xpe pa ránima chi nibe Jerusalem, y nic'atzin chi nibe c'a Roma chuka'.
21 Depois disso, Paulo se sentiu impelido pelo Espírito a passar pela Macedônia e a Acaia antes de ir a Jerusalém. “E, de lá, devo prosseguir para Roma!”, disse ele.
22 Romari' xerutak-e pa Macedonia ri Timoteo y ri Erasto ri yeto'n richi, y raja' xc'ue' chic can juba' pa rech-ulef Asia.
22 Então, enviou adiante dele à Macedônia dois assistentes, Timóteo e Erasto, e permaneceu um pouco mais na província da Ásia.
23 Y pa tenemit Éfeso ri tiempo ri', ri winak can yalan catajinak quiyowal, romari' xecataj chirij ri utzilaj rutzij ri Dios.
23 Por essa época, houve enorme tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Y ja ri jun achi samajiy-plata ri rubinan Demetrio, xyaco quichi ri winak. Roma chiri' pa Éfeso c'o ri rocho ri dios ri ni'ix Diana che, y ja ri ruwachibel ri jay ri' ri yeru'on raja' che plata, y yeruc'ayij. Ri achi ri' y ri je rusamajel, can q'uiy mero niquich'ec chiquij ri tak ruwachibel jay ri yequi'en.
24 Começou com Demétrio, ourives que fabricava modelos de prata do templo da deusa grega Ártemis e que empregava muitos artífices.
25 Romari' ri achi ri' xeroyoj ri rusamajel, y xerumol chuka' ri ch'aka chic banoy ruwachibel ri jay chi ri Diana, y xu'ij chique: Rix iweta'n chi ri jun samaj re' can q'uiy ch'acoj nuya' chake.
25 Ele os reuniu a outros que trabalhavam em ofícios semelhantes e disse: “Senhores, vocês sabem que nossa prosperidade vem deste empreendimento.
26 Pero rix itz'eton y chuka' ic'oxan chic chi ri achi ri ni'ix Pablo che, nu'ij chique ri winak chi ri dioses je-banon coma achi'a' man je dios ta. Y can je q'uiy ri rujalon yan quino'j (quina'oj) y quiniman chic, man xe ta we' pa Éfeso, xa can pa ronojel ri rech-ulef Asia.
26 Mas, como vocês viram e ouviram, esse sujeito, Paulo, convenceu muita gente de que deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. Fez isso não apenas aqui em Éfeso, mas em toda a província.
27 Y man xe ta che ri kasamaj ri man utz ta xtu'on, xa can man utz ta chuka' xtu'on che ri rocho ri ka-dios Diana, roma man jun ruk'ij xti'an can che. Y xa quiri' xti'an che, can man jun rakalen chuka' xti'an che ri nimalaj ka-dios, jun dios ri can niquiya' ruk'ij ri winak ri jec'o pa ronojel tenemit chi ri Asia y ronojel rech-ulef, xcha'.
27 Claro que não me refiro apenas à perda do respeito público por nossa atividade. Também me preocupa que o templo da grande deusa Ártemis perca sua influência e que esta deusa magnífica, adorada em toda a província da Ásia e ao redor do mundo, seja destituída de seu grande prestígio!”.
28 Cuando xquic'oxaj ri xu'ij ri Demetrio chique, ri achi'a' ri' xcataj quiyowal. Y can junan xech'o'n riq'uin ronojel quichuk'a' y xqui'ij: ¡Nim ri Diana ri ka-dios roj aj-Éfeso! xecha'.
28 Ao ouvir isso, ficaram furiosos e começaram a gritar: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
29 Y can conojel ri winak chi ri tenemit Éfeso xebecataj-pe, más que man quieta'n ta anchique roma. Reje' xa ja ri ca'i' achi'a' ri aj-Macedonia, ri je-petenak riq'uin ri Pablo ri xequitz'om. Ri ca'i' achi'a' ri' quibinan Gayo y Aristarco. Y xequic'uaj-e ri anchi' niquimol-wi-qui' ri winak.
29 Em pouco tempo, a cidade toda estava uma confusão. O povo correu para o anfiteatro, arrastando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de viagem de Paulo.
30 Y ri Pablo can xrojo' xoc ta apo anchi' quimolon-wi-qui' chi nich'o'n chiquiwech ri winak, pero ri kach'alal man xquiya' ta lugar che.
30 Ele também quis entrar, mas os discípulos não permitiram.
31 Chuka' jec'o achi'a' c'o quik'ij ri jec'o pa rech-ulef Asia ri jec'o chiri' pa Éfeso, ri xquitak rubixic che ri Pablo que man ntoc-apo ri anchi' quimolon-wi-qui' ri winak. Xqui'en quiri' ri achi'a' ri', roma can niquijo-qui' riq'uin ri Pablo.
31 Alguns amigos de Paulo, oficiais da província, também lhe enviaram um recado no qual suplicaram que não arriscasse a vida entrando no anfiteatro.
32 Y anchi' quimolon-wi-qui', ri winak can yalan pa quichi' niqui'en. Jec'o jujun jun-wi ri niqui'ij, y ch'aka chic jun-wi chic niqui'ij. Y je q'uiy ni man quieta'n ta anchique roma quimolon-apo-qui' quiq'uin. Can satzinak quino'j (sachinak quic'u'x) ri winak ri quimolon-qui'.
32 Lá dentro, em polvorosa, o povo todo gritava, e cada um dizia uma coisa. Na verdade, a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Y chiquicojol ri winak ri quimolon-qui' chiri', jec'o israelitas ri can chiri' pa tenemit jec'o-wi, y reje' chi niquito-qui' chi quiri' man jun ta anchique nipe chiquij, xquiya' runo'j (runa'oj) jun achi ri quiwinak, ri rubinan Alejandro, y can xqui'en che chi tich'o'n-pe chiquiwech ri winak. Y cuando ri Alejandro c'o yan chiquiwech ri winak, xu'on retal che ri ruk'a' chi quietane-ka.
33 Entre a multidão, os judeus empurraram Alexandre para a frente e ordenaram que explicasse a situação. Ele fez sinal pedindo silêncio e tentou falar.
34 Pero ri winak ri' roma xa itzel yequitzu' ri israelitas, cuando xquitzu' ri Alejandro y xquina'ej chi israelita, jun la'k ca'i' horas ri xqui'ij: ¡Nim ri Diana ri ka-dios roj aj-Éfeso! Can riq'uin ronojel quichuk'a' yech'o'n, y junan yech'o'n conojel.
34 No entanto, quando a multidão percebeu que ele era judeu, começou a gritar novamente e continuou por cerca de duas horas: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
35 Y ri jun achi secretario pa tribunal chi ri tenemit ri', xtiquier xeruk'at ri winak riq'uin ri yequi'en; raja' xu'ij chique: Achi'a' chi ri tenemit Éfeso, ¿c'o como jun winak ri man reta'n ta chi iwiq'uin rix aj-Éfeso c'o-wi ri rocho ri Diana y ri ruwachibel ri nimalaj dios Diana ri kajinak-pe chila' chicaj riq'uin ri dios Júpiter chi nichajij?
35 Por fim, o escrivão da cidade conseguiu acalmar a multidão e disse: “Cidadãos de Éfeso, todos sabem que Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis, cuja imagem caiu do céu para nós.
36 Y man jun xti'in chi can man quiri' ta. Romari' quixtane-ka y man tiben ri man utz ta.
36 Portanto, sendo este um fato inegável, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Roma ri achi'a' ri je'ic'amon-pe, man jun ex itzel quibanon o qui'in ta chirij ri Diana, ri i-dios.
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, mas eles não roubaram nada do templo nem disseram coisa alguma contra nossa deusa.
38 Y xa ri Demetrio y ri je rusamajel c'o niquijo' niquich'ojij chirij jun, romari' jec'o achi'a' chi niqui'en juzgar, jec'o tribunales chi ye'an arreglos chi nilitaj ri c'o rumac.
38 “Se Demétrio e seus artífices têm alguma queixa contra eles, os tribunais estão abertos e há oficiais disponíveis para ouvir o caso. Que façam acusações formais.
39 Y xa c'o jun chic ex nijo' ni'ij, kacha' jun k'ij chi nakamol-ki' konojel y naka'an arreglar, anche'l ri nu'ij ri ka-ley.
39 E, se há outras queixas que desejam apresentar, elas podem ser resolvidas em assembleia, conforme a lei.
40 Roma cami xa choj quiri' kamolon-ki'; y xa ta nic'utux chake anchique roma kamolon-ki' y anchique roma je-catajinak-pe ri winak, man jun anchique xkojtiquier xtaka'ij. Y xa xti'ix-ka chakij chi kamolon-ki' chi jojcataj chirij ri gobierno, man utz ta nu'on chake.
40 Corremos o perigo de ser acusados de provocar desordem, pois não há motivo para este tumulto. E, se exigirem de nós uma explicação, não teremos o que dizer”.
41 Y ri achi secretario chi ri tenemit can xe xu'ij ri tzij ri', xu'ij chique ri winak chi utz yebe chi tak cocho.
41 Então os despediu, e a multidão se dispersou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.