Lucas 22
RI DIOS NCH'O PA KACH'ABÜL CHEKE (CAKENT) vs ARA
1 Y xa chuak'-cabij c'a ri quinimak'ij ri israelitas chiri', jun nimak'ij tok nquic'ux caxlan-vüy ri manak levadura riq'uin, y nquibij pascua chin.
1 Estava próxima a Festa dos Pães Asmos, chamada Páscoa.
2 Y jari' c'a tok ri más nimalüj tak sacerdotes y ri etamanela' chin ri ley ri xuya' ri Dios richin ri Moisés nquinucula' c'a achique ta modo nquibün richin quiri' nquicamsaj ri Jesús. Pero xa quixbin-qui' chiquivüch ri vinük.
2 Preocupavam-se os principais sacerdotes e os escribas em como tirar a vida a Jesus; porque temiam o povo.
3 Y ri Judas ri jun cheque ri doce rachibila' ri Jesús, ri rachibil ri xbix chuka' Iscariote chin, nsamüj chic vi ri Satanás pa ránima.
3 Ora, Satanás entrou em Judas, chamado Iscariotes, que era um dos doze.
4 Romari' ri Judas ri' xbe c'a quiq'uin ri más nimalüj tak sacerdotes y quiq'uin chuka' ri nye'uc'uan quichin ri ye chajinela' chiri' pa racho ri Dios, y xch'o quiq'uin pari' ri achique modo nbün richin nujüch ri Jesús pa quik'a'.
4 Este foi entender-se com os principais sacerdotes e os capitães sobre como lhes entregaria a Jesus;
5 Y rije' juis c'a xequicot tok xcac'axaj ri', y xquisuj rutumin romari'.
5 então, eles se alegraram e combinaram em lhe dar dinheiro.
6 Ri Judas xberusuju' c'a can ri Jesús cheque. Y xutz'om c'a runuquic jampe' tok nujüch pa quik'a', y ja tok man quimolon tüj qui' vinük riq'uin.
6 Judas concordou e buscava uma boa ocasião de lho entregar sem tumulto.
7 Tok xka-pe ri nimak'ij, k'ij richin nc'uxtüj ri caxlan-vüy manak levadura riq'uin, y tok nyecamsüs chuka' ri xtak ovejas ri richin ri pascua,
7 Chegou o dia da Festa dos Pães Asmos, em que importava comemorar a Páscoa.
8 ri Jesús xerutük c'a e ri Pedro y ri Juan, y xbij c'a e cheque: Quixbiyin y tibana' c'ojlen ri nkac'ux chupan ri pascua re'.
8 Jesus, pois, enviou Pedro e João, dizendo: Ide preparar-nos a Páscoa para que a comamos.
9 Y ri ca'i' achibila' xquic'utuj c'a chin: ¿Ape' c'a najo-vi que nkabün ruc'ojlen?
9 Eles lhe perguntaram: Onde queres que a preparemos?
10 Y ri Jesús xbij cheque: Tok nyixapon pa tinamit Jerusalén, nitz'et c'a que c'o jun achi aj-ic' ri ruc'amon-pe ruya' pa jun cura'. Titzeklebej c'a e ri achi ri' c'a achique jay ntoc-vi.
10 Então, lhes explicou Jesus: Ao entrardes na cidade, encontrareis um homem com um cântaro de água; segui-o até à casa em que ele entrar
11 Y tibij c'a chin ri tata'aj chupan ri jun jay ri': Ri ka-Maestro rubin c'a pe: ¿Achique jay chere' pan avacho ri utz ta richin ninbün ri va'in richin ri pascua ye vachibilan ri vachibila'? quixbij chin.
11 e dizei ao dono da casa: O Mestre manda perguntar-te: Onde é o aposento no qual hei de comer a Páscoa com os meus discípulos?
12 Y ri rajaf-jay nyixruc'uaj c'a pa jun ruca'n piso chin ri jay. Y chiri' c'o jun nima-jay ri chojmirsan chic rupan. Ja chiri' tibana-vi c'ojlen ri nkac'ux richin ri pascua, xbij-e.
12 Ele vos mostrará um espaçoso cenáculo mobilado; ali fazei os preparativos.
13 Y ri ca'i' achibila' xebe c'a. Y cachi'el ri rubin-e ri Jesús cheque, quiri' ri xquibana'. Y rije' xquibün-vi c'a c'ojlen ronojel ri nc'atzin richin ri va'in richin ri pascua ri'.
13 E, indo, tudo encontraram como Jesus lhes dissera e prepararam a Páscoa.
14 Y tok xapon c'a ri hora, ri Jesús y ri doce apóstoles xetz'uye-apu chuvüch ri mesa.
14 Chegada a hora, pôs-se Jesus à mesa, e com ele os apóstolos.
15 Y ri Jesús xbij c'a cheque: Juis nurayin-pe que nabey que nquinapon chuvüch ri camic, junan nkabün can ri jun va'in richin ri jun pascua re'.
15 E disse-lhes: Tenho desejado ansiosamente comer convosco esta Páscoa, antes do meu sofrimento.
16 Roma ninbij-vi c'a chive, que ja tok c'o chic na ri k'ij tok nbün-vi mandar ri Dios, y tok banatajnük chic ronojel ri ntel-vi chi tzij ri pascua, c'a jari' tok ninbün chic ri jun va'in re'.
16 Pois vos digo que nunca mais a comerei, até que ela se cumpra no reino de Deus.
17 Y ri Jesús xutz'om c'a jun vaso ri c'o ruya'al-uva chupan, y tok rumatioxin chic chin ri Dios, xbij: Titija' c'a can chi'ivonojel.
17 E, tomando um cálice, havendo dado graças, disse: Recebei e reparti entre vós;
18 Roma ninbij-vi c'a chive, que ja tok c'o chic ri k'ij tok nbün-vi mandar ri Dios, c'ateri' tok nintij jun bey chic ruya'al-uva.
18 pois vos digo que, de agora em diante, não mais beberei do fruto da videira, até que venha o reino de Deus.
19 Y quiri' c'a chuka' xuc'ün-apu jun caxlan-vüy, y tok rumatioxin chic chin ri Dios, xuper ri caxlan-vüy y xuya' cheque ri rachibila' y xbij: Re' chin nquinic'uxla'aj yin. Titija' c'a. Roma ri nuch'acul njach c'a richin que napon pa camic, richin nyixcolotüj.
19 E, tomando um pão, tendo dado graças, o partiu e lhes deu, dizendo: Isto é o meu corpo oferecido por vós; fazei isto em memória de mim.
20 Y tok ye vai'nük chic, ri Jesús xutz'om c'a chuka' ri vaso ri c'o ruya'al-uva chupan, y xbij: Ri ruya'al-uva re', jare' ri nuquiq'uel ri nbiyin tok nquicom. Riq'uin c'a ri nuquiq'uel re', jare' xc'achoj ri c'ac'a' trato ri rujo'on-pe ri Dios que nbün quiq'uin ri vinük. Ri nuquiq'uel ri nbiyin, richin que nyixcolotüj.
20 Semelhantemente, depois de cear, tomou o cálice, dizendo: Este é o cálice da nova aliança no meu sangue derramado em favor de vós.
21 Y vocomi c'a, ri achi ri xquijachon-e pa quik'a' ri vinük, c'o c'a pe viq'uin chuvüch mesa.
21 Todavia, a mão do traidor está comigo à mesa.
22 Tivac'axaj c'a ri ninbij chive, que yin ri xinalüx chi'icojol, nquibe-vi pa camic, roma jari' ri runucun ri Dios pa nuvi'. Pero juya' ruvüch c'a ri njachon-e vichin yin ri xinalüx chi'icojol, xbij ri Jesús.
22 Porque o Filho do Homem, na verdade, vai segundo o que está determinado, mas ai daquele por intermédio de quem ele está sendo traído!
23 Y jari' tok ri rachibila' ri Jesús nquibila-ka chiquivüch que achique comi ri njachon-e richin ri Jesús.
23 Então, começaram a indagar entre si quem seria, dentre eles, o que estava para fazer isto.
24 Y ri rachibila' ri' xquich'ojila' c'a chuka' chiquivüch achique ri más nim ruk'ij chiquicojol rije'.
24 Suscitaram também entre si uma discussão sobre qual deles parecia ser o maior.
25 Pero ri Jesús xa xbij cheque: Ri reyes richin ri ruch'ulef, roma yec'o ri vinük pa quik'a', romari' nquina' que ja rije' ri ye cajaf. Y ri achi'a' c'o quik'a' cheque ri vinük, achi'a' ye banuy-utz nbix cheque.
25 Mas Jesus lhes disse: Os reis dos povos dominam sobre eles, e os que exercem autoridade são chamados benfeitores.
26 Jac'a chi'icojol rix vachibila' man quiri' tüj. Roma ri más nim ruk'ij chi'icojol rix, nc'atzin que nuna-ka-ri' que xa más co'ol que chiquivüch ri rachibil. Y ri jun chive rix ri nc'uje' pan ivi', nc'atzin que nuna-ka-ri' que xa manak ruk'ij y xa vit oc tuna' ka richin nusuj-ri' chubanic achique na samaj.
26 Mas vós não sois assim; pelo contrário, o maior entre vós seja como o menor; e aquele que dirige seja como o que serve.
27 Roma c'a ri', ¿ja comi ri c'o chuvüch mesa ri nilix-apu ri c'o más ruk'ij, o ja ri achique ri njachon? ¿Man ja tüj comi ri c'o chuvüch mesa ri nilix-apu ri más ruk'ij? Pero chinuvüch yin man quiri' tüj, roma yin xa cachi'el ri jun ri njachon yinc'o chi'icojol.
27 Pois qual é maior: quem está à mesa ou quem serve? Porventura, não é quem está à mesa? Pois, no meio de vós, eu sou como quem serve.
28 Rix rixc'o c'a pe viq'uin chupan ri pokonül ri nyetijon vichin.
28 Vós sois os que tendes permanecido comigo nas minhas tentações.
29 Roma c'a ri', yin ninya' jun autoridad pan ik'a' rix, cachi'el ri rubanun ri Nata' Dios chuve yin,
29 Assim como meu Pai me confiou um reino, eu vo-lo confio,
30 richin quiri' nyixva' y nquitij ya' chuvüch jun misma mesa viq'uin, tok xa c'o chic c'a autoridad pa nuk'a' yin. Y rix nyixoc c'a jueces pa quivi' ri doce tak tinamit rubanun ri nimalüj tinamit Israel.
30 para que comais e bebais à minha mesa no meu reino; e vos assentareis em tronos para julgar as doze tribos de Israel.
31 Y ri Ajaf Jesús xbij c'a chuka' chin ri jun rachibil nbix Pedro chin: Simón, Simón, ninbij c'a chave que ri itzel-vinük xixruc'utuj yan chin ri Dios richin que nyixrutij. Nrajo' c'a nyixrusiloj cachi'el nsilos ri trigo chupan ri chaybül.
31 Simão, Simão, eis que Satanás vos reclamou para vos peneirar como trigo!
32 Pero yin nubanun-vi orar avoma rat, richin quiri' taya' avánima viq'uin. Richin quiri' man ncatapon tüj pa ruk'a' ri Satanás. Richin tok ntzolij-pe ac'u'x viq'uin, tabana' cheque ri ch'aka chic vachibila' que rije' tiquiya-vi cánima viq'uin, xbij ri Jesús.
32 Eu, porém, roguei por ti, para que a tua fé não desfaleça; tu, pois, quando te converteres, fortalece os teus irmãos.
33 Y ri Simón xbij: Ajaf, si rat ncatuc'u'üx pa jun cárcel, nquibe chavij. Hasta nquibe chavij, si rat ncatapon chuvüch ri camic, xbij.
33 Ele, porém, respondeu: Senhor, estou pronto a ir contigo, tanto para a prisão como para a morte.
34 Pero ri Jesús xbij chin: Pedro, yin ninbij c'a chave, que chupan ri ak'a' vocomi, man jani tisiq'uin-pe ri gallo tok rat oxi' yan mul tabij cheque ri nyec'utun chave, que man avetaman tüj nuvüch, xbij ri Jesús chin ri Pedro.
34 Mas Jesus lhe disse: Afirmo-te, Pedro, que, hoje, três vezes negarás que me conheces, antes que o galo cante.
35 Y ri Jesús xuc'utuj c'a cheque ri rachibila': Tok ri jun bey can xixintük y man xinjo' tüj richin xic'uaj morral, nixta tumin, ni jun chic c'ulaj xajab, ¿c'o comi ri xijo' y man xivil tüj? xbij.
35 A seguir, Jesus lhes perguntou: Quando vos mandei sem bolsa, sem alforje e sem sandálias, faltou-vos, porventura, alguma coisa? Nada, disseram eles.
36 Y ri Jesús xbij c'a cheque: Ja vocomi jun vi chic ri rubanic nrajo'. Roma vocomi ri achique c'o morral ruchajin, tuc'uaj. Ri c'o rutumin, tuc'uaj chuka'. Y ri manak rumachet, tuc'ayij ri rutziek ri cachi'el coton y c'ateri' tulok'o' jun riq'uin.
36 Então, lhes disse: Agora, porém, quem tem bolsa, tome-a, como também o alforje; e o que não tem espada, venda a sua capa e compre uma.
37 Y vocomi quiri' ninbij chive, roma nc'atzinej que nbanatüj cachi'el ri nbij chupan ri rutzij ri Dios ri tz'iban can. Chiri' nbij c'a: Cachi'el chuka' jun aj-mac xban chin. Quiri' ri tz'iban can. Y re' nbanatüj na vi viq'uin yin. Ronojel c'a ri ye tz'iban can pa nuvi' yin chupan ri rutzij ri Dios, nyebanatüj na vi, xbij ri Jesús.
37 Pois vos digo que importa que se cumpra em mim o que está escrito:
38 Y ri achibila' xquibij c'a chin ri Jesús: Ajaf, chere' c'o ca'i' machet.
38 Então, lhe disseram: Senhor, eis aqui duas espadas! Respondeu-lhes: Basta!
39 Ri Jesús tok elenük chic c'a e chiri', xbe c'a ape' tibe-vi. Rija' xbe c'a pari' ri juyu' Olivos. Y ri rachibila' ye tzekel-vi e chirij.
39 E, saindo, foi, como de costume, para o monte das Oliveiras; e os discípulos o acompanharam.
40 Y tok xe'apon c'a, xbij cheque: Tibana' orar y tic'utuj chin ri Dios richin que tok nyixtijox man quixtzak pa mac.
40 Chegando ao lugar escolhido, Jesus lhes disse: Orai, para que não entreis em tentação.
41 Y ri Jesús xbiyin chic c'a apu jun ca'i' rakün-c'an, xxuque-ka chiri', y xutz'om c'a nbün orar.
41 Ele, por sua vez, se afastou, cerca de um tiro de pedra, e, de joelhos, orava,
42 Y nbij c'a pa ru-oración: Nata' Dios, tabana' c'a que man ninc'usaj tüj ri jun pokonül re', si quiri' ri najo' rat chuka'. Pero man tabün chuka' ri ninrayij yin, xaxe voma yin. Roma yin ninjo-vi c'a ninbün ri arayibül rat, xbij.
42 dizendo: Pai, se queres, passa de mim este cálice; contudo, não se faça a minha vontade, e sim a tua.
43 Y c'o c'a jun ángel ri petenük chila' chicaj xuc'ut-ri' chuvüch, richin nuya-ka-pe ruchuk'a' ri Jesús.
43 [Então, lhe apareceu um anjo do céu que o confortava.
44 Y juis c'a k'oxon ri c'o pa ránima rija'. Romari' riq'uin c'a ronojel ránima nbün orar. Y roma chuka' ri k'oxon ri', ri ya' ri ntel chirij man choj tüj ya'. Xa cachi'el chic nimak' tak tz'uj quic' ri nyeka-ka pan ulef.
44 E, estando em agonia, orava mais intensamente. E aconteceu que o seu suor se tornou como gotas de sangue caindo sobre a terra.]
45 Tok ri Jesús xbecatüj-pe ape' xucul-vi nbün orar, xpu'u c'a quiq'uin ri rachibila', pero tok xka-pe quiq'uin, xa quitz'amon varan, roma bis y cosic ntoc cheque.
45 Levantando-se da oração, foi ter com os discípulos, e os achou dormindo de tristeza,
46 Y ri Jesús xbij c'a cheque ri rachibila' ri': ¿Achique roma xa nyixvür? Quixcatüj, tibana' orar y tic'utuj chin ri Dios richin que tok nyixtijox, man quixtzak pa mac, xbij cheque.
46 e disse-lhes: Por que estais dormindo? Levantai-vos e orai, para que não entreis em tentação.
47 Y c'a ntajin nch'o c'a ri Jesús quiq'uin ri rachibila', tok c'a nquina' xe'apon ye q'uiy vinük quiq'uin. Y ja ri jun cheque ri doce rachibila' ri rubini'an Judas, jari' ri uc'uayon-apu bey chiquivüch ri vinük ri'. Y ri Judas xjel-apu riq'uin ri Jesús richin xutz'ubaj.
47 Falava ele ainda, quando chegou uma multidão; e um dos doze, o chamado Judas, que vinha à frente deles, aproximou-se de Jesus para o beijar.
48 Pero ri Jesús xbij c'a chin ri Judas: ¿Xinatz'ubaj yin ri xinalüx chi'icojol, xaxe richin nquinac'ayij-e pa quik'a' ri nye'etzelan vichin? xbij ri Jesús.
48 Jesus, porém, lhe disse: Judas, com um beijo trais o Filho do Homem?
49 Y ri rachibila' tok xquitz'et ri ntajin rubanic, nquinabej ri achique ri nyec'ulachitüj. Romari' xquibij c'a chin: Ajaf, ¿nkatz'om comi ki' chi machet quiq'uin? xquibij.
49 Os que estavam ao redor dele, vendo o que ia suceder, perguntaram: Senhor, feriremos à espada?
50 Y c'o na vi jun cheque ri rachibila' ri Jesús ri xusoc jun samajel richin ri nimalüj sacerdote. Xuchoy na vi ri ruxiquin. Y ri ruxiquin ri xuchoy ja ri c'o pa rajquik'a' (ru-derecha).
50 Um deles feriu o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe a orelha direita.
51 Y ri Jesús xbij c'a cheque ri rachibila': Man jun chic c'a tibün.
51 Mas Jesus acudiu, dizendo: Deixai, basta. E, tocando-lhe a orelha, o curou.
52 Y ja ri más nimalüj tak sacerdotes, ri nye'uc'uan quichin ri achi'a' ye chajinela' pa racho ri Dios, y ri rajatük tak achi'a' c'o quik'ij, jari' ri ye benük tz'amoy richin ri Jesús. Y rija' xbij cheque: ¿Achique c'a xinuc rix? ¿Xinuc que nyixpu'u chutz'amic jun elek'on y romari' ic'amon-pe che' y machet?
52 Então, dirigindo-se Jesus aos principais sacerdotes, capitães do templo e anciãos que vieram prendê-lo, disse: Saístes com espadas e porretes como para deter um salteador?
53 K'ij-k'ij c'a xinc'uje' iviq'uin pa racho ri Dios, y man jun achique tüj xibün chuve. Pero c'a ja hora re' ri yo'on chive rix, hora tok nch'acon ri k'eku'n, xbij ri Jesús.
53 Diariamente, estando eu convosco no templo, não pusestes as mãos sobre mim. Esta, porém, é a vossa hora e o poder das trevas.
54 Xquitz'om c'a e ri Jesús, y xquic'uaj pa racho ri nimalüj sacerdote. Y ri Pedro ye rutzekleben-e, pero c'anüj c'o-vi can chiquij.
54 Então, prendendo-o, o levaram e o introduziram na casa do sumo sacerdote. Pedro seguia de longe.
55 Y chiri' pa nic'aj patio, ri rusamajela' ri nimalüj sacerdote xquibox k'ak', y xetz'uye-apu conojel chuchi' ri k'ak'. Y chuka' ri Pedro xtz'uye-apu chiquicojol.
55 E, quando acenderam fogo no meio do pátio e juntos se assentaram, Pedro tomou lugar entre eles.
56 Y jun c'a ixok raj-ic' ri nimalüj sacerdote, tok xutz'et ri Pedro que tz'uyul chiri' rumek'en-ri', xutz'et-xutz'et y xbij: Ri jun achi re' rachibil chuka' ri Jesús, xbij.
56 Entrementes, uma criada, vendo-o assentado perto do fogo, fitando-o, disse: Este também estava com ele.
57 Pero ri Pedro xa xrevaj c'a chuvüch ri ixok, y xbij: Yin man vetaman tüj ruvüch ri Jesús, xbij.
57 Mas Pedro negava, dizendo: Mulher, não o conheço.
58 Y c'a ba' chic ri' c'o chic c'a jun ri xtz'eton-pe richin ri Pedro, y xbij chin: Rat, jun cheque ri yec'o riq'uin ri Jesús, xbij.
58 Pouco depois, vendo-o outro, disse: Também tu és dos tais. Pedro, porém, protestava: Homem, não sou.
59 Colope' jun hora c'unük-ka ri', tok c'o chic c'a jun ri xbin pari' ri Pedro: Ri achi re', ketzij vi que xc'uje' riq'uin ri Jesús, roma aj-Galilea chuka', xbij.
59 E, tendo passado cerca de uma hora, outro afirmava, dizendo: Também este, verdadeiramente, estava com ele, porque também é galileu.
60 Pero ri Pedro xbij chin ri achi: Man nk'ax ta chuve achique roma nabij quiri', xbij ri Pedro.
60 Mas Pedro insistia: Homem, não compreendo o que dizes. E logo, estando ele ainda a falar, cantou o galo.
61 Y ri Ajaf Jesús xtzu'un-pe chirij y xutz'et-pe ri Pedro. Y ri Pedro jari' xka-pe chuc'u'x ri rubin can ri Ajaf Jesús chin, que c'a man jani tisiq'uin-pe ri gallo tok rat oxi' yan mul tabij cheque ri nyec'utun chave, que man avetaman tüj nuvüch.
61 Então, voltando-se o Senhor, fixou os olhos em Pedro, e Pedro se lembrou da palavra do Senhor, como lhe dissera: Hoje, três vezes me negarás, antes de cantar o galo.
62 Y ri Pedro xel c'a e y xujik' ok'ej.
62 Então, Pedro, saindo dali, chorou amargamente.
63 Y ri achi'a' ri ye chajiyon c'a richin ri Jesús, nyetze'en c'a chirij y nquich'ey c'a.
63 Os que detinham Jesus zombavam dele, davam-lhe pancadas e,
64 C'ateri' xquitz'apij runak'-ruvüch y xquipak'ala' rupalüj y nquic'utula' c'a chin: ¿Achique ri xach'ayon? Tabij na c'a cheke, nquibij chin.
64 vendando-lhe os olhos, diziam: Profetiza-nos: quem é que te bateu?
65 Y c'o c'a q'uiy ri man utzilüj tüj tak tzij ri xquibila' chin.
65 E muitas outras coisas diziam contra ele, blasfemando.
66 Tok xsaker c'a pe, xquimol c'a qui' ri rajatük tak achi'a' ri c'o quik'ij, ri más nimalüj tak sacerdotes, y ri etamanela' chin ri ley ri xuya' ri Dios richin ri Moisés chuka'. Y ri Jesús xuc'u'üx c'a apu chiquivüch ri achi'a' ri', pa comon nyebanun juzgar. Y xquic'utuj c'a chin ri Jesús:
66 Logo que amanheceu, reuniu-se a assembleia dos anciãos do povo, tanto os principais sacerdotes como os escribas, e o conduziram ao Sinédrio, onde lhe disseram:
67 Tabij c'a cheke: ¿Ja rat ri Cristo? xquibij.
67 Se tu és o Cristo, dize-nos. Então, Jesus lhes respondeu: Se vo-lo disser, não o acreditareis;
68 Y chuka' si ta c'o ri nyenc'utuj-apu chive, man jun nbij-pe chuve, chuka' nixta nquinisok'opij ta e.
68 também, se vos perguntar, de nenhum modo me respondereis.
69 Y tok nc'o c'a can ri jun pokonül re', yin ri xinalüx chi'icojol, nquibetz'uye' c'a pa rajquik'a' (ru-derecha) ri Dios ri ntiquer nbün ronojel, xbij ri Jesús.
69 Desde agora, estará sentado o Filho do Homem à direita do Todo-Poderoso Deus.
70 Jari' tok conojel xec'utun-apu chin ri Jesús: ¿Ja rat ri Ruc'ajol ri Dios? xquibij.
70 Então, disseram todos: Logo, tu és o Filho de Deus? E ele lhes respondeu: Vós dizeis que eu sou.
71 Y rije' xquibij: Man jun chic tzij nc'atzin cheke richin nketamaj que ri Jesús aj-mac vi. Roma konojel xkac'axaj ri c'ari' nbij-ka, xquibij.
71 Clamaram, pois: Que necessidade mais temos de testemunho? Porque nós mesmos o ouvimos da sua própria boca.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.