Mateus 5
Ri C'ac'a Trato ri Xuben ri Dios Quiq'uin ri Vinek (CAKCNT) vs AAI
1 Y tok ri Jesús xerutz'et chi e janíla vinek ri quimolon-qui' chiri', rija' xjote-el pa ruvi' ri juyu', y xtz'uye' c'a ka. Y c'ari' xquimol-apo-qui' ri rutijoxela' riq'uin.
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 Y jari' tok ri Jesús xch'on c'a richin yerutijoj, y xubij c'a:
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 Jebel ruva-quik'ij ri meba' cánima chuvech ri Dios, roma can ye'oc-vi pa ruk'a' rija' o chupan ri aj-chicajil ajavaren.
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 Jebel ruva-quik'ij ri nok' cánima chuvech ri Dios, roma ri Dios xtujel ri cok'ej y xtuben chique chi can xquequicot.
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 Jebel ruva-quik'ij ri ch'uch'uj cánima, roma xque'ichinan c'a chupan ri ruvach'ulef richin ri Dios.
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 Jebel ruva-quik'ij ri can ninum y nic'at cánima chirij ri chojmilej rubanic c'aslen riq'uin ri Dios, roma ri Dios xtuben c'a chique chi xtich'uch'u' ri cánima.
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 Jebel ruva-quik'ij ri can c'o joyovanic pa tak cánima, roma rije' can xtijoyovex chuka' quivech.
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 Jebel ruva-quik'ij ri ch'ajch'oj cánima chuvech ri Dios, roma rije' can xtiquitz'et ruvech rija'.
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 Jebel ruva-quik'ij ri c'o cánima ri nikasan ruvi' oyoval, roma rije' xtibix chique chi e ralc'ual ri Dios.
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 Jebel ruva-quik'ij ri niquic'ovisaj tijoj-pokonal pa quik'a' ch'aka' chic, roma can choj vi ri quic'aslen chuvech ri Dios. Can jebel vi ruva-quik'ij, roma rije' ec'o pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren.
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 Y ri vinek ri yeyok', ri man nic'an ta quivech y ri nitz'uculux tzij chiquij voma yin, can jebel c'a chuka' ruva-quik'ij.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Romari' rix titze'en c'a ivech y quixquicot c'a janíla, roma nim rajel-ruq'uexel ri xtic'ul chila' chicaj. Roma ri tijoj-pokonal ri nic'ovisaj rix, can que c'a chuka' ri' xquic'ovisaj ri achi'a' ri xek'alajirisan ri xbix chique roma ri Dios, ojer can; achi'a' ri xec'oje-el nabey que chivech rix.
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 Ja rix c'a ri ratz'amil ri quic'aslen ri vinek ri ec'o chuvech re ruvach'ulef. Y vi ta re achi'el atz'an re' niq'uis ta el ri ratz'amil, ¿achique ta c'a rubanic richin queri' nitzolin ta chic pe ri ratz'amil? Xa man jun chic c'a nic'atzin-vi; xa can nic'ak c'a el, richin chi yek'ax na c'a vinek pa ruvi'.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 Rix can ix rusakil c'a ri quic'aslen ri vinek chuvech re ruvach'ulef y yixk'alajin jebel, achi'el nik'alajin-pe jun tinamit ri pa ruvi' jun juyu' banon-vi y man tiquirel ta richin nrevaj-ri'.
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 Rix c'a ri nitzij jun k'ak', man jun bey c'a niya' ta oc chuxe' jun cajón, man que ta ri'. Ri k'ak' richin nisakirisan, nicanoj jun c'ojlibel ri nitz'uyuba-vi, richin queri' can yerusakirisaj c'a conojel ri ec'o pa jay.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 Can que ta c'a ri' nuben ri ic'aslen chiquivech ri vinek; can jun ta c'a sakil. Richin queri' tok niquitz'et c'a ri utzilej tak ibanobal, ri vinek can xtiquiya' c'a ruk'ij-ruc'ojlen ri aj-chicajil Itata'.
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 Man c'a tich'ob chi yin xipe richin chi man jun ruk'ij ninben chire ri ley richin ri Moisés, y chuka' man tich'ob chi yin xipe richin queri' mismo ninben chique ri tz'ibatel can coma ri achi'a' ri xek'alajirisan ri ch'abel ri xbix chique roma ri Dios, chupan ri ojer can tiempo. Can man roma ta c'a ri'; yin xipe richin chi can ninben-vi ri niquibij.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Roma can kitzij ninbij chive chi ronojel ri tz'ibatel chupan ri ley, can xquebanatej-vi. Re ruvach'ulef y ri caj xa xqueq'uis. Pero ri e tz'ibatel chupan ri ley can xquebanatej-vi, y man jun ri que ta ri' xtic'oje' can.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 Xabachique vinek ri man nrajo' ta nuben ri nubij chupan ri ley, stape' ta jun tzij ri achi'el xa man jun rejkalen nik'alajin y can que chuka' ri' ri nuchilabej chique ch'aka' chic vinek chi tiquibana'; ri nibanon c'a queri', xa man jun c'a oc ruk'ij ri xtic'oje' chiquicojol ri ec'o pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios. Jac'a ri vinek ri nibanon ronojel ri nubij chupan ri ley y can que chuka' ri' nuchilabej chique ri ch'aka' chic vinek chi tiquibana', rija' can xtic'oje' c'a ruk'ij chiquicojol ri ec'o pa rajavaren o pa ruk'a' ri Dios.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 Rix ri nivajo' yixoc pa ruk'a' ri Dios o chupan ri aj-chicajil ajavaren, can nic'atzin chi ri ic'aslen más choj chuvech ri quic'aslen ri achi'a' ri e etamanela' chirij ri ley y chuvech ri quic'aslen ri achi'a' fariseos. Roma rije' niquich'ob chi choj ri quic'aslen, pero xa man que ta ri'.
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 Y rix can jebel ivetaman, roma ivac'axan ri xbix chique ri kavinak ojer can, chi man quecamisan. Y xabachique c'a vinek ri nicamisan, can aj-mac vi y c'o chi nik'at tzij pa ruvi'.
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Jac'a yin ninbij chi stape' xaxe royoval ri nipe chire jun vinek, can nimacun-vi y tik'at tzij pa ruvi'. Chuka' ri nibin chire jun chic vinek: Manek ana'oj. Ri nibin queri', can aj-mac chuka', romari' can ruc'amon chi nuc'uex chiquivech ri achi'a' ri pa comon yek'aton tzij richin chi nik'at tzij pa ruvi'. Y jac'a ri nibin nacanic chire jun chic vinek, ri' xa can oyoben chic roma ri k'ak'.
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 Romari' vi rat can atc'o chic apo riq'uin ri altar richin chi naya' jun sipanic chire ri Dios y jari' tok noka' chi'ac'u'x chi rat c'o jun ri abanon chuvech jun vinek;
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 taya' c'a can ri sipanic chiri' acuchi c'o-vi ri altar y jari' cabiyin riq'uin ri jun vinek ri', te'achojmirisaj can ri banatajinek chi'icojol. Y tok achojmirisan chic can y junan chic ivech, c'ari' c'a catzolin y taya' ri sipanic chire ri Dios.
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 Can tachojmirisaj c'a avi' chanin riq'uin ri vinek ri yatuc'uan chuvech ri k'atoy-tzij, utz ri' xa c'ari' ichapon-el bey pa k'atbel-tzij. Roma vi xa man que ta ri' xtaben, ri sujunel chavij xcarujech pa ruk'a' ri k'atoy-tzij, y re k'atoy-tzij re' xcarujech-el pa ruk'a' ri chajiy-cárcel, y rija' xcaberutz'apej can pa cárcel.
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Y can kitzij vi ninbij chire ri queri' nic'ulvachin, chi can man xtel ta c'a pe ri chiri' pa cárcel, c'a tok rutojon chic na can ri ruq'uisibel centavo richin ri ruc'as chire ri vinek ri banayon ri kajo'n chire.
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 Rix can jebel ivetaman, roma can ivac'axan ri tzij bin can ojer. Ri tzij ri' nubij: Jun achin c'ulan, man c'a tucanoj jun chic ixok. Y jun ixok c'ulan, man c'a tucanoj jun chic achin.
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Jac'a yin ninbij chi chuka' ri achin ri nuya' ruvech chirij jun ixok roma nurayij; ri nibanon queri', pa ránima xa can xmacun yan c'a riq'uin ri jun ixok ri'.
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 Xa roma c'a ri' vi jun runak'-avech nibanon chave chi yamacun, más ta utz navelesaj y natorij-el. Stape' ta ja ri runak'-avech más utz. Roma más utz chi xaxe jun chique ri runak'-avech nibe can y mani can ja rat yabe can pa k'ak'.
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 Chuka' vi xa jun chique ri ak'a' nibanon chave chi yamacun, más ta utz chi nachoy y natorij-el. Stape' ta ja ri ak'a' ri más utz. Roma más utz chi xaxe jun chique ri ak'a' nibe can y mani chi can ja rat yabe can pa k'ak'.
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 Y chuka' ketaman chi ri ojer can xbix: Ri achin ri man chic nrajo' ta ri rixjayil y nujech-ri' riq'uin; tubana' ri vuj ri richin jachojri'il y tuya' chire ri ixok.
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Jac'a yin ninbij chive: Ri achin ri nujech-ri' riq'uin ri rixjayil y xa man roma ta chi ri ixok xucanoj ta chic jun achin; ri achijlonel ri' can nuben-vi c'a chire ri rixjayil chi nimacun tok nibe chic riq'uin jun achin. Ri achin ri' can nimacun-vi, y que chuka' ri' ri jun chic achin ri nuc'uan-el ri ixok, can nimacun c'a chuka', roma ri ixok ri' xa can c'a c'o-vi ri nabey rachijil.
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 Y chuka' rix xa can jebel ivetaman, roma ivac'axan ri xbix chique ri kavinak ojer can, chi man tiquik'ej quitzij. Y que chuka' ri' tok niquiben jurar, man tiquik'ej quitzij. Y tok c'o ri niquisuj chire ri Ajaf chi niquiben, can tiquibana' c'a.
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 Jac'a yin ninbij chive: Man jun bey tiben jurar, y chuka' man tiben achi'el niquiben ri ch'aka' vinek, chi niquicusaj ri rubi' ri caj tok niquiben jurar. Rix man jun bey tiben queri', roma ja ri chila' chicaj c'o-vi ri Dios.
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 Y man ticusaj ri rubi' ri ruvach'ulef, roma ja ri chiri' nuya-vi ri raken ri Dios. Ni man chuka' ticusaj ri rubi' ri tinamit Jerusalem, roma re tinamit re' richin ri Nimalej Rey.
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 Y chuka' man tiben achi'el niquiben ri ch'aka' vinek tok niquiben jurar, niquibij chi titzaq'uix ri quijolon (quivi') vi xa man kitzij ta ri niquibij. Rix man jun bey tiben queri', roma man ja ta rix ri rajaf ri ic'aslen. Ri Rajaf ri ic'aslen can ja ri Dios, y xaxe chuka' rija' ri nitiquir nijalon ri nitzu'un ri rusmal tak ivi'. Xaxe rija' nitiquir nibanon k'ek chire ri sek y nitiquir chuka' nuben sek chire ri k'ek.
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 Can man jun bey c'a tiben jurar. Ronojel ri nibij, can choj c'a tibij, vi kitzij ri nibij o xa man kitzij ta. Y vi xa niben jurar, can nik'alajin c'a chi c'o itzel pan ivánima.
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 Y rix can jebel ivetaman, roma ivac'axan ri xbix chique ri kavinak ojer can, chi ri nelesan jun runak'-ruvech jun vinek, can que c'a chuka' ri' tiban chire ri xbanon. Ri nik'ajon-el rey jun vinek, can que c'a chuka' ri' tiban chire ri xbanon.
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Jac'a yin ninbij chive: Man tipaba-ivi' chuvech ri nibanon etzelal chive. Vi xa c'o c'a jun ri yixch'ayon, man c'a tiya' ruq'uexel chire. Utz c'a niya' chic ivi' pa ruk'a' jun bey.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 Y vi c'o c'a jun vinek ri can nuc'uaj jun chive rix pa k'atbel-tzij roma nrajo' nrelesaj jun rutziak, can man c'a tupokonaj nuya' can chire; y pa ruvi' ri', can tuya' c'a can chuka' ri ruk'u'.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 O vi c'o c'a jun chive rix ri niban chire roma jun vinek ri nej nibe-vi chi tuc'uaj jun ejka'n c'a pa jun kilómetro, xa can riq'uin c'a quicoten tuc'uaj ri ejka'n ri xuya-el ri jun vinek chirij, y chuka' man tupokonaj nusuj-ri' chi nuc'uaj jun kilómetro más richin nuto' riq'uin ri rejka'n.
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 Y vi c'o c'a jun chive rix c'o nic'utux chire roma jun vinek, can tuya' c'a el chire. Y vi c'o chuka' nrajo' chi nukej-el, man jun bey c'a tuch'ob chi man nuya' ta el.
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 Rix jebel ivetaman, roma ivac'axan ri tzij bin can ojer. Ri tzij ri' nubij: Can ruc'amon-vi chi que'avajo' ri ch'aka'. Jac'a ri ye'etzelan avichin, can que'avetzelaj.
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Jac'a yin ninbij chive: Can que'ivajo' c'a ri ye'etzelan ivichin; tiya' quik'ij riq'uin ri ich'abel ri ye'ajovan chi nika' ta itzel ri pan ivi'; quixoc utz quiq'uin ri xa man utz ta quina'oj iviq'uin rix; y tic'utuj ri rutzil ri Dios pa quivi' ri ye'okotan y yeyok'on ivichin.
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 Richin queri' can nik'alajin-vi chi rix ix ralc'ual ri aj-chicajil Itata'. Roma rija' can utz vi c'a pa quivi' conojel. Rija' can c'a chila' c'a chicaj nuben-pe chi c'o ri rusakil ri k'ij pa quivi' ri vinek e utz y pa quivi' ri vinek e itzel; can c'a chila' c'a chuka' nuben-pe chi c'o job, pa quivi' ri vinek e choj y ri man e choj ta.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 Roma vi rix xaxe ri vinek ri ye'ajovan ivichin ri ye'ivajo', ¿can c'o cami rajel-ruq'uexel xtic'ul romari'? Roma ri queri', hasta jun vinek ri itzel ruc'aslen nitiquir nuben; nitiquir yerajo' xaxe ri ye'ajovan richin.
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 Y vi xaxe ri ivach'alal nik'etela' tok nik'ejela' (nik'ijala'), ¿achique ta chic c'a ri más utz yixajin chubanic? Man jun. Roma hasta ri vinek ri man quetaman ta ruvech ri Dios yetiquir niquiben queri'.
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 Rix can quixoc c'a tz'aket riq'uin ri ibanobal achi'el ri aj-chicajil Itata'. Rija' tz'akatinek riq'uin ri rubanobal.
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.