Lucas 6
Eastern Kaqchikel NT (CAK_EAS) vs NVT
1 Pa jun k'ij richin uxlanen, ri Jesús y ri rachibila' nyec'o apu c'a pa jun ulef ticon ruvüch riq'uin trigo. Y ri rachibila' c'o c'a ruvi-trigo nyequich'up-e, y ri ruvi' ri trigo ri' nyequibiyila' pa quik'a'. Y ja ri ruvüch ri trigo, nquic'ux.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Romari' tok yec'o achi'a' fariseos xquibij cheque ri rachibila' ri Jesús: ¿Achique c'a roma rix nibiyila' ri trigo pan ik'a' ri k'ij re'? Ri k'ij re', k'ij richin uxlanen y man utz tüj richin nban samaj, xquibij.
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Pero ri Jesús xch'o-apu cheque, y xbij: ¿Man jun bey comi itz'eton ri jun tzij ri tz'iban can pari' ri xquibün ri rey David y ri ye rachibil, chupan ri ojer can tiempo, tok juis xenum quipan?
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Ri David xbe chucanoxic vüy chiri' pa racho ri Dios, y xa ja ri lok'olüj tak caxlan-vüy ri xbejach-pe chin. Rija' xuc'ux ri lok'olüj tak caxlan-vüy ri', y xuya' chuka' cheque ri ye benük chirij. Y man riq'uin tüj ri', man mac tüj ri xquibün. Y ri' xaxe ri sacerdotes c'o quik'a' chin, xbij ri Jesús.
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 Y ri Jesús xbij chuka' cheque ri achi'a' fariseos: Ri Rajaf ri k'ij richin uxlanen ja yin, ri xinalüx chi'icojol, xbij.
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 Pa jun chic c'a k'ij richin uxlanen, ri Jesús y ri rachibila' xebe pa jun jay ape' ntzijos-vi ri rutzij ri Dios, y xutz'om c'a quitijoxic ri quimolon-qui' chiri'. Y chiquicojol ri vinük ri quimolon-qui' chiri', c'o c'a jun achi ri chaki'j ri rajquik'a' (ru-mano derecha).
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Roma c'a ri' yec'o cheque ri etamanela' chin ri ley ri xuya' ri Dios richin ri Moisés y yec'o chuka' achi'a' fariseos ri nquinachaj-apu ri Jesús, k'alüj ri' si nuc'achojrisaj ri achi, richin quiri' nquisujuj que ri Jesús xsamüj chupan ri jun k'ij richin uxlanen ri'.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Pero ri Jesús jabel retaman ri nyetajin nquinuc ri etamanela' chin ri ley ri xuya' ri Dios richin ri Moisés y ri achi'a' fariseos ri'. Y ri Jesús xbij chin ri achi chaki'j ri ruk'a': Cac'o-pe chiri' pa nic'aj. Y ri achi jari' xcatüj-pe ape' tz'uyul-vi, y xbepa'e' ape' ri xbix-vi chin roma ri Jesús.
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 Xpu'u c'a ri Jesús xbij cheque ri vinük ri yec'o chiri': Vocomi ninjo' c'a ninc'utuj chive: ¿Más comi c'uluman nban ri utz pa jun k'ij richin uxlanen o ri itzel? ¿Ri ncol jun vinük chuvüch ri camic o ri ncamsüs? ¿Achique ninuc rix? xbij.
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 Y ri Jesús xerutz'eta' c'a conojel ri quimolon-qui' chiri'. Xch'o chin ri achi ri yava' ruk'a', y xbij: Tayuku' la ak'a'. Y ri achi xaxe xuyuk ri ruk'a' cachi'el ri xbix chin roma ri Jesús, xa jari' xchojmir can ri ruk'a'.
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Pero ri etamanela' chin ri ley ri xuya' ri Dios richin ri Moisés y ri achi'a' fariseos ri yec'o-apu chiri', xcatüj coyoval. Y ri achi'a' re' nquitz'etela-qui', y nquic'utula' chuka' chiquivüch achique nquinuc nquibün chin ri Jesús.
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Y jun k'ij, ri Jesús xbe c'a pari' ri juyu' richin xberubana' orar. Y junak'a' c'a xc'ase' richin xtzijon riq'uin ri Dios pan oración.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Y chupan c'a ri cumaj yan ruca'n k'ij, rija' xeroyoj ri achi'a' ri nyetzekleben-vi richin. Chiquicojol c'a ri achi'a' ri', xerucha' ye doce, y xbij apóstoles cheque.
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 Ri ye doce ri xerucha' ri Jesús, ja ri Simón ri xbij chuka' Pedro chin, y ri Andrés ri ye quichak'-qui', ri Jacobo, ri Juan, ri Felipe, ri Bartolomé,
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 ri Mateo, ri Tomás, ri Jacobo ri ruc'ajol jun achi rubini'an Alfeo, ri Simón ri c'o quiq'uin ri achi'a' quibini'an cananistas,
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 ri Judas ri ruchak' ri Jacobo, y ri Judas Iscariote ri xc'ayin richin ri Jesús.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Y jari' tok ri Jesús y ri ye ru-apóstoles xeka-pe pari' ri juyu', y xebec'uje-ka quiq'uin ri ch'aka chic achibila' chiri' pa jun tak'aj. Y chiri' juis vinük chuka' quimolon-qui'. Yec'o vinük ye petenük pa tinamit Jerusalén y pa ch'aka chic tinamit ri yec'o pa ruch'ulef Judea, y yec'o chuka' ye petenük c'a cala' chuchi-mar, ri c'a cala' pa tinamit Tiro y Sidón. Yec'o c'a cheque ri vinük re' ye petenük richin ncac'axaj ri rutzij ri Dios ri nutzijoj ri Jesús, y yec'o c'a ye petenük richin nyec'achojrisüs-e roma ri Jesús.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 Y yec'o c'a chuka' vinük ri yec'o pa pokonül pa quik'a' ri itzel tak espíritu ri yec'o quiq'uin. Xe'elesüs chuka' e ri itzel tak espíritu ri' roma ri Jesús.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Y conojel ri vinük ye yava'i' ncajo' c'a nquitz'om-apu ri rutziek ri Jesús, roma rija' c'o ruchuk'a' riq'uin richin nuc'achojrisaj ronojel ruvüch yabil.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 Y jari' tok ri Jesús xerutz'et-apu ri rachibila' y xbij cheque: Jabel iquicot rix ri meba' ivánima chuvüch ri Dios, roma nyixoc-vi pa ruk'a' rija'.
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 Jabel iquicot rix ri ninum ri ivánima chuvüch ri Dios, roma ri Dios nbün c'a chive que nquicot ri ivánima. Jabel iquicot rix ri ntok' ri ivánima chuvüch ri Dios, roma ri Dios nujül ri ivok'ej riq'uin tze'en.
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 Jabel iquicot chuka' rix ri nyixetzelüs coma ri vinük, rix ri nyixquikotaj-pe chiquicojol, rix ri nyixyok', rix ri itzel nyixtz'et roma ja ri nubi' yin ri itaken, y ronojel ruvüch pokonül re' nicoch' voma yin ri xinalüx chi'icojol.
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 Y tok nc'ulachij ronojel re', quixquicot c'a juis, y quixropin chuka' roma quicot, roma nim rajil-ruq'uexel nic'ul chila' chicaj. Roma quiri' chuka' ri pokonül ri xquic'usala' ri achi'a' ri xek'alajrisan ri xbix cheque roma ri Dios, ojer can. Rije' xquic'usala' pokonül pa quik'a' ri quixquin-quimama' can ri vinük ri nye'etzelan ivichin rix vocomi.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 Y rix beyoma', juya' ivüch c'a, roma xic'usaj yan jun c'aslen juis jabel chuvüch ri ruch'ulef. Jac'a ri k'ij ri ye petenük chivij man ye quiri' tüj chic.
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 Rix chuka' ri nyixva' jabel, juya' ivüch, roma napon c'a ri k'ij tok nitij vayjül. Rix ri jabel nyixtze'en vocomi, juya' ivüch, roma napon ri k'ij tok ntoc ri ok'ej iviq'uin, roma ri bis.
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 Y rix xa juya' ivüch tok ninimirsüs ik'ij coma ri vinük ri xa man ye richin tüj ri Dios. Roma ri quixquin-quimama' can rije' xa xquiya' quik'ij ri xebin que ye k'alajrisüy rutzij ri Dios y xa man quiri' tüj.
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 Pero rix ri rixc'o chere' viq'uin vocomi, ri nquinivac'axaj-vi, tivac'axaj c'a ri ninbij chive: que'ijo' c'a ri nye'etzelan ivichin, y xaxe ri utz tibana' cheque ri vinük ri nyec'ulula'an ivichin.
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 Tic'utuj c'a chin ri Dios que nyerubün bendecir ri vinük ri nyerayin itzel pan ivi', y chuka' man que'imestaj pan i-oración ri nyebanun chive que nic'usaj pokonül.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Y si c'o c'a jun nyixch'ayon, man c'a tiya' ruq'uexel chin. Utz c'a que niya' chic ivi' pa ruk'a' jun bey. Y si c'o c'a chuka' jun vinük numüj-e jun atziek ri cachi'el coton, man c'a tabisoj naya' chuka' e jun chic atziek chin.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Achique na c'a vinük ri c'o nuc'utuj chave, taya' chin ri nrajo'. Y si c'o jun vinük ri c'o numüj-e chave, man jun bey chic c'a tach'ojij chin.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Y rix utz tibana' quiq'uin ri vinük, roma rix man nka' ta chivüch c'a que ri vinük itzel quina'oj iviq'uin.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 Y si rix xaxe ri vinük ri nyejo'on ivichin ri nye'ijo', man c'ayuf tüj. Roma achique na vinük ntiquer nbanun quiri'. Quiri' chuka' ri vinük juis ye itzel, nyequijo' ri nyejo'on quichin rije'.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Si rix, xaxe ri vinük ri nyebanun utz chive, xaxe cheque rije' nibün-vi utz chuka', man c'ayuf tüj. Quiri' chuka' ri vinük juis ye itzel, nquibün utz cheque ri vinük ri nyebanun utz cheque rije'.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 Si rix niya' jun cosa chin jun vinük pa kajic, roma nivoyobej ri kajbül richin, man c'ayuf tüj. Roma ri vinük juis ye itzel nyequiya-ka pa kajic ri qui-cosas chiquivüch rije', richin quiri' c'o nquich'üc can chirij.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 Pero rix man tibün quiri'. Xa que'ijo' ri vinük ri nye'etzelan ivichin. Que'itola'. Y tok rix niya' pa kajic jun i-cosa, man c'a tivoyobej ri kajbül richin. Richin quiri' nim ri rajil-ruq'uexel ri nic'ul, y nk'alajin c'a que rix ralc'ual chic ri nimalüj lok'olüj Dios ri c'o chila' chicaj. Rija' jabel runa'oj quiq'uin ri vinük juis ye itzel, y jabel runa'oj quiq'uin ri man jun bey nyematioxin tüj. Quiri' c'a chuka' tibana' rix.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Tijoyovaj quivüch ri vinük, xa cachi'el ri nujoyovaj kavüch roj ri Katata' Dios.
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 Man jun bey tibün que nye'itz'eta' ri vinük xaxe richin chi itzel nyixch'o chiquij, y ri Dios man nbün tüj chuka' quiri' iviq'uin rix. Man tirayij que ri vinük nc'atzinej que nquitoj ri itzel ri nyequibanala', y ri Dios man nbün tüj chuka' quiri' iviq'uin rix. Ticuyu' quimac ri vinük y ri Dios quiri' chuka' nbün iviq'uin rix.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Si rix riq'uin ronojel ivánima nye'ito' ri vinük riq'uin ri nc'atzin, ri Dios nuya' chuka' ri rajil-ruq'uexel chive. Ri rajil-ruq'uexel nuya' chive ri Dios, juis q'uiy. Nupulisaj ri iyaconabal. Y cachi'el ri nibün rix quiq'uin ri vinük, quiri' chuka' nbün ri Dios iviq'uin rix.
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Y ri Jesús xbij c'a chuka' jun ejemplo cheque. Rija' xbij c'a: ¿C'o comi jun moy ri ntiquer ta nuyukej jun chic moy, y man ta nyetzak pa tak jul?
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Y quiri' chuka' man jun c'a estudiante ri más ta ruk'ij que chuvüch ri ru-maestro. Man juba' tüj. Nretamaj na ronojel ri nc'atzin, c'ateri' junan nbün-e riq'uin ri ru-maestro.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 ¿Y achique roma tok rat ja ri vit k'ayis c'o pa runak'-ruvüch ri a-hermano ri natz'et chanin y man nana' tüj ri che' k'atül pa runak'-avüch rat? Ri ejemplo re' nbij c'a que man tikanimirsaj ri rumac jun hermano y nkach'utinirsaj-ka ri nimalüj tak kamac roj.
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 Y man tabij c'a chuka' chin ri a-hermano: Taya' k'ij chuve richin ninvelesaj ri vit k'ayis k'atül pa runak'-avüch, y man naya' tüj ka cuenta chin ri che' k'atül pa runak'-avüch rat. Ri ejemplo re' nbij c'a que man tabij chin jun a-hermano que man camacun chic, tok xa ja chuka' ri nabün rat. Man naya' tüj ka pa cuenta ri amac. Xa ca'i' apalüj. Nabey tachojmirsaj na ka ri ac'aslen rat, c'ateri' utz nato' ri a-hermano.
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 Y man jun utzilüj che' nuya' ta itzel tak ruvüch. Man jun chuka' che' ri man utz tüj, nuya' ta utzilüj tak ruvüch.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Ri che' netamüx ruvüch si utz o man utz tüj, roma ri ruvüch ri nuya', si utz o man utz tüj. Roma ri k'ayis juis quiq'uixal man nquiya' tüj higo, nixta uva.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Y quiri' c'a ri achi. Ri achi utz, ja ri utz ri nbün y nbij, roma ja ri utz ri c'o pa ránima. Jac'a ri achi itzel, ja ri itzel ri nbün y ri nbij, roma ja ri itzel ri c'o pa ránima. Roma jun vinük jac'a ri c'o pa ránima ri nbij.
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 ¿Y achique c'a chuka' roma tok rix nibij: Ajaf, Ajaf, nibila' chuve, y xa man nibün tüj ri ninbij yin chive?
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 Romari' ri vinük ri npu'u viq'uin, ri nrac'axaj ri nutzij y nbün ri ninbij chin,
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 junan riq'uin ri jun achi ri xupaba' jun racho. Nabey, xbün-ka ri jul richin ri ru-cimiento ri jay, y pan abüj xuc'ot-vi-ka ri jul ri'. C'ateri' xuya' ri ru-cimiento ri jay, y xutz'om c'a samaj. Y tok c'achojnük chic c'a ri jay, xq'uiy-pe ri rakün-ya'. Y ri rakün-ya' ri' xberila' ri jay. Pero ri jay man xsilon tüj, man riq'uin tüj que ri rakün-ya' juis nimarnük, y juis ruchuk'a'.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Pero ri vinük ri npu'u viq'uin richin nrac'axaj ri nutzij, y man nbün tüj ri ninbij chin, junan riq'uin ri jun achi ri xupaba' jun racho, y xa man xuya' tüj ru-cimiento. Y tok ri rakün-ya' xbeq'uiy-pe, xberila' ri jay. Ri jay ri' xtzak y xq'uis chiri'.
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.