Lucas 6
GT:cak:Kaqchikel (CAK) vs NVT
1 Pa jun sábado ri k'ij richin uxlanen, ri Jesús y ri ru-discípulos xek'ax pa jun juyu' ticon trigo chuvech. Ri discípulos yequik'upula-e rutza'n ri trigo ebenak, yequibil pa quik'a' y yequitij.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Ec'o c'a jujun achi'a' fariseos chiri', ri quire' xqui'ij chique ri discípulos: Ri ru-ley ri Dios man juba' nuya' lugar chi ni'an achel ri yixtajin riq'uin, roma vacami k'ij richin uxlanen, xecha'.
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Pero ri Jesús quire' rutzolic quitzij xu'on ri fariseos: ¿Nis-ta ri xu'on ri David y ri ebenak chirij ri ojer can, tok yevayijan chiri', man ibanon ta leer?
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Ri David xoc pa racho ri Dios, xuq'uen-apu ri pan ri sujun chic chuvech ri Dios, xutij, y ja jun chique ri ebenak chirij xuya-vi, masque ru-ley ri Dios nu'ij chi xaxe ri sacerdotes israelitas c'o quik'a' che.
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 Jac'ari' xu'ij chic chique: Ri Rajaf ri sábado ri k'ij richin uxlanen, ja yin ri xitak-pe richin xinalex chi'icojol, xcha'.
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 Pa jun chic sábado ri k'ij richin uxlanen, ri Jesús xoc-apu pa sinagoga, y yerutijoj ri quimolon-qui'. Chiri' c'o jun ri caminak ruk'a' derecha.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Jac'a ri achi'a' q'uiy queteman chirij ri ley y ri achi'a' fariseos xe niquitz'et-apu ri Jesús, k'alaj ri' si nu'on chi nic'achoj ri niyavej chupan ri sábado ri k'ij richin uxlanen, richin quiri' c'o roma niquisujuj.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Pero ri Jesús reteman ri niquinojij conojel ri achi'a' ri', romari' xu'ij che ri achi caminak ruk'a': Cacataj y cak'ax-pe pa nic'aj, xcha'. Xcataj c'a pe ri achi, y xpa'e' ri achique lugar xbix-vi che roma ri Jesús.
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 Jari' tok ri Jesús xu'ij chique ri ec'o chiri': Yin c'o ninjo' ninc'utuj chive: ¿Achique ri más ruyuken-ri' riq'uin ru-ley ri Dios chi ni'an chupan ri sábado ri k'ij richin uxlanen? ¿Ja ri utz o ja ri man utz ta? ¿Ja ri nicol jun vinak chuvech ri camic o nicamises? xcha'.
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 Nich'icch'ot ruvech chique conojel ri quimolon-qui' chiri', jac'ari' xu'ij che ri achi caminak ruk'a': Tayuku' la ak'a', xcha' che. Can quiri' na vi xu'on ri achi, y ja xc'achoj ri ruk'a'.
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Pero ri achi'a' q'uiy queteman chirij ri ley y ri achi'a' fariseos, jani na coyoval xcataj, y niquic'utula' chiquivech achique ta yetiquer niqui'en che ri Jesús.
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Chupan tak ri k'ij ri', ri Jesús xjote-e chuvech jun juyu' richin nerubana' orar; junak'a' xch'o riq'uin ri Dios pan oración.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Jac'a tok xsakar-pe, xeroyoj-apu ri yetzekle'en richin, xerucha' doce chiquicojol, y xu'ij apóstoles chique.
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 Xucha' ri Simón, ri xu'ij Pedro che; xucha' ri Andrés ri quichak'-quinimal qui' riq'uin ri Simón; xerucha' ri Jacobo, ri Juan, ri Felipe, ri Bartolomé,
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 ri Mateo, ri Tomás, ri Jacobo ri ruc'ajol ri Alfeo, ri Simón ri c'o quiq'uin ri achi'a' ni'ix celadores chique,
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 ri Judas ri quichak'-quinimal qui' riq'uin ri Jacobo, y ri Judas Iscariote ri xticataj chirij ri Jesús.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Jac'ari' xxule-pe chuvech ri juyu' junan quiq'uin ri ru-apóstoles, y xuc'uje-ka pa jun tak'aj ulef ri quimolon-vi-qui' ch'aka' chic ru-discípulos y man juba' ta oc chi vinak. Ec'o aj pa jalajoj tak lugares richin ri Judea, ec'o aj-Jerusalem, y ec'o aj chunakaj ri mar ri c'o-vi ri tinamit Tiro y ri tinamit Sidón. Conojel re' epetenak richin niquic'axaj ri Jesús, y richin yec'achojrises-e riq'uin ri quiyabil.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 Ri niquik'asaj k'axomal pa quik'a' itzel tak espíritu, ri Jesús yerelesaj ri espíritu ri' quiq'uin.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Y conojel niquitij quik'ij (niquitz'om, niquichop) apu, roma rija' c'o uchuk'a' ntel riq'uin ri nic'achojrisan quichin conojel.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 Jac'ari' tok ri Jesús xerutz'et ri yetzekle'en richin y xu'ij chique: Utzulaj tzij nu'on ri Dios chive rix ri man jun oc ichajin, roma rix, rix ruvinak ri ru-gobierno rija'.
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 Rix ri nivayijan ivánima vacami, utzulaj tzij nu'on ri Dios chive, roma xtinojses ivánima riq'uin ri nirayij. Rix ri yixok' vacami, utzulaj tzij nu'on ri Dios chive, roma xtujal ri ivok'ej riq'uin tze'en.
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 Utzulaj tzij xtu'on ri Dios chive rix tok ri vinak itzel yixquitz'et, tok yixquelesaj-pe chiquicojol, tok yixquiya' chi q'uix, y tok itzel yech'o chivij roma iniman ri nubi' yin ri xitak-pe richin xinalex chi'icojol.
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 Quixropin roma yixquicot tok quiri' xti'an chive, roma ri chicaj c'o jun nimalaj rajil-ruq'uexel xtiyo'ox chive. Quiri' nin-ij chive, roma ri vinak ri itzel yixquitz'et rix vacami, ri cati't-quimama' rije' quiri' mismo xqui'en-e chique ri profetas ojer.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 Jac'a rix beyoma', ¡tok'ex ivech! Roma xaxe chupan re c'aslen choch'ulef xquixquicot-vi.
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 Rix ri c'o ronojel chivech vacami, ¡tok'ex ivech! Roma xtuka jun k'ij tok xtik'asaj vayijal. Rix ri jabel yixtze'en vacami, ¡tok'ex ivech! Roma xtuka jun k'ij tok xquixok' roma bis.
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 Rix, tok utz itzijol niqui'en conojel, ¡tok'ex ivech! Roma ri quite-quitata' ri vinak ri' utz quitzijol xqui'en-e ri xquik'ebaj-qui' chi eru-profetas ri Dios ojer.
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 Jac'a rix ri iyo'on ixiquin riq'uin ri yitajin chubixic, nin-ij c'a chive: Que'ijo' ri itzel yixquitz'et, y tibana' utz chique ri man yixcajo' ta.
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 Ri yeyok'on ivichin, titzolij ruvech quitzij riq'uin utzulaj tak tzij, y tibana' orar pa quivi' ri yebano k'eban tzij chivij.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Ri niyo'on jutz'aj k'a' chi'ak'o'tz, taya' chic apu ri jun ak'o'tz chuvech, y ri nimajo-e jun atziak manak más rajil, man tapokonaj naya-e jun ri más c'o rajil che.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Xa achique na jun ri c'o nuc'utuj chave, man taq'ueq'uej naya-e che, y ri c'o numaj-e chave, man chic tac'utuj che chi nutzolij chave.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Y achel nika chivech rix chi can ta utz quino'oj niqui'en ri vinak iviq'uin, quiri' mismo tibana' rix chique.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 Roma si xaxe ri yixcajo' rix ri ye'ijo', ¿achique utz nik'alajin iviq'uin? Man jun. Roma xa quiri' mismo niqui'en ri man quiniman ta ri Dios, xaxe ri ye'ojo'on quichin ri yecajo'.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Y si xaxe chique ri yebano favor chive ni'en-vi favor, ¿achique utz nik'alajin iviq'uin? Man jun. Roma ri man quiniman ta ri Dios, quiri' mismo niqui'en.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 Si rix niya' jun cosa pa kajic, y nivoyo'ej chi nitzolis chic chive, ¿achique utz nik'alajin iviq'uin? Man jun. Roma ri man quiniman ta ri Dios yequiya' qui-cosas pa kajic chique ri ejunan quiq'uin, roma queteman chi nitzolis ruq'uexel chique.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 Pero rix man ti'en quiri'. Xa que'ijo' ri itzel yixquitz'et, y tibana' ri utz, y tok rix niya' jun cosa pa kajic, man tivoyo'ej chi nitzolis chic chive. Richin quiri' (nim, tij) rajil-ruq'uexel xtiyo'ox chive, y xtik'alajin chi rix ralc'ua'l chic ri nimalaj Dios ri c'o pa ruvi' ronojel. Roma rija' utz runo'oj quiq'uin ri man jun bey yematioxin, y quiq'uin ri itzel quino'oj.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Rix c'a, quixpokonan, achel nipokonan ri Itata' Dios.
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 Man tinic'oj rij quic'aslen ri vinak, richin quiri' man xtinic'ox ta rij ri ic'aslen rix. Man tirayij chi nika castigo pa quivi' ch'aka' chic, y man xtirayix ta chi nika castigo pan ivi' rix. Tibana' perdonar, y xquix-an perdonar.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Quixsipan, y c'o xtisipes chive. Ri xticuses richin netex-pe ri achique nisipes-pe chive, utz-utz nibiy-pe rupan, utz-utz ninojses-pe y hasta nipulput ruvi', richin (nik'ej, nik'ij) pe chupan ri itziak ri achok chupan nich'okej-vi-pe. Roma achel ri niya' rix chique ch'aka' chic, quiri' mismo rajil-ruq'uexel xtiyo'ox chive.
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Quire' c'a jun ejemplo xutzijoj ri Jesús chique: ¿Nitiquer cami jun man nitzu'un ta nuyukej chuk'a' jun chic ri mismo man nitzu'un ta? Manak, xa chi ca'i' ye'etzak pa jul.
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Man jun discípulo ri más q'uiy reteman que chuvech ri rutijonel, jac'a si nitijox utz-utz, nitiquer nretemaj ri achel reteman ri rutijonel.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 Y rat, ¿achique roma ja ri ch'uti q'uin ocunak pa ruvech jun chic ri natz'et y man nana' ta ka ri che' ocunak pan avech?
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 Y, ¿achique ak'a' richin na'ij che ri jun chic ri': Taya' lugar chuve chi ninvelesaj ri ch'uti q'uin ocunak pan avech, y man nana' ta ka ri che' ocunak pan avech? Rat xa ca'i' rupalaj ri yatajin riq'uin. Na'ey tavelesaj ri che' ocunak pan avech, y quiri' xcatzu'un utz, richin yatiquer navelesaj ri q'uin pa ruvech ri jun chic.
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 Quiri' nin-ij chive roma mana-ta ri che' utz ri nuya' itzel tak ruvech, ni mana-ta ri itzel che' ri nuya' utzulaj tak ruvech.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Roma ronojel che' nitemetaj achique chi che' riq'uin ri ruvech ri nuya'. Ri q'uix man nuya' ta higo, nis-ta ri (xulu-quiej, zarza) man nuya' ta uva.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Quiri' mismo jun vinak. Ri vinak utz, ja ri utz ri ruyacon pa ránima ri nu'ij, jac'a ri vinak itzel ruc'aslen, ja ri itzel ri ruyacon pa ránima ri nu'ij. Roma ja ri achique nojnak pa ránima ri vinak ri ye'el pa ruchi'.
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 ¿Achique roma rix Ajaf, Ajaf, yixcha' chuve, y xa man ni'en ta ri nin-ij yin?
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 Xa achique na jun ri nipe viq'uin, y nrac'axaj ri nuch'abel y nu'on ri nin-ij che, nin-ij c'a chive achok riq'uin junan vi.
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Rija' junan riq'uin jun ri xupaba' jun jay. Na'ey, xuc'ot-ka naj ri jul richin rutz'uyubal ri jay, y c'a chupan abaj xutz'uyuba-vi-ka. Tok xq'uiy-pe ri rakan-ya', xberuc'aka-ri' chirij ri jay, pero man xtiquer ta xusiloj, roma chupan abaj tz'uyul-vi.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Pero ri xac'axan ri nuch'abel, y man nu'on ta ri nin-ij che, junan riq'uin jun ri xa pa ruvi' ulef xupaba-vi ri racho, y man jun rutz'uyubal xuya-ka. Xq'uiy-pe ri rakan-ya', xberuc'aka-ri' chirij ri jay, y xa xtzak; chi ronojel xvuluvu'.
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.