Atos 19
GT:cak:Kaqchikel (CAK) vs NVT
1 Tok ri Apolos c'o pa tinamit Corinto, ri Pablo nuk'asala' ri (c'achelaj, montaña) richin ri roch'ulef Galacia y Frigia benak, (xapon, xebos) pa tinamit Efeso. Chiri' xeril jujun ri quiniman ri Jesucristo,
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo viajou pelas regiões do interior até chegar a Éfeso, no litoral, onde encontrou alguns discípulos.
2 y quire' xuc'utuj chique: Tok rix xinimaj, ¿xic'ul ri Lok'olaj Espíritu pan ivánima? Jac'a rije' xqui'ij: Nis-ta kac'axan chi c'o Lok'olaj Espíritu, xecha'.
2 Ele lhes perguntou: “Vocês receberam o Espírito Santo quando creram?”. “Não”, responderam eles. “Nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo.”
3 Jac'ari' tok ri Pablo xuc'utuj chic chique: ¿Achique chi bautismo x-an chive c'a? xcha'. Ja ri bautismo ri ruc'utun can ri Juan ri Bautista, xecha'.
3 “Então que batismo vocês receberam?”, perguntou ele. “O batismo de João”, responderam.
4 Y ri Pablo xu'ij: Ri bautismo ri xu'on ri Juan, richin chi ri vinak niquijal quino'oj y niquiya' can ri quimac, y xu'ij chique chi riq'uin ri Jun ri xtipe, tiquiya-vi ri cánima. Y ri' ja ri Jesús, ri takon-pe roma ri Dios chucolic ri rutinamit, xcha'.
4 Paulo disse: “João batizava com o batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois, isto é, em Jesus”.
5 Tok xquic'axaj quiri', xe'an bautizar pa rubi' ri Ajaf Jesús.
5 Assim que ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Jac'a tok ri Pablo xuya' ruk'a' pa quivi', xka-pe ri Lok'olaj Espíritu pa quivi', xech'o c'a pe pa jalajoj tak ruvech ch'abel, y can niquiya' rubixic ri nu'ij-pe ri Dios pa cánima.
6 Paulo lhes impôs as mãos e o Espírito Santo veio sobre eles, e falaram em línguas e profetizaram.
7 Chiconojel ec'o cami doce achi'a'.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Ri Pablo chi oxi' ic' yetzijon chiquivech quiq'uin ri israelitas pa ruvi' ru-gobierno ri Dios. Man c'a nuxi'ij ta ri' nitzijon y can nutij ruk'ij quiq'uin richin can ta ec'o niquiya' cánima riq'uin ri Jesucristo.
8 Em seguida, Paulo foi à sinagoga e ali pregou corajosamente durante três meses, argumentando de modo convincente sobre o reino de Deus.
9 Pero ec'o xquicovirisaj ri cánima, y man xquinimaj ta. Chiquivech ri vinak niquibila' itzel tak tzij chirij ri utzulaj Bey. Romari' ri Pablo xel-e chiquicojol, y xeruc'uaj-e ri quiniman ri Jesucristo pa jun jay richin jun achi rubinan Tiranno, ri banon richin yetijox ri niquimol-qui' chupan, y chiri' yetzijon-vi ronojel k'ij pa ruvi' ruch'abel ri Dios.
9 Mas alguns deles se mostraram endurecidos, rejeitaram a mensagem e falaram publicamente contra o Caminho. Paulo, então, deixou a sinagoga e levou consigo os discípulos, passando a realizar discussões diárias na escola de Tirano.
10 Ca'i' juna' quiri' xu'on ri Pablo. Romari' conojel ri ec'o chiri' pa roch'ulef Asia, chi israelitas y man israelitas ta, xquic'axaj ri ruch'abel ri Ajaf Jesús.
10 Isso continuou durante os dois anos seguintes, e gente de toda a província da Ásia, tanto judeus como gregos, ouviu a palavra do Senhor.
11 Y ri Dios xucusaj ri Pablo richin xerubanala' nimalaj tak milagros.
11 Deus concedeu a Paulo o poder de realizar milagres extraordinários.
12 Roma hasta ri rutziak ri nuya' choruc'u'x richin nisamaj y ri rupáya ri ek'axnak ruk'a' ri Pablo chirij, ye'uc'uax quiq'uin ri yeyavej, y ri yeyavej yec'achoj, y ri itzel tak espíritu ye'el-e.
12 Quando lenços ou aventais usados por ele eram colocados sobre enfermos, estes eram curados de suas doenças e deles saíam espíritos malignos.
13 Pero ec'o jujun israelitas ri yebiyaj richin yequelesaj itzel tak espíritu. Rije' xcajo' xquisiq'uij rubi' ri Ajaf Jesús pa quivi' ri ocunak itzel tak espíritu quiq'uin, y romari' xqui'ij: Pa rubi' ri Jesús ri nutzijoj ri Pablo yixkatak chi quixel, yecha'.
13 Alguns judeus viajavam pelas cidades expulsando espíritos malignos. Tentavam usar o nome do Senhor Jesus, dizendo: “Ordeno que saia em nome de Jesus, a quem Paulo anuncia!”.
14 Quiri' niqui'en evuku' ruc'ajol jun achi israelita uc'uay quichin sacerdotes rubinan Esceva.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de Ceva, um dos principais sacerdotes.
15 Xcajo' xquelesaj jun itzel espíritu ri ocunak pa ránima jun vinak, pero ri itzel espíritu xch'o-pe y xu'ij: Yin veteman (achique, acu'x) ri Jesús y veteman ruvech ri Pablo. Jac'a rix, ¿rix achique? xcha' chique.
15 Certa ocasião, o espírito maligno respondeu: “Eu conheço Jesus e conheço Paulo, mas quem são vocês?”.
16 Ri achi ri achok riq'uin ocunak-vi ri itzel espíritu, xuc'ak-ri' chiquij y can xtiquer-vi, man jun xetiquer xqui'en pa ruk'a'. Esocotajnak y ech'anel xe'enimaj-e ri pa jay.
16 O homem possuído pelo espírito maligno saltou em cima deles e os atacou com tanta violência que fugiram da casa, despidos e feridos.
17 Ri xbanataj, chi israelitas y man israelitas ta xe'ac'axan chiri' pan Efeso. Can xquixi'ij-qui' conojel, y jani na xnimer ruk'ij ri rubi' ri Ajaf Jesús.
17 A notícia do ocorrido se espalhou rapidamente por toda a cidade de Éfeso, tanto entre judeus como entre gregos, e sobre eles veio um temor reverente, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Eq'uiy c'a chique ri xquiya' cánima riq'uin ri Jesucristo yepe, nuquik'alajrisaj y man niquevaj ta ronojel ri man utz ta ri xequibanala' na'ey.
18 Muitos dos que creram confessaram suas obras pecaminosas.
19 Quiri' mismo q'uiy aj-k'ija' xequic'amala-pe ri vuj ri xequicusaj richin (xe'itzin, magia) y chiquivech conojel xequiporoj-vi. Tok xajlex rajil ri vuj xporox, c'o cami jun cien mil quetzales rajil.
19 Vários deles, que haviam praticado feitiçaria, trouxeram seus livros de encantamentos e os queimaram publicamente. O valor dos livros totalizou cinquenta mil moedas de prata.
20 Y quiri' ri ruch'abel ri Ajaf más xbe pa jotol; riq'uin uchuk'a' benak y man jun nipaban richin.
20 Assim, a mensagem a respeito do Senhor se espalhou amplamente e teve efeito poderoso.
21 Chirij ronojel ri xbanataj chiri', ri Pablo xuya' pa ránima ni'e pa tinamit Jerusalem, pero na'ey na ye'erutz'eta-pe ri quiniman ri Jesucristo pa roch'ulef Macedonia y Acaya, y c'ajari' nic'atzin ni'e pa tinamit Roma. Quiri' nunojij ri Pablo pa ránima.
21 Depois disso, Paulo se sentiu impelido pelo Espírito a passar pela Macedônia e a Acaia antes de ir a Jerusalém. “E, de lá, devo prosseguir para Roma!”, disse ele.
22 Xerutak c'a e pa Macedonia eca'i' chique ri yeto'on richin, y ri' ja ri Timoteo y ri Erasto, jac'a rija' c'a xc'uje' na can jun tiempo pa roch'ulef Asia.
22 Então, enviou adiante dele à Macedônia dois assistentes, Timóteo e Erasto, e permaneceu um pouco mais na província da Ásia.
23 Pa tinamit Efeso ri tiempo ri', ri vinak man juba' ta oc coyoval xcataj chirij ri Kitzij Bey.
23 Por essa época, houve enorme tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Roma c'o jun samajiy plata rubinan Demetrio, ri nusamajij ri plata richin nubanala' ch'utik ruvachibel ri jay ri niyo'ox-vi ruk'ij ri diosa Diana. Ri achi re' y ri más chic samajela' man juba' ta oc méra niquich'ec chiquij tak ruvachibel ri jay ri'.
24 Começou com Demétrio, ourives que fabricava modelos de prata do templo da deusa grega Ártemis e que empregava muitos artífices.
25 Ri Demetrio re' xeroyoj ri yesamaj riq'uin, y ri ch'aka' chic ri mismo ebanoy ruvachibel ri jay richin ri Diana, y xu'ij chique: Rix tata'aj iveteman chi ri samaj re' nuya' kabeyomal.
25 Ele os reuniu a outros que trabalhavam em ofícios semelhantes e disse: “Senhores, vocês sabem que nossa prosperidade vem deste empreendimento.
26 Pero rix itz'eton y ivac'axan chi ri Pablo man xe ta vave' pan Efeso, xa juba' ma pa ronojel tak tinamit richin ri roch'ulef Asia rutijon-vi ruk'ij rujalon quino'oj eq'uiy, richin niquinimaj chi ri vachibel ebanalo'n coma vinak, man e-dios ta.
26 Mas, como vocês viram e ouviram, esse sujeito, Paulo, convenceu muita gente de que deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. Fez isso não apenas aqui em Éfeso, mas em toda a província.
27 Y re', man xe ta che ri kach'acoj nuq'uen-pe c'ayef. Riq'uin juba' man jun chic rakale'n xti'an che racho ri ka-diosa Diana, y quiri' ri nimalaj ruk'ij ri Diana xa xtipe pa xulan, jun diosa ri niyo'ox ruk'ij pa ronojel Asia, y chi naj chi nakaj pa ruvi' ri roch'ulef, xcha' ri Demetrio chique.
27 Claro que não me refiro apenas à perda do respeito público por nossa atividade. Também me preocupa que o templo da grande deusa Ártemis perca sua influência e que esta deusa magnífica, adorada em toda a província da Ásia e ao redor do mundo, seja destituída de seu grande prestígio!”.
28 Tok ri achi'a' xquic'axaj ri xu'ij ri Demetrio, chi coyoval xesiq'uin riq'uin cuchuk'a', y xqui'ij: ¡Nimalaj diosa, ri Diana ri ka-diosa roj aj-Efeso! xecha'.
28 Ao ouvir isso, ficaram furiosos e começaram a gritar: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
29 Jac'a ri vinak queteman, man queteman, xaxe xecataj-pe conojel, y ja ri lugar ri niquimol-vi-qui' xebe-vi-apu, equichiriren-apu ca'i' (rachbil, rach'il) ri Pablo, ri' ja ri Gayo y ri Aristarco, aj pa roch'ulef Macedonia.
29 Em pouco tempo, a cidade toda estava uma confusão. O povo correu para o anfiteatro, arrastando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de viagem de Paulo.
30 Ri Pablo xrojo' xbe-apu ri quimolon-vi-qui' ri vinak, pero ri quiniman ri Jesucristo man xquiya' ta lugar che.
30 Ele também quis entrar, mas os discípulos não permitiram.
31 Quiri' mismo ec'o jujun amigos chuvech ri Pablo chiquicojol ri yebano gobernar pa roch'ulef Asia ri xquitak rubixic che chi por favor, man ti'e-apu ri achique lugar quimolon-vi-qui' ri vinak.
31 Alguns amigos de Paulo, oficiais da província, também lhe enviaram um recado no qual suplicaram que não arriscasse a vida entrando no anfiteatro.
32 Ri vinak jani na yesiq'uin-apu roma yech'ujyej. Ch'aka' jun vi niqui'ij, y ch'aka' jun chic vi niqui'ij. Y más eq'uiy ri nis-ta queteman achique roma quimolon-apu-qui'.
32 Lá dentro, em polvorosa, o povo todo gritava, e cada um dizia uma coisa. Na verdade, a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Ec'o jujun israelitas xquinim-pe jun achi rubinan Alejandro chiquivech ri vinak quimolon-apu-qui' chiri', y ri vinak xquijec'-apu ri Alejandro. Jac'a rija' xrojo' ta xch'o chiquivech richin nuto-ri', romari' xu'on-pe retal riq'uin ri ruk'a' chi quetane-ka.
33 Entre a multidão, os judeus empurraram Alexandre para a frente e ordenaram que explicasse a situação. Ele fez sinal pedindo silêncio e tentou falar.
34 Pero tok ri vinak xquetemaj-apu ruvech ri Alejandro chi xa jun israelita, jun cami ca'i' horas xesiq'uin y niqui'ij: ¡Nimalaj dios ri Diana ri ka-diosa roj aj-Efeso! yecha'.
34 No entanto, quando a multidão percebeu que ele era judeu, começou a gritar novamente e continuou por cerca de duas horas: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
35 Jac'a tok ri aj-tz'ib richin ri tinamit xtiquer xeruk'il-ka ri vinak, xu'ij chique: Rix tata'aj aj-Efeso, nis-ta jun ri man ta reteman chi pan ik'a' rix aj-Efeso c'o-vi chi nichajij racho ri nimalaj diosa Diana y ri ruvachibel ri kajnak-pe riq'uin ri dios Júpiter.
35 Por fim, o escrivão da cidade conseguiu acalmar a multidão e disse: “Cidadãos de Éfeso, todos sabem que Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis, cuja imagem caiu do céu para nós.
36 Y man jun xtitiquer xti'in chi man quiri' ta. Romari' xa tik'ila-ka-ivi', y man c'a ti'en ri man inojin ta utz.
36 Portanto, sendo este um fato inegável, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Roma ri achi'a' e'ic'amon-pe, man jun elak' quibanon pa racho ri i-diosa Diana, nis-ta c'o qui'in chirij.
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, mas eles não roubaram nada do templo nem disseram coisa alguma contra nossa deusa.
38 Roma c'a ri', ri Demetrio y ri más chic uc'uay quichin ri samajela' ri epetenak riq'uin, si nicajo' niquisujuj jun vinak, romari' ec'o (yec'ojon, jueces), y ec'o jay richin yec'ojox-vi; chiri' tiquisujuj-vi-qui'.
38 “Se Demétrio e seus artífices têm alguma queixa contra eles, os tribunais estão abertos e há oficiais disponíveis para ouvir o caso. Que façam acusações formais.
39 Jac'a si rix c'o chic jun sujunic más ic'amon-pe, ja chupan ri k'ij cha'on richin nimol-ivi' xtichojmirises-vi.
39 E, se há outras queixas que desejam apresentar, elas podem ser resolvidas em assembleia, conforme a lei.
40 Roma ri xe quiri' kamolon-pe-ki' vave', xa ta nic'utux chike achique roma kamolon-ki' y achique roma tok ecatajnak ri vinak, man jun xkutiquer xtika'ij. Y riq'uin juba' ri gobernadores niquinojij chi kamolon-ki' richin nkucataj chiquij. Y ri' c'ayef chike roj, xcha'.
40 Corremos o perigo de ser acusados de provocar desordem, pois não há motivo para este tumulto. E, se exigirem de nós uma explicação, não teremos o que dizer”.
41 Y tok ru'in chic quiri' ri aj-tz'ib, xu'ij chi tiquiquiraj-e-qui' conojel.
41 Então os despediu, e a multidão se dispersou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.