Lucas 6
Yakʼusda bughunek: k’andit khunek neba lhaidinla (CAFNT) vs NVT
1 K'an whulhnat dune nalyis dzin, 'udechoo 'et hukw'elh'az 'uhoont'ah. Sizi 'ink'ez higha hoodul'eh, 'en bulh tl'o k'ut hedulh hoh, tl'o mai hiyooneye. 'Ink'ez hubula k'et nuhínulhmul 'ink'ez hiya'alh.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 'Et bulunah Pharisee hubuhútni, “Daht'en hoh 'aht'en? K'an dzin nats'ulyis dzin 'uhoont'ah! 'Aw 'et nduhóot'en huba cha'hoot'ah!”
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Sizi ndo búlhni, “Hubudayi cho David daja 'aw ih hukw'e yachazulhtuk. 'Et hoh da David 'ink'ez yulh 'ut'en buye'élts'ul.
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 'Et 'úja, Yak'usda bukoo daninya. Lhes 'i Yak'usda bugha yu'aih, 'i ndi lhes nawhulnuk 'aw 'en zeh hiyoo'alh huba' hoont'ah. 'Ink'ez 'i yilhchoot 'ink'ez ya'al. 'Ink'ez dulh 'ut'en, 'en chah bulah hubugha iní'ai.”
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 'Ink'ez Sizi ndo búlhni, “Yinkak dune ye', 'en njan nats'ulyis dzin, 'et chah huMoodihti unli ho' 'int'ah.”
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 'Et hukw'elh'az 'o 'at nats'ulyis dzin Lizwif luglez daninya 'ink'ez whubodulh'eh. 'Et 'ilhunuh dune 'en chah 'et usda. Ndun bula nalhnih ts'ih 'aw yé nucha'ust'en.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Ndunnah Moses be' dustl'us 'uk'ununa'úsduguz 'ink'ez Pharisee chah soo cho highunli 'ink'ez hinilh'en daténilh simba. 'Et dune nalyis dzin 'et tulih soo na'yooleh. 'Et hoonliyaz hiyulh nahó'alh hukwa' hut'en.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 'Et daja huninzun t'eooninzun. 'Et dune bula yunucha'ust'en ndi yúlhni, “Didinyih 'ink'ez hubuniz sinyin.” 'Et didinya 'ink'ez hubuniz ninínya.
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 'Ink'ez Sizi ndo búlhni, “Hoonliyaz hukwa nuhoodutelhkut. 'Et nats'ulyis dzin, nts'e na'a netl'awhélts'ut, 'et ts'ah'un na'a 'uztenilh, k'us hoontsi' k'una'a 'uztenilh? Dune hiye khuna 'uztelhyih k'us daztelhtsah?”
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 'Ink'ez 'et ts'iyawh hubunilh'en. 'Et ndunnah dune ndi yúlhni, “Nla ts'ih 'un lhk'ut dughelnih!” 'Et ndúja 'ink'ez bula k'uz ts'ih dachait'ah, 'et whuz na'a zeh ndunája.
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 'Et 'onghunnah tube whuske be honílch'e, 'ink'ez dich'oh howu yahalhtuk Sizi dahítelilh 'et hukwa.
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Hoh da 'et dzin njan ndúhooja, Sizi dzulhyaz k'ut tenadutedli ka whuz whenya. 'Ulh'ek nduhoolhyez Yak'usda ts'un tenadedli.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 'Et yilhkai higha hoodul'eh, 'anih hubulhni. 'Et hubutah lanezi 'o 'at nanah, 'en 'utahaóobanla. 'En whel'a huboozi yúlhtsi.
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 Simon, 'en ndi boozi Peter, 'i yugha íde'ai. 'Ink'ez bulhutsin Andrew, James, John, Philip 'ink'ez Bartholomew.
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 Matthew 'ink'ez Thomas. James Alphaeus buye', 'ink'ez Simon 'en huwu daóodit'ah hiyulhni.
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 Judas, 'en James buye', 'ink'ez Judas Iscariot chah, 'en 'utenilh whu'iz buch'a niduteyalh.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 'Et whududlun ndus de yugha hoodul'eh hubulh hainya 'ink'ez lhts'e oodez'a nináhundel. Yun k'ut Judea whut'en, Jerusalem whut'en chah, 'ink'ez yatoo ba keyah Tyre 'ink'ez Sidon whut'en, 'en chah hulan 'ink'ez 'aw uzdooni ghaít'ah. Hiyootuzélhts'ilh 'ink'ez soo na'butelilh, 'et hukwa 'ilhuhowezdel.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 'Ink'ez ndunnah ntsi' nududeh 'i be dzuh nudeh, 'en chah 'et hudelhts'i, 'ink'ez soo na'balh'en.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Ts'iyannah hit'aghoonalh hukwa' hut'en. Ye ulhtus buts'uh haidults'uk, 'i be ts'iyawh hubudada 'et soo na'ubinla.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 Sizi 'et yugha hoodul'eh, 'en ts'iyawh hubutuniyú'en hoh njan ndo búlhni,
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 Nuhwheni k'an buye'últs'ilh,
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 Hoh t'eh dune nuhts'u hudutnik 'ink'ez 'aw hubulh 'óoht'e ghaít'ah nuhowhulhtsi.
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 'Et dzin ndóohooja t'eh, 'et hooteht'i 'ink'ez hoonaht'i hoh nduk tóolhutlhuk. 'Alha 'uhoont'ah nduk yak'uz hooncha 'et nuhwhuba k'elha whutele. Hoh t'eh whusawhutelts'ulh ndunnah whuz na'a zeh ndunohotelh'ilh, 'et ndunt'ah butsuh whudelhdzulh, 'en chah niz dak'ez nus whunilh'en inle, whuz na'a zeh ndubuhalh'en 'et huwa.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 “Et whunts'ih nuhwheni soode'a 'aht'ah, soo cho howahli!
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 Nuhwheni ndunnah soo 'a'alh, nuhwheni chah soo cho howahli!
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 'Et huwahli ndunnah sóo nuhghu yalhtuk.
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 “Et whunts'ih ndez na'a ndun whudusni, nuhch'a húdetni, 'en buk'ehtsi'. Ndunnah nuhka cha'nizun, 'en chah sóo ne'bulh'en.
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 Ndunnah nuhk'ehuyih, Yak'usda buts'un wúzoo ka huba tenadóohdli. 'Et ndunnah dzuh ne'nohulh'en, 'en chah huba tenadoohdli.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Ndunnah nuhnen k'ut nuhnezkuk t'eh, huba 'awh nandunóoht'ah 'ink'ez 'ilhk'us ts'ih chah 'unohuhooleh. Ndan ndzoot nghu halchooz, ndzoozt'an chah buch'a yóntun gunih.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Ts'iyannah hoonliyaz ka nuhts'u ka 'utni t'eh, hubugha íyoohlelh. Ndai nuhwhe'ilhdzun 'uyoon yílhchoot t'eh, buts'un ka na'doohtni gunih.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Nts'e na'a hukwa' nahzun dune danoh hotelh'ilh, 'et whuz na'a zeh nuhwheni chah 'et né'boolh'en.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 Ndunnah nuhk'entsi', 'en zeh buk'ehtsi' t'eh, whuz na'a hoonzoo nahzun ih? 'Awundooh! Ndunnah lubeshi 'uhulh'en, 'en whunts'ih ndunnah buk'entsi', ts'iyawh hubuk'ehintsi'.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Ndunnah soo ne'nohulh'en, 'en zeh soo ne'bulh'en t'eh, whuz na'a hoonzoo nahzun ih? 'Awundooh! 'Et lubeshi 'uhulh'en chah whuz na'a zeh 'et nduhút'en.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 'Et ndunnah bughi zilh'ai t'eh, 'en nuhtl'anaíte'alh nuhzun t'eh, whuz na'a hoonzoo nahzun ih? 'Awundooh! 'Et lubeshi 'uhulh'en, 'en whunts'ih lubeshi 'uhulh'en ghe' hulh'ai 'ink'ez 'et 'uneltsuk zeh hubutl'anáha'aih.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 'Et whunts'ih nuhch'a hudétni, 'en hubuk'eoohtsi', 'ink'ez soo ne'boolh'en. Hubughe 'oohla 'ink'ez hoonliyaz nuhtl'unaítelts'ulh hukwa tsi hóhli gunih. 'Et whuz na'a ndaht'en t'eh, hooncha hoh nuhwhuba k'elha whutele. 'Et ndun yak'uz soo 'udedo 'int'ah, 'en k'una'a tihleh. 'Alha ndunnah suchanailya chadusnih 'ink'ez ntsi' chah, ts'iyawh hubuts'un unzoo.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 'Et nuhwhe'aBá nts'e na'a te'ninzun, nuhwheni chah whuz na'a zeh te'noohzin.
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 “Uyoon ba nahoohyeh gunih, doo ka sih 'aw nuhwhuba nahoodeh ghaít'ah. 'Uyoon k'ehoh'alh gunih, 'et sih 'aw nuhk'eholts'it ghaít'ah. 'Uyoon ba whunaoodoolhunah, 'et t'eh nuhwheni chah nuhwhuba whunaoodutetnah.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 'Uyoon hubugha' náh'ai, 'i nuhtl'anátedukulh ho' 'int'ah. Lht'usúkat 'ink'ez lhai cho tele. 'Et niyulh'uz hoh bé haitekulh. 'Et 'uneltsuk hoh nuhbut nehítekalh. Daltsuk hubugha ináh'ai, 'et 'uneltsuk zeh nuhtl'anátedukulh 'et huwa.”
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Be nawhutnuk be whúts'odul'eh, 'i be hubulh yailhtuk, “Soo ih chawhés'en 'uyoon chawhés'en nutéguz? 'Alha nahúlt'ah ka háwhedukai 'ahoolts'it!
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Hodul'eh 'ink'ez whuyodulh'eh, 'en 'aw yagha ndoh cha'ít'ah. 'Et whunts'ih ndunnah soo ts'ah'un na'a hodul'eh, 'et hubodulh'eh 'en k'una'a 'uhutet'ilh.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 'Et di ka nyulhutsin lhusyaz buna k'et deztan, 'i nilh'en, 'et whunts'ih 'aw t'eoonuzinzun nyunch'oh duchun cho nyuna k'et deztan?
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 Nts'e na'a nyulhutsin 'uduténilh, ‘Sulhutsin nyo lhusyaz nyuna k'ehanádoostan.’ 'Et whunts'ih nyunch'oh duchun cho nyuna k'et deztan 'aw chasá'en. Nyunch'oh duba naindzoo! 'Udechoo duchun cho nyuna k'ehanadintih. 'Et t'eh soo yutó'en hoh nyulhutsin nyoo lhusyaz 'i buna k'éhanaidontan.
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 “Et duchun dinzoo 'aw mai untsi', 'i bughi noot'ai ghaít'ah. 'Et whuz na'a zeh duchun dintsi' mai unzoo, 'i bughi noot'ai ghaít'ah.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 'Et whuz na'a zeh bumai bugha duchun dant'ah 'int'ah t'enudzun. 'Et whuz na'a zeh ndi mai unzoo, figs hiyulhni, 'aw whus chun bughu hiyoonoye ghaít'ah. 'Ink'ez whuz na'a zeh whuscho chun, 'aw mai cho ndoh whut'en bughu hiyoonoye ghaít'ah.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 'Et whuz na'a zeh dune unzoo, ndai unzoo budzi yuh hoonli, 'i bugha khunek unzoo be yalhtuk. 'Ink'ez dune untsi', ndai untsi' budzi yuh hoonli, 'i be khunek untsi' be yalhtuk. Ndez na'a njan nduwhutni, dune di budzi yuh be whudezbun, 'i be yatelhtuk.
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 “Ink'ez di ka ‘SMoodihti, sMoodihti,’ sudahni, 'ink'ez daja nuhwhudusni 'aw húkw'u nucha'zaht'en?
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 Ndan sts'un teyih 'ink'ez soo zelhts'ai 'ink'ez hukw'ú ne'ut'en, 'et ndan 'uhint'ah 'en bunwhuntelhtun.
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Ndez whuz na'a 'et ndúhint'ah. Dune bukoo 'uwhutelilh hoh, soo ye yoh hahónkai 'ink'ez bukoo buk'uwhuz'ai 'et tse k'ut newhúte'alh. 'Et ndet too telhbun t'eh, 'et ninli ulhtus bukoo whut'agheznai, 'et whunts'ih bukoo 'aw dachahóonil. Tse k'ut niwhuni'ai 'et huwa.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 'Et whunts'ih ndunnah sughunek yoozelhts'ai 'ink'ez 'aw hik'unucha'ust'en t'eh, 'et ndez na'a njan nduhint'ah. Dune yun k'ut bukoo 'uhoonla. 'Ink'ez bukoo buk'uwhuz'ai 'i 'aw cha'hiyílil. 'Et ninli ulhtus bukoo whut'agheznai 'et 'ahoh nawhunet'ai. Tube wheóonujut hoh hoolah whuzdli.”
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.