Lucas 12
Yakʼusda bughunek: k’andit khunek neba lhaidinla (CAFNT) vs ARA
1 'Et whulhugha da lhanah dune 'ilhuhowezdel. Hulan 'ink'ez lhk'ut nahúdelh cha'hut'en. Ndunnah yugha hoodul'eh, 'en choo ndubulhni, “Ndunnah Pharisee hubules be untuldoh, 'i ch'a soo cho howahli. 'I dune nalh ye dúba naudzoo, 'i 'int'ah.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 'Alha ndai ts'iyawh whunest'i, ts'iyawh ts'et haóotekulh. 'Et ndai whu'iz 'int'ah, 'i chah ts'iyawh t'entedzeh.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 'Et huwa ndet tsahólhgus yuh ts'ih yalhtuk, 'et whét'en hidutets'o. 'Et ndet koo whez ts'ih 'uyoon yudzek khunek i'aih daja dani, 'et bun k'ut whuts'un khunekti be howu yatelhtuk.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Ink'ez sulh dunekah ndun whudusni, ndunnah nuhyust'e ughan, 'et whunts'ih 'aw 'o 'un hoonliyaz 'uhooneh ghaít'ah, ndunt'ah hube noolhújut gunih.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 'Et whunts'ih ndun be ntelhújut, 'en bunwhuntelhtun. Ndun nuhyust'e selhghi, 'et hukw'elh'az, 'en zeh buba 'uhoont'ah hoh kwuncho yuh ts'ih chah nuhwhutenoh, 'en zeh be noolhújut! 'Alha 'ún whudusni, soo ts'ah'un na'a 'en be noolhújut!
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 'Alha ih 'uhoont'ah skwunlai 'uschas, 'i nankoh sooneya chaditi, 'i be 'óoket? 'Ink'ez ndi dut'aiyaz Yak'usda 'aw lhuk'i whunts'ih yunachaoodulhúnah ho' hoont'ah.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 'Ink'ez daneltsuk nuhtsigha 'i whunts'ih ts'iyawh t'einínzun. 'Et huwa whenoolhújut gunih! Nuhwheni 'uchas degha nus déhti ho' aht'ah!
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Ink'ez 'et chah 'ún whudusni, k'us ndan dune, 'en dune nalh, Sizi Gri 'en zeh sulhyis unli ni t'eh, 'en yinkak dune ye' Yak'usda bulizas ndo ba duténilh, 'en se'ildzun unli ho' 'int'ah.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 'Et whunts'ih k'us ndan dune, 'en dune nalh 'aw sulhyis ilah ni t'eh, 'en Yak'usda bulizas bunalh 'aw se'ildzun ilah hubuduténilh.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 'Ink'ez ndunnah yinkak dune ye' ch'a detni be yahulhtuk, daja hutni, soo huba 'un whutelhdulh. 'Et whunts'ih ndunnah Ndoni ch'a detni be yahulhtuk, 'aw huba 'un whutookat ghaít'ah.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 'Ink'ez Lizwif luglez, k'us naheyelh k'us moodih chah, 'en hububut nenohonilhya t'eh, daja dutehnilh, 'et huwu ni oohle gunih.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 'Et soo 'et whudezulh Ndoni whunohuntelhtun daja dutehnilh.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 'Aw 'et dune tah 'ilhunuh dune 'utni, “Whuneoodulh'eh nedusnekah hubuk'elhaítezkat, 'i sulhutsin ndai se'ildzun unli, 'i stl'ayóolelh suba dini!”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 'Et Sizi ndi yúlhni, “Dune, ndan 'usinla nuhwhuba naheyelh, k'us nuhwhuba yatelhtuk sulhtsi?”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 'Ink'ez Sizi ndo búlhni, “Nuhwheni soo cho khahdli! 'Uyoon dune be'ildzun ka noohzin gunih! Dune daneltsuk hoonli yut'i ndi yun k'ut, 'et ndi 'ants'ih ho' 'int'ah.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 'Ink'ez 'et khunek bugha whuts'odul'eh hubugha hubulh yalhtuk hoh njan ndutni, “Ilhunuh dune soode'a 'int'ah, buyun k'ut ts'iyaintsuk soo haníyeh.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 'Ink'ez dich'oh 'uninzun, ‘Nts'e na'a simba daoosneh? Haníyeh, 'i bakoo whudezbun k'et. 'Aw 'o 'un chah 'uyoo dánosdzaih ghaít'ah.’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 'Ink'ez 'et ndutni, ‘Njan dutésnilh lhai hananyi, 'i sutl'o bakoo nawhuntesyes 'ink'ez 'o nus 'uhoolcho na'whútesdlilh. 'Ink'ez 'et ndai hanálhyi, 'i 'ink'ez ndai ust'i, 'i ts'iyawh, 'et datésdlelh.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 'Ink'ez 'et sih na'dudóosni, lhai unzoo, 'i mba 'ilhowezkat, lhat naooduzuk whuba. 'Et nailyis, 'in'alh, taintnai, 'ink'ez whunélhnik.’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 'Et whunts'ih Yak'usda ndi yúlhni, ‘Tube slah whuzinik! K'an 'ulh'ek nzul naitélcholh. 'Ink'ez ndai int'i, 'i ndan simba buts'e ítookat?’
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 'Et whuz na'a ndan lhai duba 'ilhowezdla 'ink'ez Yak'usda ba hoonli chait'ih.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 'Ink'ez yugha hoodul'eh ndo búlhni, “Et huwa 'ún whudusni, yinkak delhúts'i, ndai teh'alh, 'ink'ez be sóo nadutehnilh, 'i ts'iyawh bugha ni wahle gunih!
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Ndai ts'uyi, 'ink'ez ndi naih chah, 'ants'ih unli ho' 'int'ah. Yinkak sahda, 'ink'ez nuhyust'e chah 'i 'o nus dezti.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Ndunnah datsan cho dahint'ah buk'un nuni nulhzut. 'Aw whuyucha'hunusdzai 'ink'ez 'aw hacha'hunusdzai cha' hint'ah. 'Aw uzdla bakoo 'ink'ez haníyeh bakoo chah chahuhóot'ih. 'Et whunts'ih Yak'usda hubugha 'á'aih. 'Et njan whunulh'en, nuhwheni ndi dut'ai ch'a degha nus déhti ho' 'aht'ah.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Nuhwheni nuhtah ndan 'int'ah dalcho tele howu ni unli? 'Aw 'et huwa 'o nus 'ulyez wule ghaít'ah.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Ndi hoontsolyaz whunts'ih 'ohoohleh ghaít'ah t'eh, 'et di ka 'udun chah howu ni ahli?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 'Ink'ez 'indakyaz unzoo, 'i nts'e na'a haníyeh, howu nuni nahzut. 'Aw cha'ust'en 'ink'ez 'aw hoonliyaz hiye soo nadootnih, 'i chah cha'husdle. 'Et hubudayi cho Solomon naih dezti 'i be soo nadut'ih teh, 'et whunts'ih 'aw 'indakyaz degha nus cha'íldzooh ho' 'int'ah.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 'Et Yak'usda tl'o unzoo, 'i yilh'i. 'I k'an dzin tl'o k'ut haníyeh 'ink'ez bunt'ah 'i tsehidutelhkulh 'ink'ez duték'un. 'Et nuhwheni dalhcho 'i be 'o nus soo nuhghutele. Nuhwhuba 'alha' hoont'ah, 'i tube usdlah nuhwhuba ntsol.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Ndai teh'alh, 'ink'ez tehtnilh, 'i chah, 'ahoolhyez tube cho buka daóohtne 'ink'ez bughunek wahle gunih.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 'Et ndi yun k'ut 'udun yun k'ut whut'en 'et zeh hukwa hunúta. 'Et whunts'ih Yak'usda nuh'aBá ndai be ndunahdzit, 'i ts'iyawh t'einínzun ho' 'int'ah.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 'Et whunts'ih nts'e na'a Yak'usda hubudayi cho unli, 'et zeh hukwa itéh'en t'eh, 'et ndi chah 'o nus nuhghá tekulh ho' hoont'ah.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Nuhwheni se'usheep 'ilho núlh'as, 'aw whenoolhújut gunih! Njan whunulh'en, nuh'aBá nts'e na'a hubudayi cho unli, 'et hoont'i hoh nuhgha óote'alh.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Ndai aht'i, 'i ts'iyawh be 'óhket 'ink'ez tehel'en, 'en hubugha yoohlelh. 'Et whuz na'a 'et ndaht'en t'eh, 'ink'ez nuhsooneya zus 'aw tinta cha'test'il, 'i 'ahleh. 'Ink'ez ndai unzoo, 'i 'ilhuz wheni bula tah hoolah, 'i ts'iyawh be yóohlelh, 'i yak'uz ts'ih nióohlelh. 'Aw whuz undunut'ih daóoya ghaít'ah 'ink'ez 'aw yun nulh'as, 'i whunts'ih tinta' yoolh'en ghaít'ah.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 'Et ndai oonaht'i be sahla 'i 'ilhughehla, ndet sula, nuhdzi chah 'et zeh da' duté'alh.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Nuhwheni nuhnaih be 'áht'en, 'i ts'iyawh be náhdelh 'ink'ez nuhtoo dezk'un, 'i chah dóok'un.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 'Et nuhwhenich'oh dune ndunnah dumoodih ba lh'i, 'en buk'una'a 'ooht'e. Nts'e dune lhghusdúke ts'ih hanája, 'ink'ez ndati whudulhghalh t'eh, 'ahoh hiba dá'dutootan.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 'Et ndet moodih whusanaja t'eh, 'ink'ez be 'ulhna hika tsi hooli, 'ink'ez hika ítes'en, ndunnah moodih ndut'en bunilh'en t'eh, 'en degha nus hoonzoo hubugha whults'ut. 'Alha 'un whudúsni, bumoodih soo nadutetnilh ka, 'ink'ez dude 'ulhna natl'adulhúts'ih hubuduténilh, 'ink'ez hububut ní'telelh.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 'Ink'ez moodih tuzniz tusih k'us tuzniz hukw'elh'az tusih, 'et whusanatedalh 'ink'ez be 'ulhna hika tsi hooli hoh hika ítes'en, 'et whuz na'a moodih ndut'en hubunilh'en t'eh, 'en degha nus hoonzoo hubugha whutelts'ulh.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 'Ink'ez soo cho t'eoonahzeh, ndun bukoo whumoodih nts'owhugha whudezulh undunut'ih whusatéyalh, 'et t'ewhuninzun t'eh, 'et soo ts'ah'un da huwole, 'ink'ez 'aw hikoo da'dutooyis ghaít'ah.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 'Et huwa nuhwheni chah lhadóoht'e. 'Alha nts'owhugha 'uhunet'oh 'et buka tsichahóohlih, 'et yinkak dune ye' 'en whusanátedalh,” ni Sizi.
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 'Ink'ez 'et Peter ndi yúlhni, “NeMoodihti, ndi khunek bugha whuts'odul'eh, 'i be yailhtuk, 'i nuwheni zeh tulih k'us ts'iyannah ba tulih 'udini?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 'Ink'ez neMoodihti 'utni, “K'us ndan ts'ah'un 'int'ah 'ink'ez whunih unli hoh bukoo huwunli? 'En bumoodih bukoo whumoodih yutelhtsilh, soo 'et neooduzuk t'eh, 'et 'onghunnah hite'alh, 'i hubugha naítet'aih.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 'Et bumoodih whusanaja t'eh, 'ink'ez hibe 'ulhna whuz na'a ndut'en yunilh'en t'eh, 'et tsih ndan bukoo whumoodih yulhtsi, 'en degha nus hoonzoo bulh 'uwhútenilh.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 'Alha 'ún whudusni ndan bumoodih ndai yit'i, 'i ts'iyawh k'une' yul'en yutl'aóote'alh.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 'Et whunts'ih ndan be 'ulhna dich'oh budzi yuh hoh 'et nduninzun t'eh, ‘Sumoodih sa slah whusanádaih.’ 'Ink'ez 'et dune bumoodih hiba 'uhút'en 'ink'ez ts'ekoo hiba 'uhút'en chah whéboonilhtsus. 'Ink'ez whé'ni'al 'ink'ez tanutnai, hoh tanutnih,
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 hoh t'eh ndet dzin 'et ndan be 'ulhna 'aw yuka ts'ih chahoolih 'ink'ez nts'oh howa 'uhunet'oh utenilh 'aw t'eoonízun, 'et hoh wheghah 'uhunet'oh hoh bumoodih whusanátedalh. Tube ye'whudutelhyah, 'ants'ih lhulcho k'eitet'us li'yutelilh 'ink'ez ndai Yak'usda k'unucha'ust'en hubuts'ítekulh, 'et didut chah whuz na'a zeh bugha ootét'alh.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 'Ink'ez ndan 'ulhna 'en bumoodih ndet yuts'u hukwa' ninzun, 'et ts'iyawh t'eooninzun, 'et whunts'ih 'aw wheni lháchadit'ah 'ink'ez yuk'unucha'ust'en, 'et huwa lhat hoh hubooteltsus.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 'Et whunts'ih ndan t'eoonízun dumoodih ndet yuts'u hukwa' ninzun, 'ink'ez dude 'ut'en k'ah huwa hubooteltsus huba, dzuhyaz zeh hubooteltsus. 'Et ndun dune lhai bugha nt'ai, 'en lhat yuts'u hukwa' ntezilh. 'Ink'ez ndan lhat butl'awhélya, 'en 'o nus lhat yuts'u hukwa' untezilh.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “Ndi yun kwun buk'eítes'alh ka whusáya. 'Uda ncha duzk'an.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 'Et whunts'ih be dune too be 'ul'en, 'i be too be' tesnilh huba' hoont'ah. 'Et lhaoodutenilh 'et whuts'un 'et huwa tube dzuh nuszut.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Ts'iyannah lhts'un ts'ah'un 'úhoot'e, 'et hukwa ndi yun k'ut whusáya nahzun ih? 'Awundooh! 'Et ndun whudusni, dune lhch'a nehúdutedulh 'et hukwa whusáya.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 'Et k'an njan whuts'un skwunlanah 'ilhughun bukoo hudelhts'i, 'en lhch'a nihúdutedulh. Tanah, 'en nanah ch'a nihudutedulh, 'ink'ez nanah, 'en tanah ch'a nihúdutet'us.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Be'abá buye' ch'a niduteyalh, 'ink'ez buye' 'en be'abá ch'a níduteyalh. Be'ama 'en chah dutse' ch'a níduteyalh, 'ink'ez butse', 'en be'ama ch'a níduteyalh. 'Ink'ez bubez 'en chah beyas'at ch'a níduteyalh, 'ink'ez beyas'at, 'en chah bubez ch'a níduteyalh.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 'Et lhanah 'ilhohuwezdel, 'en chah ndo búlhni, “Et ndet nus de kw'us whúzdli nulh'en t'eh, 'et 'ahoh 'udahni, ‘Dzuh stl'iyaz nawhulhtih.’ 'Ink'ez 'et nduwhút'ih.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 'Ink'ez n'az tézts'i teh 'et 'udahni, ‘Tube whuntézulh ho' whut'en,’ 'ink'ez 'et nduwhút'ih.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Nuhwheni dune nalh duba nahdzoo aht'ah! Ndi yun k'ut 'ink'ez yat'ah chah dawhutenilh, 'et nt'eoonuhzun. 'Et whunts'ih dáhoont'ah huwa k'an dawhutenilh 'aw nt'eoonuzáhzun?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 'Ink'ez nuhwhenich'oh dahoont'ah huwa nts'e na'a ts'ah'un na'a 'uhoont'ah, 'et 'aw nt'eoonuzáhzun?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 'Et ndan nch'a detni, 'en naheyelh but ninyutélhtelh, 'et whuz ah'us hoh 'et tube buts'un lhanaoodonleh hukwa' ont'en. 'Et sih naheyelh but ninyutelhtelh 'ink'ez naheyelh nehúlhghel tl'anyutelhtelh, 'ink'ez nehúlhghel tsak'enyute'alh.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 'Et ndun whudusni ndi sooneya ntsolyaz whunts'ih, 'i ts'iyawh buk'elha whutelhtsilh, 'et whuts'un tsak'etanda.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.