Gênesis 31
A Ch'an Biblia D'a Chuj San Mateo (CAC) vs NVT
1 Ayic ix yab'an vin̈aj Jacob to a eb' vin̈ yuninal vin̈aj Labán, vanxo yalanq'ue eb' vin̈ icha tic: B'eyumxo vin̈aj Jacob tic yuj jantac tas ix yiq'uec' d'a vin̈ co mam, xchi eb' vin̈.
1 Logo, porém, Jacó percebeu que os filhos de Labão estavam reclamando dele: “Jacó roubou tudo que era de nosso pai! À custa de nosso pai, adquiriu toda a sua riqueza!”.
2 Ix nachajel yuj vin̈aj Jacob chi' to man̈xo vach'oc snaan vin̈aj Labán chi' d'a spatic icha d'a yalan̈taxo.
2 Jacó também começou a notar uma mudança na atitude de Labão para com ele.
3 Axo Jehová ix alan d'a vin̈ icha tic: Meltzajan̈ d'a slum a mam icham b'aj ayec' eb' a c'ab' oc, ol in b'atn̈ej ed'oc, xchi d'a vin̈.
3 Então o S enhor disse a Jacó: “Volte para a terra de seu pai e de seu avô, a terra de seus parentes, e eu estarei com você”.
4 Ix lajvi chi' ix yac'anb'at sti' vin̈ d'a eb' ix yetb'eyum, aton ix Raquel yed' ix Lea, yic vach' scot eb' ix, sja eb' ix b'aj stan̈vi calnel vin̈.
4 Jacó mandou chamar Raquel e Lia ao campo onde ele cuidava de seus rebanhos
5 Ayic ix ja eb' ix, ix yalan vin̈ d'a eb' ix:
5 e disse a elas: “Notei que seu pai mudou de atitude em relação a mim. O Deus de meu pai, porém, tem estado comigo.
6 A ex tic eyojtac val to ix in munlaj d'a vin̈ e mam d'a svach'ilal d'a smasanil in c'ool.
6 Vocês sabem como tenho trabalhado arduamente a serviço de seu pai.
7 Axo vin̈ icha val to tzin yixtej vin̈, lajun̈elxo ix sq'uex in tojol vin̈, palta a Dios jun, max in xcha ixtajoc.
7 Contudo, ele me enganou e mudou meu salário dez vezes. Mas Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Ayic ix yalan vin̈ e mam chi': Ol ach in tup d'a noc' calnel, noc' tz'ib'iltac, xchi vin̈, axo yic ix alji yune' noc', nab'a tz'ib'iltac yune' noc' ix alji. Ayic ix yilan vin̈ to icha chi', ix yalanxi vin̈: A noc' jasquiltac stz'ib'ul ol vac' a tojoloc, xchi vin̈, axo ix alji yune' noc', nab'a jasquiltac stz'ib'ul noc' yune' tz'alji.
8 Se ele dizia: ‘Os salpicados serão o seu salário’, o rebanho começava a dar crias salpicadas. E, quando mudava de ideia e dizia: ‘Os listrados serão o seu salário’, então o rebanho inteiro dava crias listradas.
9 Icha chi' ix aj yic'jiec' noc' smolb'etzal noc' vin̈ e mam chi' yuj Dios, ix yac'an d'ayin.
9 Desse modo, Deus tirou os animais de seu pai e os deu a mim.
10 A junel ay jun in vayich, a ix vilani to van stajni noc'. Ix vilani to a noc' mam chiva ix tajni yed' noc' nunab'il chi', nab'a tz'ib'iltac noc', ay pax noc' jasquiltac stz'ib'ul.
10 “Certa vez, na época do acasalamento, tive um sonho e vi que os bodes que se acasalavam com as cabras eram listrados, salpicados e malhados.
11 Axo d'a jun in vayich chi', ix in yavtej Jun yángel Dios, ix in tac'vi d'ay: Oy, ina vajec' tic, xin chi d'ay.
11 Então, em meu sonho, o anjo de Deus me disse: ‘Jacó!’. E eu respondi: ‘Aqui estou!’.
12 Ix yalan d'ayin icha tic: Scham val ilani to a noc' smam stajni yed' noc' snun, tz'ib'iltac noc', jasquiltac pax stz'ib'ul noc', yujto ix vil masanil tas ix ach utaj yuj vin̈aj Labán.
12 “E o anjo disse: ‘Levante os olhos e você verá que apenas os machos listrados, salpicados e malhados estão se acasalando com as fêmeas de seu rebanho, pois vejo como Labão tem tratado você.
13 A in Dios in tic, ix in ch'ox in b'a d'ayach d'a Betel, b'aj ix a seccanq'ue aceite d'a yib'an̈ q'uen q'ueen ix ac'canq'ue lin̈an, aton b'aj ix ac'can a ti' d'ayin. A ticnaic, actejcan jun lugar tic, tzach pax d'a a luum b'aj aljinac ach, xchi Dios d'ayin, xchi vin̈aj Jacob chi' d'a eb' ix yetb'eyum chi'.
13 Eu sou o Deus que lhe apareceu em Betel, o lugar onde você ungiu a coluna de pedra e fez seu voto a mim. Agora, apronte-se, saia desta terra e volte à sua terra natal’”.
14 Ix tac'vi ix Raquel yed' ix Lea chi' d'a vin̈ icha tic:
14 Raquel e Lia responderam: “Da nossa parte, tudo bem! Afinal, não herdaremos coisa alguma da riqueza de nosso pai.
15 Yujto icha comon anima caj d'a vin̈. Ina ix on̈ schon̈el vin̈, ix slajanel co tojol chi' vin̈, aton ix ac' d'a vin̈ yic ix quic'lan co b'a ed'oc.
15 Ele reduziu nossos direitos aos mesmos que têm as mulheres estrangeiras. Depois que nos vendeu, desperdiçou todo o dinheiro que você pagou por nós.
16 D'a val yel masanil b'eyumal ix yiq'uec' Dios d'a vin̈ co mam chi', quicxo yed' eb' cune'. Yuj chi' jun, masanil tas toxo ix yal Dios d'ayach, yic'ocab'i, xchi eb' ix.
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai e deu a você é, por direito, nossa e de nossos filhos. Por isso, faça o que Deus ordenou”.
17 — ausente —
17 Então Jacó montou suas mulheres e seus filhos em camelos
18 — ausente —
18 e conduziu adiante todos os seus rebanhos. Juntou todos os bens que havia adquirido em Padã-Arã e partiu para a terra de Canaã, onde vivia Isaque, seu pai.
19 Yacb'an ayb'at vin̈aj Labán chi' d'a junxo lugar joxoj calnel, axo ix Raquel ix elc'ancot sdiosal vin̈ ayoch d'a yol spat.
19 Quando partiram, Labão estava num lugar afastado, tosquiando suas ovelhas. Raquel roubou os ídolos da casa que pertenciam a seu pai e os levou consigo.
20 An̈eja' d'a jun tiempoal chi' ix el vin̈aj Jacob d'a elc'altac, majxo yalcan quilcob'a vin̈ d'a vin̈aj Labán arameo chi'.
20 Assim, Jacó enganou Labão, o arameu, partindo sem avisá-lo de que iam embora.
21 Icha chi' ix aj yic'ancot masanil tastac vin̈. D'a elan̈chamel ix ec'ta vin̈ b'aj ay a' nivan Éufrates, ix cotn̈ej vin̈ d'a yichan̈ masanto ix javi vin̈ d'a juntzan̈ tzalquixtac d'a yol yic Galaad.
21 Jacó levou todos os seus bens e atravessou o rio Eufrates, rumo à região montanhosa de Gileade.
22 Schab'jialxo scot vin̈aj Jacob chi', ix yab'an vin̈aj Labán to ix cot vin̈.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó havia fugido.
23 Axo vin̈aj Labán chi' ix ic'ancot eb' sc'ab' yoc yed'oc, ix cot eb' syam vin̈. Yicxo svac'jial chi' ix javi eb' d'a spatic vin̈ d'a juntzan̈ tzalquixtac d'a yol yic Galaad.
23 Reuniu um grupo de parentes e saiu em perseguição a Jacó. Sete dias depois o alcançou, na região montanhosa de Gileade.
24 A d'a jun ac'val chi', ix sch'ox sb'a Dios d'a vin̈aj Labán chi' d'a svayich. Ix yalan Dios d'a vin̈ icha tic: Scham val a naani tas ol al d'a vin̈aj Jacob chi'. Man̈ comonoc ol ach lolonoc, xchi d'a vin̈.
24 Na noite anterior, porém, Deus havia aparecido em sonho a Labão, o arameu, e dito a ele: “Estou avisando: deixe Jacó em paz!”.
25 Axo d'a junxo c'u, ix yamchaj vin̈aj Jacob yuj vin̈aj Labán chi' d'a tzalquixtac d'a yol yic Galaad, d'a scampamento vin̈. Ata' ix sb'opax scampamento vin̈aj Labán chi' yed' eb' vin̈ yed'nac chi'.
25 Labão o alcançou enquanto Jacó estava acampado na região montanhosa de Gileade e armou seu acampamento ali perto.
26 Ix och ijan vin̈aj Labán chi' yalanoch d'a sat vin̈aj Jacob chi' icha tic:
26 “O que você fez?”, perguntou Labão. “Como ousou me enganar e levar minhas filhas embora, como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Majxo alcan jab'oc d'ayin. Man̈xo jab'oc ix vab'i, tato maay, ix am ex in taq'uejcot d'a tzalajc'olal, ix am och son yed' yunetac tan̈b'il yed' arpa ayic ex coti.
27 Por que fugiu em segredo? Por que me enganou? E por que não avisou que desejava partir? Eu lhe teria dado uma festa de despedida, com canções e música, ao som de tamborins e harpas.
28 Maj in tz'ub'canelta sti' eb' ix visil yed' eb' vin̈ vi in chiquin. Ichato malaj jab'oc a pensar, yuj chi' icha chi' ix utej a b'a.
28 Por que não me deixou beijar minhas filhas e meus netos e me despedir deles? Você agiu de forma extremamente tola!
29 A in tic syal vac'an chucal d'ayex, tato syal in c'ool, palta a q'uiq'ui d'ac'val ix sch'ox sb'a sDiosal vin̈ a mam d'ayin, ix yalani: Scham val a naani tas ol al d'a vin̈aj Jacob chi'. Man̈ comonoc tzach loloni, xchi d'ayin.
29 Eu poderia destruí-lo, mas o Deus de seu pai me apareceu ontem à noite e me advertiu: ‘Deixe Jacó em paz!’.
30 Tato tza te naejb'at b'aj ay vin̈ a mam, yuj chi' icha chi' ix a c'ulej, palta ¿tas yuj ix elq'uejcot juntzan̈ in diosal? xchi vin̈aj Labán chi'.
30 Entendo sua vontade de partir e seu desejo de voltar à casa de seu pai. Mas por que roubou meus deuses?”
31 Ix tac'vi vin̈aj Jacob chi' icha tic:
31 Jacó respondeu: “Fugi porque tive medo. Pensei que o senhor tiraria suas filhas de mim à força.
32 Tato a junoc eb' ayec' d'a tic b'aj ayec' a diosal chi', syaln̈ej schami. A eb' ayec' qued'oc tic syal yac'an testigoal eb'. Say ila', tato ay jab'oc a tastac ix vic'coti, syal ic'anpaxoc, xchi vin̈aj Jacob chi'.
32 Quanto a seus deuses, veja se consegue encontrá-los, e quem os tiver roubado deve morrer! Se encontrar qualquer outra coisa que lhe pertença, identifique-a diante de todos estes nossos parentes, e eu a devolverei”. Jacó, porém, não sabia que Raquel havia roubado os ídolos da casa.
33 Ix ochb'at vin̈aj Labán d'a yol smantiado vin̈aj Jacob chi', ix ochpax vin̈ d'a smantiado ix Lea yed' d'a yic eb' ix chavan̈ criada, palta malaj tas ix ilchaj yuj vin̈. Ix lajvi yelta vin̈ d'a yol smantiado ix Lea chi', ix ochxi vin̈ d'a yic ix Raquel.
33 Labão foi procurar primeiro na tenda de Jacó e, depois, nas tendas de Lia e das duas servas, mas nada encontrou. Por fim, entrou na tenda de Raquel.
34 Axo ix ix c'ub'an el juntzan̈ yechel chi' d'a yalan̈ stz'um noc' camello, ix emcan c'ojan ix d'a yib'an̈. Ix ec'chaj vin̈aj Labán say d'a masanil mantiado, palta maj ilchajlaj sdiosal vin̈ chi' yuuj.
34 Acontece que Raquel havia pego os ídolos da casa e os escondido na sela do seu camelo, e estava sentada em cima deles. Quando Labão terminou de vasculhar toda a sua tenda sem encontrar os ídolos,
35 Ix yalan ix Raquel d'a vin̈ icha tic:
35 Raquel disse ao pai: “Por favor, perdoe-me por não me levantar para o senhor, mas estou em meu período menstrual”. Labão continuou a busca, mas não encontrou os ídolos da casa.
36 Yuj chi' ix cot yoval vin̈aj Jacob, ix yalan vin̈:
36 Jacó se enfureceu e discutiu com Labão. “Qual foi o meu crime?”, perguntou ele. “O que fiz de errado para o senhor me perseguir como se eu fosse um criminoso?
37 Masanil in c'ael tza say ila', ¿tas junoc ic ix ilchaj uj ticnaic? Ch'ox d'a yichan̈ eb' vin̈ ed'nac tic yed' d'a yichan̈ pax eb' vin̈ ved'nac tic, yic vach' a eb' vin̈ syal yalani mach on̈ yel scala'.
37 O senhor vasculhou todos os meus bens. Por acaso encontrou algum objeto que lhe pertença? Coloque-o aqui, diante de nossos parentes, para que todos vejam. Que eles julguem entre nós dois!
38 A d'a 20 ab'il ix in munlaj ed'oc, malaj val junoc noc' a calnel, malaj val junoc noc' smam a chiva ix in chib'ati, malaj val noc' snun ton̈ej ix ec' sti'.
38 “Estive vinte anos com o senhor, cuidando de seus rebanhos. Ao longo de todo esse tempo, suas ovelhas e cabras nunca abortaram. Não me servi de um carneiro sequer de seu rebanho para alimento.
39 Malaj b'aj ix vic'cot jilipoc noc' a calnel ix chiji yuj noc' oques d'ayach, yujto a noc' satb'ati tzin tupoch noc' d'ayach. Vach'chom c'ualil ma d'ac'valil ix b'at noc' yuj elc'um, ina to ix a c'an stojol noc' d'ayin.
39 Quando algum deles era despedaçado por um animal selvagem, eu nunca lhe mostrava a carcaça. Não, eu mesmo arcava com o prejuízo! O senhor me obrigava a pagar por todo animal roubado, quer à plena luz do dia, quer na escuridão da noite.
40 A d'a c'ualil, tzin te tz'a yuj c'ac', axo d'ac'valil, tzin potzel yuj siic, max ochlaj in vayan̈ tz'ec' ac'val.
40 “Trabalhei para o senhor em dias de calor escaldante e também em noites frias e insones.
41 20 ab'il ix in ec' ed'oc, palta ix vac'n̈ej techajoc. 14 ab'il ix in caj eb' ix isil tic, axo vaquexo ab'il jun, ix in munlaj yuj noc' a molb'etz, aton noc' ix ac' in tojoloc. Cotac scal ix in a q'uexan̈ tiej yuj in tojol.
41 Sim, por vinte anos trabalhei feito um escravo em sua casa! Trabalhei catorze anos por suas duas filhas e, depois, mais seis anos para formar meu rebanho. E dez vezes o senhor mudou meu salário.
42 Ta val man̈ ayoc och Dios ved'oc, aton sDiosal vin̈ in mam icham aj Abraham, aton Dios b'aj slesalvipax vin̈ in mam aj Isaac, val yel, malaj am jab'oc tas d'a yol in c'ab' tzin paxta. Palta a Dios ix ilan in yaelal yed' tas ix aj yelc'och in munlajel, yuj chi' aton ix ach cachanoch vaan q'uiq'ui d'ac'val chi'.
42 De fato, se o Deus de meu pai não estivesse comigo, o Deus de Abraão e o Deus temível de Isaque, o senhor teria me mandado embora de mãos vazias. Mas Deus viu como fui maltratado, apesar de meu árduo trabalho. Por isso ele lhe apareceu na noite passada e o repreendeu!”
43 Ix yalan vin̈aj Labán d'a vin̈aj Jacob chi' icha tic:
43 Labão respondeu a Jacó: “Essas mulheres são minhas filhas, as crianças são meus netos, e os rebanhos são meus rebanhos. Na verdade, tudo que você vê é meu. Mas o que posso fazer agora por minhas filhas e pelos filhos delas?
44 Yuj chi', cotan̈ co b'o junoc co trato ticnaic yic ch'oxnab'il tz'ajcan d'a co cal co chavan̈il, xchi vin̈aj Labán chi'.
44 Façamos, portanto, você e eu, uma aliança que sirva de testemunho do nosso compromisso”.
45 Ix yic'ancot jun q'uen q'ueen vin̈aj Jacob chi', ix yac'anq'ue lin̈an q'uen vin̈ yic ch'oxnab'il tz'aj q'ueen.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a colocou em pé como monumento.
46 Ix yalan vin̈ d'a masanil eb' schecab' icha tic:
46 Em seguida, disse aos membros de sua família: “Juntem algumas pedras”. Eles pegaram as pedras e as amontoaram. Jacó e Labão se sentaram perto do monte de pedras e fizeram uma refeição para selar a aliança.
47 Ix yac'anoch vin̈aj Labán chi' sb'iej jun juyan̈ q'uen chi' d'a sti' eb' syala': Jegar Sahaduta Axo pax vin̈aj Jacob chi' jun, Galaad ix yac' vin̈ scuch jun q'uen chi' d'a sti'.
47 A fim de comemorar a ocasião, Labão chamou o lugar de Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou de Galeede.
48 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Labán chi' icha tic:
48 Labão declarou: “Este monte de pedras servirá de testemunha para nos lembrar da aliança que fizemos hoje”. Isso explica por que o lugar foi chamado de Galeede.
49 Mizpa ix sb'iejpaxi yujto ix yal vin̈aj Labán chi' icha tic:
49 Também foi chamado de Mispá, pois Labão disse: “Vigie o S enhor a você e a mim para garantir que guardaremos esta aliança quando estivermos longe um do outro.
50 Tato ol ixtej eb' ix visil tic, mato ol a say juntzan̈ocxo eb' ix ol och etb'eyumoc, vach'chom malaj mach tz'ac'an testigoal, palta a Dios testigo, xchi vin̈.
50 Se você maltratar minhas filhas ou se casar com outras mulheres, mesmo que ninguém mais veja, Deus verá. Ele é testemunha desta aliança entre nós.”
51 Ix yalanpax vin̈ d'a vin̈aj Jacob chi':
51 “Veja este monte de pedras”, prosseguiu Labão. “Veja também este monumento que levantei entre nós dois.
52 A val q'uen tic tz'ac'an testigoal d'ayon̈ to man̈xo ol yal co c'axpitan jun mojon tic yic scac'an chucal d'ayon̈ junjun on̈.
52 Estão entre mim e você como testemunhas dos nossos votos. Nunca atravessarei para o lado de lá do monte de pedras a fim de prejudicá-lo, e você jamais deve atravessar para o lado de cá a fim de prejudicar-me.
53 Aocab' sDiosal vin̈aj Abraham a mam icham yed' pax sdiosal vin̈aj Nacor in mam icham, aocab' tzon̈ ilan co chavan̈il, xchi vin̈aj Labán chi'.
53 Invoco o Deus de nossos antepassados, o Deus de seu avô Abraão e o Deus de meu avô Naor, para que sirva de juiz entre nós.” Assim, diante do Deus temível de seu pai Isaque,
54 Ix yac'an juntzan̈ silab' vin̈ d'a Dios d'a schon jun tzalan chi', ix yavtancot eb' ajun yed'oc chi' vael. Masanil eb' ix va'i, a d'a chon tzalan chi' ix ec' ac'val yuj eb'.
54 Então Jacó ofereceu sacrifício a Deus na montanha e convidou todos para a refeição comemorativa. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Axo yic ix sacb'i d'a junxo c'u, ix q'ue vaan vin̈aj Labán chi', ix tz'ub'ancan sti' eb' yixchiquin vin̈ yed' eb' ix yisil vin̈, ix yalancan vach' lolonel vin̈ d'a yib'an̈ eb', ix meltzaj vin̈ d'a spat yed' eb' ajun yed'oc.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou cedo, beijou seus netos e suas filhas e os abençoou. Depois, partiu e voltou para casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.