Daniel 2
A Ch'an Biblia D'a Chuj San Mateo (CAC) vs NVT
1 Ayic schab'ilxo ab'il yoch vin̈aj Nabucodonosor reyal, ay jun tas ix ac'ji svayichej vin̈. Ix te och vin̈ ilc'olal yuj jun svayich chi', yuj chi' majxo ochlaj svayan̈ vin̈.
1 Certa noite, no segundo ano de seu reinado, Nabucodonosor teve sonhos tão perturbadores que não conseguiu mais dormir.
2 Axo masanil eb' vin̈ syal yuj yalani, eb' vin̈ ajb'aal, eb' vin̈ jelan yed' eb' vin̈ schuman yed' q'uen c'anal, ix checji avtajcot eb' vin̈ yuj vin̈ rey chi', yic tzul yal eb' vin̈ tas syalelc'och jun svayich vin̈ chi'. Axo yic ix javi eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈,
2 Chamou seus magos, encantadores, feiticeiros e astrólogos e exigiu que lhe dissessem o que ele havia sonhado. Quando se apresentaram ao rei,
3 ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:
3 ele disse: “Tive um sonho que muito me perturbou e preciso saber o que significa”.
4 Ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈ d'a ti' arameo icha tic:
4 Então os astrólogos responderam ao rei em aramaico: “Que o rei viva para sempre! Conte-nos o sonho e nós lhe diremos o que ele significa”.
5 Ix tac'vi vin̈ rey chi' d'a eb' vin̈ icha tic:
5 O rei, porém, disse aos astrólogos: “Estou falando sério! Se não me disserem qual foi o sonho e o que ele significa, vocês serão despedaçados, e suas casas, transformadas em montes de escombros!
6 Palta tato ol eyal d'ayin tas ix in vayichej chi' yed' tas syalelc'ochi, nivan silab' ol vac' spacoc d'ayex, te nivan pax ol aj eyelc'ochi. Yuj chi', alec d'ayin tas ix in vayichej chi' yed' tas syalelc'ochi, xchi vin̈ d'a eb' vin̈.
6 Mas, se me disserem qual foi o sonho e o que ele significa, lhes darei muitos presentes, muitas recompensas e honras. Portanto, digam-me qual foi o sonho e o que ele significa!”.
7 Ix tac'vi eb' vin̈ jelan chi' d'a schaelal icha tic:
7 Eles disseram novamente: “Ó rei, conte-nos o sonho e então lhe diremos o que ele significa”.
8 Ix tac'vi vin̈ rey chi' d'a eb' vin̈ icha tic:
8 O rei respondeu: “Sei o que estão fazendo! Estão tentando ganhar tempo, pois sabem que falo sério quando digo:
9 Tato man̈ ol eyala' tas ix in vayichej chi', a tas nab'il vuj d'a eyib'an̈, ol ujoc, yujto ix e mol alej tas tzeyutej e pacan d'ayin d'a esal, yacb'an van e tan̈van in q'uexan tas nab'il vuj d'a e patic. Alec tas ix in vayichej chi', yic snachajel vuuj to ol yal eyalani tas syalelc'ochi, xchi vin̈.
9 ‘Se não me contarem qual foi o sonho, estão condenados!’. Por isso, conspiraram para me dizer mentiras, na esperança de que mudarei de ideia. Digam-me, porém, qual foi o sonho e então saberei que podem explicar o que ele significa”.
10 Ix tac'vixi eb' vin̈ icha tic:
10 Os astrólogos responderam ao rei: “Não há ninguém, em toda terra, capaz de dizer ao rei qual foi seu sonho! E nenhum rei, por maior e mais poderoso que fosse, pediu algo assim a um mago, encantador ou astrólogo!
11 Yujto a jun tic, te ajaltac snachajeli. Malaj junoc mach syal yalani, an̈ej am eb' dios snachaj yuuj, palta a eb' chi', man̈oc d'a co cal ay eb' a on̈ anima on̈ tic, xchi eb' vin̈.
11 É impossível cumprir a exigência do rei. Ninguém, exceto os deuses, pode dizer qual foi seu sonho, e os deuses não vivem entre os mortais”.
12 Ayic ix yab'an vin̈ rey icha chi', ix cot val yoval vin̈ sic'lab'il. Ix yalan vin̈ to xicjicham eb' vin̈ jelan chi' d'a masanil yol yic Babilonia.
12 O rei ficou furioso e ordenou que todos os sábios da Babilônia fossem executados.
13 Ayic ix elta jun ley chi', ix saychajec' vin̈aj Daniel yed' eb' vin̈ oxvan̈ yetb'eyum vin̈, yic schampax eb' vin̈.
13 E, por causa do decreto do rei, foram enviados homens para encontrar Daniel e seus amigos e matá-los.
14 A vin̈aj Arioc, yajal yaj vin̈ d'a eb' stan̈vumal vin̈ rey. Ix ac'jioch yopisio vin̈ yic smilancham masanil eb' vin̈ jelan chi'. Van smolb'aj eb' vin̈ yuj vin̈, axo vin̈aj Daniel chi' ix lolon yed' vin̈ d'a jelanil yed' d'a emnaquilal.
14 Quando Arioque, comandante da guarda do rei, veio matá-los, Daniel se dirigiu a ele com sabedoria e prudência.
15 Ix sc'anb'an yab' vin̈ icha tic:
15 Perguntou-lhe: “Por que o rei publicou um decreto tão severo?”, e Arioque lhe contou o que havia acontecido.
16 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈aj Daniel yic stevi vin̈ d'a vin̈ rey yic tz'ac'ji jab'ocxo stiempo vin̈, yic syalan vin̈ tas syalelc'och jun vayich chi'. Ix scha sc'ol vin̈ rey tas ix yal vin̈ chi'.
16 Daniel foi ver o rei de imediato e pediu mais tempo para comunicar o significado do sonho.
17 Yuj chi' ix b'atxi vin̈aj Daniel chi' d'a spat. Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ yetb'eyum, aton vin̈aj Ananías, vin̈aj Misael yed' vin̈aj Azarías, chajtil yaj jun lolonel chi'.
17 Em seguida, Daniel voltou para casa e contou a seus amigos Hananias, Misael e Azarias o que havia acontecido.
18 Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ to sc'an scolval sDiosal satchan̈ eb' vin̈ yic snachajel jun lolonel satub'tac chi' yuj eb' vin̈, yic max miljicham eb' vin̈ yed' juntzan̈xo eb' vin̈ jelan d'a yol yic Babilonia chi'.
18 Pediu que suplicassem ao Deus dos céus que tivesse misericórdia deles e lhes revelasse o segredo, para que não fossem mortos com os outros sábios da Babilônia.
19 Axo d'a jun ac'val chi', ix yac' Dios svayichej vin̈aj Daniel tas jun svayich vin̈ rey chi' yed' tas syalelc'ochi. Yuj chi', ix yal vach' lolonel vin̈ d'a sDiosal satchaan̈.
19 Naquela noite, o segredo foi revelado a Daniel numa visão. Então Daniel louvou o Deus dos céus
20 Ix yalan vin̈ icha tic:
20 e disse: “Louvado seja o nome de Deus para todo o sempre, pois a ele pertencem a sabedoria e o poder.
21 A ach ojtac jantac tiempo syac' yajalil junjun mach, yujto a ach tzac'och eb' d'a yopisio. An̈eja' a ach syal ic'anxiel eb'. Uuj ay spensar eb' ay spensar. Uuj ay sjelanil eb' jelan.
21 Ele muda o curso dos acontecimentos; remove reis de seus tronos e põe outros no lugar. Dá sabedoria aos sábios e conhecimento aos eruditos.
22 A ach tzac' ojtacajel tas satub'tac yed' tas c'ub'eltac yaji. Ojtac masanil tastac ay d'a cal q'uic'alq'uinal, yujto aj saquilq'uinal ach.
22 Revela coisas profundas e misteriosas e sabe o que está escondido nas trevas, embora ele seja cercado de luz.
23 Ach co Diosal, sDiosal ach pax eb' co mam quicham, scac' yuj diosal d'ayach. Scalanpax vach' lolonel, yujto ix ac' in jelanil yed' in tec'anil. A ticnaic, ix ac' vojtaquejeli tas ix co c'an d'ayach. Ix ac' cojtaquejeli tas yaj svayich vin̈ rey, xchi vin̈ d'a Dios.
23 Eu te agradeço e te louvo, ó Deus de meus antepassados, pois me deste sabedoria e força. Tu me mostraste o que te pedimos; revelaste o que o rei exigiu”.
24 Ayic ix lajvi slesalvi vin̈aj Daniel chi', ix b'at vin̈ d'a vin̈aj Arioc, aton vin̈ ix ac'ji yopisio yic smilancham masanil eb' vin̈ jelan d'a Babilonia chi'. Ix yalan vin̈ d'a vin̈ icha tic:
24 Então Daniel foi falar com Arioque, a quem o rei havia ordenado que executasse os sábios da Babilônia. “Não mate os sábios”, disse. “Leve-me ao rei e eu interpretarei o sonho dele.”
25 Yuj chi' d'a elan̈chamel ix ic'chajb'at vin̈ yuj vin̈aj Arioc chi' d'a yichan̈ vin̈aj rey Nabucodonosor chi'. Ix yalan vin̈aj Arioc chi' d'a vin̈ rey chi' icha tic:
25 Sem demora, Arioque levou Daniel ao rei e disse: “Encontrei um dos exilados de Judá que dirá ao rei o significado do sonho!”.
26 Ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Daniel chi', scuchanpax Beltsasar, icha tic:
26 O rei disse a Daniel (também chamado Beltessazar): “Você pode mesmo me dizer qual foi meu sonho e o que ele significa?”.
27 Ix tac'vi vin̈ icha tic:
27 Daniel respondeu: “Não existem sábios, encantadores, magos nem adivinhos capazes de revelar o segredo do rei.
28 Palta ay jun Dios ay d'a satchaan̈, a' syal yac'an cojtaquejel tas satub'tac. A ix ac'an ojtaquejeli tas ol ujoc d'a b'aq'uin̈. A ticnaic ol val d'ayach tas ix a vayichej chi'.
28 Mas há um Deus nos céus que revela segredos, e ele mostrou ao rei Nabucodonosor o que acontecerá no futuro. Agora lhe direi qual foi o sonho e as visões que o rei teve enquanto estava deitado em sua cama.
29 Ach Mamin rey, ayic jichan ach ec' d'a sat ch'at, van a naani tastac ol ujoc d'a b'aq'uin̈, axo Dios, aton tz'ac'an ojtacajel tas satub'tac, a' ix ch'oxan d'ayach.
29 “Enquanto o rei dormia, sonhou com acontecimentos futuros. Aquele que revela segredos lhe mostrou o que acontecerá.
30 An̈eja' pax ix ch'oxan jun tic d'ayin, man̈ yujoc to te jelan in d'a yichan̈ masanil eb' anima, maay, palta yuj vac'an ojtaquejeli tas syalelc'och a vayich chi', yic ol nachajel uuj tas tza na'a.
30 E eu sei o segredo de seu sonho não porque sou mais sábio que os outros, mas porque Deus deseja que o rei entenda o que se passava em seu coração.
31 Mamin rey, a tas ix il d'a a vayich chi' to ay jun yechel anima te nivan, lin̈anec' d'a ichan̈. Veei yilji, te ay smay yilji.
31 “Em sua visão, ó rei, havia à sua frente uma enorme estátua brilhante, e a aparência dela era assustadora.
32 A sjolom, nab'a oro. Axo sn̈i' sc'ool yed' sc'ab', nab'a plata. Axo sc'ool yed' yib'tac xub', nab'a bronce.
32 A cabeça da estátua era feita de ouro puro. O peito e os braços eram de prata, a barriga e os quadris eram de bronze,
33 Axo xub' yed' spenec, nab'a hierro, axo samil yoc yed' yiximal yoc, a q'uen hierro calan yaj yed' lum luum mucb'il d'a cal c'ac'.
33 as pernas eram de ferro, e os pés, uma mistura de ferro e barro cozido.
34 Mamin rey, yacb'an van ilan jun chi', ay jun q'uen q'ueen munil ix cot d'a sat vitz, malaj mach ix ecancot q'ueen. A val d'a yoc jun yechel chi' b'aj calan yaj q'uen hierro yed' lum luum, ata' ix och tan̈naj q'ueen.
34 Enquanto o rei observava, uma pedra foi cortada de uma montanha, mas não por mãos humanas. Ela atingiu os pés de ferro e barro e os despedaçou.
35 N̈ej val chi' ix pojb'at q'uen hierro yed' lum luum chi', q'uen bronce, q'uen plata yed' q'uen oro chi', pococxon̈ej ix ajcanb'ati. Icha val smatz'il ixim trigo b'aj stec'chaj d'a varesma tz'ic'jib'at yuj ic', man̈xa jab'oc scani, icha chi' ix ajcanb'at jun yechel chi'. Axo q'uen q'ueen ix mac'anpoj jun yechel chi', ix q'uib'chaan̈ q'ueen. Icha lum nivac vitz ix aj q'ueen, ix macchajel yolyib'an̈q'uinal tic yuj q'ueen.
35 Toda a estátua se desintegrou em minúsculos pedaços de ferro, barro, bronze, prata e ouro. Então o vento levou tudo, como se fosse palha na eira. Mas a pedra que derrubou a estátua se tornou uma grande montanha que cobriu toda a terra.
36 Mamin rey, aton jun tic ix a vayichej. A ticnaic ol val d'ayach tas syalelc'ochi.
36 “Esse foi o sonho. Agora, direi ao rei o que ele significa.
37 A ach tic, sat aj d'a masanil eb' rey, yujto a Dios aj satchaan̈, a' ix ach ac'anoch reyal. Ix yac'anpax a jelanil yed' a b'inajnaquil yed' snivanil elc'ochi.
37 Ó rei, o senhor é o maior de todos os reis. O Deus dos céus lhe deu soberania, poder, força e honra.
38 Ix ach yac'och yajalil d'a yib'an̈ masanil lum luum b'aj cajan eb' anima, noc' noc' yed' noc' much. A Dios chi' ix ac'anoch masanil juntzan̈ chi' d'a yol a c'ab', yuj chi' a ach ton tzach sch'ox sjolom jun yechel to nab'a oro ix il chi'.
38 Ele o fez governante de todo o mundo habitado e pôs até os animais selvagens e as aves debaixo de seu controle. O senhor é a cabeça de ouro.
39 Ayic ol lajvoquec' opisio tic, ol q'ue vaan junxo nación, palta man̈ lajanoclaj yed' jun ic tic. Slajvi chi', ol q'ue vaan junxo yoxil, aton jun sch'ox q'uen bronce chi'. Aton jun chi' ol ac'an yajalil d'a yib'an̈ masanil yolyib'an̈q'uinal tic.
39 “Quando, porém, seu reino chegar ao fim, outro reino, inferior ao seu, se levantará em seu lugar. Depois que esse reino tiver caído, o terceiro reino, representado pelo bronze, se levantará para governar o mundo.
40 Ol lajvoc chi', ol q'ue vaan junxo schan̈il te ay yip, icha q'uen hierro. A q'uen hierro chi' smac'an poj masanil tastac, pococ tz'aj yuj q'ueen. Icha chi' ol aj junxo ol q'ue vaan chi', ol satjoquel juntzan̈xo nación yuuj.
40 Depois dele haverá o quarto reino, forte como o ferro. Esse reino esmagará e despedaçará todos os impérios anteriores, como o ferro esmaga e despedaça tudo que ele atinge.
41 Ix ilanpax yoc yed' yiximal yoc jun yechel chi', calan yaj q'uen hierro chi' yed' lum luum mucb'il d'a scal c'ac'. A jun chi' syalelc'ochi to a jun nación chi' cha macan̈ yaji: Jun macan̈ ay jab'oc yip icha q'uen hierro, icha ix aj ilan q'uen hierro calan yaj yed' lum luum chi'.
41 Os pés e os dedos que o rei viu, uma mistura de ferro e barro cozido, mostram que esse reino será dividido. Como ferro misturado com barro, ele terá um tanto da força do ferro.
42 A yiximal yoc calan yaj yed' q'uen hierro yed' lum luum chi', a jun chi', syalelc'ochi to a jun nación chi' ay jab'oc yip, axo nan̈alxo malaj val yip.
42 Algumas partes serão fortes como o ferro, mas outras serão fracas como o barro.
43 Icha val ix aj ilan q'uen hierro calan yed' lum luum chi', icha chi' ol yutej sb'a eb' yajal d'a juntzan̈ nación chi'. Ol laj yic'laj sb'a yal yuninal eb' yic junn̈ej ol yutoc sb'a eb' yalani, palta man̈ ol elc'ochlaj tas sna eb' chi', icha q'uen hierro max scalej sb'a yed' lum luum.
43 A mistura de ferro e barro também mostra que esses reinos tentarão se fortalecer ao formar alianças entre si por meio de casamentos. Contudo, não permanecerão unidos, da mesma forma que o ferro não se une ao barro.
44 A d'a stiempoal juntzan̈ eb' yajal chi', ata' ol q'ue vaan junxo nación yuj Dios aj satchaan̈, man̈xa b'aq'uin̈ ol sateloc, man̈xo ol can d'a yalan̈ junocxo. Ol satjoquel juntzan̈xo nación chi' yuuj, ol cann̈ej d'a juneln̈ej.
44 “Enquanto esses reis estiverem no poder, o Deus dos céus estabelecerá um reino que jamais será destruído ou conquistado. Reduzirá os outros reinos a nada e permanecerá para sempre.
45 Aton chi' syalelc'och q'uen q'ueen ix il scot d'a sat vitz to malaj junoc mach ix ecancoti. Aton yuj q'ueen pococxon̈ej ix ajcanb'at q'uen hierro, q'uen bronce, lum luum, q'uen plata yed' q'uen oro. Mamin rey, a Dios te Nivan Yelc'ochi, a' ix ch'oxan d'ayach tas ol ujoc d'a b'aq'uin̈ chi'. A jun a vayich chi' te yel, icha val tz'aj valan tic, icha chi' ol aj yelc'ochi, xchi vin̈aj Daniel d'a vin̈ rey chi'.
45 Esse é o significado da pedra cortada da montanha, mas não por mãos humanas, que despedaçou a estátua de ferro, bronze, barro, prata e ouro. O grande Deus está mostrando ao rei o que acontecerá no futuro. O sonho é verdadeiro, e seu significado é certo”.
46 Ayic ix yab'an jun chi' vin̈aj rey Nabucodonosor chi', ix em cumnaj vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj Daniel chi', ichato chi' ix schecan vin̈ ac'chaj silab' yed' incienso d'a vin̈.
46 Então o rei Nabucodonosor se curvou à frente dele e ordenou que o povo oferecesse sacrifícios e queimasse incenso diante de Daniel.
47 Ix yalanpax vin̈ d'a vin̈aj Daniel chi' icha tic:
47 O rei lhe disse: “Verdadeiramente, seu Deus é o maior de todos os deuses, Senhor dos reis e revelador de mistérios, pois você conseguiu revelar esse segredo”.
48 Axo vin̈ rey chi' ix ac'anoch vin̈aj Daniel chi' d'a jun opisio te nivan yelc'ochi. Ix ac'chajpax silab' te vach' d'a vin̈, yuj chi' ix ac'chajoch vin̈ yajalil d'a yol yic Babilonia chi'. Ix ochpax vin̈ yajalil d'a masanil eb' vin̈ jelan d'a smacb'en chi'.
48 O rei colocou Daniel em um cargo elevado e lhe deu muitos presentes valiosos. Nomeou-o governador de toda a província da Babilônia e chefe de todos os sábios.
49 Ix sc'an yopisio juntzan̈xo eb' vin̈ yetb'eyum vin̈aj Daniel d'a vin̈ rey chi'. Ix schaan sc'ol vin̈ rey chi', ix och eb' vin̈ yajalil d'a yol yic Babilonia chi', aton vin̈aj Sadrac, vin̈aj Mesac yed' vin̈aj Abed-nego. Axo vin̈aj Daniel chi', a d'a sdespacho vin̈ rey chi' ayoch vin̈ d'a yopisio.
49 A pedido de Daniel, nomeou Sadraque, Mesaque e Abede-Nego para cuidarem de todos os negócios da província da Babilônia, enquanto Daniel permaneceu na corte do rei.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.