Gênesis 31
Tte Pa̱'a̱li̱ Me' Skëköl tö Se' a̱ (BZDNTPO) vs NVT
1 Erë Jacob tö ittsé tö Labán ala'r dulakölpa tö icheke: “Jacob tö se' yë́ íyi ko̱s e' klö'wé̱wa̱, e' wa ie' e̱' blu'wé̱ tai̱ë.”
1 Logo, porém, Jacó percebeu que os filhos de Labão estavam reclamando dele: “Jacó roubou tudo que era de nosso pai! À custa de nosso pai, adquiriu toda a sua riqueza!”.
2 Ñies ie' tö isué̱ tö Labán kë̀ tö ie' suè̱ia̱ buaë we̱s ke̱net es.
2 Jacó também começou a notar uma mudança na atitude de Labão para com ele.
3 Eta̱ Jehová tö ie' a̱ iché: “Be' yúne be' yë́pa ka̱ska' wé̱ be' yamipa tso' ee̱. Ye' michoë be' ta̱ be' kkö'nuk.”
3 Então o S enhor disse a Jacó: “Volte para a terra de seu pai e de seu avô, a terra de seus parentes, e eu estarei com você”.
4 Jacob tö Raquel ena Lía tsu̱k patké dö̀ wé̱ ie' tso' obeja wëttsë ee̱
4 Jacó mandou chamar Raquel e Lia ao campo onde ele cuidava de seus rebanhos
5 ta̱ ichéitö ia̱:
5 e disse a elas: “Notei que seu pai mudou de atitude em relação a mim. O Deus de meu pai, porém, tem estado comigo.
6 A' wa̱ ijche̱r buaë tö ye' kaneblé a' yë́ a̱ moki̱.
6 Vocês sabem como tenho trabalhado arduamente a serviço de seu pai.
7 Erë ie' tö ye' ki̱tö'wé̱ ke̱kraë ye' kanè ské wa. Erë Skëköl kë̀ wa̱ ie' a̱ iké̱wö mène a̱s ì sulu wamblö̀itö ye' ki̱.
7 Contudo, ele me enganou e mudou meu salário dez vezes. Mas Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Mik ie' tö ye' a̱ iché: “Ye' be' patue̱ke iyiwak wöaule shkitshkit ese wa”, eta̱ iyiwak ulitane pa̱ne wöaule shkitshkit ë̀me. Mik ie' tö ye' a̱ iché: “Ye' be' patue̱ke iyiwak wöaule shkëkshëk ese wa”, eta̱ iyiwak ulitane pa̱ne wöaule shkëkshëk ë̀me.
8 Se ele dizia: ‘Os salpicados serão o seu salário’, o rebanho começava a dar crias salpicadas. E, quando mudava de ideia e dizia: ‘Os listrados serão o seu salário’, então o rebanho inteiro dava crias listradas.
9 Es Skëköl tö a' yë́ iyiwak yë'lur mè ye' a̱.
9 Desse modo, Deus tirou os animais de seu pai e os deu a mim.
10 “Iyiwak wöbatsöke ñì wa e' ké̱wö ska' ta̱ ye' kabsué̱ tö iyiwak wë'ñe wöbatsöke iláki wa, e' ko̱s wák dör wöaule shkëkshëk ena shkitshkit ena u̱la̱u̱la̱.
10 “Certa vez, na época do acasalamento, tive um sonho e vi que os bodes que se acasalavam com as cabras eram listrados, salpicados e malhados.
11 Kabsuè̱ e' a̱, Skëköl biyöchökwak ye' chaké ye' kiè wa ta̱ ye' iiu̱té: ‘¿Ì?’
11 Então, em meu sonho, o anjo de Deus me disse: ‘Jacó!’. E eu respondi: ‘Aqui estou!’.
12 Ie' ye' a̱ iché: ‘Isa̱ú̱ bua'ie ta̱ be' isue̱raë tö iyiwak wë'ñe wöbatsöke iláki wa, e' ko̱s dör wöaule shkëkshëk ena shkitshkit ena u̱la̱u̱la̱. Ì sulu ko̱s wamblé Labán tö be' ki̱, e' sué̱yö, e' kue̱ki̱ ye' tö iwé̱ es.
12 “E o anjo disse: ‘Levante os olhos e você verá que apenas os machos listrados, salpicados e malhados estão se acasalando com as fêmeas de seu rebanho, pois vejo como Labão tem tratado você.
13 Ye' dör Këköl dë'bitu̱ be' wörki̱ ká̱ kiè Betel ee̱ e'. Ee̱ be' tö ák du'ka̱a̱t ye' dalöioie. Ee̱ be' tö ka̱wö me' ye' a̱. Be' e̱' kö́ka̱ bet, be' e̱' yö́ttsa̱ ká̱ i' a̱. Be' yúne wé̱ be' ku̱ne ee̱.’”
13 Eu sou o Deus que lhe apareceu em Betel, o lugar onde você ungiu a coluna de pedra e fez seu voto a mim. Agora, apronte-se, saia desta terra e volte à sua terra natal’”.
14 Eta̱ Raquel ena Lía e'pa tö iiu̱té:
14 Raquel e Lia responderam: “Da nossa parte, tudo bem! Afinal, não herdaremos coisa alguma da riqueza de nosso pai.
15 Ñies sa' sué̱ sa' yë́ tö suluë we̱s o̱'ka es. Kí̱ie ta̱ sa' wato̱'ttsa̱itö be' a̱, sa' ské klöo̱'itö buaë e' e̱wé̱waitö yës.
15 Ele reduziu nossos direitos aos mesmos que têm as mulheres estrangeiras. Depois que nos vendeu, desperdiçou todo o dinheiro que você pagou por nós.
16 E̱'ma ko̱s Skëköl tö íyi yë'lur sa' yë́ ulà a̱, e' dör sa' icha ena sa' ala'r icha. E' kue̱ki̱ ì ko̱s ché Skëköl tö be' a̱ e' iu̱tö́.
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai e deu a você é, por direito, nossa e de nossos filhos. Por isso, faça o que Deus ordenou”.
17 — ausente —
17 Então Jacó montou suas mulheres e seus filhos em camelos
18 — ausente —
18 e conduziu adiante todos os seus rebanhos. Juntou todos os bens que havia adquirido em Padã-Arã e partiu para a terra de Canaã, onde vivia Isaque, seu pai.
19 Labán mía̱ ká̱ bánet ioveja köyök tök, e' dalewa ie' wa̱ íyi diököl tso' dalöiè e' ko̱s bléwa̱mi Raquel tö.
19 Quando partiram, Labão estava num lugar afastado, tosquiando suas ovelhas. Raquel roubou os ídolos da casa que pertenciam a seu pai e os levou consigo.
20 Jacob kë̀ wa̱ iyëne Labán a̱ tö ie' mi'kea̱. Es ie' tö iki̱té buaë.
20 Assim, Jacó enganou Labão, o arameu, partindo sem avisá-lo de que iam embora.
21 Ie' tkashkar. Íyi tso' ie' wa̱ e' ko̱s wëttsë. Bet ta̱ ie' tkattsa̱ di' kiè Éufrates, e' wi̱she̱t. Ee̱ ta̱ ie' micho ká̱ kiè Galaad e' ká̱ köwö ki̱.
21 Jacó levou todos os seus bens e atravessou o rio Eufrates, rumo à região montanhosa de Gileade.
22 Jacob bakshkar e' ki̱ ká̱ de mañat, eta̱ Labán wa̱ ijche̱newa̱ tö ie' bakshkar.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó havia fugido.
23 Eta̱ ie' mía̱ itöki̱ iyamipa ta̱. Ká̱ de kul ta̱ ie' tö ikué̱ Galaad ká̱ köwö ki̱.
23 Reuniu um grupo de parentes e saiu em perseguição a Jacó. Sete dias depois o alcançou, na região montanhosa de Gileade.
24 E' nañewe Labán kabsué̱ tö Skëköl de ie' wörki̱ ta̱ ichéitö ia̱: “Ye' ttö̀ ttsö́. Kë̀ be' kàne ttök Jacob ta̱ kësik wa.”
24 Na noite anterior, porém, Deus havia aparecido em sonho a Labão, o arameu, e dito a ele: “Estou avisando: deixe Jacó em paz!”.
25 Ie' de wé̱ Jacob úla tulur Galaad ká̱ köwö ki̱ ee̱. Ee̱ ie' ena iyamipa, e'pa tö iúla tuléka̱ kapowa̱ie ñies. Jacob yamipa úla tuléka̱ kapowa̱ie.|src="HK00223b.tif" size="span" ref="Génesis 31.25"
25 Labão o alcançou enquanto Jacó estava acampado na região montanhosa de Gileade e armou seu acampamento ali perto.
26 Ie' tö iché Jacob a̱:
26 “O que você fez?”, perguntou Labão. “Como ousou me enganar e levar minhas filhas embora, como se fossem prisioneiras de guerra?
27 ¿Ì kue̱ki̱ be' ye' ki̱tö'wé̱? Be' tkashkar akir ye' yöki̱. Be' e̱' biyö́ chö́pa ye' a̱, e̱'ma ka̱wö buaë tkö'wé̱ ye' tö a' wëttsë ttsëne buaë wa, ma'ma kicha ta̱' ese wa ena sabak blar buaë ese wa.
27 Por que fugiu em segredo? Por que me enganou? E por que não avisou que desejava partir? Eu lhe teria dado uma festa de despedida, com canções e música, ao som de tamborins e harpas.
28 Kë̀ be' wa̱ ka̱wö méne ye' a̱ ena ye' ala'r busipa ena ye' duöchkepa e'pa a̱ a̱s sa' e̱' chö̀a̱t ñì a̱. Be' tö iwamblé we̱s pë' suluë es.
28 Por que não me deixou beijar minhas filhas e meus netos e me despedir deles? Você agiu de forma extremamente tola!
29 Ye' wa̱ diché tso' a' ulitane tsa̱ioie buaë, erë e̱nia̱ nañewe be' yë́ e' Këköl tö ye' a̱ iché: ‘Ye' ttö̀ ttsö́. Kë̀ be' kàne ttök Jacob ta̱ kësik wa.’
29 Eu poderia destruí-lo, mas o Deus de seu pai me apareceu ontem à noite e me advertiu: ‘Deixe Jacó em paz!’.
30 Be' mitkene be' yë́ u a̱ we̱s be' ki̱ ikiane tai̱ë es, eta̱ ¿Ìie be' tö ye' wa̱ íyi diököl tso' dalöiè e' ekiblé?
30 Entendo sua vontade de partir e seu desejo de voltar à casa de seu pai. Mas por que roubou meus deuses?”
31 Eta̱ Jacob tö iiu̱té:
31 Jacó respondeu: “Fugi porque tive medo. Pensei que o senhor tiraria suas filhas de mim à força.
32 Yi wa̱ be' íyi diököl tso' dalöiè e' tso', e' ta̱ a̱s e' wák duö̀wa̱. Se' yamipa ko̱s tso' í̱e̱ se' sa̱u̱k, e'pa wörki̱ be' yú be' íyi yulök. E' kué̱bö, e' ta̱ itsú̱mi.
32 Quanto a seus deuses, veja se consegue encontrá-los, e quem os tiver roubado deve morrer! Se encontrar qualquer outra coisa que lhe pertença, identifique-a diante de todos estes nossos parentes, e eu a devolverei”. Jacó, porém, não sabia que Raquel havia roubado os ídolos da casa.
33 Eta̱ Labán tkawa̱ Jacob úla a̱ ie' íyi yulök. E' ukuöki̱ ta̱ ie' tkawa̱ Lía úla a̱. Ñies Lía ena Raquel kanè mésopa böl e'pa úla shu̱yuléitö. Erë kë̀ ie' wa̱ iku̱ne. Ie' e̱' yéttsa̱ Lía úla a̱ mía̱ Raquel úla shu̱yulök.
33 Labão foi procurar primeiro na tenda de Jacó e, depois, nas tendas de Lia e das duas servas, mas nada encontrou. Por fim, entrou na tenda de Raquel.
34 E' dalewa Raquel tö iyë́ íyi diököl bléwa̱ kameio tsi̱kkuö diki̱a̱ ta̱ ie' wák e̱' tkéka̱ ibata ki̱. Labán tö ie' úla ulitane shu̱yulé erë kë̀ iwa̱ iku̱ne yës.
34 Acontece que Raquel havia pego os ídolos da casa e os escondido na sela do seu camelo, e estava sentada em cima deles. Quando Labão terminou de vasculhar toda a sua tenda sem encontrar os ídolos,
35 Raquel tö iché ia̱:
35 Raquel disse ao pai: “Por favor, perdoe-me por não me levantar para o senhor, mas estou em meu período menstrual”. Labão continuou a busca, mas não encontrou os ídolos da casa.
36 E' kue̱ki̱ Jacob uluneka̱ tai̱ë ta̱ ichéitö Labán a̱:
36 Jacó se enfureceu e discutiu com Labão. “Qual foi o meu crime?”, perguntou ele. “O que fiz de errado para o senhor me perseguir como se eu fosse um criminoso?
37 Be' tö ye' íyi ko̱s e' shu̱yulé ta̱ ¿be', ì kué̱bö? E' tulö́ í̱e̱ se' yamipa wörki̱ a̱s ie'pa tö ichö̀ tö yi ttè dör moki̱ë, be' ö ye'.
37 O senhor vasculhou todos os meus bens. Por acaso encontrou algum objeto que lhe pertença? Coloque-o aqui, diante de nossos parentes, para que todos vejam. Que eles julguem entre nós dois!
38 Ye' kaneblë' be' a̱ duas döka̱ dabom böyök (20), e' dalewa ta̱ be' chibo ena be' obeja e' ko̱s tskirke bua'buaë. Be' iyiwak bobokpa kë̀ tkëulettsa̱ yës. Ñies kë̀ ye' wa̱ be' obeja pupula ë̀ kataulewa.
38 “Estive vinte anos com o senhor, cuidando de seus rebanhos. Ao longo de todo esse tempo, suas ovelhas e cabras nunca abortaram. Não me servi de um carneiro sequer de seu rebanho para alimento.
39 Namu tö be' iyiwak ttéwa̱, e' ta̱ kë̀ ye' wa̱ inú dë'bitu̱. E' nuí̱ pato̱' ye' tö be' a̱. Ñiwe ö nañewe be' iyiwak ekiblélur akblökwakpa tö, e' patau̱k be' tö ye' ka'.
39 Quando algum deles era despedaçado por um animal selvagem, eu nunca lhe mostrava a carcaça. Não, eu mesmo arcava com o prejuízo! O senhor me obrigava a pagar por todo animal roubado, quer à plena luz do dia, quer na escuridão da noite.
40 Ñiwe ye' tteke ka̱ba tö. Nañewe ta̱ ye' tteke ka̱se̱ tö. Kë̀ ye' kapowa̱ buaë.
40 “Trabalhei para o senhor em dias de calor escaldante e também em noites frias e insones.
41 Ye' kaneblë' be' a̱ duas dabom böyök (20) eta̱ es ye' bak weinuk ke̱kraë. Ye' kaneblë' duas dabom eyök ki̱ tkël (14) be' alà busipa dalërmik. E' ukuöki̱ ta̱ ye' skà kaneblë' duas teröl be' iyiwak kue̱ki̱, erë be' bak ye' ki̱tö'u̱k ke̱kraë ye' kanè ské wa.
41 Sim, por vinte anos trabalhei feito um escravo em sua casa! Trabalhei catorze anos por suas duas filhas e, depois, mais seis anos para formar meu rebanho. E dez vezes o senhor mudou meu salário.
42 Abraham ena ye' yë́ Isaac e'pa Këköl kë̀ kú̱pa ye' ta̱, e̱'ma be' ye' patkë'bitu̱ ulà wöchka. Erë Skëköl tö isué̱ tö ye' sia̱rla, e' kaneblë' tai̱ë, e' kue̱ki̱ ie' tö be' wöuñé e̱nia̱ nañewe.
42 De fato, se o Deus de meu pai não estivesse comigo, o Deus de Abraão e o Deus temível de Isaque, o senhor teria me mandado embora de mãos vazias. Mas Deus viu como fui maltratado, apesar de meu árduo trabalho. Por isso ele lhe apareceu na noite passada e o repreendeu!”
43 Eta̱ Labán tö Jacob iu̱té:
43 Labão respondeu a Jacó: “Essas mulheres são minhas filhas, as crianças são meus netos, e os rebanhos são meus rebanhos. Na verdade, tudo que você vê é meu. Mas o que posso fazer agora por minhas filhas e pelos filhos delas?
44 E' kue̱ki̱ be' shkö́. Mishka ka̱wö muk ñì a̱. Es se' wa̱ ijche̱rdaë tö we̱s se' ka̱wöta̱ ñì dalöiök.
44 Façamos, portanto, você e eu, uma aliança que sirva de testemunho do nosso compromisso”.
45 Ee̱ ta̱ Jacob tö ák duéka̱ ek ie'pa ka̱wö muke ñì a̱ e' wà kkachoie.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a colocou em pé como monumento.
46 Ie' tö iché iyamipa a̱:
46 Em seguida, disse aos membros de sua família: “Juntem algumas pedras”. Eles pegaram as pedras e as amontoaram. Jacó e Labão se sentaram perto do monte de pedras e fizeram uma refeição para selar a aliança.
47 Eta̱ Labán tö ká̱ e' kiè méka̱ iwák ttö̀ wa “Jegar Sahadutá”. Ñies Jacob tö ikiè méka̱ iwák ttö̀ wa “Galaad.”
47 A fim de comemorar a ocasião, Labão chamou o lugar de Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou de Galeede.
48 Labán tö iché:
48 Labão declarou: “Este monte de pedras servirá de testemunha para nos lembrar da aliança que fizemos hoje”. Isso explica por que o lugar foi chamado de Galeede.
49 Ká̱ e' kine ñies Mispá, wà dör tö Labán tö iché:
49 Também foi chamado de Mispá, pois Labão disse: “Vigie o S enhor a você e a mim para garantir que guardaremos esta aliança quando estivermos longe um do outro.
50 Be' tö ye' ala'r busipa we'iké ö be' se̱néwa̱ alakölpa kua̱'ki̱ ta̱, e' ta̱ e' sue̱raë Skëköl tö. Erë́ kë̀ yi ku̱' e' sa̱u̱k chène ye' a̱, erë Skëköl wák tö isue̱raë.
50 Se você maltratar minhas filhas ou se casar com outras mulheres, mesmo que ninguém mais veja, Deus verá. Ele é testemunha desta aliança entre nós.”
51 Eta̱ Labán tö ikí̱ ché Jacob a̱:
51 “Veja este monte de pedras”, prosseguiu Labão. “Veja também este monumento que levantei entre nós dois.
52 Ák dur i' ena ák dapaule i' e' dör se' böl a̱ iwà kkachoie tö í̱e̱ ë̀ se' ka̱wöta̱ dökwa̱. Kë̀ ye' tkö̀pami be' kke̱r ñippök be' ta̱. Ñies kë̀ be' tkö̀pami ye' kke̱r ñippök ye' ta̱.
52 Estão entre mim e você como testemunhas dos nossos votos. Nunca atravessarei para o lado de lá do monte de pedras a fim de prejudicá-lo, e você jamais deve atravessar para o lado de cá a fim de prejudicar-me.
53 Abraham dör be' duöchke ena Nahor dör ye' duöchke, e'pa Këköl eköl ë̀, a̱s e' tö se' shu̱lö̀.
53 Invoco o Deus de nossos antepassados, o Deus de seu avô Abraão e o Deus de meu avô Naor, para que sirva de juiz entre nós.” Assim, diante do Deus temível de seu pai Isaque,
54 E' ukuöki̱ ta̱ ie' tö iyiwak jché ña'wé̱ Skëköl dalöioie ee̱. Ie' tö iyamipa kié chkök. Ie'pa ulitane chké ta̱ ikaperö ee̱.
54 Então Jacó ofereceu sacrifício a Deus na montanha e convidou todos para a refeição comemorativa. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Bule es bla'mi ta̱ Labán tö iduöchkepa ena ila'r busipa e'pa wöalattsé e̱' choa̱t ie'pa a̱. Ie' tö iché ia̱rak: a' mú ka̱wö tkö̀ buaë ke̱kraë. E' ukuöki̱ ta̱ imichone ika̱ska'.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou cedo, beijou seus netos e suas filhas e os abençoou. Depois, partiu e voltou para casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.