Marcos 12

Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Sahwai keꞌbaꞌna wɨdɨna “Aꞌmwe pwai wawɨnyavɨ gɨraipɨzɨla maaryaꞌna burɨnna yaꞌ. Sai kurɨta yavɨkaryaka gɨraipɨwɨla burɨdaka kaviꞌnɨnnyavɨ gɨraipɨzɨla mwaꞌmwagikyaꞌneꞌ lɨkaka anga maalɨkiꞌ wawɨnyaba banganaryaꞌniꞌ madɨna. Miꞌna madɨna yaka pwaraavɨ wɨdaꞌ ‘Nɨmɨre wawɨnyaꞌ maremwaalapi gɨraipɨzɨla pɨnɨ yɨhɨzaavɨde.’ Sahwara wawɨnyaꞌ kamaremwaaleꞌ aꞌmwe sai kwaaka pɨbanna kaanna wɨna.
1 Depois, entrou Jesus a falar-lhes por parábola: Um homem plantou uma vinha, cercou-a de uma sebe, construiu um lagar, edificou uma torre, arrendou-a a uns lavradores e ausentou-se do país.
2 Kaanna wɨna kyaꞌ gɨraipɨzɨla mya yakegaaꞌ sai gannya wawɨnyawɨnna wɨdaayaderɨ wawɨnyavɨne sɨla pɨnɨnna wɨdaasɨna.
2 No tempo da colheita, enviou um servo aos lavradores para que recebesse deles dos frutos da vinha;
3 Aꞌmwe wɨdaasɨna yakei kaanna wɨna kyaꞌ wawɨnyaꞌ maremwaaidɨvɨsara wɨdaayade sarɨ galalɨmwanna yeva mala wɨrameva ayɨna wawɨnyaꞌ gyakwaryawɨnna simaayarɨ wɨdaasɨna.
3 eles, porém, o agarraram, espancaram e o despacharam vazio.
4 Sara wɨdaasɨna kyeꞌ gyakwai wɨdaayade pwarɨ wɨdaasɨna kyaꞌ gamɨre mɨnyagɨnyavɨ kayaaka yeva bɨrala yɨna.
4 De novo, lhes enviou outro servo, e eles o esbordoaram na cabeça e o insultaram.
5 Sara kyeꞌ wɨdaayade pwarɨ wɨdaasɨna kyaꞌ sarɨ mena tamakeva wɨdaayade pwaraavɨ wɨdaasakeraavɨ pwaraavɨ mala tamɨna yeva pwaraavɨ mena tamakɨna yeꞌ.
5 Ainda outro lhes mandou, e a este mataram. Muitos outros lhes enviou, dos quais espancaram uns e mataram outros.
6 Sara kyeꞌ wawɨnya gyakware pwai gawaalɨvaangei yɨlaaya wɨmaryadei kuna mwaalaꞌ. Ganɨmaangei daka ‘Nyɨbwaalɨvaangerɨna tewaanna yawɨpɨꞌderera,’ daka wɨdaasɨna.
6 Restava-lhe ainda um, seu filho amado; a este lhes enviou, por fim, dizendo: Respeitarão a meu filho.
7 Wɨdaasɨna kyaꞌ widavadaaꞌnyɨ wawɨnyaꞌ maremwaaidɨvɨsara tɨnna wanganeva dɨneꞌ ‘Sai gawaalɨꞌ dɨvi ganɨmaangere yuya maaradelyɨra. Yarala, tamakawaajɨ gamɨre wawɨnyaꞌ namaaradɨꞌdeꞌna maraadeinera.’
7 Mas os tais lavradores disseram entre si: Este é o herdeiro; ora, vamos, matemo-lo, e a herança será nossa.
8 Sara dɨnyɨna yeva galalɨmwanna yeva tamakɨna yeva gɨraipɨziwawɨnyavɨdaaꞌnyɨ marasɨꞌna yeꞌ.
8 E, agarrando-o, mataram-no e o atiraram para fora da vinha.
9 Gɨraipɨwawɨnyavɨ naangei berɨꞌ yadelaka? Sahwai wɨlaabozɨ aꞌmwe saraavɨ kayaaka wigalakojɨ aꞌmwe pwaraavɨ ‘Sarɨmɨ nɨmɨre wawɨnyaꞌ dɨmaremwaalyideihɨlyɨra,’ wɨdathelyɨ.
9 Que fará, pois, o dono da vinha? Virá, exterminará aqueles lavradores e passará a vinha a outros.
10 Gotɨyai dɨnɨkeꞌ pɨkarɨyɨkwia tɨnna mwanganyɨ yadɨvɨsaꞌ daaka?” wɨdɨna yaꞌ. Wɨdɨna yaka sahwai yawɨꞌna “Sɨlaangeinyɨra,” yawɨraka wɨdɨna “Dara dɨnɨkeꞌ
10 Ainda não lestes esta Escritura:
11 Gotɨyare sara wakɨna yakeꞌ
11 isto procede do Senhor, e é maravilhoso aos nossos olhos?
12 Juya naangera dara wanganeꞌ “O, nemɨnyɨna keꞌbaꞌnanyaꞌ duthɨwaka!” Deveꞌna “Jizaazarɨ wɨla yɨrakaana!” dɨneva kwala bwaꞌnaanyavɨna lɨka yeva gamɨnyawɨ yagalyaꞌmavaawɨna yeꞌ.
12 E procuravam prendê-lo, mas temiam o povo; porque compreenderam que contra eles proferira esta parábola. Então, desistindo, retiraram-se.
13 Aꞌmwe naanga sara Perɨzɨya pwarajɨ Erotɨyare pwarajɨ saraavɨ wɨdaasɨna “Jizaazai kayaaꞌna wɨdatheꞌna dɨwila! ‘Kayaaꞌna kudozɨ kalavuzavɨ wɨmwaihaana!’ dapɨri dɨwila!”
13 E enviaram-lhe alguns dos fariseus e dos herodianos, para que o apanhassem em alguma palavra.
14 Sara wɨdaasɨna yesara kaanna bɨna yeva wɨdɨna “Nejɨwaakadɨnyaigɨ, ‘Nebulyaꞌ dadeꞌ midaaka!’ gyawɨꞌmwo. Aꞌmwe aane pwai kwai gɨmɨnyɨna dɨvanɨkeꞌna lɨka myɨvanɨgɨ. Sareꞌ dareꞌnesɨ. Aꞌmweraavɨre sɨnna gavevɨ tɨnna mwanganyadɨnyaigɨnyɨ. Aawa. Aꞌmwe naangeraavɨjɨ aꞌmweraavɨjɨ avaaina wɨdadɨ Gotɨyarebwi gavebwi nayaa wɨjɨwaakadɨnyaigɨnyɨra. Romɨ maremwaaidei Sizaarɨ taakɨzɨya wɨjaayaꞌna nemɨre yagaaikɨwɨnya berɨꞌ dɨnɨkavaka? Tewaanyaꞌ daaka? Aawa daaka? Taakɨzɨya wɨjavaadeina daaka? Mujavaanneina daaka?”
14 Chegando, disseram-lhe: Mestre, sabemos que és verdadeiro e não te importas com quem quer que seja, porque não olhas a aparência dos homens; antes, segundo a verdade, ensinas o caminho de Deus; é lícito pagar tributo a César ou não? Devemos ou não devemos pagar?
15 Sara wɨdesara kwaasɨ yagaala wɨdesaraavɨna yawɨraka wɨdɨna “ ‘Sahwai kayaaꞌnanyabwi yana!’ yawɨreva yaamɨjɨ baaꞌna nyɨdɨwaava! Moneꞌ tɨnna wanganyaꞌneinyɨ dɨnyɨmaryaama!”
15 Mas Jesus, percebendo-lhes a hipocrisia, respondeu: Por que me experimentais? Trazei-me um denário para que eu o veja.
16 Wɨdɨna kyaꞌ miꞌna makabɨna kyeꞌ wɨdɨna “Pikɨzaaya dasɨ pɨkarya dajɨ aaihwarengaka?”
16 E eles lho trouxeram. Perguntou-lhes: De quem é esta efígie e inscrição? Responderam: De César.
17 “Maremwaaidei Sizaarengɨra,” wɨdeꞌ sahwara. Sara wɨdɨna kyeꞌ Jizaazai wɨdɨna “Sizaarɨ Sizaare ayɨna duzaayɨla! Gotɨyarɨ Gotɨyare ayɨna duzaayɨla!” Sara wɨdɨna kyaꞌ gamɨnyɨna “Nawɨꞌnyabwina dadele!” dɨnyɨna yeꞌ.
17 Disse-lhes, então, Jesus: Dai a César o que é de César e a Deus o que é de Deus. E muito se admiraram dele.
18 Aꞌmwe Sazuzɨyara, “Aꞌmwera kabalapi yuna madɨkaayɨ yɨpɨꞌdera,” yawɨresarajɨya pwara gamɨnyawɨnna beva yɨwaaraꞌna
18 Então, os saduceus, que dizem não haver ressurreição, aproximaram-se dele e lhe perguntaram, dizendo:
19 “Nejɨwaakadɨnyaigɨ, Ne Mozɨzai nedɨnɨkeꞌ ‘Aꞌmwe pwai kware gyaꞌmwei balajai kaimɨraavɨmaayai aꞌmwevɨ bwasɨkwojaꞌ aꞌmwei aꞌmwe savɨ maarojɨ kaimɨraaya maryawakɨnna, yayaꞌ baryarɨneꞌ wɨdɨna yadengɨra.’
19 Mestre, Moisés nos deixou escrito que, se morrer o irmão de alguém e deixar mulher sem filhos, seu irmão a tome como esposa e suscite descendência a seu irmão.
20 Saꞌna dɨnɨkeꞌ aꞌmwe ata purɨdaasɨ pwaraalyadaraka mwaaleꞌ. Kamwaaleꞌ sɨraangai aꞌmwevɨ maaraka kaimɨraavɨmaayai gamɨre sɨvigwaꞌjɨkerɨnei kunei balaꞌ.
20 Ora, havia sete irmãos; o primeiro casou e morreu sem deixar descendência;
21 Kabalaꞌ dɨviyai aꞌmwe savɨ maaraka kaimɨraavɨmaayai balaꞌ. Kabalaꞌ dɨviya pwai avaaina yaꞌ.
21 o segundo desposou a viúva e morreu, também sem deixar descendência; e o terceiro, da mesma forma.
22 Sana sana yuyara ata purɨdaasɨ pwaraalyadaraka aꞌmwe savɨ maareva kaimɨraavɨmaayadaraka baleꞌ. Kabaleꞌ aayagaaꞌ aꞌmwe saꞌ balaꞌ.
22 E, assim, os sete não deixaram descendência. Por fim, depois de todos, morreu também a mulher.
23 Dɨkaasagaaꞌ sahwaraavɨ kyɨdɨkaavojɨ aꞌmwe gawareꞌ mwaaladevaka? Sareꞌ dareꞌnesɨ. Ata purɨdaasɨ daraalyara yuya sadaraka balaanga saꞌ maaresaꞌnanyɨ.”
23 Na ressurreição, quando eles ressuscitarem, de qual deles será ela a esposa? Porque os sete a desposaram.
24 Sara yɨwaaraꞌna kyeꞌ Jizaazai wɨdɨna “Sarɨmɨre sɨmunya kayaaꞌna yawɨꞌmanɨgaꞌ. Gotɨyare bukuyasɨ Gotɨyare dɨragɨnyasɨ myawɨrivanɨgasavɨ kayaaꞌna yawɨꞌmanɨgasaꞌna midaaka!
24 Respondeu-lhes Jesus: Não provém o vosso erro de não conhecerdes as Escrituras, nem o poder de Deus?
25 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Baryara dɨkaapɨꞌdehaaꞌ aꞌmwera aꞌmwengɨ mamaarina, aꞌmwe aꞌmweraavɨ mamaaꞌnyɨ yɨpɨꞌdengɨ. Aawa. Sɨgunyavɨ balaangengɨ mamaaryadɨvɨsara mamaayara mwaaihatabaaibɨsarera.
25 Pois, quando ressuscitarem de entre os mortos, nem casarão, nem se darão em casamento; porém, são como os anjos nos céus.
26 Nabaai baryara dɨkaapɨꞌdeꞌna Ne Mozɨzai yɨdayaakeꞌ yɨsɨꞌ dɨka nyaakeꞌ yagaalyavɨ mwanganyɨjeva! Yɨsɨkɨdaasɨ Gotɨyai Mozɨzarɨ wɨjaaꞌ ‘Dahaaꞌ Evɨraamɨmɨre Gotɨyainyɨ. Dahaaꞌ Aazakɨmɨre Gotɨyainyɨ. Dahaaꞌ Jaikopɨmɨre Gotɨyainyɨ.’
26 Quanto à ressurreição dos mortos, não tendes lido no Livro de Moisés, no trecho referente à sarça, como Deus lhe falou:
27 Mozɨzai sara yɨdayaakeꞌ aꞌmwera baleva Gotɨyareba mwaaihasaꞌna Gotɨyai wɨdɨna ‘Kumɨre Gotɨyainyɨ.’ Aꞌmwera yawɨꞌna ‘O, aꞌmwe bainɨkera.’ Kɨrɨꞌ Gotɨyai yawɨꞌna ‘Nɨmɨnyɨneꞌna gaala mwaaihasara.’ Sarɨmɨre yagaala kwaasɨ yagaalyasɨra,” wɨdɨna yaꞌ.
27 Ora, ele não é Deus de mortos, e sim de vivos. Laborais em grande erro.
28 Yagaaikɨwɨja pwai baka dɨnyɨna yesaꞌ wɨꞌnaka dara wanganakeꞌ “Sahwai nayaa duthɨvanɨka!” Daka yɨwaaraꞌna “Yagaaikɨwɨnya kwalaalya warɨꞌ. Yagaaikɨwɨnya aaya sɨnnawɨnyaꞌ berɨvaka?”
28 Chegando um dos escribas, tendo ouvido a discussão entre eles, vendo como Jesus lhes houvera respondido bem, perguntou-lhe: Qual é o principal de todos os mandamentos?
29 Jizaazai jaꞌnawɨdɨna “Yagaaikɨwɨnya sɨnnawɨnyaꞌ dara dɨnɨkeꞌ ‘Yɨzɨrelɨyaihi duꞌnyi! Naangei nemɨre Gotɨyai Naanga gave pwainanyalyɨra.
29 Respondeu Jesus: O principal é:
30 Naangei gɨmɨre Gotɨyarɨna naanga gɨvuꞌnana! Gɨmɨre sɨmunya yuyavɨjɨ gɨmɨre kurya naangeinajɨ gɨmɨre yawɨta yuyangɨjɨ, gɨmɨre dɨragɨnya yuyangɨjɨ Gotɨyarɨna naanga gɨvuꞌnana!’
30 Amarás, pois, o Senhor, teu Deus, de todo o teu coração, de toda a tua alma, de todo o teu entendimento e de toda a tua força.
31 Yagaaikɨwɨnya aya kɨrɨꞌ dara dɨnɨkeꞌ ‘Gɨmɨ saigɨ gɨmɨnyɨna kale gyɨvanɨkeꞌ aꞌmwe gɨmɨre angeba mwaalɨkerɨna sara kale gyana!’ Yagaaikɨwɨnya dawaai naangewaalyɨra. Yagaaikɨwɨnya aane pɨrɨꞌ kɨrɨꞌ yuya sawaarɨ wavɨlaꞌmanɨka pɨrɨꞌ mɨꞌ.”
31 O segundo é:
32 Sara wɨdɨna kyaꞌ Yagaaikɨwɨjai wɨdɨna “Nejɨwaakadɨnyaigɨ, tewaanya dɨwaana. Nayaa dɨwaa ‘Gamɨ gave pwainanyalyɨ. Gotɨya aane pwai kwai mamwaalyɨꞌ.’
32 Disse-lhe o escriba: Muito bem, Mestre, e com verdade disseste que ele é o único, e não há outro senão ele,
33 Gamɨnyɨna sɨmunya yuyasɨ, munyɨꞌ yuyɨsɨ, yawɨta yuyasɨ, dɨragɨnya yuyajɨ, naanga nevuꞌnadeꞌna tewaanyasɨra. Nabaai nemɨnyɨna kale neyɨvanɨkeꞌ aꞌmwe nemɨre angeba mwaalɨkerɨna kale sara neyana! Saꞌ tewaanyasɨra. Sawaai naangewaalyɨra. Gotɨyarɨne sipɨzipɨya bulɨmakaawoya yuyara dɨka nasɨꞌna yadejɨ yuya yanga wɨmaarina yadaanyajɨ sa maalɨkengɨra.”
33 e que amar a Deus de todo o coração e de todo o entendimento e de toda a força, e amar ao próximo como a si mesmo excede a todos os holocaustos e sacrifícios.
34 Sara wɨdɨna kyaꞌ Jizaazai dara wanganakeꞌ “Gamɨ sai tewaanya dathɨvanɨka!” Daka wɨdɨna “Gotɨyai maremwaaideva maavewɨ mamwaalyɨgɨ.” Sara wɨdɨna kyaꞌ aꞌmwe aane pwai kwai myawɨramaari “Nɨmɨ lɨka myɨvanɨge. Yagaala pɨnɨ yɨwaaravɨdeinyɨra,” myawɨramaari yaꞌ.
34 Vendo Jesus que ele havia respondido sabiamente, declarou-lhe: Não estás longe do reino de Deus. E já ninguém mais ousava interrogá-lo.
35 Gotɨyare Angevɨ Jizaazai wɨjɨwaakakei wɨdɨna “ ‘Kɨraazɨtɨyai, Gotɨyai wɨdasaabathei Ne Devitɨmɨ Gawaalɨkɨra,’ Yagaaikɨwɨjara sara beꞌna wɨdɨvanɨgava?
35 Jesus, ensinando no templo, perguntou: Como dizem os escribas que o Cristo é filho de Davi?
36 Gotɨyare Kuryarɨ Devitɨ sahwai pɨkarya yɨdayaaꞌ
36 O próprio Davi falou, pelo Espírito Santo:
37 Devitɨ sahwai Kɨraazɨtɨyarɨna ‘Naangelyɨra,’ sara dɨnɨkeꞌna gamɨre gawaalɨvaangei gara mwaalɨka!” Sara wɨdɨna kyaꞌ kwala bwaꞌnaanya wɨꞌneva yɨlaaya yeꞌ.
37 O mesmo Davi chama-lhe Senhor; como, pois, é ele seu filho? E a grande multidão o ouvia com prazer.
38 Sara wɨjɨwaakɨna “Yagaaikɨwɨja pwaraavɨrebwi mipɨnera! Mala nayaa jɨwannyɨla! Kumɨ sara yɨlaayabwi ‘Aꞌmwera yawɨpɨka! “Sara sɨduꞌnakera mwaaihava!” ’ deva yɨvɨta gaala saamɨnyaꞌ marabwaayeva kaanya yamaryɨvanɨgasabwi. Mubyabanna aꞌmwera ‘Naangeigɨ. Tewaanyaigɨ,’ wɨdɨvanɨgasabwi.
38 E, ao ensinar, dizia ele: Guardai-vos dos escribas, que gostam de andar com vestes talares e das saudações nas praças;
39 Lotuangevɨ naangeraavɨre namwaalyɨsangɨ mwaaimanɨgasabwi. Tɨka munnegaaꞌ nawɨꞌnyaba gaveba nɨvanɨgasabwi. Sabwina yɨlaaya marivanɨgaꞌ.
39 e das primeiras cadeiras nas sinagogas e dos primeiros lugares nos banquetes;
40 Sara yɨvanɨgasara yaanyɨwaakengɨre angengɨ kuka yuna maaꞌmanɨgasara. Aꞌmwera ‘Kumɨ sara tewaanyarera,’ yawɨryaꞌnera tɨbarɨyagaala naanga kwaasɨ wɨdɨvanɨgaꞌ. Sara yɨvanɨgasaraavɨ Gotɨyai naanna jɨdavadera daanga naanga wɨvɨnaderera,” wɨdɨna yaꞌ.
40 os quais devoram as casas das viúvas e, para o justificar, fazem longas orações; estes sofrerão juízo muito mais severo.
41 Gotɨyare angevɨ nɨgwia wakyaꞌneba aya kɨba Jizaazai mwaalaka aꞌmwera nɨgwia wakesangɨ tɨnna wanganna. Tɨnna wangadaaꞌnyɨ aꞌmwera gɨlyɨvɨta naangejɨyara nɨgwia naanga kwakeꞌ
41 Assentado diante do gazofilácio, observava Jesus como o povo lançava ali o dinheiro. Ora, muitos ricos depositavam grandes quantias.
42 yaanyɨwaakeꞌ gɨlyɨvɨꞌmaayaꞌ baka nɨgwia maalɨkikaai wakɨna.
42 Vindo, porém, uma viúva pobre, depositou duas pequenas moedas correspondentes a um quadrante.
43 Sara wakɨna kyaꞌ sai gamɨreraavɨ jɨvwaramaaꞌna yaka wɨdɨna “Nyuꞌnyɨla! Nebwi yɨhɨthɨwa. Yaanyɨwaaka gɨlyɨvɨꞌmaaya daꞌ Gotɨyarɨna naanga wɨjaawaka. Pwara maalɨꞌna wɨjawaava.
43 E, chamando os seus discípulos, disse-lhes: Em verdade vos digo que esta viúva pobre depositou no gazofilácio mais do que o fizeram todos os ofertantes.
44 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Sahwara nɨgwia naange wakɨwaasa Gotɨyai wanganaka nabaai nɨgwia naanga naanga kumɨre angengɨ kuna warɨke wanganaka dɨvanɨꞌ ‘Yanga maalɨkesɨra.’ Aꞌmweꞌ nɨgwia maalɨkikaai wakɨwakevɨ Gotɨyai wanganaka dara wangamwakeꞌ ‘Ai, aꞌmwe saꞌ wɨgainɨwakeꞌ gannya yuya dakɨwaka! Nɨgwia pɨnɨ wapaaya mubyaꞌna mwarijɨka!’ Daka dɨvanɨꞌ ‘Yanga naangesɨra.’ ”
44 Porque todos eles ofertaram do que lhes sobrava; ela, porém, da sua pobreza deu tudo quanto possuía, todo o seu sustento.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.