Romanos 11
Nyanyapa Arrku Gun-nika Gun-molamola Janguny: Minypa Jesus Christ Guna-ganyja Arrburrwa Gun-geka Rum (BVR) vs NVT
1 Wurra Wangarr ngoyurra a-yerryerrmiyana burrwa aburr-yigipa gu-galiya yerrcha, ya? Ngika, a-la! Wurra ngaypa ng-gunaga jarra Yichrayal (Israel) ng-guyinda minypa Aybriyam (Abraham) an-ngaypa an-guwelamagepa, minypa ngaypa Benyjamin (Benjamin) ngu-bapurr.
1 Então pergunto: Deus rejeitou seu povo, a nação de Israel? Claro que não! Eu mesmo sou israelita, descendente de Abraão e membro da tribo de Benjamim.
2 Wurra Wangarr gala ngoyurra a-yerryerrmiyarna burrwa aburr-yigipa gu-galiya yerrcha aburr-gata mu-ngoyurra nipa gu-borrwurra burrwa birripa barra aburr-yigipa aburr-ni. Ngika. Wurra gala ana-goyburrpa nyibu-borrwa, ya, mu-jurra gu-yurra janguny? Minypa Yichrayal yerrcha nipa Yiláyja (Elijah) burr-ngurrjinga nula Wangarr, a-yinanga,
2 Não, Deus não rejeitou seu povo, que conheceu de antemão. Vocês sabem o que as Escrituras dizem a esse respeito? O profeta Elias se queixou a Deus sobre o povo de Israel, dizendo:
3 “Bunggawa, a-lay,
3 “Senhor, eles mataram teus profetas e derrubaram teus altares. Sou o único que restou, e agora também procuram me matar”.
4 Nipa Yiláyja a-yinagata a-wena, wurra nipa Wangarr ana-nyala a-yinmiyana gu-ngurrjinga nula, ya? Minyja nipa a-yinagata nula,
4 E vocês se lembram da resposta de Deus? Ele disse: “Ainda tenho outros sete mil que jamais se prostraram diante de Baal”.
5 Wangarr a-yinagata a-wena, rrapa gun-narda gun-maywapa minypa gun-guniya. Minypa aburr-werranga Yichrayal yerrcha nipa Wangarr a-jerrjerrjiyana burrwa, wurpa lika birripa aburr-jaranga ngika, wurra minypa nipa nyanma gu-borrwurra rrapa a-gunggajinga burrwa.
5 O mesmo acontece hoje, pois uns poucos do povo de Israel permaneceram fiéis, escolhidos pela graça de Deus.
6 Rrapa minyja nipa a-jerrjerrjiyana burrwa ngardawa nipa wupa ngardapa an-molamola, gun-narda ngika minypa birripa wupa jama aburr-ji; wurra gun-burral jarra nipa wupa ngardapa gu-borrwurra rrapa a-gunggajinga burrwa.
6 E, se a escolha se dá pela graça de Deus, então não se baseia nas obras deles, pois nesse caso a graça deixaria de ser o que verdadeiramente é, ou seja, gratuita e imerecida.
7 Lika ngayburrpa nguburr-yinmiya barra ngubu-borrwa? Wurra aburr-jaranga Yichrayal yerrcha aburr-barparpuna; gala gubu-manggarna gun-gata birripa gubu-bitimarra. Minyjiya. Aburr-werranga Wangarr mu-ngoyurra a-jerrjerrjiyana burrwa, birripa wupa gubu-menga; wurra aburr-werranga jarra mun-molma mun-derta mun-gorla burrwa.
7 Portanto, a situação é esta: a maioria do povo de Israel não encontrou o que tanto buscava, mas uns poucos, aqueles que Deus havia escolhido, o encontraram, enquanto o coração dos demais foi endurecido.
8 Minypa janguny gu-yurra, gu-yinaga,
8 Como dizem as Escrituras: “Deus os fez cair em sono profundo. Até hoje, fechou-lhes os olhos para que não vejam, e tapou-lhes os ouvidos para que não ouçam”.
9 Rrapa minypa nipa Daybit (David) a-wena,
9 Da mesma forma, Davi disse: “Que sua mesa farta se transforme em laço, em armadilha que os faça pensar que tudo vai bem. Que seus privilégios os façam tropeçar, e que recebam o que merecem.
10 Mun-birripa mun-barra barra an-munya wupa aburr-gana,
10 Que seus olhos se escureçam para que não vejam, e que suas costas fiquem encurvadas para sempre”.
11 Wurra gun-narda minypa Yichrayal yerrcha aburr-lijiwarriyana, aburr-mungbiyanapa aburr-bona, ya? Wurra ngika, a-la! Jarra birripa aburr-lijiwarriyana, wurra gu-gata wenga Wangarr Jentayl (Gentile) yerrcha burr-jarlapurda burr-ganyja minyja barra Yichrayal yerrcha mu-werrmbarra burrbi-na gun-molamola birripa Jentayl yerrcha gubu-barripuna.
11 Acaso o povo de Deus tropeçou e caiu sem possibilidade de se levantar? Claro que não! Foram desobedientes e, por isso, Deus tornou a salvação acessível aos gentios, para que seu próprio povo sentisse ciúme.
12 Ngardawa gun-gata birripa Yichrayal yerrcha aburr-lijiwarriyana, gu-gata wenga gun-molamola gu-nirra burrwa Jentayl yerrcha. Wurra minypa Yichrayal yerrcha birripa aburr-barparpuna rrapa gu-gata wenga Jentayl yerrcha gun-molamola gubu-barripuna, lika nuwurra Yichrayal yerrcha barrwa barra aburr-ngukurdanyjiya, gu-gatiya ngacha gun-molamola warrpam.
12 Se os gentios foram enriquecidos porque os israelitas fracassaram ao rejeitar a salvação que Deus lhes oferece, imaginem como será maior a bênção para o mundo quando Israel for plenamente restaurado!
13 Wurra ana-goyburrpa Jentayl yerrcha ngaypa barra gun-guna ngu-wengga ana-gorrburrwa. Minypa Wangarr nguna-gurrmurra ngaypa ngu-mujaruk ana-gorrburrwa warlaman nyiburr-gurdiya gorlk Jentayl yerrcha, gu-gurda ngacha jama ngaypa burr-guya ngu-rrimanga ngu-nirra
13 Dirijo-me especialmente a vocês, gentios. E, uma vez que fui designado apóstolo aos gentios, enfatizo isso
14 minyja barra aburr-ngaypa aburr-borrmunga Ju (Jew) yerrcha birripa mu-werrmbarra nyirrbi-na ana-goyburrpa Jentayl yerrcha, minypa ana-goyburrpa gun-molamola nyibu-barripuna, rrapa gu-gata wenga ngaypa minypa barra wanngu nguburr-nega aburr-gata burr-guta aburr-yinmiyapa Ju yerrcha.
14 porque desejo que, de algum modo, o povo de Israel sinta ciúme e assim eu possa levar alguns deles à salvação.
15 Ngardawa minypa gun-gata Wangarr burr-bawuna Ju yerrcha rrapa gu-gata wenga gun-mola burrwa warlaman aburr-gurdiya gorlk barra aburr-ngukurdanyjiya nuluwa Wangarr, wurra nuwurra gun-gata Wangarr barrwa burr-ma barra Ju yerrcha, gun-narda minypa gun-guyinmiya ngacha? Wurra minypa birripa mu-ngoyurra aburr-juwuna rrapa barrwa aburr-molamiyana, ngaja, ngarla!
15 Pois, se a rejeição deles possibilitou que o resto do mundo se reconciliasse com Deus, a aceitação será ainda mais maravilhosa. Será vida para os que estavam mortos!
16 Minyja bubu-borrwa gun-maywapa ranginy: Gun-gata minypa gandichawa mbi-rrimanga aburr-workiya, rrapa wolawola mbi-rrumunga, mun-nerranga abu-wucha Wangarr mun-nigipa, wurra nipa Wangarr mun-molamola mu-nenga mun-nigipa wupa ngardapa ngika, wurra burr-gurla mun-molamola mu-nenga mun-birripa burr-guta. Rrapa barrwa gun-maywapa minypa gun-jong: Minyja gun-jong barra gu-jirra nipa gun-molamola, gun-narda minypa rrapa mernda gu-jirra burr-guta gun-molamola.
16 Se a parte da massa entregue como oferta é santa, então toda ela é santa. E, se as raízes da árvore são santas, os ramos também o serão.
17 Minyja bubu-borrwa meyali gun-jong gun-nelangga alip (olive). Nipa an-gata jaga an-gugana mu-rrumurra mernda mu-jirra mun-gata, rrapa a-bona, mun-nerranga mu-menga mernda mu-jirra alip gun-jong, wurpa lika gala ana-nga mu-na a-jejiga mun-gata. Lika muna-ganyja, gu-maywapa mu-garrana mu-ngoyurra mu-rrumurra gun-gata gun-jong mernda mu-jirra. Wurra gun-gata alip gun-jong gu-werranga gu-rrawa gu-ji, nipa minypa gun-burral ana-goyburrpa Jentayl yerrcha, minypa Wangarr nyirr-menga, lika gun-guniya gugu gu-ngardapiya arrkula. Minypa gun-jong barra gu-jirra gun-gata gun-molamola, nipa minypa gun-burral Yichrayal yerrcha Wangarr mu-ngoyurra burr-wuna gun-nigipa gun-molamola janguny.
17 Mas alguns desses ramos, alguns do povo de Israel, foram cortados. E vocês, gentios, que eram ramos de uma oliveira brava, foram enxertados na árvore. Agora, portanto, participam do alimento nutritivo que vem da raiz da oliveira especial de Deus.
18 Wurra ana-goyburrpa Jentayl yerrcha gala nyiburr-yinmiya nyiburr-ngurrjiya ngardapa, jimarn jarra ana-goyburrpa nyiburr-molamola wurra Ju yerrcha aburr-werra. Ngika. Wurra minyja ana-goyburrpa wupa ngardapa nyiburr-yinda nyiburr-ngurrjiya, wurra jarra gun-guna bubu-borrwa: Ana-goyburrpa minypa gun-gata gun-jong mernda gu-jirra gu-werranga gu-rrawa wenga nipa jaga an-gugana nyirr-menga, nyirr-ganyja gurda, nyirr-garrana. Wurpa lika mernda gu-jirra gala gu-yinmiya nipa wupa ngardapa gun-molamola gu-ni, wurra gun-jong barra gu-jirra gu-gata wenga jarra mernda gu-jirra gun-molamola gu-nirra gu-workiya.
18 No entanto, não devem se orgulhar de terem sido enxertados no lugar dos ramos que foram cortados, pois é a raiz que sustenta o ramo, e não o contrário.
19 Wurra ana-goyburrpa waygaji nyiburr-yinda, “Ngaw, ngarla, wurra aburr-werranga mernda gu-jirra aburr-rrumiyana ngayburrpa barra nyiburr-ni.”
19 Talvez digam: “Esses ramos foram cortados para abrir espaço para nós”.
20 Gun-narda gun-burral. Wurra Wangarr bun-dumurra ngardawa birripa gala marr aburr-balcharrarna nula, rrapa ana-goyburrpa nyiburr-gata nyiburr-nirra ngardawa ana-goyburrpa marr nyiburr-balcharra nula, gu-gurdiya ngacha wupa. Lika gala nyiburr-yinmiya ana-goyburrpa wupa ngardapa wana nyiburr-negiya. Wurra buburr-gurkuja.
20 É verdade, mas lembrem-se de que esses ramos foram cortados porque não creram e que vocês estão ali porque creem. Portanto, não se orgulhem, mas temam o que poderia acontecer.
21 Ngardawa Wangarr gala a-derichingarna; wurra minypa aburr-gata Ju yerrcha gala marr aburr-balcharrarna nula, nipa burr-bawuna marrban birripa mu-ngoyurra aburr-yigipa aburr-ni. Rrapa ana-goyburrpa nyiburr-yinagatiya: Minyja gala marr nyiburr-balcha nula, nipa gala barra a-dericha; wurra a-yirdiyapa barra nyirr-bawa.
21 Pois, se Deus não poupou os ramos naturais, também não poupará vocês.
22 Minyja bubu-borrwa: Wangarr nipa an-mola, wurpa nipa rrapa an-derta an-gorla. Minypa nipa an-derta an-gorla burrwa aburr-gata Ju yerrcha abu-gerbawuna, wurra ana-goyburrpa Jentayl yerrcha nipa an-molamola ana-gorrburrwa minyja nipa ana-murna mu-nguy nyiburr-ni. Wurra minyja gun-nyagara, nipa barra nyirr-bawa.
22 Observem como Deus é, ao mesmo tempo, bondoso e severo. É severo com os que lhe desobedecem, mas é bondoso com vocês, desde que continuem a confiar em sua bondade. Mas, se deixarem de confiar, também serão cortados.
23 Minyjiya. Rrapa aburr-gata Ju yerrcha minyja barrwa birripa aburr-ngukurdanyjiya rrapa marr aburr-balcha nula, nipa Wangarr rrapa barrwa burr-garra barra, minypa gun-maywapa ranginy gun-jong mernda mu-jirra wolawola mbi-garraja aburr-workiya gun-jong gun-molamola gu-guyinda. Ngardawa Wangarr nipa ganyjarr gu-rrimanga a-yirda barra burr-jarlapa Ju yerrcha.
23 E, se o povo de Israel abandonar sua incredulidade, será enxertado novamente, pois Deus tem poder para enxertá-los de volta na árvore.
24 Minypa nipa a-bona, ana-goyburrpa gu-werranga gu-rrawa nipa nyirr-menga rrapa nyirr-garrana gu-guna gu-jong alip nipa jaga a-ganaja a-workiya wuriya ana-goyburrpa gala mu-ngoyurra gatiya nyiburr-nirrarna. Rrapa Ju yerrcha aburr-yinagatiya: Minypa nipa barrwa burr-ga barra gurda rrapa burr-garra barra gu-molamola, wurpa lika birripa mu-ngoyurra ngunyuna aburr-guyinda.
24 Vocês eram, por natureza, o ramo cortado de uma oliveira brava. Portanto, se Deus se mostrou disposto a fazer algo contrário à natureza ao enxertá-los em sua árvore cultivada, estará ainda mais disposto a enxertar os ramos naturais de volta na árvore da qual eles fazem parte.
25 Jela, worla, gun-narda ngaypa ngu-wena ana-gorrburrwa ngaypa jal ngu-nirra barra ana-goyburrpa meyali nyibu-malawa. Gala yapa ana-goyburrpa nyibu-borrwa, jimarna bama nyiburr-yinda ana-goyburrpa wupa nyiburr-molamola wurra Yichrayal yerrcha aburr-werra. Wurra bubu-borrwa barra marn․gi nyiburr-ni: Gun-guniya burdak aburr-werranga Yichrayal yerrcha mun-birripa mun-molma mun-derta mun-gorla burrwa nuwurra Jentayl yerrcha aburr-yinmiyapa aburr-jaranga aburr-ngukurdanyjiya barra rrapa marr aburr-balcha nula Wangarr.
25 Irmãos, quero que vocês entendam este mistério para que não se orgulhem de si mesmos. Alguns do povo de Israel têm o coração endurecido, mas isso durará apenas até que o tempo dos gentios se complete.
26 Lika gu-gata wenga aburr-bulapalawa Yichrayal yerrcha nipa Wangarr barra wanngu burr-nega. Minypa janguny gu-yurra, gu-yinaga,
26 E assim todo o Israel será salvo. Como dizem as Escrituras: “O libertador virá de Sião e afastará Israel
27 Gu-gurdiya ngacha minypa ngaypa gun-burral ngu-nega barra burrwa gun-gata ngaypa gochila ngubin-dana,
27 E esta é minha aliança com eles: eu removerei seus pecados”.
28 Minypa Jesus gun-nika gun-molamola janguny, gun-narda nula mun-bachirra burrwa nipa Wangarr rrapa birripa Ju yerrcha, barra nyanma ana-goyburrpa Jentayl yerrcha gun-gata janguny nyibi-rrima nyiburr-ni. Wurra minypa gun-gapa mu-ngoyurra nipa Wangarr gu-borrwurra burrwa Ju yerrcha birripa barra aburr-yigipa aburr-ni, gu-gurda nula nipa burr-guya jal a-nirra burrwa, ngardawa minypa gochila bin-dana aburr-birripa nyanyapa burra yerrcha.
28 Muitos do povo de Israel agora são inimigos das boas-novas, e isso beneficia vocês, gentios. No entanto, porque ele escolheu seus patriarcas, eles ainda são o povo que Deus ama.
29 Minypa gun-gata gun-molamola gun-guyinda nipa burr-wuna rrapa minypa a-jerrjerrjiyana burrwa, gun-narda nipa gala a-yinmiya a-barrjejiga.
29 Pois as bênçãos de Deus e o seu chamado jamais podem ser anulados.
30 Wurra minypa ana-goyburrpa Jentayl yerrcha mu-ngoyurra gala nyiburr-galiyarrarna nyiburr-workiyarna nula Wangarr rrapa barrwa gugu nipa a-gunggajinga ana-gorrburrwa ngardawa Ju yerrcha birripa jarra aburr-lijiwarriyana,
30 Em outros tempos, vocês, gentios, foram rebeldes contra Deus, mas agora, por causa da desobediência deles, vocês receberam misericórdia.
31 gu-gurda nula birripa gala aburr-galiya nula aburr-workiya barra nyanma ana-goyburrpa nipa a-gunggaja ana-gorrburrwa, rrapa gu-gata wenga minypa birripa aburr-gata burr-guta nipa a-gunggaja barra burrwa.
31 Agora eles são os rebeldes, e Deus foi misericordioso com vocês, para que eles também participem da misericórdia dele.
32 Minypa gu-yinmiyapa ngardapa ngardapa arr-gurdiya gorlk Wangarr arr-bawuna ngarripa barra gerna arr-ni, rrapa gu-gata wenga nipa barra a-gunggaja arrkula minypa Ju yerrcha rrapa Jentayl yerrcha burr-guta.
32 Pois Deus colocou a todos debaixo da desobediência para que de todos tivesse misericórdia.
33 Nipa Wangarr wana gun-gugunggaja gu-rrimanga arrkula gun-molamola warrpam, rrapa gun-molamola gu-jarlapurda arrkula a-workiya minypa nipa wupa ngardapa marn․gi gun-ngiya gun-burral. Minypa ngarripa gala arr-yinmiya arr-birripiya nipa a-yinmiya gu-borrwuja a-workiya; gala ngarripa marn․gi nipa a-yinmiya jama a-jirra.
33 Como são grandes as riquezas, a sabedoria e o conhecimento de Deus! É impossível entendermos suas decisões e seus caminhos!
34 Minypa janguny gu-yurra, gu-yinaga,
34 “Pois quem conhece os pensamentos do Senhor? Quem sabe o suficiente para aconselhá-lo?”
35 “Rrapa ana-nga mu-ngoyurra a-wuna Wangarr gun-nga, jimarna barra nipa Wangarr guna-gurdanyja nula?
35 “Quem lhe deu primeiro alguma coisa, para que ele precise depois retribuir?”
36 Ngardawa nipa Wangarr gu-jarlapuna gun-bulapalawa,
36 Pois todas as coisas vêm dele, existem por meio dele e são para ele. A ele seja toda a glória para sempre! Amém.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Romanos 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.