Mateus 23
Nyanyapa Arrku Gun-nika Gun-molamola Janguny: Minypa Jesus Christ Guna-ganyja Arrburrwa Gun-geka Rum (BVR) vs NTLH
1 Lika Jesus a-wena burrwa wurra gama gorlk rrapa aburr-yigipa jawina yerrcha burr-guta, minypa a-yinanga burrwa,
1 Então Jesus falou à multidão e aos seus discípulos.
2 “Aburr-gata joborr marn․gi aburr-gunega rrapa Berachi (Pharisee) yerrcha, birripa jaga aburr-ganaja nula gun-gata Mojich (Moses) gu-barnjinga joborr, wurpa lika gala wupa aburr-ngurrnga gun-burral gubi-rrima gun-gata.
2 Ele disse:
3 Rrapa gu-gurda ngacha minypa ana-goyburrpa barra nyiburr-galiya burrwa nyiburr-workiya rrapa nyibu-borrwa burrwa gun-gata janguny birripa aburr-weya, wurra jama nyiburr-ji barra nyiburr-workiya ngika minypa birripa jama aburr-jirra. Ngardawa birripa gala jama aburr-ji minypa gun-gata joborr birripa gubu-ngurrjinga aburr-workiya.
3 Por isso vocês devem obedecer e seguir tudo o que eles dizem. Porém não imitem as suas ações, pois eles não fazem o que ensinam.
4 Wurra jarra aburr-gugaliya nyanma birripa wupa joborr gun-derta gubi-nenga burrwa aburr-workiya wurra gama gorlk. Minypa gun-maywapa birripa gun-gun․gun gun-guyinda gubu-bichinga aburr-workiya, aburr-mobula gubu-gurrmunga burrwa aburr-workiya, wurra gala aburr-yinmiya mernda aburr-jirra aburr-jerrjangardawiya wurpa niya murna aburr-jirra aburr-yarlayarlawiya burr-guta, rraka aburr-gunggaja burrwa aburr-gata; wurra gun-nyagara.
4 Amarram fardos pesados e os põem nas costas dos outros, mas eles mesmos não os ajudam, nem ao menos com um dedo, a carregar esses fardos.
5 Birripa minypa aburr-yinmiya aburr-workiya, gun-gata ngardawa aburr-molamola aburr-negiya burrwa aburr-workiya wurra gama gorlk. Gu-gurda ngacha minypa wana abi-jarlapurda aburr-workiya an-gata minypa abu-garraja aburr-workiya aburr-bukula rrapa aburr-mernda, an-gata minypa nganybak a-maya, minypa joborr aburr-wukurrjinga gu-rrimangapa a-jirra. Minyja bubi-na, wana abi-jarlapurda aburr-workiya, rrapa barrwa mun-baykarda mbi-nenga aburr-workiya mun-gata murna mu-jirra mun-jaranga mun-birripa mun-gubarrbiya. Aburr-yinagata aburr-workiya aburr-gata joborr marn․gi aburr-gunega rrapa Berachi yerrcha, barra minypa gu-galiya yerrcha burrbi-na nganybak a-maya abu-garrana rrapa murna mun-baykarda aburr-barrngumurra, rrapa minypa gubu-borrwa burrwa birripa aburr-guna gubu-borrwuja joborr.
5 Tudo o que eles fazem é para serem vistos pelos outros. Vejam como são grandes os trechos das das suas
6 Gun-birripa jal aburr-boya aburr-workiya, mu-ngoyurra aburr-rakaja minypa janara gu-jirra rrapa minypa wupa gu-bala Ju yerrcha gun-burriya marn․gi aburr-negiya aburr-workiya.
6 Eles preferem os melhores lugares nos banquetes e os lugares de honra nas
7 Rrapa barrwa gun-birripa jal gu-galiya yerrcha aburr-nyala barra burrbu-burrmaymba aburr-boy rrapa bunggawa burrbi-nega wolawola birripa aburr-guna aburr-rrigirrgnga aburr-workiya gata gandin (canteen) gu-jirra gu-boya.
7 Gostam de ser cumprimentados com respeito nas praças e de ser chamados de “mestre”.
8 “Wurra ana-goyburrpa jarra, minyja ny-jata ny-yinga, wurra gala barra bunggawa bubi-nega, wurra worlapa nggu yerrcha rrapa minypa an-ngardapiya ana-gorrburrwa Bunggawa.
8 Porém vocês não devem ser chamados de “mestre”, pois todos vocês são membros de uma mesma família e têm somente um Mestre.
9 Rrapa gala barra ana-nga nyibu-burrmaymba ‘Anya’, wurra jarra an-ngardapiya arrburrwa an-gatiya Nyanyapa arrku waykin a-nirra.
9 E aqui na terra não chamem ninguém de pai porque vocês têm somente um Pai, que está no céu.
10 Rrapa ny-yinga ny-jata, gala barra bubi-nega ny-birripa mu-ngoyurra ny-jirra burrwa, wurra jarra an-ngardapiya ana-gorrburrwa mu-ngoyurra a-jirra, nipa an-gata Christ.
10 Vocês não devem também ser chamados de “líderes” porque vocês têm um líder, o
11 Wurra minyja ny-yinga ny-jata wana, nginyipa barra nyi-mujama nyi-ni burrwa aburr-werranga.
11 Entre vocês, o mais importante é aquele que serve os outros.
12 Ngardawa ana-nga an-gata wana a-negiya a-workiya, jarra Wangarr delipa a-nega barra an-gata an-gugaliya; rrapa ana-nga an-gata delipa a-negiya a-workiya, Wangarr nipa jarra wana a-nega barra.
12 Quem se engrandece será humilhado, mas quem se humilha será engrandecido.
13 — ausente —
13 — Ai de vocês,
14 — ausente —
14 [— Ai de vocês, mestres da Lei e fariseus, hipócritas! Pois vocês exploram as viúvas e roubam os seus bens e, para disfarçarem, fazem longas orações! Por isso o castigo de vocês será pior!]
15 “Awa! Nyiburr-gurda joborr marn․gi nyiburr-gunega rrapa Berachi yerrcha, ana-goyburrpa burr-guya gun-nerra gu-ni barra ana-gorrburrwa! Ana-goyburrpa waykin nyiburr-molamola; wupa nyiburr-werra! Balay nyiburr-boya nyiburr-workiya rrapa minypa gu-bachirra nyiburr-jurrwunga burr-guta, minyja rraka an-ngardapa an-gugaliya nyibu-ngukurdanyja ana-gorrburrwa gun-goyburrpa rum. Wurra minyja an-gugaliya a-yirda a-ngukurdanyjiya, gun-narda minypa ana-goyburrpa nyibu-yolkaja, nipa wugupa ana-gorrburrwa nyiburr-boy barra gu-bol. Wurpa lika minypa nipa ana-jirrapa ana-goma werra a-negiyana, minypa gun-gata mu-ngoyurra nipa gu-rrimarra, rrapa minypa jurdach gun-goyburrpa gu-rrimarra. [Ngardawa ana-goyburrpa gala gun-burral wanngu gun-guni nyibi-rrimangarna.]
15 — Ai de vocês, mestres da Lei e fariseus, hipócritas! Pois vocês atravessam os mares e viajam por todas as terras a fim de procurar converter uma pessoa para a sua religião. E, quando conseguem, tornam essa pessoa duas vezes mais merecedora do inferno do que vocês mesmos.
16 “Awa! Ana-goyburrpa burr-guya gun-nerra gu-ni barra ana-gorrburrwa! Ana-goyburrpa minypa nyiburr-gapula; jarra ana-goyburrpa nyibu-borrwuja jimarna aburr-werranga ana-goyburrpa nyiburr-nyala nyirrbu-gurdagurdarraja nyiburr-workiya jarlakarr. Minypa ana-goyburrpa wupa nyanma nyiburr-weya nyiburr-workiya joborr, nyiburr-yinaga, ‘Ana-nga an-gata gochila a-rrana an-nerranga gun-nga, minypa burr-guya a-wena rrapa gun-nelangga gu-menga burr-guta gun-gata Wangarr gun-nika gun-japurra bala, wurra gun-narda ngika minypa jimarna gun-derta gu-nengarna gun-nigipa wengga. Wurra minyja gun-nelangga gu-ma goldan gu-maya gun-guyinda jarra, gun-nga gun-gata wupa gu-bala Wangarr gun-nika gun-japurra, gu-gurda ngacha minypa nipa gala a-yinmiya a-bamapa nula an-gata nipa gochila a-rranapa.’
16 — Ai de vocês, guias cegos! Pois vocês ensinam assim: “Se alguém jurar pelo Templo, não é obrigado a cumprir o juramento. Mas, se alguém jurar pelo ouro do Templo, então é obrigado a cumprir o que jurou.”
17 Ana-goyburrpa nyiburr-yinagata nyiburr-weya nyiburr-workiya minypa nyibu-ngorrkorndanga Wangarr gun-nika bala gun-japurra rrapa gun-gata goldan gu-maya gun-guyinda. Wurra jarra nyiburr-gapula rrapa nyiburr-gerna! Wurra bubu-borrwa: Gun-an․gaya wana? Minypa gun-gata goldan gu-maya gun-guyinda, waygaji gun-gata gun-japurra bala, ya? Wurra gun-gata bala gun-japurra jarra wana. Ngardawa gu-gatiya gu-bala gun-japurra gu-nenga gu-workiya gun-gata goldan gu-maya gun-guyinda, ngarla!
17 Tolos e cegos! Qual é mais importante: o ouro ou o Templo que
18 Rrapa gun-nerranga gun-maywapa ranginy ana-goyburrpa nyiburr-weya nyiburr-workiya, nyiburr-yinaga, ‘Ana-nga an-gata gochila a-rrana an-nerranga gun-nga, minypa burr-guya a-wena rrapa gun-nelangga gu-menga burr-guta gun-gata belabila gu-maya gatiya minypa abu-wucha aburr-workiya Wangarr, wurra gun-narda ngika minypa jimarna gun-derta gu-nengarna gun-nigipa wengga. Wurra minyja an-nelangga a-ma minyjak an-gata abu-burnda nula Wangarr an-nika, gu-gurdiya ngacha gugu minypa nipa gala a-yinmiya a-bamapa nula an-gata nipa gochila a-rranapa.’
18 Vocês também ensinam isto: “Se alguém jurar pelo altar, não é obrigado a cumprir o juramento. Mas, se jurar pela oferta que está no altar, então é obrigado a cumprir o que jurou.”
19 Ana-goyburrpa joborr marn․gi nyiburr-gunega rrapa Berachi yerrcha nyiburr-yinagata nyiburr-weya nyiburr-workiya burrwa wurra gama gorlk, wurra ana-goyburrpa nyiburr-gapula, ngarla! Wurra gun-an․gaya wana? Minypa an-gata minyjak, waygaji gun-gata belabila gu-maya, ya? Wurra nipa gun-gata belabila gu-maya jarra wana. Ngardawa gu-gatiya gu-belabila an-japurra a-nenga gu-workiya an-gata minyjak, ngarla!
19 Cegos! Qual é mais importante: a oferta ou o altar que santifica a oferta?
20 Wurra ana-goyburrpa gala nyibu-borrwa, ya? Minypa an-gugaliya gun-nelangga gu-mangga a-workiya gun-gata belabila gu-maya, gun-narda minypa minyjak an-nelangga burr-guta a-mangga, ana-gata ngacha minypa abu-barnjinga aburr-workiya nuluwa Wangarr gatiya waykin gu-yigipa gu-belabila.
20 Por isso, quando alguém jura pelo altar, está jurando pelo altar e por todas as ofertas que estão em cima dele.
21 Rrapa minypa an-gugaliya gun-nelangga gu-mangga a-workiya Wangarr gun-nika gun-japurra bala, gun-narda minypa Wangarr an-nelangga burr-guta a-mangga, an-gata ngardawa gun-nigipiya.
21 Quando alguém jura pelo Templo, está jurando pelo Templo e por Deus, que mora ali.
22 Rrapa minypa an-gugaliya gun-nelangga gu-mangga a-workiya gun-gata waykin rrawa, gun-narda minypa rrawa waykin ngardapa ngika, wurra jarra Wangarr gun-nika gun-gurrenyja gun-guni gun-gatiya burr-guta, rrapa nipa an-gatiya ay-nirrapa ay-workiya.
22 E, quando alguém jura pelo céu, está jurando pelo trono de Deus e pelo próprio Deus, que está sentado nele.
23 “Awa! Nyiburr-gurda joborr marn․gi nyiburr-gunega rrapa Berachi yerrcha, ana-goyburrpa burr-guya gun-nerra gu-ni barra ana-gorrburrwa! Ana-goyburrpa waykin nyiburr-molamola; wupa nyiburr-werra! Wurra wuriya gun-gata minypa gun-goyburrpa gun-guwarr ana-goyburrpa nyibu-ngorrkorndanga nyiburr-workiya rrapa nyibu-wucha nyiburr-workiya Wangarr mun-nigipa minypa balaja mun-gata nyibu-mangga nyiburr-workiya mun-ngiya mun-delipa burr-guta; wurra yama nyibu-borrwa wana gun-bapala gun-guyinda joborr minypa gun-guna? Minypa Wangarr nyiburr-jinyjapa barra nula nyiburr-workiya, rrapa wurra gama gorlk jechinuwa nyiburr-ni barra burrwa rrapa nyiburr-gunggaja barra burrwa nyiburr-workiya. Gu-gurda ngacha jimarna ana-goyburrpa nyibi-rrimangarna joborr rrapa gun-gata gun-delipa gun-guyinda burr-guta.
23 — Ai de vocês, mestres da Lei e fariseus, hipócritas! Pois vocês dão a Deus a décima parte até mesmo da hortelã, da erva-doce e do
24 Ana-goyburrpa minypa nyiburr-gapula! Jarra ana-goyburrpa nyibu-borrwuja jimarna aburr-werranga ana-goyburrpa nyiburr-nyala nyirrbu-gurdagurdarraja nyiburr-workiya jarlakarr. Wurra minypa gun-maywapa ranginy ana-goyburrpa nyibu-banga nyiburr-workiya bugula, ana-goyburrpa nyibi-yerrnyjinga nyiburr-workiya gun-nerra gu-yurra minypa muya o gun-nga. Jarra gun-narda gun-delipa. Wurra nginyipa gala ny-borrwa, minypa nginyipa burr-gurla wurlk ny-janyja ny-yorkiya wana minypa yarraman.
24 Guias cegos! Coam um mosquito, mas engolem um camelo!
25 “Awa! Nyiburr-gurda joborr marn․gi nyiburr-gunega rrapa Berachi yerrcha, ana-goyburrpa burr-guya gun-nerra gu-ni barra ana-gorrburrwa! Ana-goyburrpa waykin nyiburr-molamola; wupa nyiburr-werra! Ana-goyburrpa nyibu-borrwuja minypa burr-guya nyibu-weparda nyiburr-workiya japalana an-guyinda jonama a-jirra wupa, wurra nginyipa gala ny-borrwa minypa an-nginyipa japalana burr-balaja ana-gochila mun-gata minypa mun-ngumurda burr-gaypurda ny-yorkiya.
25 — Ai de vocês, mestres da Lei e fariseus, hipócritas! Pois vocês lavam o copo e o prato por fora, mas por dentro estes estão cheios de coisas que vocês conseguiram pela violência e pela ganância.
26 Ny-junarda Berachi, nginyipa minypa ny-japula nyi-guyinda, ngarla! Wurra minypa gun-gata gun-maywapa ranginy, yama nginyipa japalana gochila a-jirra ny-yepa? Lika gu-gata wenga jonama a-jirra burr-guta an-molamola a-ni barra.
26 Fariseu cego! Lave primeiro o copo por dentro, e então a parte de fora também ficará limpa!
27 “Awa! Nyiburr-gurda joborr marn․gi nyiburr-gunega rrapa Berachi yerrcha, ana-goyburrpa burr-guya gun-nerra gu-ni barra ana-gorrburrwa! Ana-goyburrpa waykin nyiburr-molamola; wupa nyiburr-werra! Ana-goyburrpa minypa gun-maywapa gun-gata gun-gurrema gun-guyinda wupa gu-ngarnama minypa an-gugaliya a-juwiya gatiya abu-barnjinga aburr-workiya. Minypa rrakal yarlanga gubu-ngimanga aburr-workiya, ngayburrpa ngubi-nacha jimarna gun-molamola, wurra jarra wupa a-yurra an-mama an-gulol.
27 — Ai de vocês, mestres da Lei e fariseus, hipócritas! Pois vocês são como túmulos pintados de branco, que por fora parecem bonitos, mas por dentro estão cheios de ossos de mortos e de podridão.
28 Gu-gurda ngacha minypa gu-galiya yerrcha nyirrbi-nacha aburr-workiya ana-goyburrpa, jimarna bama aburr-yinaga ana-goyburrpa jechinuwa nyiburr-nirra. Wurra jarra nginyipa wupa ngardapa ny-molamola nyi-negiya nyi-nirra; wurra wuparnana gun-nerra n-dimanga.
28 Por fora vocês parecem boas pessoas, mas por dentro estão cheios de mentiras e pecados.
29 “Awa! Nyiburr-gurda joborr marn․gi nyiburr-gunega rrapa Berachi yerrcha, ana-goyburrpa burr-guya gun-nerra gu-ni barra ana-gorrburrwa! Ana-goyburrpa waykin nyiburr-molamola; wupa nyiburr-werra! Minypa ana-goyburrpa nyibi-jarlapurda nyiburr-workiya gun-gata gun-gurrema gun-guyinda wupa gu-ngarnama minypa gatiya nyirrbu-barnjinga nyiburr-workiya Wangarr burr-yika aburr-mujaruk aburr-juwuna. Rrapa gun-gata gun-gurrema gun-guyinda ana-goyburrpa gun-molamola nyibi-nenga nyiburr-workiya yarlanga minypa wupa an-marbat an-guyinda a-yurra, ana-goyburrpa nyibu-barnjinga mu-ngoyurra minypa jechinuwa a-ni a-workiyana.
29 — Ai de vocês,
30 Minypa ana-goyburrpa ngardapa nyiburr-weya nyiburr-workiya, nyiburr-yinaga, ‘Minyja ngayburrpa mu-ngoyurra nguburr-ningarna wugupa burrwa aburr-ngayburrpa nyanyapa arrburra yerrcha, ngayburrpa gala nguburr-malchingarna burrwa aburr-gatiya minypa burrbu-buna Wangarr burr-yika aburr-mujaruk.’ Ana-goyburrpa nyiburr-yinagata nyiburr-weya nyiburr-workiya,
30 E dizem: “Se tivéssemos vivido no tempo dos nossos antepassados, não teríamos feito o que eles fizeram, não teríamos matado os profetas.”
31 wurra gu-gurda ngacha minypa ana-goyburrpa nyiburr-ngurrjiya nyiburr-walkurpa burrwa aburr-gata aburr-bachirra, rrapa minypa ana-goyburrpa nyiburr-yinagatiya nyiburr-bachirra minypa nyanyapa ana-gorrburra yerrcha nyirrbu-mengapa nyiburr-ni.
31 Assim vocês confirmam que são descendentes daqueles que mataram os profetas.
32 Awa! Ana-goyburrpa barra nyibu-mungba gun-gata nyanyapa ana-gorrburrwa yerrcha jama aburr-ji.
32 Portanto, vão e terminem o que eles começaram!
33 “Ana-goyburrpa minypa an-gata jarn․gich an-guyinda, minypa aburr-goyburrpa nyanyapa ana-gorrburrwa yerrcha jarn․gich nyanma. Minypa nuwurra waypa Wangarr burr-mari a-wengga, nipa nyirr-jerrma barra ana-goyburrpa gu-bol, rrapa ana-goyburrpa gala nyiburr-yinmiya nyiburr-lijiwarriya nula.
33 Cobras venenosas, ninhada de cobras! Como esperam escapar da condenação do inferno?
34 Ngardawa ngaypa nguburr-jerrma barra ana-gorrburrwa Wangarr burr-yika aburr-mujaruk ngunyuna aburr-guyinda, rrapa aburr-gata minypa gun-jaranga marn․gi aburr-ni, rrapa mola janguny marn․gi aburr-gunega, wurra aburr-gurda ngacha aburr-werranga ana-goyburrpa nyiburr-nyala nyirrbu-bu, rrapa aburr-werranga yi-gapa wupa burr-jong nyirrbi-nega nyirrbi-rra, rrapa aburr-werranga nyirrbu-jurrburaykujama gata wupa gu-bala gun-goyburrpa marn․gi nyiburr-negiya nyiburr-workiya. Rrapa minypa aburr-yurtcha aburr-ni gu-werranga rrawa, ana-goyburrpa nyirrbu-bitima rrapa mu-nguy bampa nyirrbi-nega nyirrbu-bu nyiburr-workiya.
34 Pois eu lhes mandarei profetas, homens sábios e mestres. Vocês vão matar alguns, crucificar outros, chicotear ainda outros nas
35 Gu-gurda ngacha minypa ana-goyburrpa nyiburr-mornanga minypa mu-ngoyurra burrbu-buna aburr-workiyana, aburr-juwuna aburr-workiyana; minypa Aybul (Abel) a-juwuna an-gata gala gun-nga gun-nerra gu-rrimangarna, rrapa gu-gata wenga Jekaráya (Zachariah) nipa rrapa a-juwuna jurdach, an-gatiya Berakáya (Berachiah) an-nika an-walkurpa. Minyja bubu-borrwa: an-gata Jekaráya ana-goyburrpa Yichrayal (Israel) nyiburr-bapurr nyibu-buna gojilapa Wangarr gun-nika bala gun-japurra rrapa gun-nigipa belabila gu-maya gun-gata yarlanga gu-jirra.
35 Por isso Deus castigará vocês pela morte de todas as pessoas inocentes que os antepassados de vocês mataram, desde a morte do inocente Abel até a de Zacarias, filho de Baraquias, que vocês mataram entre o Templo e o altar.
36 Gun-guna ngu-weya ana-gorrburrwa gun-burral: Warrpam gu-gata ngacha mari ana-goyburrpa nyibu-ma barra, ngarla!
36 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: o castigo por tudo isso cairá sobre o povo de hoje.
37 “Ya gurrupurunga rrawa Jirúchalam (Jerusalem)! Wurra an-nga nula ana-goyburrpa nyirrbu-burnda nyiburr-workiya Wangarr burr-yika aburr-mujaruk ngunyuna aburr-guyinda? An-nga nula gu-jandarra nyirrbu-burnda nyiburr-workiya nipa burr-jerrmanga ana-gorrburrwa? Wurra ngaypa jal ngu-ni jimarna mernda ngu-jirra ng-gorlkakajarna ana-gorrburrwa mari, minypa gun-maywapa ranginy jin-gata bawul (fowl) jiny-bamagutuwuja jiny-yorkiya jin-nigipa delipa jin-guyinda, lika ji-warmbarrk jiny-jolartchinga, gu-gurda ngacha. Wurra ana-goyburrpa gala jal nyiburr-nirrarna apula.
37 Jesus terminou, dizendo:
38 Ganapiya. Gun-goyburrpa rrawa gun-gata gu-jirra gu-boya Wangarr gu-bawuna; gu-werrapa gugu gu-ji barra.
38 Agora a casa de vocês ficará completamente abandonada.
39 Minyjiya, ngarla! Ngaypa ngu-weya ana-gorrburrwa, ana-goyburrpa gala nyiburr-yinmiya barrwa ngunabi-na ngaypa nuwurra jurdach guna-bamburda ana-goyburrpa minypa nyiburr-yinda barra nyiburr-wengga, ‘Wangarr an-molamola a-nega barra an-guna nipa ana-jerrmarra!’”
39 Eu afirmo que vocês não me verão mais, até chegar o tempo em que dirão: “Deus abençoe aquele que vem em nome do Senhor!”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.