Mateus 21
Nyanyapa Arrku Gun-nika Gun-molamola Janguny: Minypa Jesus Christ Guna-ganyja Arrburrwa Gun-geka Rum (BVR) vs NVT
1 Gun-gatiya Jesus rrapa aburr-yigipa jawina yerrcha aburr-bamuna gurda yi-gurrepa Jirúchalam (Jerusalem), birripa aburr-bena mu-mirk mun-gata mun-nelangga Alip (Olive) Mu-jirrapa rrapa gun-murna rrawa gun-gata gun-nelangga Betpey (Bethphage). Lika Jesus bijirri-jerrmarra abirri-yigipa jawina abirri-jirrapa,
1 Quando já se aproximavam de Jerusalém, Jesus e seus discípulos chegaram a Betfagé, no monte das Oliveiras. Jesus enviou na frente dois discípulos.
2 minypa a-wena butula, “Birri-boy gun-gata rrawa mu-ngoyurra guna-jirra, gun-nardiya gugu nyirri-barripa barra dongki jiny-bandawiya jiny-jirra rrapa an-nigipa delipa wugupa achila. Lika ana-gotipa birri-yarlayarlawa burrinyjula, burrbu-ga gurda apula jin-babalapa rrapa an-nigipa delipa.
2 “Vão àquele povoado adiante”, disse ele. “Assim que entrarem, verão uma jumenta amarrada, com seu jumentinho ao lado. Desamarrem os animais e tragam-nos para mim.
3 Rrapa minyja ana-nga a-wengga ana-gotula, birri-wengga nula, ‘Bunggawa jal a-nirra burrinyjula abirriny-juna.’ Lika an-gatiya yibirrich bijirriny-jerrma barra gurda.”
3 Se alguém lhes perguntar o que estão fazendo, digam apenas: ‘O Senhor precisa deles’, e de imediato a pessoa deixará que vocês os levem.”
4 Ganapiya, lika gu-yinagata gugu minypa barra gun-burral gu-ni minypa Wangarr an-nika an-mujaruk ngunyuna an-guyinda wola mu-ngoyurra a-wena, a-yinagata,
4 Isso aconteceu para cumprir o que foi dito por meio do profeta:
5 “Wengga burrwa aburr-gata rrawa Jayan (Zion) aburr-nirra,
5 “Digam ao povo de Sião: ‘Vejam, seu Rei se aproxima. Ele é humilde e vem montado num jumento, num jumentinho, cria de jumenta’”.
6 A-yinagata a-wena Wangarr an-nika an-mujaruk wola mu-ngoyurra, rrapa gu-gurda ngacha minypa abirri-gata Jesus bijirri-yika jawina abirri-bona, abirri-yinagata minypa nipa Jesus a-wena butula.
6 Os dois discípulos fizeram como Jesus havia ordenado.
7 Minypa burrbu-ganyja gurda nula abirriny-jata dongki yerrcha jin-babalapa rrapa an-delipa. Lika mun-bitipa molma mun-gunegiya mirikal mbirri-gurrmurra abirriny-jonama, wurra jarra Jesus a-warrchinga, mu-rrenyjinga a-ni an-delipa dongki ana-jonama.
7 Trouxeram a jumenta e o jumentinho e puseram seus mantos sobre o jumentinho, e Jesus montou nele.
8 Rrapa burr-guya aburr-jaranga gu-galiya yerrcha mbi-yarlanggaja nula aburr-bona gu-jarlakarr minypa mun-birripa molma mun-gunegiya mirikal, barra minypa abirriny-jata dongki mbirrin-denyja abirriny-bamba minypa Jesus ana-delipa ana-guyinda dongki ana-jonama a-ni a-bamuna; rrapa aburr-werranga gun-jong mula gu-jirra gubu-rrumurra rrapa gubi-yarlanggaja nula.
8 Grande parte da multidão estendeu seus mantos ao longo do caminho diante de Jesus, e outros cortaram ramos das árvores e os espalharam pelo chão.
9 Aburr-werranga aburr-bona mu-ngoyurra rrapa aburr-werranga aburr-bona gurda jurdach, aburr-gatiya wupa aburr-bulapalawa aburr-gonyjinga aburr-bamuna,
9 E as pessoas, tanto as que iam à frente como as que o seguiam, gritavam: “Hosana, Bendito é o que vem em nome do Senhor! Hosana no mais alto céu!”.
10 Aburr-yinagata aburr-gonyjinga aburr-bamuna, aburr-bena rrawa Jirúchalam. Rrapa gu-galiya yerrcha Jirúchalam aburr-nirra aburr-yurtchinga gurda aburr-yurtchinga, aburr-wengganachichiyana aburr-ni gu-gapa gu-guta, “A-lay, an-guna ana-nga?”
10 Quando Jesus entrou em Jerusalém, toda a cidade estava em grande alvoroço. “Quem é este?”, perguntavam.
11 Lika aburr-gata wugupa nula Jesus aburr-bamuna gurda, birripa aburr-wena burrwa, aburr-yinagata, “A-lay, an-guna Jesus. Nipa Wangarr an-nika an-mujaruk Nejarach (Nazareth) an-guyinda, gun-gata rrawa wana gu-bapala gu-rrawa Galali (Galilee).”
11 A multidão respondia: “É Jesus, o profeta de Nazaré, da Galileia”.
12 Gu-gata wenga Jesus a-barrngumurra Wangarr gun-nika gu-japurra rrawa, lika nipa burr-yerrnyjinga aburr-gata minypa bayim aburr-ni rrapa jalim aburr-ni gatiya. Minypa aburr-werranga aburr-gatiya rrupiya mbi-ngukurdanyjinga aburr-workiyana burrwa wurra gama gorlk, nipa gu-yerrnyjinga burrwa a-ni rrupiya burr-guta. Rrapa aburr-werranga aburr-gata minypa mukumul jin-guyinda jalim aburr-ni, barrwa nipa minypa gu-yerrnyjinga burrwa gun-birripa gun-gurrenyja gun-guni.
12 Então Jesus entrou no templo e começou a expulsar todos que ali estavam comprando e vendendo animais para os sacrifícios. Derrubou as mesas dos cambistas e as cadeiras dos que vendiam pombas,
13 A-yinanga a-wena burrwa, “Janguny mu-jurra gu-yurra minypa Wangarr a-wena, a-yinanga,
13 dizendo: “As Escrituras declaram: ‘Meu templo será chamado casa de oração’, mas vocês o transformaram num esconderijo de ladrões!”.
14 Ganapiya, wurra an-gapula an-guyinda rrapa an-burda an-guyinda aburr-bona gurda nula Jesus gata gu-bala Wangarr gun-nika, lika nipa wanngu burr-negarra.
14 Os cegos e os coxos vieram a Jesus no templo, e ele os curou.
15 Wurra jarra aburr-gata wana junggay yerrcha rrapa barrwa joborr marn․gi aburr-gunega, birripa aburr-bachirramiyana nula Jesus minypa abi-nana nipa burr-barlmarrk jama a-ji, rrapa minypa gu-ngarda yerrcha gatiya gu-japurra rrawa aburr-gonyjinga aburr-ji, abu-burrmaymbuna minypa aburr-yinanga, “Japurra ngapa a-jirra! An-guna nipa Daybit murna a-wuna arrburrwa!”
15 Quando os principais sacerdotes e mestres da lei viram esses milagres maravilhosos e ouviram até as crianças no templo gritar “Hosana, Filho de Davi”, ficaram indignados.
16 lika aburr-garlmuna, aburr-wena nula, “Ya? Ny-jaliyarra burrwa aburr-guna gu-ngarda yerrcha aburr-weya? Wurra yama burr-jobujoba?”
16 “Está ouvindo o que as crianças estão dizendo?”, perguntaram a Jesus. “Sim”, respondeu ele. “Vocês nunca leram as Escrituras? Elas dizem: ‘Ensinaste crianças e bebês a te dar louvor’.”
17 Ganapiya, lika Jesus burr-bawuna, Jirúchalam wenga a-bona Bechini (Bethany), minypa gatiya nipa a-ninya.
17 Então ele voltou a Betânia, onde passou a noite.
18 Aburr-yu, guna-gepana, lika Jesus a-garlmuna, ana-jekarra ana-bamuna Jirúchalam. Wurra nipa a-werrmiyana balaja ngardawa gala m-bangarna.
18 De manhã, enquanto voltava para Jerusalém, Jesus teve fome.
19 Lika gu-jarlakarr gu-rrarnba nipa mu-nana gun-jong mun-gata balaja mu-rrimanga mu-workiya mun-nelangga wagarrich. Lika nipa a-jarl a-bamuna, jimarn jarra balaja m-barripungarna, wurra gun-nyagara, wurra jarlawurr wupa gu-nana. Lika a-wena nula gun-gata gun-jong, “Ny-jurda nginyipa gala ny-yinmiya barrwa barra balaja n-dima!” Lika yibirrich gun-gata gun-jong gu-gorlapunapa.
19 Encontrando uma figueira à beira do caminho, foi ver se havia figos, mas só encontrou folhas. Então, disse à figueira: “Nunca mais dê frutos!”. E, no mesmo instante, a figueira secou.
20 Rrapa gun-narda waypa Jesus burr-yika jawina gubi-nana, birripa gochila aburr-barrjinga. Lika abu-wengganana Jesus, “A-lay, gun-guna gun-jong gu-yinmiyana gu-gorlapuna yibirrich, ya?”
20 Quando os discípulos viram isso, ficaram admirados e perguntaram: “Como a figueira secou tão depressa?”.
21 Wurra Jesus a-yinanga burrwa, “Gun-guna ngu-weya ana-gorrburrwa gun-burral: Minyja nginyipa marr ny-balcha rrapa gala ny-jeka, nginyipa ny-yirda barra jama ny-ji, wurpa lika ngika minypa ngaypa ngu-wena nula gun-guna gun-jong gun-narda wupa ngardapa. Wurra minypa nginyipa marr ny-balcharra minyja nginyipa ny-yengga nula mun-guna mun-mirk, ‘Garlma! Boy, yerrnyjiya gu-bugula gu-bachirra!’ lika gu-yinardiya barra; Wangarr jama a-ji barra nggula rrapa mun-gata mun-mirk mu-yerrnyjiya barra gu-bugula gu-bachirra.
21 Jesus respondeu: “Eu lhes digo a verdade: se vocês tiverem fé e não duvidarem, poderão fazer o mesmo que fiz com esta figueira, e muito mais. Poderão até dizer a este monte: ‘Levante-se e atire-se no mar’, e isso acontecerá.
22 Rrapa barrwa gun-nga burr-guta ny-yenggana Wangarr, gun-gatiya ny-ma barra minyja nginyipa marr ny-balcha.”
22 Se crerem, receberão qualquer coisa que pedirem em oração”.
23 Jesus mu-nguy ana-bamunapa a-bena nula gun-japurra rrawa, lika a-barrngumurra. Rrapa gatiya waypa wurra gama gorlk nipa marn․gi burr-negarra a-ni janguny, lika wana junggay yerrcha rrapa barrwa aburr-werranga mu-murna yerrcha, birripa aburr-bona gurda nula Jesus, lika abu-wengganana, “Ya? Ana-nga a-wena nggula gu-gurda ngacha jama ny-jirra?”
23 Quando Jesus voltou ao templo e começou a ensinar, os principais sacerdotes e líderes do povo vieram até ele e perguntaram: “Com que autoridade você faz essas coisas? Quem lhe deu esse direito?”.
24 Jesus a-yinanga burrwa, “Ngaypa burdak arr-wenggana barra gun-ngardapa ana-goyburrpa nyibu-ngurrja apula, nuwurra waypa jurdach ngaypa ngu-ngurrja barra ana-gorrburrwa ana-nga nguna-wuna ganyjarr ngaypa jama ngu-jirra.
24 Jesus respondeu: “Eu lhes direi com que autoridade faço essas coisas se vocês responderem a uma pergunta:
25 Wurra ana-nga a-wuna Jon gun-gata bama gun-gugurraga nipa bama burr-gurragaja a-workiyana? Nipa Wangarr, wurra waygaji an-gugaliya, ya?”
25 A autoridade de João para batizar vinha do céu ou era apenas humana?”. Eles discutiram a questão entre si: “Se dissermos que vinha do céu, ele perguntará por que não cremos em João.
26 Wurra gala barra nguburr-yinda, ‘An-gugaliya a-wuna bama gun-gugurraga gun-gata;’ gala yapa aburr-gata gu-galiya yerrcha aburr-bachirramiyan arrburrwa. Ngardawa birripa gubu-borrwurra, jimarna bama aburr-yinaga Jon a-wena a-workiyana Wangarr gun-nika.”
26 Mas, se dissermos que era apenas humana, seremos atacados pela multidão, pois todos pensam que João era profeta”.
27 Lika aburr-gata wana junggay yerrcha rrapa barrwa aburr-werranga mu-murna yerrcha, birripa aburr-yinagata nula Jesus, “Gala ngayburrpa marn․gi.”
27 Por fim, responderam a Jesus: “Não sabemos”. E Jesus replicou: “Então eu também não direi com que autoridade faço essas coisas.”
28 “Marrka bubu-borrwa gun-guna, rrapa ana-goyburrpa barra nyibu-ngurrja apula. An-gugaliya a-ni, bijirri-dimarra abirri-jirrapa walkurpa niya yerrcha. Rrapa nipiya an-jirrpungapa a-wengganana an-murnangana, ‘Walkur, boy, geka barra jama ny-ji mun-ngayburrpa gurnal mu-jirra mu-nirra.’
28 “O que acham disto? Um homem que tinha dois filhos disse ao mais velho: ‘Filho, vá trabalhar no vinhedo hoje’.
29 “Wurra an-walkurpa a-wena, ‘Ngika. Gala barra ngu-boy.’ A-yinagata, wurra nuwurra jurdach waypa nipa gu-borrwurra, lika a-bona, jama a-ji.
29 O filho respondeu: ‘Não vou’, mas depois mudou de ideia e foi.
30 “Rrapa nyanyapa buta a-jekarra, barrwa an-delipa a-wengganana gun-maywapa. Lika nipa ana-delipa gu-yagurrmurra nula, ‘Ngaw, anya, ngu-boy barra,’ wurra jarra gala a-boyarna.
30 Então o pai disse ao outro filho: ‘Vá você’, e ele respondeu: ‘Sim senhor, eu vou’, mas não foi.
31 “Ganapiya gun-gata janguny. Wurra marrka ana-goyburrpa bubu-ngurrja apula: Ana-nga jama a-ji minypa nyanyapa niya a-wena nula?”
31 “Qual dos dois obedeceu ao pai?” Eles responderam: “O primeiro”. Então Jesus explicou: “Eu lhes digo a verdade: cobradores de impostos e prostitutas entrarão no reino de Deus antes de vocês.
32 Ngardawa Jon an-gata bama burr-gurragaja a-workiyana, nipa nyirr-gurdagurdarrana ana-goyburrpa jarlakarr, jimarna ana-goyburrpa jechinuwa nyiburr-ningarna. Wurra ana-goyburrpa gala marr nyiburr-balchingarna nula. Wurra jarra aburr-gata aburr-mujama nula gapman rrupiya mbi-mangga nula aburr-workiya, gu-galiya yerrcha burrbu-gaypurda, rrapa ji-gata ngacha minypa gun-nerra jama jiny-jirra jiny-yorkiya marrambay gun-guji, aburr-gurdiya ngacha marr aburr-balcha nula Jon gun-nigipa janguny. Wurra jarra ana-goyburrpa wuriya nyirrbi-nana birripa aburr-yinagata, wurra ana-goyburrpa gala nyiburr-ngukurdanyjiyarna rrapa marr nyiburr-balchingarna nula an-gata.
32 Pois João veio e mostrou o caminho da justiça, mas vocês não creram nele, enquanto cobradores de impostos e prostitutas creram. E, mesmo depois de verem isso, vocês se recusaram a mudar de ideia e crer nele.”
33 “Buburr-galiya apula barrwa meyali gu-murna ngu-ngurrja barra ana-gorrburrwa. Minypa rrawa an-gurrimapa, ngarla, a-lamajinga nipa mun-gata gurnal mun-murra mu-jinyja. Lika nipa jandarra gu-gurrmurra, gu-ji gu-gomarriyana. Rrapa barrwa rralala gu-jarlapuna gu-jandarra gu-guyinda barra minypa mbi-birlkaka mun-gata gurnal rrapa gatiya mbi-ma mun-gata mun-girra. Rrapa barrwa nipa gu-jarlapuna gun-baykardakarda gu-jinyja minypa dawa (tower), barra minypa mbi-na aburr-ji gurnal, gala yapa mun-ngumurda m-boy burrwa. Ganapiya, lika burr-menga gu-galiya yerrcha barra rrawa aburr-ni rrapa jaga aburr-gana mun-gata gurnal. Lika nipa rrawa an-gurrimapa gu-bawuna a-bona balay nuwurra waypa gu-yinpa ana-jeka.
33 “Agora, ouçam outra parábola. O dono de uma propriedade plantou um vinhedo. Construiu uma cerca ao redor, um tanque de prensar e uma torre para o guarda. Depois, arrendou o vinhedo a alguns lavradores e partiu para um lugar distante.
34 “Ganapiya, lika gu-bamuna, mun-gata gurnal mun-mola mu-ni barra birripa mbi-ma. Lika an-gata an-gurrimapa aburr-yigipa aburr-mujama burr-jerrmarra gurda burrwa aburr-guna jaga aburr-ganana mun-gata gurnal, jimarn jarra birripa aburr-guna mbi-ngorrkorndangarna aburr-nirrarna, lika mbi-jerrmangarna nula mun-nigipa nipa an-gata an-gurrimapa.
34 No tempo da colheita da uva, enviou seus servos a fim de receber sua parte da colheita.
35 Wurra aburr-guna jaga aburr-ganana gurnal, birripa burrbi-rrimarra aburr-gata aburr-mujama, lika an-ngardapa abu-jurrburaykujamurra, an-nerranga abu-buna, a-juwuna, rrapa barrwa an-nerranga gu-jandarra abu-buna.
35 Os lavradores agarraram os servos, espancaram um deles, mataram outro e apedrejaram o terceiro.
36 Wurra nipa an-gurrimapa barrwa aburr-jaranga burr-jerrmarra gurda aburr-yigipa aburr-mujama, wurra aburr-guna jaga aburr-ganana aburr-workiyana mun-gata gurnal, birripa burrbu-buna, laka burrbu-ganyja.
36 Então o dono da propriedade enviou um grupo maior de servos para receber a parte dele, mas o resultado foi o mesmo.
37 Lika gu-gata wenga nipa an-gurrimapa ana-jerrmarra burrwa an-nigipa an-walkurpa. Minypa gu-borrwurra a-ni, a-yinagata, ‘Birripa marr aburr-balcha barra nula an-ngaypa walkur.’
37 “Por fim, o dono enviou seu filho, pois pensou: ‘Certamente respeitarão meu filho’.
38 “Wurra aburr-guna jaga aburr-ganana mun-gata gurnal, birripa waypa abi-nana an-walkurpa a-bena, birripa wupa aburr-wengganachichiyana aburr-ni, ‘A-lay, an-guna, ngarla, burraya an-gurrimapa murna a-wu barra mun-nigipa mu-ni mun-guna gurnal mun-murra mu-jinyjarra! Wurra yama ngubu-bu barra mun-ngayburrpa mu-ni?’
38 “No entanto, quando os lavradores viram o filho, disseram uns aos outros: ‘Aí vem o herdeiro da propriedade. Vamos matá-lo e tomar posse desta terra!’.
39 Lika aburr-garlmuna, abi-rrimarra, abi-yerrnyjinga yarlanga, lika abu-buna, a-juwuna.
39 Então o agarraram, o arrastaram para fora do vinhedo e o mataram.
40 “Gun-narda janguny, wurra nuwurra waypa an-gurrimapa ana-jeka barra, nipa a-yinmiya barra burrwa aburr-guna jaga aburr-ganana mun-gata gurnal?”
40 “Quando o dono da terra voltar, o que vocês acham que ele fará com aqueles lavradores?”, perguntou Jesus.
41 Birripa aburr-wena, “Nipa burr-bu barra, ngarla! Lika aburr-werranga burr-ma barra birripa jaga aburr-gana barra nula mun-gata gurnal, aburr-gata ngacha minypa abu-wu barra aburr-workiya.”
41 Os líderes religiosos responderam: “Ele os matará cruelmente e arrendará o vinhedo para outros, que lhe darão sua parte depois de cada colheita”.
42 Lika Jesus a-wena burrwa, “Wurra janguny mu-jurra gu-yurra ana-goyburrpa gala nyibi-nacharna, ya? Wurra gun-gata minypa gun-maywapa ranginy gu-yinaga gu-yurra,
42 Então Jesus disse: “Vocês nunca leram nas Escrituras: ‘A pedra que os construtores rejeitaram se tornou a pedra angular. Isso é obra do Senhor e é maravilhosa de ver’?
43 “Wurra ngaypa ngu-weya ana-gorrburrwa Wangarr nyirr-gaypa barra gun-gata gun-nga minypa janguny ana-goyburrpa nyibi-rrimanga, wurra nipa burr-wu barra aburr-gata ngacha minypa burrbu-ma barra nula aburr-workiya gu-galiya yerrcha.
43 Eu lhes digo que o reino de Deus lhes será tirado e entregue a um povo que produzirá os devidos frutos.
44 An-gata ana-nga minypa gu-guna gu-jandarra a-yerrnyja, a-bungga, an-gata an-gugaliya a-rrumurrmiya a-ni; wurpa lika an-gata minypa gun-guna jandarra gu-bunggapa a-rrenyja, nipa minypa an-ngukula a-nega.”
44 Quem tropeçar nesta pedra será despedaçado, e aquele sobre quem ela cair será reduzido a pó”.
45 Aburr-gata wana junggay yerrcha rrapa Berachi yerrcha, birripa waypa aburr-galiyana nula Jesus nipa gu-ngurrjinga burrwa gu-gata ngacha minypa meyali gu-murna janguny, birripa marn․gi minypa nipa burr-ngurrjinga a-ni birripa.
45 Quando os principais sacerdotes e fariseus ouviram essa parábola, perceberam que eles eram os lavradores maus a que Jesus se referia.
46 Lika birripa jal aburr-ni jimarn jarra abi-rrimangarnapa, wurra minypa gu-galiya yerrcha aburr-gurkuja burrwa. Ngardawa gu-galiya yerrcha gubu-borrwurra nula minypa nipa Wangarr an-nika an-mujaruk.
46 Queriam prendê-lo, mas tinham medo das multidões, pois elas o consideravam um profeta.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 21, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.