Lucas 10
Nyanyapa Arrku Gun-nika Gun-molamola Janguny: Minypa Jesus Christ Guna-ganyja Arrburrwa Gun-geka Rum (BVR) vs NVT
1 Gu-gata wenga lika Jesus burr-menga barrwa 72 gu-galiya yerrcha, minypa burr-jerrma barra birri-gugu aburr-boy barra rrawa gu-jirra gu-boya nuwurra waypa jurdach nipa. Minypa abirri-jirrapa aburr-maya barra wugupa abirri-boy abirri-ji.
1 Depois disso, o Senhor escolheu outros setenta e dois discípulos e os enviou adiante, dois a dois, às cidades e aos lugares que ele planejava visitar.
2 Minypa Jesus a-wena burrwa a-bamuna, a-yinanga burrwa, “Wurra gama gorlk birripa minypa mun-maywapa balaja mun-murra mu-jinyjarra mun-mola, wurra aburr-yinpa gala aburr-jaranga aburr-mujama rraka mbi-ma. Wurra bubu-wenggana Bunggawa mu-gata nula balaja, barra nipa burr-jerrma aburr-mujama, birripa barra aburr-boy, mbi-ma nula mun-nigipa mun-gata gipa mu-molamiyana.
2 Estas foram suas instruções: “A colheita é grande, mas os trabalhadores são poucos. Orem ao Senhor da colheita; peçam que ele envie mais trabalhadores para seus campos.
3 “Ganapiya, lika buburr-boy. Ngaypa minypa arr-jerrmanga ngu-nirra ana-goyburrpa minypa jip (sheep) jin-gumurna jin-guyinda; wurra buburr-jarlapiya nula an-gata an-mugat an-guyinda.
3 Agora vão e lembrem-se de que eu os envio como cordeiros no meio de lobos.
4 Rrapa gala barra ana-goyburrpa nyibu-ga rrupiya rrapa gorlk rrapa barrwa gun-goyburrpa ana-goyburrpa nyiburr-barrngumiya nyiburr-workiya rrepara nyiburr-jirra. Rrapa minypa gu-jarlakarr nyiburr-bamba barra, ana-nga minypa gojilapa galamurrpa nyibu-garra, gala barra nyiburr-dericha rrapa nyiburr-wengga, wurra mu-nguy nyiburr-bampa barra.
4 Não levem dinheiro algum, nem bolsa de viagem, nem um par de sandálias extras. E não se detenham para cumprimentar ninguém pelo caminho.
5 “Rrapa nyirri-yinga nyirri-gata nuwurra waypa rrawa nyirri-bengga minypa ana-nga an-gata a-gonyja ana-gotula nipa ana-murna barra nyirri-ni, gatiya waypa gu-yigipa gu-bala nyirri-barrnguma, ana-gotipa nyirri-wengga barra burrwa minypa nyirri-yinda, ‘Wangarr wugupa ana-gorrburrwa barra minypa nyiburr-molamola nyiburr-ni nyiburr-workiya rrapa gala barra gun-nga nyibu-borrwa.’
5 “Quando entrarem numa casa, digam primeiro: ‘Que a paz de Deus esteja nesta casa’.
6 Rrapa minyja ana-nga an-gata an-molamola an-gugaliya, nipa gu-rrima barra a-ni gun-gata gun-molamola ana-gotipa nyirri-wena nula; wurra minyja gun-nyagara, gun-gata gun-molamola gu-ngukiya barra rrapa minypa guna-jeka barra ana-gotula.
6 Se os que vivem ali forem gente de paz, a bênção permanecerá; se não forem, a bênção voltará a vocês.
7 Gata gu-maywapa gu-bala ana-goyburrpa nyiburr-ni barra nyiburr-workiya rrapa balaja nyibu-bay barra mun-nga mun-gata birripa mbi-rrimanga, nuwurra nyibu-bawa gun-gata rrawa. Minypa an-mujama an-guyinda nipa barra mu-ma a-workiya mun-nigipa minypa nipa jama a-ji, gu-gurda ngacha minypa birripa aburr-murna ana-goyburrpa nyiburr-ni barra rrapa balaja nyibu-bay minypa ana-goyburrpa nyiburr-ngaypa nyiburr-mujama. Gala barra nyiburr-gakiya nyiburr-workiya gu-werranga gu-bala.
7 Permaneçam naquela casa e comam e bebam o que lhes derem, pois quem trabalha merece seu salário. Não fiquem mudando de casa em casa.
8 Minypa wolawola ana-goyburrpa nyiburr-bengga burrwa nyiburr-workiya gun-birripa rrawa, minyja birripa aburr-gonyja ana-gorrburrwa, lika mun-gata mun-nga mun-birripa birripa mbi-rrimanga ana-goyburrpa barra nyibu-bay,
8 “Quando entrarem numa cidade e ela os receber bem, comam o que lhes oferecerem.
9 rrapa aburr-gurderda gatiya rrawa ana-goyburrpa barra wanngu nyirrbi-nega, rrapa nyiburr-yinda barra nyiburr-wengga burrwa, ‘Wangarr yi-gurrepa a-ni ana-gorrburrwa.’
9 Curem os enfermos e digam-lhes: ‘Agora o reino de Deus chegou até vocês’.
10 Wurra gun-nerranga rrawa gala aburr-gonyja gurda ana-gorrburrwa, wurra minypa jarlakarr gu-yurra gu-bamburda gun-gata rrawa ana-goyburrpa barra nyiburr-bamba, nyiburr-wengga barra burrwa minypa nyiburr-yinda,
10 Mas, se uma cidade se recusar a recebê-los, saiam pelas ruas e digam:
11 ‘Gun-guniya ngayburrpa nyirrbu-bawuja nyiburr-boya ana-goyburrpa. Rrapa gun-guna rrawa jel nyirr-balkaja ngayburrpa rrepara nyiburr-jirra ngayburrpa nyiburr-wepiya nyiburr-nirra minypa gun-maywapa ana-goyburrpa burr-guya nyiburr-werra. Wurra bubu-borrwa minypa geka Wangarr a-bena yi-gurrepa ana-gorrburrwa.’ Nyiburr-yirda barra nyiburr-wengga burrwa rrawa gun-gata gala aburr-gonyja ana-gorrburrwa.
11 ‘Limpamos de nossos pés até o pó desta cidade em sinal de reprovação. E saibam disto: o reino de Deus chegou!’.
12 Ngardawa ngaypa ngu-weya ana-gorrburrwa gun-burral: Jurdach guna-bamburda burr-guya gun-nerra gu-ni barra burrwa gu-gata burr-yika gu-rrawa, wurra minypa mu-ngoyurra aburr-ni rrawa Jorram (Sodom), birripa jarra marr gu-yinda barra gun-nerra gu-ni barra burrwa.
12 Eu lhes garanto que, no dia do juízo, até Sodoma será tratada com menos rigor que aquela cidade.
13 “Awa! Nyiburr-gata rrawa Goréchin (Chorazin) rrapa Bachéyda (Bethsaida) nyiburr-nirra, yama nyiburr-ngukurdanyjiyarna? Wurra burraya burr-guya gun-nerra gu-ni barra ana-gorrburrwa. Wurra aburr-gata mu-ngoyurra aburr-ni rrawa Daya (Tyre) rrapa Jaydan (Sidon), minyja birripa gubi-nacharna gun-birripa rrawa Wangarr burr-barlmarrk jama a-jirrarna minypa gun-guniya nipa jama a-jirra gun-goyburrpa rrawa, birripa gun-nerra gubu-bawujarna aburr-jarl rrapa burr-guya aburr-ngukurdanyjiyarna nula Wangarr.
13 “Que aflição as espera, Corazim e Betsaida! Porque, se nas cidades de Tiro e Sidom tivessem sido realizados os milagres que realizei em vocês, há muito tempo seus habitantes teriam se arrependido e demonstrado isso vestindo panos de saco e jogando cinzas sobre a cabeça.
14 Wurra ana-goyburrpa nuwurra waypa barra nipa Wangarr burr-mari a-wengga, burr-guya gun-nerra gu-ni barra ana-gorrburrwa; aburr-gata mu-ngoyurra aburr-ni rrawa Daya rrapa Jaydan, birripa jarra marr gu-yinda barra gun-nerra gu-ni burrwa.
14 Eu lhes digo que, no dia do juízo, Tiro e Sidom serão tratadas com menos rigor que vocês.
15 Rrapa nyiburr-werranga nyiburr-gata Gapárniyam (Capernaum) nyiburr-nirra, ana-goyburrpa jimarna bama nyiburr-yinaga waykin nyirr-wenyaga barra nipa Wangarr, ya? Wurra nipa jarra nyirr-yerrnyja barra yi-gata wupa gu-bol.” Jesus a-yinagata a-wena rrapa burr-jonga aburr-gata gala marr aburr-balcharrarna nula.
15 E você, Cafarnaum, será elevada até o céu? Não, descerá até o lugar dos mortos”.
16 Rrapa barrwa nipa a-wena burrwa aburr-yigipa jawina, a-yinagata burrwa, “Ana-goyburrpa minyja ana-nga a-galiya ana-gorrburrwa, an-narda ngardawa a-galiyarra apula ngaypa. Rrapa minyja ana-nga ngoyurra a-yerryerrmiya ana-gorrburrwa, an-narda ngardawa ngoyurra a-yerryerrmiya apula ngaypa. Rrapa minyja ana-nga ngoyurra a-yerryerrmiya apula ngaypa, an-narda ngardawa ngoyurra a-yerryerrmiya nula nipa nguna-jerrmarrapa.”
16 Então ele disse aos discípulos: “Quem aceita sua mensagem também me aceita, e quem os rejeita também me rejeita. E quem me rejeita também rejeita aquele que me enviou”.
17 Ganapiya, lika nuwurra waypa Jesus burr-yika 72 gu-galiya yerrcha aburr-bona, aburr-jekarra gurda, birripa aburr-worlworlcha aburr-ni. Minypa aburr-yinanga nula, “A-lay, Bunggawa, aburr-gata walkwalk yerrcha burr-guta aburr-galiyarra arrburrwa ngardawa minypa nginyipa ny-yelangga ngayburrpa bubu-mangga.”
17 Quando os setenta e dois discípulos voltaram, relataram com alegria: “Senhor, até os demônios nos obedecem pela sua autoridade!”.
18 Lika nipa a-wena burrwa, “Ngaypa ngu-nana walkwalk an-gata Jeytan (Satan) an-nelangga, nipa a-bunggunapa waykin wenga minypa maykarran a-mirlchinga a-workiya warlwarl ngika.
18 Então ele lhes disse: “Vi Satanás caindo do céu como um relâmpago!
19 Minyja buburr-galiya: Ngaypa arr-wuna ana-goyburrpa nyibi-rrimanga ganyjarr minypa nguymbula an-guyinda nyibi-rrenyjinga rrapa maringgul ji-jurlpa jin-guyinda. Minypa gun-nga gun-gata ganyjarr an-gata An-bachirra gu-rrimanga, wurra ana-goyburrpa nyibu-rruma barra gun-gata ganyjarr rraka gala gu-yinmiya nyirr-bu.
19 Eu lhes dei autoridade para pisarem sobre cobras e escorpiões, e sobre todo o poder do inimigo. Nada lhes causará dano.
20 Wurra wuriya. Wurra gun-gata wupa nyanma gala barra nyiburr-worlworlcha nyiburr-workiya minypa walkwalk an-guyinda a-galiyarra ana-gorrburrwa; wurra jarra buburr-worlworlcha buburr-ni ngardawa minypa ana-goyburrpa nyiburr-welangga nyiburr-yurra waykin.”
20 Mas não se alegrem porque os espíritos impuros lhes obedecem; alegrem-se porque seus nomes estão registrados no céu”.
21 Lika ji-gatiya ji-marnnga nipa Jesus gugu a-marrkapchinga a-ni ngardawa Mern An-mawunga nipa nyanma, rrapa minypa a-yinanga a-wena, “Anya, ny-jurdiya Bunggawa nyi-nirra waykin rrapa wupa, ngaypa ngu-marrkapchinga nggula ngu-nirra ngardawa gun-nginyipa janguny nginyipa ny-yilkakaja burrwa aburr-gata minypa marn․gi gun-jaranga rrapa aburr-borrwiya minypa birripa aburr-guralcha; wurra aburr-geka jarra nginyipa burr-gurdagurdarrana. Ngardawa, Anya, nginyipa ny-borrwurra minypa gu-gurda ngacha gun-molamola gu-ni barra.” A-yinagata Jesus a-wena nula, a-marrkapchinga nula Wangarr.
21 Naquele momento, Jesus foi tomado da alegria do Espírito Santo e disse: “Pai, Senhor dos céus e da terra, eu te agradeço porque escondeste estas coisas dos que se consideram sábios e inteligentes e as revelaste aos que são como crianças. Sim, Pai, foi do teu agrado fazê-lo assim.
22 Ganapiya, lika barrwa a-wena burrwa wurra gama gorlk, a-yinagata, “Ngun-anya nguna-wuna gun-bulapalawa. Gala ana-nga marn․gi nula an-guna An-walkurpa wurra nipa wupa ngardapa Ngun-anya; rrapa nipa Ngun-anya gala ana-nga marn․gi nula wurra an-guna An-walkurpa rrapa barrwa ana-nga nipa a-borrwuja rrapa a-gurdagurdarraja.”
22 “Meu Pai me confiou todas as coisas. Ninguém conhece verdadeiramente o Filho, a não ser o Pai, e ninguém conhece verdadeiramente o Pai, a não ser o Filho e aqueles a quem o Filho escolhe revelá-lo”.
23 Lika Jesus a-ngukurdanyjiyana, a-wena burrwa aburr-yigipa jawina ngardapa, “Ana-goyburrpa nyiburr-marrkapchinga nyiburr-nirra gun-gata minypa nyibi-nacha rrapa nyibi-rrimanga nyiburr-nirra.
23 Então, em particular, ele se voltou para os discípulos e disse: “Felizes os olhos que veem o que vocês viram.
24 Minyja bubu-borrwa: Aburr-jaranga aburr-gata mu-ngoyurra aburr-ni, minypa Wangarr burr-yika aburr-mujaruk ngunyuna aburr-guyinda rrapa bunggawa yerrcha burr-guta, birripa jal aburr-ni jimarn jarra gubi-nacharna gun-burral gu-beyarna burrwa gun-gata minypa ana-goyburrpa nyibi-nacha nyiburr-nirra, wurra gun-nyagara. Rrapa jal aburr-ni jimarn jarra aburr-galiyarna gun-gata ana-goyburrpa nyiburr-galiyarra nyiburr-workiya, wurra gala aburr-yinmiyarna.”
24 Eu lhes digo: muitos profetas e reis desejaram ver o que vocês têm visto e ouvir o que vocês têm ouvido, mas não puderam”.
25 Rrapa an-ngardapa an-gugaliya an-gata joborr marn․gi an-gunega, nipa a-garlmuna, a-ngunyangunyjiyana nula Jesus. Minypa a-yinanga nula, “A-lay, Bunggawa, ngaypa ngu-yinmiya barra ngu-ma wanngu gun-guni?”
25 Certo dia, um especialista da lei se levantou para pôr Jesus à prova com esta pergunta: “Mestre, o que preciso fazer para herdar a vida eterna?”.
26 Lika Jesus a-wena nula an-gata an-gugaliya, “Ya? Gun-ngarripa joborr mu-jurra gu-yinmiya gu-yurra? Marrka ngurrja apula.”
26 Jesus respondeu: “O que diz a lei de Moisés? Como você a entende?”.
27 Lika an-gata an-gugaliya gu-ngurrjinga nula, a-yinagata, “‘An-goyburrpa an-ngardapiya ana-gorrburrwa Wangarr jal buburr-ni nula minypa burr-molma burr-burral, burr-bama burr-rrepara; rrapa an-nginyipa an-borrmunga jal ni nula minypa nginyipa ngardapa nggu jal nyi-nirra nggula.’”
27 O homem respondeu: “‘Ame o Senhor, seu Deus, de todo o seu coração, de toda a sua alma, de toda a sua força e de toda a sua mente’ e ‘Ame o seu próximo como a si mesmo’”.
28 Lika Jesus a-yinagata nula, “Nginyipa ny-jarlapuna ny-yena, a-lay. Minyja yirda jama ji barra nginyipa wanngu nyi-ni.”
28 “Está correto!”, disse Jesus. “Faça isso, e você viverá.”
29 Wurra nipa an-gata an-gugaliya jal a-ni an-molamola a-negiya barra, lika nipa barrwa a-wengganana Jesus minypa a-yinagata nula, “Wurra nipa an-gata ana-nga minypa an-borrmunga apula?”
29 O homem, porém, querendo justificar suas ações, perguntou a Jesus: “E quem é o meu próximo?”.
30 Lika Jesus gu-ngurrjinga nula meyali gu-murna janguny minypa gun-guna: “An-ngardapa an-gugaliya Jirúchalam (Jerusalem) wenga ay-garlmuna, a-bona Jerikow (Jericho). Ana-bupiyana ana-bamuna, gojilapa aburr-bena nula aburr-gata aburr-ngumurda yerrcha. Lika abu-gaypuna aburr-ni mun-gata mun-ngiya nipa mu-ganyja a-bona, rrapa mun-nigipa mun-gubarrnguma burr-guta birripa abu-gaypuna. Lika abu-buna, abu-bawuna, gatiya a-yu barra a-juwa. Lika aburr-garlmuna, aburr-bona.
30 Jesus respondeu com uma história: “Certo homem descia de Jerusalém a Jericó, quando foi atacado por bandidos. Eles lhe tiraram as roupas, o espancaram e o deixaram quase morto à beira da estrada.
31 Gu-gatiya wenga lika an-ngardapa junggay ana-bamuna gu-jarlakarr. Ganapiya, lika nipa a-nana an-gugaliya a-gorlapuna a-yu, wurra nipa a-garlmunapa gun-nerranga gu-menga a-jekarra rrapa a-beybana ay-bamuna, lika ay-bona.
31 “Por acaso, descia por ali um sacerdote. Quando viu o homem caído, atravessou para o outro lado da estrada.
32 Rrapa gu-gata wenga an-nerranga an-gugaliya an-gata Libay (Levi) an-bapurr, nipa a-yinagatiya jama a-ji. Minypa nipa ana-bamuna, a-nana an-gugaliya a-yu, lika ay-bamunapa ay-bona.
32 Um levita fazia o mesmo caminho e viu o homem caído, mas também atravessou e passou longe.
33 Wurra an-nerranga an-gugaliya ana-bamuna, nipa Jimériya (Samaria) an-guyinda. Ana-bamuna, lika a-nana an-gugaliya a-yu, lika nipa wargugu a-ni nula.
33 “Então veio um samaritano e, ao ver o homem, teve compaixão dele.
34 Lika ana-bona nula, lika an-jeja a-gurragaja mun-girra mun-gata alip (olive) mu-guyinda rrapa mola wayin (wine), lika a-bichinga a-bona, ganapiya. Lika a-jarrkarrana, a-barnjinga jin-nigipa ji-dongki ji-guyinda, lika ana-ganyja ana-bona rrawa gun-gata gojilapa gu-jirra, lika gatiya nipa jaga a-ganana nula.
34 Foi até ele, tratou de seus ferimentos com óleo e vinho e os enfaixou. Depois, colocou o homem em seu jumento e o levou a uma hospedaria, onde cuidou dele.
35 Wurra gu-gatiya wenga minypa gun-nerranga ngorrngurra gu-ni, lika nipa a-garlmuna, mu-menga rrupiya abirri-jirrapa mun-mama jilpa (silver) mun-guyinda mu-yigipa m-burlupurr wenga, lika a-wuna an-gata bala an-gurrimapa, a-yinanga nula, ‘A-lay, an-guna an-gugaliya nginyipa jaga ny-jana barra nula rrapa minypa mun-nga barrwa rrupiya ny-barnja mun-nga nipa jal a-ni, rrapa nuwurra waypa ngaypa nguna-jeka barra, lika ngiy-wu barra.’
35 No dia seguinte, deu duas moedas de prata ao dono da hospedaria e disse: ‘Cuide deste homem. Se você precisar gastar a mais com ele, eu lhe pagarei a diferença quando voltar’.
36 “Ganapiya janguny, wurra aburr-gata ngaypa nguburr-ngurrjinga abirri-jirrapa an-ngardapa gu-galiya yerrcha gu-jarlakarr aburr-bamuna gurda, minyja ana-nga an-gata an-borrmunga a-ni nula aburr-bachirra abu-buna, ya?”
36 “Qual desses três você diria que foi o próximo do homem atacado pelos bandidos?”, perguntou Jesus.
37 Nipa an-gata joborr marn․gi an-gunega a-yinagata, “Minyja an-gata an-gugaliya nipa a-gunggajinga nula.”
37 O especialista da lei respondeu: “Aquele que teve misericórdia dele”. Então Jesus disse: “Vá e faça o mesmo”.
38 Gu-gata wenga Jesus rrapa aburr-yigipa jawina aburr-garlmuna, aburr-bamuna, aburr-bena rrawa gun-gata minypa jin-ngardapa jin-gugaliya jin-gata jin-nelangga Marta (Martha) nipa jiny-jonyjinga nula Jesus gu-yigipa gu-rrawa.
38 Jesus e seus discípulos seguiram viagem e chegaram a um povoado onde uma mulher chamada Marta os recebeu em sua casa.
39 Gun-gatiya lika jin-nigipa jelapa ngacha jin-gata Meri (Mary) jin-nelangga, nipa jinyu-rakaja gatiya ana-rrepara Jesus a-ni, lika jiny-jaliyana nula jinyu-ni nipa a-wena.
39 Sua irmã, Maria, sentou-se aos pés de Jesus e ouvia o que ele ensinava.
40 Wurra nipa jin-gata Marta gun-jaranga gu-borrwurra minypa gun-gata nipa balaja m-barnjinga burrwa Jesus rrapa aburr-yigipa jawina. Lika gu-gata wenga jina-garlmuna, jiny-yena nula, “A-lay, Bunggawa, gala ny-borrwa nyi-ni, ya? Wurra jin-guna jelapa ngapa gu-bawuna, ngaypa wupa ngardapa jama ngu-jirra ana-gorrburrwa? Yama ny-yengga achila barra jiny-junggaja apula?”
40 Marta, porém, estava ocupada com seus muitos afazeres. Foi a Jesus e disse: “Senhor, não o incomoda que minha irmã fique aí sentada enquanto eu faço todo o trabalho? Diga-lhe que venha me ajudar!”.
41 Wurra Jesus a-wena achila, “A-jay, Marta, nginyipa gun-jaranga ny-yorijinga rrapa ny-borrwuja, ya?
41 Mas o Senhor respondeu: “Marta, Marta, você se preocupa e se inquieta com todos esses detalhes.
42 Wurra Meri gu-borrwuja gun-nardiya gun-molamola jarra; rrapa gun-gata gala ana-nga jiny-jaypa.”
42 Apenas uma coisa é necessária. Quanto a Maria, ela fez a escolha certa, e ninguém tomará isso dela”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 10, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.