Atos 16
Nyanyapa Arrku Gun-nika Gun-molamola Janguny: Minypa Jesus Christ Guna-ganyja Arrburrwa Gun-geka Rum (BVR) vs VC
1 Lika Paul mu-nguy a-bona, a-bena rrawa gun-gata Derbi (Derbe) rrapa barrwa Litra (Lystra). Rrapa gatiya Litra a-ni an-ngardapa an-gugaliya Jesus an-nika jawina an-nelangga Dimati (Timothy), jin-nigipa mampa niya burr-guta marr jiny-balcha nula Jesus. Nipa jin-gata Ju jin-bapurr, wurra nipa Dimati an-nika nyanyapa niya Grik (Greek) an-bapurr.
1 Chegou a Derbe e depois a Listra. Havia ali um discípulo, chamado Timóteo, filho de uma judia cristã, mas de pai grego,
2 Aburr-jaranga aburr-gata rrawa Litra rrapa Aykóniyam (Iconium) aburr-ni aburr-ngayburrpa worlapa arrburrwa yerrcha, nipa an-gata Dimati birripa abu-ngurrjinga aburr-workiyana an-molamola.
2 que gozava de ótima reputação junto dos irmãos de Listra e de Icônio.
3 Rrapa nipa Paul jal a-ni Dimati barra an-nigipa jawina a-ni rrapa minypa wugupa abirri-boy barra. Lika a-menga rrapa majija a-negarra, ngardawa nipa Paul gu-borrwurra bitipa abirri-boy barra Ju yerrcha aburr-jaranga aburr-gata, minypa birripa majija aburr-negiya aburr-workiya. Ngardawa birripa marn․gi aburr-ni nula Dimati nipa an-nigipa nyanyapa niya Grik an-bapurr, wurra minypa Grik yerrcha gala majija aburr-negiya aburr-workiya; gala yapa gun-narda nula aburr-gata Ju yerrcha mari gubi-jarlapa.
3 Paulo quis que ele fosse em sua companhia. Ao tomá-lo consigo, circuncidou-o, por causa dos judeus daqueles lugares, pois todos sabiam que o seu pai era grego.
4 Ganapiya, lika gun-gata rrawa gu-jirra gu-boya bitipa Paul rrapa Dimati abirri-bona, rrapa minypa joborr gubirri-ngurrjinga burrwa abirri-bona aburr-gata Jesus burr-yika gu-galiya yerrcha. Joborr gubirri-ngurrjinga gun-gata minypa Jirúchalam (Jerusalem) aburr-nirra birripa gubi-jarlapuna, Jesus burr-yika aburr-mujama rrapa mu-murna yerrcha burr-guta. Gu-gurda ngacha joborr bitipa Paul rrapa Dimati gubirri-ngurrjinga abirri-bona,
4 Nas cidades pelas quais passavam, ensinavam que observassem as decisões que haviam sido tomadas pelos apóstolos e anciãos em Jerusalém.
5 lika gun-gata rrawa gu-jirra gu-boya Jesus burr-yika gu-galiya yerrcha mu-nguy burr-guya marr aburr-balcha nula nipa, rrapa derta aburr-negiyana rrapa mola aburr-jaranga aburr-ni aburr-bamuna.
5 Assim as igrejas eram confirmadas na fé, e cresciam em número dia a dia.
6 Wurra gun-nerranga wana gun-bapala rrawa gun-gata gun-nelangga Aycha (Asia) bitipa Paul rrapa Dimati gala abirri-yinmiyarna gubirri-ngurrjingarna abirri-boyarna janguny, wurra Mern An-mawunga bijirri-jobujobuna. Lika abirri-bamuna gun-gata wana gun-bapala rrawa Brijiya (Phrygia) rrapa Galéychiya (Galatia).
6 Atravessando em seguida a Frígia e a província da Galácia, foram impedidos pelo Espírito Santo de anunciar a palavra de Deus na {província da} Ásia.
7 Lika gatiya waypa abirri-bena wana gun-bapala rrawa Michiya (Mysia), bitipa bama abirri-yinanga jimarna jarra abirri-boyarna yi-gata gu-werranga wana gu-bapala gu-rrawa gun-gata Bichíniya (Bithynia), wurra Jesus An-mawunga bijirri-jobujobuna.
7 Ao chegarem aos confins da Mísia, tencionavam seguir para a Bitínia, mas o Espírito de Jesus não o permitiu.
8 Lika abirri-bamuna gun-gata rrawa Michiya, lika abirri-bena gun-murna rrawa Durówech (Troas).
8 Depois de haverem atravessado rapidamente a Mísia, desceram a Trôade.
9 Gun-gatiya ana-munya gu-ni, nipa Paul borrich gu-nana minypa Mechadóniya (Macedonia) an-guyinda gu-gapa gu-rrarnba ana-jinyja, rrapa minypa ana-wena nula, a-yinanga, “A-lay, nyina-jurrwa ngunyuna Mechadóniya barra ny-junggaja arrburrwa.”
9 De noite, Paulo teve uma visão: um macedônio, em pé, diante dele, lhe rogava: Passa à Macedônia, e vem em nosso auxílio!
10 Gun-narda Paul a-borrchekarra, warrika Mechadóniya nyiburr-garlmuna [ngaypa mun-guna ngu-wukurrjinga ana-gorrburrwa], ngardawa nyibu-borrwurra Wangarr nyirr-menga gun-nigipa gun-molamola janguny barra nyiburr-wengga burrwa nyiburr-boy gatiya rrawa.
10 Assim que teve essa visão, procuramos partir para a Macedônia, certos de que Deus nos chamava a pregar-lhes o Evangelho.
11 Ganapiya, lika Durówech wenga mu-michiyang jechinuwa nyiburr-bona, gojilapa nyiburr-bena gun-gata bamara Jemotrech (Samothrace). Nyiburr-yu, guna-gepana, nyiburr-jurrwurra, gu-belambila nyiburr-bena gun-murna rrawa gun-gata gun-nelangga Niyápalich (Neapolis).
11 Embarcados em Trôade, fomos diretamente à Samotrácia e no outro dia a Neápolis;
12 Lika gu-rrepara nyiburr-bona, nyiburr-bena gu-murnangana rrawa Bilipay (Philippi), gatiya minypa Rowm (Rome) aburr-guyinda aburr-bona gurda, aburr-ninya, rrapa minypa jaga aburr-ganana rrawa gu-jirra gu-boya, mu-ngoyurra gapman aburr-negiyana burrwa. Gata ngayburrpa nyiburr-bena, lika nyiburr-ni gu-yinmiyapa ngorrngurra.
12 e dali a Filipos, que é a cidade principal daquele distrito da Macedônia, uma colônia {romana}. Nesta cidade nos detivemos por alguns dias.
13 Rrapa gatiya waypa Jarradi (Saturday) gu-ni, lika rrawa nyibu-bawuna, gata nyiburr-bona ana-mernda. Ngardawa ngayburrpa nyibu-borrwurra minypa Nyanyapa arrku abu-wengganana aburr-workiyana gata. Lika nyiburr-bena burrwa mu-gama yerrcha gu-ngardapa aburr-negiyana, lika gata nyiburr-rakaja rrapa minypa nyiburr-wena burrwa nyiburr-ni.
13 No sábado, saímos fora da porta para junto do rio, onde pensávamos haver lugar de oração. Aí nos assentamos e falávamos às mulheres que se haviam reunido.
14 Rrapa jin-ngardapa jiny-jaliyana arrburrwa jinyu-ni, nipa jin-gata jin-nelangga Lirriya (Lydia). Nipa Jayatáyra (Thyatira) jin-guyinda, gun-gata wana gu-bapala gu-rrawa gun-nelangga Aycha. Nipa mirikal jama jiny-ji jiny-yorkiyana, minypa aburr-werranga mbi-jarlapuna, lika nipa mu-ganyja jiny-yorkiyana, lika aburr-werranga burr-wuna jiny-yorkiyana rrapa rrupiya mu-menga. Bugula mu-maya marr mun-gungunyja purple mun-gata mirikal. Nipa gipa mu-ngoyurra Wangarr jiny-marrngoypiyana nula jiny-yorkiyana, rrapa nipa Wangarr ana-nyala jiny-jarlapuna, Paul a-wena, burr-guya jiny-jaliyana nula.
14 Uma mulher, chamada Lídia, da cidade dos tiatirenos, vendedora de púrpura, temente a Deus, nos escutava. O Senhor abriu-lhe o coração, para atender às coisas que Paulo dizia.
15 Gun-gatiya lika ngayburrpa bama nyirrbu-gurragaja nipa rrapa aburr-yigipa aburr-borrmunga. Lika nipa nyirr-wengganana, jiny-yinanga, “Minyja ana-goyburrpa nyibu-borrwurra apula gun-burral marr ngu-balcharra nula Jesus, guwa, nguburr-boy gun-ngaypa gu-rrawa barra ngaypa ngu-murna nyiburr-ni.” Jiny-yinagata jiny-yena arrburrwa, lika nyibi-yagurrmurra achila.
15 Foi batizada juntamente com a sua família e fez-nos este pedido: Se julgais que tenho fé no Senhor, entrai em minha casa e ficai comigo. E obrigou-nos a isso.
16 Nuwurra gun-nerranga gu-ni, nyiburr-bona gu-maywapa gata Wangarr abu-wengganana aburr-workiyana. Wurra gojilapa nyiburr-bamuna, jin-nerranga jin-mujama jin-guyinda galamurrpa nyibu-garrana, nipa walkwalk ji-bama. Minypa walkwalk nyanma jiny-yena jiny-yorkiyana, wurra gama gorlk mu-ngoyurra gu-ngurrjinga burrwa jiny-yorkiyana barrwa gu-yinmiya barra. Minypa gun-narda burr-rrupiya jama jiny-ji jiny-yorkiyana rrapa aburr-yigipa jaga aburr-ganana achila aburr-workiyana rrupiya wana mbi-menga aburr-workiyana.
16 Certo dia, quando íamos à oração, eis que nos veio ao encontro uma moça escrava que tinha o espírito de Pitão, a qual com as suas adivinhações dava muito lucro a seus senhores.
17 Paul ngayburrpa jin-gata nyirr-jurrjurrmurra jin-digirrgarra jiny-yorkiyana, jiny-jabarrchinga, jiny-yinanga, “Aburr-guna gu-galiya yerrcha aburr-yigipa aburr-mujama Wangarr an-gata wana an-babalapa. Birripa gubu-ngurrjinga ana-gorrburrwa minypa ana-goyburrpa nyiburr-yinmiya barra wanngu nyiburr-ni.”
17 Pondo-se a seguir a Paulo e a nós, gritava: Estes homens são servos do Deus Altíssimo, que vos anunciam o caminho da salvação.
18 Jiny-yinagata jiny-yena, nyirr-ngurrjinga jiny-yorkiyana gun-jaranga ngorrngurra. Wurra gun-narda Paul gala jal a-nirrarna, ngardawa walkwalk wugupa abirrin-digirrgarra abirriny-yorkiyana jin-gata. Lika nipa Paul a-ngukurdanyjiyana, yi-gata walkwalk a-wena nula, a-yinanga, “Ngardawa nipa an-nelangga Jesus Christ wana an-babalapa, ngaypa burr-guya ngu-weya nggula: Jin-narda bawa! Nyina-bengga! Boy!” Lika gun-gatiya gugu walkwalk jiny-bawuna a-bena, lika a-bona.
18 Repetiu isto por muitos dias. Por fim, Paulo enfadou-se. Voltou-se para ela e disse ao espírito: Ordeno-te em nome de Jesus Cristo que saias dela. E na mesma hora ele saiu.
19 Wurra gun-narda aburr-yigipa jaga aburr-ganana achila aburr-workiyana gubi-nana, gubu-borrwurra gala mola jiny-yinmiya rrupiya mu-ma burrwa jiny-yorkiya. Lika aburr-garlmunapa burrbi-rrimarrapa Paul rrapa Jaylach (Silas), lika burrbu-rurrgakaja, gata aburr-bena wurra gama gorlk aburr-ni aburr-workiyana. Lika murna burrbu-wuna Rowm aburr-guyinda
19 Vendo seus amos que se lhes esvaecera a esperança do lucro, pegaram Paulo e Silas e levaram-nos ao foro, à presença das autoridades.
20 aburr-gata bunggawa yerrcha. Minypa aburr-yinanga burrwa, “A-lay, abirri-guna Ju yerrcha, bitipa wurra gama gorlk bambulabulawa burrbi-nenga abirri-boya.
20 Em seguida, apresentaram-nos aos magistrados, acusando: Estes homens são judeus; amotinam a nossa cidade.
21 Minypa gu-geka gu-rum gubirri-ngurrjinga ngayburrpa gala nguburr-yinmiya ngubu-borrwa. Jarra ngayburrpa marr nguburr-balcharra nula an-gata Rowm a-nirra bunggawa; gala nguburr-yinmiya gun-geka ngubu-borrwa rum, wurra gun-nyagara. Gala yapa minypa gun-ngayburrpa geka waypa ngubu-rruma.” Aburr-yinagata aburr-wena.
21 E pregam um modo de vida que nós, romanos, não podemos admitir nem seguir.
22 Lika wurra gama gorlk aburr-jaranga aburr-gata gu-ngardapa aburr-negiyana, aburr-bachirramiyana butula Paul rrapa Jaylach. Lika aburr-gata bunggawa yerrcha mun-bitipa mirikal Paul rrapa Jaylach mun-butiya mbi-gorndanga butula, mbi-yerrkujamarra butula, lika aburr-wena aburr-birripa aburr-mujama barra burrbu-jurrburaykujama.
22 O povo insurgiu-se contra eles. Os magistrados mandaram arrancar-lhes as vestes para açoitá-los com varas.
23 Gun-gatiya burrbu-jurrburaykujamurra aburr-ni, lika burrbu-barrbuna Paul rrapa Jaylach wuparnana gu-bala, minypa brichina (prisoner) abirri-ni. Rrapa an-gata jaga a-ganana a-workiyana, birripa burr-guya aburr-wena nula barra nipa burr-guya jaga a-gana butula; gala yapa minypa bitipa abirri-lijiwarriyan.
23 Depois de lhes terem feito muitas chagas, meteram-nos na prisão, mandando ao carcereiro que os guardasse com segurança.
24 Lika nipa an-gata bijirri-ganyja, bijirri-barnjinga wuparnana gun-derta gun-gorla. Rrepara abirri-jirra gu-jong gu-guyinda derta bijirri-negarra, gala abirri-yinmiyarna abirri-ngorrkiyarna.
24 Este, conforme a ordem recebida, meteu-os na prisão inferior e prendeu-lhes os pés ao cepo.
25 Gun-gatiya ana-munya gu-ni gornborrk, bitipa Paul rrapa Jaylach Wangarr abirri-wengganana abirri-ni, rrapa manakay abirri-japarndiyana nula, rrapa aburr-werranga wuparnana aburr-ni birripa minypa aburr-galiyana butula aburr-ni.
25 Pela meia-noite, Paulo e Silas rezavam e cantavam um hino a Deus, e os prisioneiros os escutavam.
26 Lika gun-gatiya gugu rrawa gu-ngorrkiyana burr-guya. Rrapa gun-gata bala gu-ngorrkiyana, ganapiya, ngana gu-jirra burr-guta gu-lapkujamiyana. Rrapa an-gata an-gubandawiya jirn (chain) mu-ngoyurra burrbu-bichinga, aburr-werranga burr-guta a-yarlayarlawiyana burrwa.
26 Subitamente, sentiu-se um terremoto tão grande que se abalaram até os fundamentos do cárcere. Abriram-se logo todas as portas e soltaram-se as algemas de todos.
27 Rrapa an-gata jaga a-ganana gun-gata bala, nipa mu-ngoyurra a-yunya, wurra rrawa gu-ngorrkiyana, a-jortkarra, a-garlmuna. Rrapa gun-gata nipa gu-nana ngana gu-jirra burr-guta gu-lapkujamiyana gu-ji, lika an-nigipa barrang a-warrkarra, jimarna a-rrayarna. Ngardawa gu-borrwurra birripa wuparnana aburr-ni jimarna aburr-bona. Gu-gurdiya nula jimarna nipa a-rrayarna, ngardawa a-gurkuja burrwa aburr-gata bunggawa yerrcha.
27 Acordou o carcereiro e, vendo abertas as portas do cárcere, supôs que os presos haviam fugido. Tirou da espada e queria matar-se.
28 Wurra Paul ngana waykin a-wena, a-yinanga, “A-lay, gala barra n-daya nginyipa ny-murna, wurra nyiburr-guna marlaga!”
28 Mas Paulo bradou em alta voz: Não te faças nenhum mal, pois estamos todos aqui.
29 Lika nipa an-gata a-wena aburr-borrmunga aburr-birtarrmiyana nula, lika ana-yurtchingapa ana-wurrwurrjinga ana-barrngumurra gu-bala, gata bitipa abirri-gochila a-bungguna butula Paul rrapa Jaylach.
29 Então o carcereiro pediu luz, entrou e lançou-se trêmulo aos pés de Paulo e Silas.
30 Lika bijirri-ganyja gurda ana-bena yarlanga, lika bijirri-wengganana, “A-lay, ngu-yinmiya barra wanngu ngu-ni?”
30 Depois os conduziu para fora e perguntou-lhes: Senhores, que devo fazer para me salvar?
31 Lika bitipa abirri-yinanga nula, “A-lay, marr balcha nula Jesus nipa Bunggawa, barra nginyipa rrapa aburr-nginyipa aburr-borrmunga wanngu nyiburr-ni.”
31 Disseram-lhe: Crê no Senhor Jesus e serás salvo, tu e tua família.
32 Lika Wangarr gun-nika janguny gubirri-ngurrjinga burrwa nipa rrapa aburr-yigipa gu-yigipa rrawa aburr-ni.
32 Anunciaram-lhe a palavra de Deus, a ele e a todos os que estavam em sua casa.
33 Lika gun-gatiya ana-munya an-gata bijirri-ganyja, bijirri-wepana abirri-jeja. Lika bitipa Paul rrapa Jaylach bama burrbu-gurragaja nipa an-gata rrapa aburr-yigipa aburr-borrmunga.
33 Então, naquela mesma hora da noite, ele cuidou deles e lavou-lhes as chagas. Imediatamente foi batizado, ele e toda a sua família.
34 Lika nipa an-gata bijirri-ganyja a-warrchinga gu-yigipa gu-rrawa nipa a-yu a-workiyana, lika balaja m-barnjinga butula. Gun-gatiya nipa rrapa aburr-yigipa burr-bapala burr-jawa aburr-marrkapchinga ngardawa gatiya gugu marr aburr-balcha nula Wangarr.
34 Em seguida, ele os fez subir para sua casa, pôs-lhes a mesa e alegrou-se com toda a sua casa por haver crido em Deus.
35 Nuwurra guna-gepana, aburr-gata bunggawa yerrcha, birripa burrbi-jerrmarra gurda aburr-birripa aburr-mujama, an-gata jaga a-ganana a-workiyana birripa aburr-wena nula, aburr-yinanga, “A-lay, ganapiya. Abirri-gurda lapkujama butula. Bijirri-jerrma abirri-bengga.”
35 Quando amanheceu, os magistrados mandaram os lictores dizer: Solta esses homens.
36 Lika an-gata jaga a-ganana a-workiyana ana-bona, a-wena nula Paul. A-yinanga nula, “A-lay, aburr-gata bunggawa yerrcha janguny gubi-jerrmarra gurda, ngu-lapkujama barra ana-gotula, ajirri-jerrma barra nyirri-bengga. Ganapiya, a-lay, gun-molamola ana-gotula nyirri-boy barra, japurra ngapa nyirri-jirra.”
36 O carcereiro transmitiu essa mensagem a Paulo: Os magistrados mandaram-me dizer que vos ponha em liberdade. Saí, pois, e ide em paz.
37 Wurra Paul a-garlmuna, a-wena burrwa aburr-gata janguny gubu-ganyja gurda. Minypa a-yinanga burrwa, “Ngika, a-la. Wurra ngatipa gala gun-nga werra nyirri-nega yi-rrawa, wurra lika gu-galiya yerrcha aburr-jaranga nyirrbi-nacha minypa aburr-gata bunggawa yerrcha aburr-nyala nyirrbu-jurrburaykujamunga. Wurra jarra an-gata bunggawa Rowm a-ninyarra ngatipa nyirri-welangga marn․gi atila, ngarla. Wurra bunggawa yerrcha aburr-gurdiya nyirrbu-barnjinga wuparnana rrapa gun-derta gubi-nenga atila, lika gun-guniya gubu-borrwurra jimarna barra yongun nyirrbi-jerrma. Wurra ngika, a-la! Wurra birripa aburr-gata bunggawa yerrcha aburr-boy gurda barra birripa aburr-murna nyirrbi-jerrma.”
37 Mas Paulo replicou: Sem nenhum julgamento nos açoitaram publicamente, a nós que somos cidadãos romanos, e meteram-nos no cárcere, e agora nos lançam fora ocultamente... Não há de ser assim! Mas venham e soltem-nos pessoalmente!
38 Paul a-yinagata a-wena burrwa, lika aburr-gata aburr-mujama aburr-bona, aburr-birripa bunggawa yerrcha aburr-wena burrwa. Rrapa gun-narda waypa birripa aburr-galiyana Paul rrapa Jaylach an-gata bunggawa Rowm a-ninyarra marn․gi butula, lika aburr-gurkuja.
38 Os lictores deram parte dessas palavras aos magistrados. Estes temeram, ao ouvir dizer que eram romanos.
39 Lika aburr-bona gurda butula rrapa aburr-wena butula minypa gun-mola gubi-negarra burrwa. Lika burrbu-ganyja yarlanga, lika burrbu-wengganana gun-gata rrawa Bilipay gubirri-bawa barra abirri-boy.
39 Foram e lhes falaram brandamente. Pedindo desculpas, rogavam-lhes que se retirassem da cidade.
40 Lika Paul rrapa Jaylach gun-gata bala gubirri-bawuna, lika abirri-bona Lirriya gun-nika rrawa. Rrapa gata waypa worlapa arrburrwa yerrcha aburr-bamagutuwiyana butula, bitipa abirri-wena burrwa, gelama gelama burrbu-barra rrapa minypa burrbi-jalkakaja, lika burrbu-bawuna abirri-bona.
40 Saindo do cárcere, entraram em casa de Lídia, onde reviram e consolaram os irmãos. Depois partiram.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 16, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.