Gênesis 41
Oniyan (BSC) vs NVT
1 Ga xucak ɓëniy ɓëki, Farawoŋ lakeli ko. Wataya ko ga xwëŝa ko ler gër yeɓ ir Nil.
1 Dois anos inteiros se passaram, e o faraó sonhou que estava em pé na margem do rio Nilo.
2 Wat këɓi oxeƴ onëm ocongoxi, oyekax, oɓëtëk, ga ŝëpëtagu këni gër Nil, do këni ƴambërand ondës oŋ na gër ɓëŋa.
2 Em seu sonho, viu sete vacas gordas e saudáveis saírem do rio e começarem a pastar no meio dos juncos.
3 Sëfagu kënëɓi ɓëte oxeƴ onëm oŝëxe ocongoxi oỹëŋënax, ofiŝëk, ga ŝëpëtagu këni ɓën ɓëte gër Nil, do xetëna kënëɓi oxeƴ onëm oỹanar ol, ler gër ɓëŋa.
3 Em seguida, viu outras sete vacas saírem do Nilo. Eram feias e magras e pararam junto das vacas gordas à beira do rio.
4 Oxeƴ onëm oỹëŋënax ol, ofiŝëk ol, ƴamb kënëɓi oxeƴ onëm ocongoxi oyekax ol, oɓëtëk ol. Ata nëngëta ko Farawoŋ.
4 Então as vacas feias e magras comeram as sete vacas gordas e saudáveis. Nessa parte do sonho, o faraó acordou.
5 Ga raŝ këŋo gaŝëxe, lakeli ko ɓëte akinëm. Wat ko në añamb amat ɓanjëra ɓanjongëɓaki ɓanjekax, ɓand rëw̃ëk mbaŋ.
5 Depois, voltou a dormir e teve outro sonho. Dessa vez, viu sete espigas de trigo, cheias e boas, que cresciam em um só talo.
6 Ata nëtëguk ɓëte gër añamb aŋo fo ɓanjëra ɓanjongëɓaki ɓañëŋënax, ɓaŋaỹëk, ɓand ŝorëk ekoc eƴëkax ed kë xaniwënd apën-eñan el.
6 Em seguida, apareceram mais sete espigas, mas elas eram murchas e ressequidas pelo vento do leste.
7 Ɓanjëra ɓañëŋënax ɓaŋ hëlëk ɓanjëra ɓanjekax ɓaŋ. Aŋo nëngëta ko ɓëte Farawoŋ: lakeli iɓat ebax mondako.
7 Então as espigas miúdas engoliram as sete espigas cheias e bem formadas. O faraó acordou novamente e percebeu que era um sonho.
8 Ata gëɓër, Farawoŋ wëlandëra këŋo gër onden ondexëm. W̃ac këɓi ɗek ɓëŝaki ɓën, gë ɗek ɓërenik ɓër ebar ed Misëra ɓën do sëfëtan këɓi oɗakeli odexëm ok. Ɓarikan gaɓatak ax kor bana eŋo pel er w̃acayak lakeli ijo in.
8 Na manhã seguinte, perturbado com os sonhos, o faraó chamou todos os magos e os sábios do Egito. Contou-lhes os sonhos, mas ninguém conseguiu interpretá-los.
9 Ata alëngw ar ɓëxatën ɓër ngoƴ an fel këŋo Farawoŋ: «Awël nde, doro afo mi kwitan amena andam aŋ.
9 Por fim, o chefe dos copeiros se pronunciou. “Hoje eu me lembrei do meu erro”, disse ao faraó.
10 Akey amat, wëj Farawoŋ xoỹën baɓo ɓiyi ɓëriyenin ɓëreƴ ɓën. Fëra këƴëɓo wëno do gë alëngw ar ɓëwëka ɓër mburu an gër epëra ed alëngw ar ɓënëkona.
10 “Algum tempo atrás, o senhor se irou com o chefe dos padeiros e comigo e mandou prender-nos no palácio do capitão da guarda.
11 Ata gëmëɗ iɓat, lakeli bami wëno do gë mëŋ, ala kala gë lakeli irexëm, do gë er w̃acayak in.
11 Certa noite, o chefe dos padeiros e eu tivemos, cada um, um sonho, e cada sonho tinha o seu significado.
12 Icambenjar ind andëw̃ëra and Eber ind ex xaɗëp ir alëngw ar ɓënëkona hik na lëf gër epëra. Ɓiyi ga sëfëtan këmo oɗakeli odeɓi ok, fel këɓo ala kaka er w̃acayak in.
12 Estava conosco na prisão um rapaz hebreu que era escravo do capitão da guarda. Contamos a ele nossos sonhos, e ele explicou o que cada um significava.
13 Ata enimin h̃atak ɗek ang faỹën baɓo ak: wëno ɓakaliw këƴe gër andiyen andam ro, do alëngw ar ɓëwëka ɓër mburu an, ŝës ko mokaw̃.»
13 E tudo aconteceu exatamente como ele havia previsto. Fui restaurado ao meu cargo de chefe dos copeiros, e o chefe dos padeiros foi enforcado em público.”
14 Ata Farawoŋ re ko eno macëgu Yosef. Nëcëtëgu këno aỹand gër epëra. Ga ŝëk këno lir-lir, nëmbara ko ɓanjëm ɓaŋ h̃ataxën ko gër Farawoŋ.
14 Na mesma hora, o faraó mandou chamar José, e ele foi trazido depressa da prisão. Depois de barbear-se e trocar de roupa, apresentou-se ao faraó.
15 Farawoŋ fel këŋo Yosef: «Wëno alakeli lakeli këme, do ala ax kor ex na exe pel er w̃acayak in. Ɓarikan awël wël këme mëne wëj ewël ed lakeli el fo këƴ ŝënind eƴ deƴaxën er w̃acayak in.»
15 Disse o faraó a José: “Tive um sonho esta noite e ninguém aqui conseguiu me dizer o que ele significa. Soube, porém, que ao ouvir um sonho você é capaz de interpretá-lo”.
16 Yaka ko Yosef: «Kaxanu wa këŋo faỹën Farawoŋ lakeli irexëm in xali eŋo nëngan, ax gi ex na wëno!»
16 José respondeu: “Essa capacidade não está em minhas mãos, mas Deus pode revelar o significado ao faraó e acalmá-lo”.
17 Ata Farawoŋ fel këŋo Yosef: «Gër lakeli iram, wëno er xwëŝa bame gër ɓëŋa ir Nil.
17 Então o faraó contou o sonho a José: “Em meu sonho, eu estava em pé na margem do rio Nilo
18 Ŝëpëtaw këni gër Nil oxeƴ onëm ocongoxi oyekax, oɓëtëk, do këni ƴambërand ondës oŋ gër ɓëŋa.
18 e vi sete vacas gordas e saudáveis saírem do rio e começarem a pastar no meio dos juncos.
19 Ŝëpëtaw këni ɓëte oxeƴ onëm ocongoxi oŝëxe, ofiŝëk, oỹëŋënax, or ɓayi bax oŝapar fo: oxeƴ or ỹëŋënëk mondako, elod amëni wat ex na ɗek ebar ed Misëra el.
19 Em seguida, vi saírem do rio sete vacas feias e magras que pareciam doentes. Nunca vi animais tão horríveis em toda a terra do Egito.
20 Oxeƴ onëm or ɓayi bax oŝapar fo olo, oỹëŋënax olo, ƴamb kënëɓi oxeƴ onëm ocongoxi oỹanar or ɓët bax ol.
20 Essas vacas feias e magras comeram as sete vacas gordas.
21 Ga hël kënëɓi, ɓacël ɓandeɓën ɓaŋ ɓayik nangëde ỹoweỹ ani ƴamb ex na fo. Ɓayi këni ang ỹëŋën bani gër ỹanar ak. Aŋo nëngëta këme.
21 Contudo, não parecia que haviam acabado de comer as outras vacas, pois continuavam tão magras e feias quanto antes. Então, acordei.
22 Ga raŝ ke gaŝëxe, lakeli këme ɓëte. Wat këme në añamb amat ɓanjëra ɓanjongëɓaki ɓanjekax, ɓand rëw̃ëk mbaŋ.
22 “Em meu sonho, também vi sete espigas de trigo, cheias e boas, que cresciam em um só talo.
23 Ata nëtëguk ɓëte gër añamb aŋo fo ɓanjëra ɓanjongëɓaki, ɓaŋaỹëk gayik ekoc eƴëkax ed kë xaniwënd apën-eñan el ŝor bax.
23 Em seguida, apareceram outras sete espigas, mas elas eram murchas, miúdas e ressequidas pelo vento do leste.
24 Ɓanjëra ɓaŋaỹëk ɓaŋo hëlëk ɓanjekax ɓaŋ. Lakeli ijo fel këmëni ɓëŝaki ɓën, ɓari gaɓatak ax kor ex na exe pel er w̃acayak in.»
24 As espigas miúdas engoliram as sete espigas saudáveis. Contei os sonhos aos magos, mas ninguém foi capaz de dizer o que significam”.
25 Ata Yosef yaka këŋo Farawoŋ: «Lakeli iɓat wat këƴ, Farawoŋ. Kaxanu nangën ki wëj Farawoŋ er ko ri in.
25 José respondeu: “Os dois sonhos do faraó significam a mesma coisa. Deus está dizendo ao faraó de antemão o que ele vai fazer.
26 Oxeƴ onëm ocongoxi oɓëtëk ol ex ɓëniy ɓënjongëɓëki. Ɓanjëra ɓanjongëɓaki ɓanjekax ɓaŋ ex ɓëte ɓëniy ɓënjongëɓëki. Lakeli iɓat fo ex.
26 As sete vacas saudáveis e as sete espigas de trigo cheias representam sete anos de prosperidade.
27 Oxeƴ onëm ocongoxi or ɓayi bax oŝapar fo ol, oỹëŋënax ol, or ŝëpëtagu bax gër ofoƴ or oxeƴ onëm oỹanar ol, ex ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë enjo. Ɓanjëra ɓanjongëɓaki ɓand gë ɓenjëlir këm ɓaŋ, ɓand ŝorëk ekoc eƴëkax ed apën-eñan ɓaŋ ex ɓëte ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë enjo.
27 As sete vacas feias e magras e as sete espigas miúdas e ressequidas pelo vento do leste representam sete anos de fome.
28 Ata ang fel këmi wëj Farawoŋ ak, Kaxanu nangën ki er ko ri in.
28 “Acontecerá exatamente como eu descrevi, pois Deus revelou ao faraó de antemão o que ele vai fazer.
29 Ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë eƴamb ed mbaŋ kë h̃atëgu na ɗek ebar ed Misëra el.
29 Os próximos sete anos serão um período de grande prosperidade em toda a terra do Egito.
30 Ata ex ɓëtëgu ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë enjo. Mokwëya këni xwëya gër ebar ed Misëra ɓëniy ɓënd gë eƴamb ed mbaŋ ɓëŋ. Enjo eŋo moñepën kë ƴepën ebar ed Misëra el.
30 Depois, haverá sete anos de fome tão grande que toda essa prosperidade será esquecida no Egito, pois a fome destruirá a terra.
31 Ɓëniy ɓënd gë eƴamb ed mbaŋ ɓëŋ, ala ax ñana na exo kwitand ro gër Misëra gayik enjo eŋ mokuma kë xuma.
31 A escassez de alimento será tão terrível que apagará até a lembrança dos anos de fartura.
32 Awa Farawoŋ, gayikako ɓakëlëbëd ɓaki wat këƴ lakeli ijo, nangël mëne Kaxanu, end faỹ ko mopaỹ dëŋ ex, gogo ko ri eŋo.
32 Quanto ao fato de terem sido dois sonhos parecidos, significa que esses acontecimentos foram decretados por Deus, e ele os fará ocorrer em breve.
33 Awa gërëgako Farawoŋ, tanalo ar gë onden, arenik, eƴo di alëngw gër ɗek ebar ed Misëra.
33 “Portanto, o faraó deve encontrar um homem inteligente e sábio e encarregá-lo de administrar o Egito.
34 Wëj Farawoŋ, calalëɓi ɓëte gër ebar edeƴ ɓësëf ɓër eƴamb eni kanaxënënd mar gër eƴamb ed këni ŝotëra Ɓëmisëra el gë ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë eƴamb ed mbaŋ ɓëŋ.
34 O faraó também deve nomear supervisores sobre a terra, para que recolham um quinto de todas as colheitas durante os sete anos de fartura.
35 Ɓarindëlexëni eƴamb ed ex yo gë ɓëniy ɓënd gë eƴamb ɓënd kë h̃atëgu ɓëŋ. Dilexëni gër ɓangol, gë or gapak or këƴëɓi yël wëj Farawoŋ ol, ɓaciw̃ ɓand gër ed këni ỹana eni cacënd bële in, gë eƴamb ed këni ɓar do eni nëkonand el.
35 Encarregue-os de juntar todo o alimento produzido nos anos bons que virão e levá-lo para os armazéns do faraó. Mande-os estocar e guardar os cereais, para que haja mantimento nas cidades.
36 Eƴamb ed këni ɓar elo kënëɓi ŝacën Ɓëmisëra ɓën. Do and kë h̃atëgu ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë enjo aŋ fo kënëɓi nëcëtën, mondako ɓayik enjo eŋ aɓi nemindëra na.»
36 Desse modo, quando os sete anos de fome vierem sobre a terra do Egito, haverá comida suficiente. Assim, a fome não destruirá a terra”.
37 Ata Farawoŋ do gë ɓër eyang edexëm ɓën nëngan këɓi end eyeƴan elo eŋ.
37 O faraó e seus oficiais gostaram das sugestões de José.
38 Farawoŋ w̃ëka këɓi ɓër eyang edexëm ɓën: «Aŝot nde kënëŋo ŝote ala aŝëxe, ar ang ajo ak, ar gë angoc and Kaxanu?»
38 Por isso, o faraó perguntou aos oficiais: “Será que encontraremos alguém como este homem? Sem dúvida, há nele o espírito de Deus!”.
39 Farawoŋ fel këŋo Yosef: «Awa gayikako Kaxanu, wëj nangën ki eŋo ɗek, ar gë onden, ar renik ang wëj ak, axo gi ex na.
39 Então o faraó disse a José: “Uma vez que Deus lhe revelou o significado dos sonhos, é evidente que não há ninguém tão inteligente ou sábio quanto você.
40 Wëj kë hi alëngw ar eyang edam an do ar ɗek ɓulunda iram an, ɓapela ɓandeƴ këni ỹana eni ɓaxëtënd. Gë añëpara and owun aŋ fo këmi ỹëmbëta or gapak ol.»
40 Ficará encarregado de minha corte, e todo o meu povo obedecerá às suas ordens. Apenas eu, que ocupo o trono, terei uma posição superior à sua”.
41 Ata Farawoŋ fel këŋo ɓëte Yosef: «Awël nde, wëj sana këmi eƴ gi alëngw ar ɗek ebar ed Misëra an.»
41 O faraó acrescentou: “Eu o coloco oficialmente no comando de toda a terra do Egito”.
42 Farawoŋ rëxët ko gër eɓasa edexëm anëna and owun aŋ, do lën ko gër eɓasa ed Yosef. Ŝuɗëra këno ɓanjëm ɓanjekax, ɓand xemëk akanji, do rëxën këŋo edëxër ed kaŋe gër egëla.
42 Então o faraó tirou do dedo o seu anel com o selo real e o pôs no dedo de José. Mandou vesti-lo com roupas de linho fino e pôs uma corrente de ouro em seu pescoço.
43 Re ko eno ñëpan Yosef ƴaŋ gër wotir ir ar ɓëtëk gër owun orexëm, do eno mëlara. Ɓela ɓër bax lëngwënd ɓën këni xeỹënd: «Pacanayin, pacanayin!» Ata Farawoŋ mondako yata baŋo Yosef hi ko alëngw ar ɗek ebar ed Misëra an.
43 Também o fez andar na carruagem reservada para quem era o segundo no poder, e, por onde José passava, gritava-se a ordem: “Ajoelhem-se!”. Assim, o faraó colocou José no comando de todo o Egito
44 Farawoŋ fel këŋo ɓëte Yosef: «Wëno ex Farawoŋ! Angëmëne ax gi ex na wëj rek, gaɓatak ax ñana na ex cangënënd imasa indexëm, ba itapar indexëm iŋ, ɗek ebar ed Misëra el.»
44 e lhe disse: “Eu sou o faraó, mas ninguém levantará a mão ou o pé em toda a terra do Egito sem a sua permissão”.
45 Farawoŋ nëngwët ko ow̃ac or Yosef ol: «Tësafënat-Panehax». Ŝalan këŋo asoxari ar këno w̃acënd Asenet, aɓiw̃ ar Poti-Fera, aŝaɗaxan ar eɗaŝ ed bani w̃acënd On el. Aŋo fo xor ko Yosef exo ƴexërand ɗek ebar ed Misëra el.
45 O faraó deu a José um nome egípcio: Zafenate-Paneia. Também lhe deu uma mulher, que se chamava Azenate. Ela era filha de Potífera, sacerdote de Om. Assim, José recebeu autoridade sobre todo o Egito.
46 And w̃ëla këno Yosef gër Farawoŋ, emun end ebar ed Misëra aŋ, anëka sëk baŋo ɓëniy ofëxw osas.
46 Tinha 30 anos quando começou a servir na corte do faraó, o rei do Egito. Depois de sair da presença do faraó, José foi inspecionar toda a terra do Egito.
47 Gë ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë eƴamb ed mbaŋ ɓëŋ, ebar el këɓi w̃aŝënd aye ɓeneɗa ɓend bani neɗënd ɓeŋ, do këni xanarand ɗëm.
47 Como previsto, durante sete anos a terra produziu fartas colheitas.
48 Ata Yosef ko ɓarënd ɗek eƴamb el gë ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd eƴamb ed ɗëm ɓëŋ, na gër ebar ed Misëra. Aŝac baxo ŝacënd eƴamb el në angol kala, ler gër ocënga od xanaraw këni.
48 Ao longo desse tempo, José juntou todas as colheitas do Egito e armazenou nas cidades os cereais produzidos nos campos ao redor.
49 Yosef ɓar ko bële in ang eɗini ed gër angwëngw fo. Ang ỹëmb bax ak, axuri xuri bax, xali seɓ këni epën el gayik ax mënd bana eni pën.
49 Armazenou uma quantidade imensa de cereais, como a areia do mar. Por fim, parou de manter registros, pois havia demais para medir.
50 Ɗamana ex ŋatëgu iniy iñanar ind gë enjo iŋ, Asenet, alindaw̃ ar Yosef, aɓiw̃ ar Poti-Fera aŝaɗaxan ar eɗaŝ ed On an, anëka rëw̃ baɓi oɗëmëta oki.
50 Durante esse tempo, antes do primeiro ano de fome, José e sua mulher, Azenate, filha de Potífera, sacerdote de Om, tiveram dois filhos.
51 Yosef w̃ac këŋo lëmëta iỹanar in Manase, mëne ngëŋ «Ekwëya», gayik are baxo rend: «Kaxanu rëca ke xwëya këme ɗek toro indam iŋ, do gë ɗek ekun ed faba ed seɓëgu këme el.»
51 José chamou o filho mais velho de Manassés, pois disse: “Deus me fez esquecer todas as minhas dificuldades e toda a família de meu pai”.
52 W̃ac këŋo lëmëta ixinëm in Efërayim, mëne ngëŋ «Ecënar», gayikwa are baxo rend: «Kaxanu wa rëca ke këme ŝënand ro gër ebar ed ŝëmura baxe.»
52 José chamou o segundo filho de Efraim, pois disse: “Deus me fez prosperar na terra da minha aflição”.
53 Ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë eƴamb ed mbaŋ na gër ebar ed Misëra ɓëŋ xucak.
53 Por fim, terminaram os sete anos de colheitas fartas em toda a terra do Egito,
54 Ata ỹanak ngwa ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë enjo ɓëŋ, ang reƴa baxo Yosef ak. Ata enjo eŋ ɓeñëtak ɗek owar oŋ. Ɓarikan gër ebar ed Misëra, eƴamb ƴamb hi bax na.
54 e começaram os sete anos de fome, como José havia previsto. A fome também afetou as regiões vizinhas, mas havia alimento de sobra em todo o Egito.
55 And ỹana këɓi enjo ɗek ebar ed Misëra aŋ, ɓulunda in sesan këno Farawoŋ, eni cotaxën eƴamb ƴamb in. Farawoŋ fel këɓi ɗek ebar ed Misëra el: «Ƴeyin eno wat Yosef, do diyindën ang këŋun fel ak.»
55 Depois de algum tempo, porém, a fome também se espalhou pelo Egito. Quando o povo clamou ao faraó para que lhe desse alimento, ele respondeu a todos os egípcios: “Dirijam-se a José e sigam as instruções dele”.
56 Enjo eŋ mokuma dëŋ xuma bax ɗek ebar ed Misëra el. Yosef fel këɓi ɓër bax riyenind gë mëŋ ɓën eni përëtëra ɗek ɓaciw̃ ɓand gë eƴamb ed ŝacëra bani ɓaŋ, do enëɓi panënd eƴamb el Ɓëmisëra ɓën. Enjo eŋ kwël dëŋ bax ƴëkand gër ebar ed Misëra.
56 Quando faltou alimento em toda parte, José mandou abrir os armazéns e vendeu cereais aos egípcios, pois a fome era terrível em toda a terra do Egito.
57 Ngwën iŋ ɗek bani ƴowërawënd gër ebar ed Misëra, gër Yosef, eni yëcëra eƴamb ƴamb in. Gayikwa enjo eŋ mbaŋ ƴëka bax ɗek ngwën iŋ.
57 Gente de todos os lugares ia ao Egito comprar cereais de José, pois a fome era terrível no mundo inteiro.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.