Lucas 12
Moocaani iijɨ (BMRNT) vs ARA
1 Jaanaaca aivo sihidɨ miyamɨnaa iigaivuumo ijene quicucasihicauhi. Jaanaa Jesu itɨconɨ ijɨɨbogomɨnaaco nuuhi: Mehesɨcɨnɨ fariseomɨ juurisutaguiijɨ: Imihusehi, noomoro abañɨfinotɨ.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Aivo chahano afatanɨcɨnɨno, atyɨmeratɨno iicano. Jaabadɨro chahano otoovono, gaajaratɨno iicano.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Jaamaño amɨɨhai fucu cɨvohɨ munuuruno cuuje seseehɨgo guubuvusuji. Jaabadɨro toovono mecufaño guhugaco mafabaacumoro jaabañogayɨ mihiimaaruno, coovano noocafeteji iija nijequetɨ.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Tañahabomɨ, amɨɨhaico neehi: Mihiguijirahana oono miyamɨnaa ifiico agaicaaufimoco. Jaarunobuunatɨ mɨllɨ mɨɨnoco moonɨcujitɨrumo.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Jaanotɨ naha ɨdɨɨbocoro mihigui iguijenɨnobuunatɨ tollɨro ijeebɨɨco cɨɨjɨgaifaño agañɨɨjiruubo mityama iicaaboco. Diibocoro mihigui.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Mɨɨro sahusedɨmo joomɨco mijeegayɨɨcɨriro manaajenɨcɨhi. Diito iicarumotɨ Moocaani jabajeevetɨhi.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Mɨɨro paryɨ amɨɨhai nigaɨ ijeene paryɨ oovocɨnɨcuuhi sajehesari. Jaanegui mihiguijirahana, mɨɨro amɨɨhai sihidɨ joomɨ guiraarumo janaanɨcɨ magaijɨcafetehi.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Amɨɨhaico neehi: Miyamɨnaa ɨmefeenevɨ uco: Miyaabo, onoomoco, uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo tollɨro Moocaani toomomɨnaa ɨmefeenevɨ: Miyaabo, neeji.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Jaanotɨ uco utuunamaaimoco tollɨro uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo tuunamaaiji Moocaani toomomɨnaa ɨmefeenevɨ.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Tollɨro cajaatyohacho uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubeditɨ imitɨno ihiimaaruno diitoco buusucafetejirahi. Jaanotɨ Moocaani Gaijaditɨ imitɨno ihiimaamoco toono aivo buusurajitɨhi jiijehallɨvɨ, bu ufucu niquejevɨ icano.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Amɨɨhaico sinagogajafaño fagomɨnaa aivojɨto icanojaago asatyusumi; ¿Mɨllɨ fɨne iimusuji? ¿Mɨllɨ fɨne neeji? noomoro gaihuɨba mihicadino.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Tollɨ mihicasumi Moocaani Gaija jɨɨbegueji mɨllɨ mihiimusujinoco, nooboro.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Jaanaa saafi miyamɨnaafeenetɨ Jesuco nuuhi: Jɨɨbogomɨnaafi, tañahaboco dinoo guihirubihɨɨvɨ nehejetɨ uco feenedɨ ihacɨqui, nooboro.
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Jaarunaa Jesu diiboco nuuhi: ¿Nacu mɨɨjoho uco amɨɨhaihallɨvɨ ficuuhi fagomɨnaatɨ nɨhɨbamɨ dugaacumɨnaafitɨ? nooboro.
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Siino nuubo: Amɨɨhai ifiico magaihuɨnɨ. Jaamoro sihidɨ sinehejeque mihimoyɨɨcɨdino; Miyamɨnaafi ifi sihidɨ sinehejema iicanotɨ saatɨhi, nooboro.
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Diitoco jillɨ oovɨcɨubo: Icaubo saafi sihidɨ sinehejema iicaubo. Jaabo ijiinɨjeque abasuuno sihidɨ noovauhi.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Jaanoco aatyɨmeuboro esamaaiubo: ¿Mɨllɨ fɨne moonɨji? Chahano aivo tabasuta noovaco ificujiruno,
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 nooboro esamaaihicaubo. Jaadɨ nuubo: Gaajacuuhi omoonɨjinoco. Tamachutanoco ificuhicajaanoco agavaracuuboro siino coojano eetaveji. Jaaboro tojaajefaño paryɨ tabasuta noovataco ficuji paryɨ tañeheje icanoco.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Jaaboro tajeebɨɨco neeji: Tajeebɨɨ, sihidɨ sinehejema diicahi ajashutɨno ficabano tɨcovovɨ. Jaanegui daguisɨ, machu, daadu. Jaanoro imo imo diica, nooboro.
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Jaarunaa diiboco Moocaani nuuhi: Ɨɨjoho agaajatɨno miyamɨnaafi, jaachiijɨo fucuro guijeveji. Jaanobuuna, ¿mɨɨdiji fɨne toono paryɨ ificuuno? nuubo Moocaani.
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Jillɨ icafiibo miyamɨnaafi sihidɨ sinehejeque ifiguiiharo ititibanɨɨbo. Jaaruubo Moocaani ɨmefeenevɨ ɨdaasuubo.
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Jaadɨ Jesu ijɨɨbogomɨnaaco nuuhi: Amɨɨhaico neehi, gaihuɨba mihicadino: ¿Jinejeque mamachuji, guijevetɨmo mihicaqui? ¿Jinejeque mɨjɨcafeteji? noomoro gaachehutɨ mehesamaaidino.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Mofi machuta, gaachehu icano janaanɨcɨ jaaducafetehi.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Memeecɨ uuhimɨco abasumoro ɨcɨtatɨrumo imachuta iijanoma chaharumo. Jaarumoco Moocaani machutaaco acɨfihi. Jaamo diito joomɨ janaanɨcɨvɨ amɨɨhai majaaducafetehi.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 ¿Nacu cajaatyo fɨne gaihuɨba iicaneri ifiico janaanɨcɨ medio metro tɨcovovɨ caamuvutusujirahi?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Jino tɨhɨɨtɨruunoco momoonɨjitɨrumo. ¿Collɨhi sinehejeque mehesamaaimoro gaihuɨba mihicahicahi?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Eneecau oono deecanoco mɨhɨɨfɨnɨcɨ, dudɨcamaaitɨruno jaadihunoco eetavotɨruno imino ujusinoco. Jaanotɨ aivojɨɨbo Salomon aivo sihidɨ jeevano iminoonoma icauruubo toono deecanobadɨ jeevautɨhi.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Jaabo Moocaani ñaavahu icarunoco imino gaachehuco mɨjɨɨhacubadɨ omoonɨɨbo safucu jahisi icano sifucu cɨɨjɨgaifaño mɨjɨgasufirunoco. Jaanegui amɨɨhai miyamɨnaa ajashuno mimiyaavogomo, ¿collɨhi mimiyaavogotɨhɨ? Jaabo ñaavahu janaanɨcɨ amɨɨhaico imino jɨcujiibo?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Jaanegui ¿jinejeque mamachuji? ¿Jinejeque mahaduji? noomoro gaihuɨba mihicadino.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Mɨɨro imiyaavogotɨmo ɨdɨɨnoro jiinɨjeonehejequere guiinefiihi. Jaanotɨ amɨɨhai Caani niquejefaño iicaabo. Jaabo gaajacuuhi amɨɨhai paryɨ tonehejeri mucuujɨvaachunoco.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Jaanegui itɨconɨ Moocaani aivojɨco miguiino. Jaadɨ jari paryɨ tonehejeque bu magaayɨcɨji.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Mihiguijirahana amɨɨhai agaijɨmo amɨɨhai mahajashurahi. Jaarumoco Moocaani ihaivojɨco aacɨnoco imeguehi.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Amɨɨhai nehejeque manaajemere ɨɨdaasumoco mahacɨ; jillɨ meheetavo unuucujitɨno lleegucuco niquejefaño ifinɨjitɨnonehejeque mificu tahɨ nanivamɨnaa achahahɨgo amɨɨhai nehejeque deeɨra ifinɨsutɨhɨgo.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Mɨɨro amɨɨhai busumijeene iicahɨgovɨ tollɨro amɨɨhai jeebɨɨ icajirahi.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Mihimibaivomoro mihica amɨɨhai cɨɨjɨgai mecunoco mɨnɨfutusumoro.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Ihaivojɨɨbo ataabatoobo agaseebeque iguhugatɨ ocoovasumiro ifaayɨcɨqui iicojɨmɨnaafi otoomonɨcɨbadɨ.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Imicani icajimo ihaivojɨɨbo jeecɨvomɨnaa diiboco toomomovɨ agasesumi. Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Ihaivojɨɨboro iimibaivooboro diitoco casɨɨhacuji, jaaboro imachutaaco diitoma ɨɨfejiibo imachuqui.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Jaamovɨ diibo fucufeenevɨ, cuujetavɨ icano toomomovɨ agasehachiijɨ imicani icajimo tollɨ iicano jeecɨvomɨnaa.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Jinooco magaaja iija abajaabo tusumi nanivamɨnaafi asaanoco igaajaruva cɨgatɨɨbo teemejiruubo. Jaaboro iijaco faayɨcɨsujitɨruubo diibo nehejeque nanitɨɨbo iicaqui.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Jaaneguiiha amɨɨhai mihimibaivomoro motoomo mehesɨcɨnɨtɨnaaca uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo siino saaji, nooboro.
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Jaanegui diiboco Pedro dilluuhi: ¿Aivojɨɨbo, jino odoovɨcɨno mɨɨhaidiro nacu fameediro? nooboro.
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Jaanegui Aivojɨɨbo nuuhi: Cajaanɨhacho ihaivojɨɨbo cojɨmɨnaafi imino iicaabo agaajaaboco iijamɨnaaco otoomooboro machutaaco ihacɨqui ificuubo.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Imicani icajiibo ihaivojɨɨbo agasesumi imino moonɨɨboco aatyɨmevasumi.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Diiboco ihaivojɨɨbo paryɨ inehejehallɨvɨ aivojɨɨbotɨ ficuji.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Jaanotɨ imitɨno ijeebɨɨfaño esamaaiboro: Fɨne tahaivojɨɨbo goovajitɨno agasene, nooboro saatoho ihaivojɨɨbo jeecɨvomɨnaaco ɨdaasuno omoonɨɨboro, tɨcovono amachuuboro, aaduuboro iguiriicavoobo.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Jaanaa diibo gaajatɨnaaca cufucuhacho ihaivojɨɨbo gaseji. Jaaboro diiboco sihidɨro ahaamɨɨboro ficujiibo saatoho iimitɨmoco omoonɨbadɨ iicaqui.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 Jaanotɨ ihaivojɨɨbo atajɨɨbanoco gaajacuruubo iimibaivooboro omoonɨtɨɨbo sihidɨro aamɨcafeteji guiraano.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Jaanotɨ saafi gaajatɨɨbo imitɨnoco omoonɨhachiijɨ mɨɨdɨno aamɨcafeteji. Mɨɨro Moocaanitɨ guiraano agaayɨcɨhinɨɨboco, bu guiraajino idilluno. Jaabadɨro guiraano ificusuuboco, bu guiraajino idilluno.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Uujoho saauhi jiinɨjehallɨvɨ cɨɨjɨgaico ɨnɨfutusuvaabo; ¡Imeguehi jisumiro ɨjɨgacuunoco!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Nitɨsubadɨ ɨdaasufañodɨhiica nɨsucafeteji. ¡Guiraacani ɨdaasuno icahi toono afatyotɨnohachuta!
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 ¿Nacu fɨne amɨɨhai uco: Jiinɨjehallɨvɨ sajeebɨɨ icaco sɨvaabo, noomoro mehesɨcɨnɨhi? Jaarunaa amɨɨhaico: Chahano, neehi. Jillɨ uujoho miyamɨnaaco dugaacusuhi.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Jaamaño jisumitɨro sahusedɨmo sajaaoto iicamo dugaaveji miimɨsiicɨ, saafi icamo miimɨsiicɨhallɨvɨ; bu miimɨsiicɨ, dugaaveji miimɨsiicɨ, saafi icamohallɨvɨ.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Caani illima moonɨcasiji, bu illi caanima moonɨcasiji icano. Tollɨro seejɨ illehallɨvɨ, bu ille seejɨhallɨvɨ icano, tollɨro iiyaaja ibaabohallɨvɨ, bu ibaabohallɨvɨ iiyaaja dugaaveji icano, nooboro.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Tollɨro bu Jesu miyamɨnaaco nuuhi: Jimañovɨ Jerusalevɨ oestejaagotɨ niijaba asaasumi mahaigueji meneefihi. Jaabadɨ icafiino.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Jaanotɨ surjaagotɨ guibuhuba asaasumi ficabavajino monoonɨcɨhi. Jaabadɨ icafiino.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 ¡Bañɨfiiramɨnaa! Niquejeguiino iicanoco, jiinɨjehallɨvɨ iicanoco icano magaajarumo. ¿Collɨhiica magaajatɨhi amɨɨhai mihicanoco?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 ¿Collɨhiica amɨɨhairyo mihimibachutɨhi?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Saafi ɨɨjoho ɨdɨɨhegueebe dihallɨvɨ aivojɨtoco ɨjɨɨbogotooboma ufuusumi jɨɨhaivɨ diiboma imino diimaa. Jaamɨsiro siino mihimitocasi ɨco dugaacumɨnaafijaa satyediibo. Jaabo dugaacumɨnaafi ɨco sisɨmɨnaafico acɨjirahi. Jaabo isisɨmɨnaafi ɨco cɨvojafaño jɨɨhacujirahi.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Jaanegui ɨco neehi: Tahɨgotɨ dihiinejitɨrahi niinojegayɨco adaadutɨnohachuta.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.