Lucas 12
Kitap molinas men ringkat na alaata'ala: perjanjian baru (BLZNT) vs ARA
1 Na loloon mian moruut tamban isian mian men kopee-pee'ian a saratna. Pintanga' a mian moruut, Yesus nuntumbeimo nimisiso' murit-Na. Tae-Na, “Maka'amat na ragina mian Farisi. Men panduung-Ku mase wawauna i raaya'a men minti palo-paloos.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Sianta upa mawuni men sian kampiile'an, ka' sianta upa men popowunion men sian ka'inti'ian.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Mbali' iya'a, upa men ngaanonmuu na kapintungan bo kamporongoran na karuaran, ka' men seasoikononmuu na tilingana mian na tambin bo lelekonon na mian biai'.”
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Bela'-Ku! Bantilkonon-Ku na ko'omuu se' alia i kuu layaonkon raaya'a men mampapatei waka kasee sian sida mangawawau men labi iya'a.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Kasee siso'konon-Ku na ko'omuu ime a men tio kolayaonmuu. Alaata'ala a men kolayaon! Gause moko daa i Ia mampapatei, mbaka' Ia uga' kuasaan bo mintibarkon i kuu na lalomna naraka! Imamat a men taeng-Ku', ka' uga' bantilkonon-Ku na ko'omuu se' Iamo a men tio kolayaonmuu.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Lima' sapu' pereet kalu balukkonon, angga'na tongko' rua' doi' men titiu'na tuu'. Mau mune' koiya'a sianta sa'angu'po a men kolimbo'ionna Alaata'ala.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Wuukpo na takala'muu nisaa'mo giigii'. Mbali' iya'a, aliamomo' layaon, gause i kuu a umangga'na tia sapu' pereet men biai'!”
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Bantilkonon-Ku na ko'omuu se' mian men mompotuutuu' na mian biai' se' i ia pololo'-Ku, ia uga' bo potuutuu'onna Anak Manusia na malaa'ikatna Alaata'ala.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Kasee i ime a men mangaan na mian se' i ia taasi' mian-Ku, mian iya'a uga' bantilkononna Anak Manusia na malaa'ikatna Alaata'ala se' i ia taasi' mian-Na.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Sanda' mian men mangaan upa-upa men mintimban Anak Manusia dauga' sida ampunion. Kasee kalu i ia mingiroki Alus Molinas, ia sian sida ampunion.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Kalu i kuu wawaon na tanaasna laigan bakitumpuan kabai na pamarenta ka' mian moola' sambana, alia i kuu babatakon too koi upa bo pansalangi wakamuu kabai upa a men tio bo ngaanonmuu.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Gause upa men tio ngaanonmuu iya'a bo siso'kononna Alus Molinas na tempona.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Sa'angu' mian men isian na mian biai' iya'a nangaan ni Yesus taena, “Guru! Bantilkon na utusku kada' i kai poo'obos budelmai.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ia simbati i Yesus tae-Na, “Utus, ime mbali' a men nanganakat i Yaku' bo pungukumi kabai bo pongobos budelmuu rua' kuu?”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Taeni Yesus soosoodo na giigii' mian men isian indo'o, “Pore-pore ka' maka'amat, alia i kuu mingkira'kon kupang biai'. Gause tutuo'na mian taasi' kupang a bo pinginti'i, mau mune' kupangna biai' tuu'.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Kasi i Yesus nuntundunkon na ko'ona i raaya'a timbaani' men koi kani'imari: “Isian sa'angu' mian kupangon. Ia isian tano'na men biai' tuu' a ule'na.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Mian kupangon iya'a norobumo na noana taena, ‘Upa a men tio limangonku, gause i yaku' sianta tampat bo panganaa'anku ule'na tano'ku?’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Kasi taena, ‘Koi kani'imarimo a men bo wawauonku. Alangku runtunionkumo kasi yaku' mangawawau men balaki' kada' bo panganaa'anku giigii' gandumku ka' upangku men sambana.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Noko daa koiya'a yaku' bo morobu na noangku: Yaku' nontombonoimo upa-upa biai' men sianta kabus pataka toropii taun. Koini'i yaku' mintimalemo, kumaan, ba'inum ka' munsuri beles!’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Kasee Alaata'ala norobu na ko'ona tae-Na, ‘Wee i koo mian bobo'! Malom kani'i uga' noaam bo ule'ionna Tumpu. Kasi ime a men bo pontombonoi giigii' kupang men koo tambunmo bo ko'oom iya'a?’
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Koiya'a a kosidaanna na sanda' mian men mampari-pari bi kupangon bona waka-wakana, kasee sian mampari-pari kupangon men daa koi pingkira'na Alaata'ala.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Kasi i Yesus norobu na murit-Na tae-Na, “Mbali' iya'a, bantilkonon-Ku na ko'omuu se' alia i kuu babatakon tutuo'muu, na upa men bo kaanon ka' inumonmuu. Alia babatakon wakamuu na upa men bo pakeanmuu.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Gause tutuo'muu a umangga'na tia kakaan, ka' wakamuu a umangga'na tia pakean.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Piile' a sapu' paapaa'! Raaya'a sianta mangasok, sianta mamadak, uga' sianta wokung kabai alang. Kasee Alaata'ala mamakaan raaya'a! Kuu a umangga'na tuu' tia sapu' iya'a!
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Isian mbali' i kuu men gause babata, ninsidakon umurmuu nokanturangan mau mune' tongko' titiu'?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Kalu tongko' upa men morio' iya'a sianmo pokoonmuu wawauon, nongko'upa mbali' i kuu se' babatakon upa-upa sambana?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Piile' uga' a bunga! Ia sian balimang, ka' sian mangawawau pakean, kasee pore a tutuo'na. Bantilkonon-Ku na ko'omuu se' i Tomundo' Salomopo men kupangon tuu' sian nopake men koi koporena bunga iya'a!
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Rakut na ale' tumuo' koini'i kasee liila kabus tunuon. Mau mune' koiya'a, Alaata'ala namakei rakut iya'a men tamban pore tuu'. Upa mune' i kuu! Kasee i kuu sian laan parasaya!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Mbaka' alia babatakon ka' susakon upa men bo kaanonmuu ka' inumonmuu.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Giigii' iya'a sarakonna lipu' na tano' balaki' kani'i men sian minginti'i Alaata'ala. Kasee Tamamuu na surugaa inti-inti'i se' i kuu mamaraluukon giigii' iya'a.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Kasee sarak kutung a batomundo'an-Na, mbaka' giigii' men paraluukononmuu iya'a uga' bo rookonon-Na.”
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Kuu men tongko' titiu' kuu, alia layaon! Gause Tamamuu na surugaa mingkira' minsidakon i kuu mian na batomundo'an-Na.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Balukkon a upa-upamuu ka' rookon a doi'na na mian talalais. Wawau bo ko'omuu a dompet men sianta kobaraba'ian, ya'amo kupang men ninaa' na surugaa. Kupang iya'a sianta kabus gause mian mamangan sian momoko mangala ka' apat sian momoko mambaraba'i.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Gause aana a kupangmuu mbaka' ino'o uga' a kokabusanna a noamuu!”
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Kuu tio sinampang batoropot mopake ka' boloakmuu sinampang kumait,
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 koikoimo tia tutulungi men pintanga' mempeperai tanaasna mule'kon ra'amari na ramean posuo'an. Kalu tanaas iya'a mule'kon ka' mentenggor soopan, raaya'a bo donga-dongan mengeleaki soopan.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Barakaatan a tutulungi men nitakai notoropotmo na tempo tanaasna nomule'kon. Imamat a men taeng-Ku', ka' uga' bantilkonon-Ku na ko'omuu se' tanaas iya'a bo batoropot ka' momosuu' tutulungina iya'a umoruang, kasi i ia mantaropi i raaya'a.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Barakaatan a tutulungi iya'a kalu tanaasna nantakai i raaya'a notoropotmo, mau mune' i ia taka na tanga'na rondom kabai se' karani'mo ilio!
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Imamat ini'imari! Kalu tombono laigan inti-inti'i se' jaam pipii a kotakaanna mian mamangan, ia bo badaga kada' mian mamangan sian minsoop na laiganna.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Mbali' iya'a, kuu uga' tio batoropot, gause Anak Manusia bo taka na tempo men sian sasaakionmuu.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Ia pikirawar i Petrus taena, “Tumpu, too patukna timbaani' iya'a bo ko'omai kabai se' bona giigii' mian?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Ia simbati Tumpu tae-Na, “Kalu isian tutulungi men malolo' ka' motu'a a noana, iamo a men nakatonna tanaasna bo pantanaasi tutulungi sambana ka' mantarai i raaya'a kumaan na tempona.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Barakaatan a tutulungi iya'a kalu tanaasna mule'kon ka' mantakai i ia pintanga' mingilimang palimangonna!
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Imamat a men taeng-Ku', ka' uga' bantilkonon-Ku na ko'omuu se' tanaas iya'a bo mamarasayakon giigii' kupangna na tutulungi iya'a.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Kasee kalu tutulungi iya'a ba'idek, ia bo morobu na noana taena, ‘Tanaasku dauga' manau' ka' mule'kon.’ Mbaka' ia nampapolosimo tutulungi moro'one tia wiwine ka' nokumaan ka' ba'inum pataka nolio'.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Mbaka' tanaasna bo mule'kon na ilio men sian sasaakion tutulungi iya'a, ka' jaam men sian inti'ion. Ka' tutulungi iya'a bo papolosionna ka' sidakonon koikoimo tia mian men sian malolo' na Alaata'ala.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 Tutulungi men minginti'i pingkira'na tanaasna kasee sian batoropot ka' sian mangawawau pingkira'na tanaasna iya'a bo pukulon piribiai'.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Kasee tutulungi men sian minginti'i pingkira'na tanaasna ka' komburi'na nangawawau upa men sala' pataka i ia tio papolosion, ia bo papolosion men sian laan dodoa. Kasee mian men nitaraimo biai', uga' biai' a men pa'ase'on na ko'ona. Ka' mian men nitarai kaparasaya'an biai', sabole uga' biai' a men pa'ase'on na ko'ona.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “Yaku' taka bo mantakakon apu na tano' balaki' kani'i. Ooskonon-Ku tuu' apuna noko leapmo!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Dauga' isian repaan dodoa men tio salanion-Ku. Ka' noang-Ku siasa tuu' kalu repaan iya'a sianpo salanion-Ku.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Pansaruimuu se' tatakang-Ku mantakakon pooka'amatan na tano' balaki'? Sian, taasi' pooka'amatan, kasee mantakakon mian sida poosinsala'.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Muntumbei koini'i, suo' men isian lima' mian sianmo pokakana'. Totolu' mintimbangi rurua' kabai rurua' mintimbangi totolu'.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Tama sian mangka'amat anakna moro'one, ka' anak moro'one sian mangka'amat tamana. Sina sian mangka'amat anakna men wiwine, ka' anak wiwine sian mangka'amat sinana. Monian wiwine sian mangka'amat boroki'na anak, koiya'a uga' boroki'na anak sian mangka'amat monianna men wiwine.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Yesus norobu soosoodo na mian biai' tae-Na, “Kalu i kuu mimiile' antong paraas sopokan, kuu liuliu mangaan, ‘Bo usan.’ Ka' tuutuu' usan.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Kalu i kuu munsuri mombuul taka paraas selatan, kuu mangaan, ‘Bo pengkar.’ Ka' tuutuu' pengkar.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Wee i kuu men minti pande-pande! Kuu minginti'i mimiile' oosan na langit ka' na katano'an pataka i kuu minginti'i upa men bo sida. Nongko'upa mbali' i kuu se' sian minginti'i mimiile' upa men ia limang Alaata'ala na tempo koini'i?”
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “Nongko'upa mbali' se' sian inti'ionmuu a upa men daa kana'?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Kalu isian mian mongowoot i kuu na mian men bo pungukumi, pari-pari ka' pooka'amat tii ia tempo i kuu dauga' potorae' na salan. Kalu sian, mbaka' i kuu wootonnamo mian iya'a na pungukumi, ka' pungukumi iya'a bo mongorookon i kuu na pulisi, ka' pulisi bo monsoopkon i kuu na tarungkuan.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Bantilkonon-Ku na ko'omuu se' i kuu sian umuar na tarungkuan kalu giigii' samayamuu sianpo bontor.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.