Mateus 13
KƗLӘ-MƗNDƗ KƗ SƗGƗ (BJVNT) vs NTLH
1 NDɔe tɨ kɨn, Jəju tḛḛ me kəy tɨ, aw ɨsɨ kadɨ ba bo tɨ.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa, foi para a beira do lago da Galileia, sentou-se ali e começou a ensinar.
2 Kosɨ dɨje ngay kawi-naa gəi gɨde, adɨ aw al ɨsɨ me to tɨ. Ɓa kosɨ dɨje pətɨ, ai ngangɨ ba tɨ ne.
2 A multidão que se ajuntou em volta dele era tão grande, que ele entrou num barco e sentou-se; e o povo ficou em pé na praia.
3 Jəju əl-de nḛ je ngay me kujɨ ta je tɨ ə nə: «NJe ndɔr kare aw kadɨ dɨbɨ nḛ,
3 Jesus usou parábolas para ensinar muitas coisas. Ele disse:
4 nɨngə dɔkagɨlo tɨ kɨ a ɨlə ko nḛ, ka̰ ko je madɨ tosi ngangɨ rəbɨ tɨ adɨ yəl je rəi o̰i makɨ.
4 Quando estava espalhando as sementes, algumas caíram na beira do caminho, e os passarinhos comeram tudo.
5 Ka̰ ko madɨ je, tosi dɔnangɨ njəkɨrə tɨ, adɨ lo kadɨ ɨngəi dɔnangɨ asɨ tam ɨləi ngɨrəde tɨ goto. Nə ke ə, tɔgi kalangɨ ba, tadɔ ngɨrəde to taa ne.
5 Outra parte das sementes caiu num lugar onde havia muitas pedras e pouca terra. As sementes brotaram logo porque a terra não era funda.
6 Lokɨ kadɨ ɔsɨ nɨngə, ngan ko je ka kɨn ndoləi mbaw, ɓa go tɨ, tuti kurɨm, tadɔ ngɨrəde aw nangɨ boy al.
6 Mas, quando o sol apareceu, queimou as plantas, e elas secaram porque não tinham raízes.
7 Ka̰ ko je kɨ nungɨ, tosi dan kon je tɨ, adɨ kon je tɔgi ndəmi-de mbɔl.
7 Outras sementes caíram no meio de espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 Nə ka̰ ko je madɨ, tosi dɔnangɨ tɨ kɨ majɨ, adɨ andi. Kɨ na̰ je andi asɨ ɓu kare, njé kɨ nungɨ andi asɨ kutɨ mehḛ, taa njé kɨ nungɨ ɓəy andi asɨ kutɨ mɨtə tɔ.»
8 Mas as sementes que caíram em terra boa produziram na base de cem, de sessenta e de trinta grãos por um.
9 Jəju ɨlə dɔ tɨ ə nə: «Dəw kɨ aw kɨ mbine mba koo-n dɔ ta ɓa, kadɨ oo dɔ ta kɨn majɨ!»
9 E Jesus terminou, dizendo:
10 *NJé ndo je lə Jəju rəi rɔe tɨ dəji-e əi nə: «MBa ri ə əl-de ta kɨ kujɨ ta je ə?»
10 Então os discípulos chegaram perto de Jesus e perguntaram: — Por que é que o senhor usa
11 Ə Jəju əl-de ə nə: «M-əl-de ta kɨ kujɨ ta tadɔ səi, Luwə tḛḛ kɨ dɔ nḛ kɨ to lo ɓɔyɔ tɨ kɨ ɔjɨ dɔ ko̰ɓe lie adɨ ɨgəri, nə əi je, Luwə tḛḛ kɨ dɔe adɨ-de al.
11 Jesus respondeu:
12 Tadɔ dəw kɨ aw kɨ nḛ jine tɨ, a adi-e dɔ tɨ ɓəy, kadɨ to mbar mbar jie tɨ, nə dəw kɨ nḛ lie goto, e kɨ ndɨkɨri wa kɨ aw-n jine tɨ kɨn ka, a taai jie tɨ wa ɓəy.
12 Pois quem tem receberá mais, para que tenha mais ainda. Mas quem não tem, até o pouco que tem lhe será tirado.
13 E mbata kɨn ə, m-əl-n-de ta kɨ kujɨ ta, tadɔ go̰i lo majɨ ka, ooi nḛ al nɨm, ooi ta majɨ ka, gəri me al nɨm.
13 É por isso que eu uso parábolas para falar com essas pessoas. Porque elas olham e não enxergam; escutam e não ouvem, nem entendem.
14 E be kadɨ ta kɨ Luwə əl kɨ nje kəl ta kɨ tae tɨ Ejay kɨn tɔl tane. Ejay əl ə nə:
14 E assim acontece com essas pessoas o que disse o
15 Tadɔ me dɨje kɨn təl nga̰ ngororo.
15 Pois a mente deste povo está fechada:
16 «Nə səi, səi njé majɨ-kur, tadɔ kəmsi oo nḛ je majɨ nɨm, mbisi oo ta majɨ nɨm.
16 Jesus continuou, dizendo:
17 Təkɨ rɔjetɨ, adɨ m-əl səsi, njé kəl ta je kɨ ta Luwə tɨ, ngay, kɨ njé ra nḛ je kɨ dana ngay, ndɨgi kadɨ kəmde oo nḛ kɨ səi je, kəmsi oo kɨn, nə asi koo al, ndɨgi kadɨ mbide oo dɔ ta kɨ səi je, mbisi oo kɨn, nə asi koo al tɔ.
17 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: muitos profetas e muitas outras pessoas do povo de Deus gostariam de ver o que vocês estão vendo, mas não puderam; e gostariam de ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 «Səi, majɨ kadɨ gəri me kujɨ ta lə nje kɨlə ko kɨn majɨ.
18 — Então escutem e aprendam o que a
19 NGangɨ rəbɨ kɨ ka̰ ko je tosɨ tɨ, e dəw kɨ oo ta kɨ dɔ ko̰ɓe tɨ lə Luwə, nə gər me al, ə su re ɔr ta kɨ dɨbɨ mee tɨ ka kɨn kɔ.
19 As pessoas que ouvem a mensagem do vem e tira o que foi semeado no coração delas.
20 Dɔnangɨ njəkɨrə kɨ ka̰ ko je tosɨ tɨ, e dəw kɨ oo ta lə Luwə nɨngə, taa langɨsi ba kɨ rɔnəl,
20 As sementes que foram semeadas onde havia muitas pedras são as pessoas que ouvem a mensagem e a aceitam logo com alegria,
21 nə ta kɨn, ɨlə ngɨrəne mee tɨ al. E dəw kɨ nje kuwə kɨ ta lə Luwə dɔkagɨlo kɨ ndə̰y be par. Dɔkagɨlo kɨ ko̰ je, ə se kɨndə kəm-ndoo kɨ mbata ta lə Luwə re ɓa, ɨyə̰ kadɨ-me ləne kɔ kalangɨ ba.
21 mas duram pouco porque não têm raiz. E, quando por causa da mensagem chegam os sofrimentos e as perseguições, elas logo abandonam a sua fé.
22 Ka̰ ko je kɨ tosɨ dan kon tɨ, e dəw kɨ oo ta lə Luwə, nə me ka sururu dɔ nḛ je tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ, kɨ ra ta nḛ majɨ je utɨ dɔ ta kɨ oo, adɨ lo kadɨ andɨ goto.
22 Outras pessoas são parecidas com as sementes que foram semeadas no meio dos espinhos. Elas ouvem a mensagem, mas as preocupações deste mundo e a ilusão das riquezas sufocam a mensagem, e essas pessoas não produzem frutos.
23 Nɨngə, dɔnangɨ kɨ majɨ kɨ ka̰ ko je tosɨ tɨ, e dəw kɨ oo ta lə Luwə, gər mee, adɨ andɨ majɨ. Dɔe kɨ madɨ je andi ɓu kare je, kɨ nungɨ andi kutɨ mehḛ je, kutɨ mɨtə je.»
23 E as sementes que foram semeadas em terra boa são aquelas pessoas que ouvem, e entendem a mensagem, e produzem uma grande colheita: umas, cem; outras, sessenta; e ainda outras, trinta vezes mais do que foi semeado.
24 Jəju ɨndə kujɨ ta kɨ rangɨ no̰de tɨ ɓəy ə nə: «Ko̰ɓe lə Luwə, to tə dəw kɨ dɨbɨ kandɨ nḛ kɨ majɨ me ndɔr tɨ ləne,
24 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
25 ə kondɔ, lokɨ dɨje toi ɓi ɓa, nje ba̰ lie re dɨbɨ jəne dɔ nḛ tɨ kɨ majɨ kɨ dɨbɨ ka kɨn, ɓa ɔtɨ aw.
25 Certa noite, quando todos estavam dormindo, veio um inimigo, semeou no meio do trigo uma erva ruim, chamada joio, e depois foi embora.
26 Lokɨ kandɨ nḛ kɨ majɨ ka kɨn ɨbə tɔgɨ, ə kande je ɨsɨ tḛḛi ɓa, jəne ka kande tḛḛ tɔ.
26 Quando as plantas cresceram, e se formaram as espigas, o joio apareceu.
27 Lo kɨn tɨ, njé ra kɨlə je awi əli ɓade əi nə: “Ɓaje, e kandɨ nḛ kɨ majɨ ə ɨdɨbɨ me ndɔr tɨ ləi tɔ, nga jəne je kɨn tḛḛi ra ə?”
27 Aí os empregados do dono das terras chegaram e disseram: “Patrão, o senhor semeou sementes boas nas suas terras. De onde será que veio este joio?”
28 Ə ɓade əl-de ə nə: “E nje ba̰ ə ra nḛ kɨn.” NGa ə njé ra kɨlə je dəji-e əi nə: “Ɨndɨgɨ kadɨ jɨ rə̰y-de kɔ a?”
28 — “Foi algum inimigo que fez isso!”, respondeu ele.
29 Nə ɓa nje ndɔr əl-de ə nə: “Jagɨ, lo rə̰y jəne je tɨ kɨn, a rə̰yḭ kɨ ko kɨ majɨ ba.
29 — “Não”, respondeu ele, “porque, quando vocês forem tirar o joio, poderão arrancar também o trigo.
30 Ə ɨyə̰i-de adɨ tɔgi naa tɨ bɨtɨ kagɨ lo kɨjə ko tɨ, nɨngə ndɔ kɨje tɨ ɓa, m-a m-əl njé kɨje je m-ə nə: Ɨrə̰yḭ jəne je kɨn ɨdɔɔi kɨ dɔe dɔe kadɨ tə ɨləi por ɓəy taa, ɨjəi wa kɨ me dam tɨ ləm.”»
30 Deixem o trigo e o joio crescerem juntos até o tempo da colheita. Então eu direi aos trabalhadores que vão fazer a colheita: ‘Arranquem primeiro o joio e amarrem em feixes para ser queimado. Depois colham o trigo e ponham no meu depósito.’ ”
31 Jəju ɨndə kujɨ ta kɨ rangɨ no̰de tɨ ɓəy ə nə: «Ko̰ɓe lə Luwə to tə ka̰ kagɨ madɨ kɨ ɓari-e nə mutadɨ kɨ dəw madɨ un dɨbɨ me ndɔr tɨ ləne kɨn be.
31 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
32 Ka̰ mutadɨ ə e kandɨ nḛ kɨ du ɨtə ndəgɨ kandɨ nḛ je pətɨ, nə lo kɨ tɔgɨ ɓa, təl kagɨ ta̰y kɨ bo ɨtə kam ta̰y je pətɨ kɨ me ndɔr tɨ. Təl kagɨ kɨ bo, adɨ yəl je rəi rai kəy tode bajie je tɨ.»
32 Ela é a menor de todas as sementes; mas, quando cresce, torna-se a maior de todas as plantas. Ela até chega a ser uma árvore, de modo que os passarinhos vêm e fazem ninhos nos seus ramos.
33 Jəju əl-de kujɨ ta kɨ rangɨ ɓəy ə nə: «Ko̰ɓe kɨ dɔra̰ tɨ to tɨtɨ-naa kɨ əm kɨ dəne madɨ un lɔy-n ndujɨ kɨ me kee joo, adɨ ndujɨ kɨ lɔy ba pətɨ ḭ kɨn be.»
33 Jesus contou mais esta parábola para o povo:
34 Ta je kɨn pətɨ, Jəju əl kosɨ je kɨ kujɨ ta. Ta kɨ kadɨ əl-de kɨ kujɨ ta al, goto.
34 Jesus usava parábolas para dizer tudo isso ao povo. Ele não dizia nada a eles sem ser por meio de parábolas.
35 E be kadɨ ta je kɨ Luwə əl kɨ ta nje kəl ta kɨ tae tɨ kɨn tɔl tane. NJe kəl ta kɨ ta Luwə tɨ əl ə nə: «M-a m-tḛḛ tam kadɨ m-əl kujɨ ta je, m-a m-ɨlə mbḛ nḛ je kɨ toi lo ɓɔyɔ tɨ lo kɨlə ngɨrə dɔra̰ tɨ kɨ dɔnangɨ tɨ nu kɨn.»
35 Isso aconteceu para se cumprir o que o profeta tinha dito: “Usarei parábolas quando falar com esse povo e explicarei coisas desconhecidas desde a criação do mundo.”
36 Jəju ɨyə̰ kosɨ je ə aw ɓe. Lokɨ rəi ɓe, njé ndo je lie rəi rɔe tɨ, dəji-e əi nə: «Ɔr-je gɨn kujɨ ta kɨ dɔ jəne tɨ kɨ a me ndɔr tɨ kɨn adɨ j-o.»
36 Então Jesus deixou a multidão e voltou para casa. Os discípulos chegaram perto dele e perguntaram: — Conte para nós o que quer dizer a
37 Ə Jəju ɨlə-de tɨ ə nə: «Dəw kɨ nje dɨbɨ ko nḛ kɨ majɨ kɨn, e mi NGon dəw;
37 Jesus respondeu:
38 nɨngə ndɔr, e dɔnangɨ; ə kandɨ ko kɨ majɨ, e njé je kɨ ndɨgi kadɨ Luwə o̰ ɓe dɔde tɨ; jəne, e njé je kɨ uni go nje majal;
38 O terreno é o mundo. As sementes boas são as pessoas que pertencem ao .
39 nje ba̰ kɨ nje dɨbe, e su; kagɨ lo kɨjə ko e dɔbəy ndɔ; ɓa njé kɨjə ko je əi malayka je tɔ.
39 O inimigo que semeia o joio é o próprio Diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 Tə ka kɨ, e kɨ rə̰y-n jəne ɓuki poro, dɔbəy ndɔ a to be tɔ.
40 Assim como o joio é ajuntado e jogado no fogo, assim também será no fim dos tempos.
41 *Mi NGon dəw m-a m-ɨlə kɨ malayka je ləm kadɨ tuji dɨje pətɨ kɨ njé kɔsɨ madɨde je kadɨ osi me majal tɨ, kɨ dɨje kɨ njé ra majal.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, e eles ajuntarão e tirarão do seu Reino todos os que fazem com que os outros pequem e também todos os que praticam o mal.
42 *Malayka je a ɓuki-de me por tɨ kɨ dum kəl tae, kɨ e lo kɨ a no̰i je a ngəi ngangɨde je tɨtɨ.
42 Depois os anjos jogarão essas pessoas na fornalha de fogo, onde vão chorar e ranger os dentes de desespero.
43 Lo kɨn tɨ, njé ra nḛ kɨ dana a unji tə kadɨ be me ɓeko̰ tɨ lə Bawde Luwə. Dəw kɨ aw kɨ mbine kadɨ oo-n dɔ ta ɓa, kadɨ oo dɔ ta kɨn majɨ.
43 Então o povo de Deus brilhará como o sol no Reino do seu Pai. Se vocês têm ouvidos para ouvir, então ouçam.
44 «Ko̰ɓe kɨ dɔra̰ tɨ to tə nḛ kɨngə kɨ ɓɔyɔi me ndɔr tɨ, ə dəw madɨ aw tḛḛ dɔ tɨ kɨn be. Dəw ka kɨn təl ɓɔyɔ gogɨ, ɓa rɔe nəl-e ngay, adɨ aw gatɨ kɨ nḛ majɨ je ləne pətɨ, ə ɨyə̰ lae re ndogɨ-n ndɔr ka kɨn.
44 — O
45 Ko̰ɓe kɨ dɔra̰ tɨ to tə nje ra gatɨ kɨ ɨsɨ sangɨ mədɨ-kɔsɨ kɨ ndole be.
45 — O
46 Lokɨ ɨngə e kɨ gate e ngay, təl aw gatɨ kɨ nḛ kɨngə je ləne pətɨ, ə ɨyə̰ lae re ndogɨ-n mədɨ-kɔsɨ ka kɨn.
46 Quando encontra uma pérola que é mesmo de grande valor, ele vai, vende tudo o que tem e compra a pérola.
47 «Ko̰ɓe lə Luwə to tə bandɨ kɨ dəw a ɨlə me ba tɨ ə a ɔy dɔ kɔ kanjɨ je kɨ dangɨ dangɨ kam be.
47 — O
48 Lokɨ bandɨ ka kɨn rosɨ ɓa, nje ndo̰ ndɔr re-n ngangɨ ba tɨ, ɨsɨ nangɨ, nɨngə tɔr njé kɨ majɨ majɨ me sukɨm tɨ, ə ɨyə̰ njé kɨ tḛḛi nḛ al ɓukɨ-de kɔ.
48 E, quando está cheia, os pescadores a arrastam para a praia e sentam para separar os peixes: os que prestam são postos dentro dos cestos, e os que não prestam são jogados fora.
49 Kae tɨ ka kɨn ə, dɔbəy ndɔ a e be tɔ. *Malayka je a rəi kadɨ ɔri kəm dɨje kɨ njé ra nḛ je kɨ dana kɨ njé ra nḛ je kɨ dana al, naa tɨ.
49 No fim dos tempos também será assim: os anjos sairão, e separarão as pessoas más das boas,
50 A ɓuki dɨje kɨ njé ra nḛ je kɨ majal me por tɨ kɨ dum kəl tae, kɨ e lo kɨ a no̰i je a ngəi ngangɨde je tɨtɨ.»
50 e jogarão as pessoas más na fornalha de fogo. E ali elas vão chorar e ranger os dentes de desespero.
51 Lo kɨn tɨ no̰o̰, Jəju dəjɨ njé ndo je ləne ə nə: «Ɨgəri me ta je kɨn pətɨ a?» Ə ɨləi-e tɨ əi nə: «Oyo, jɨ gər.»
51 Então Jesus perguntou aos discípulos: — Sim! — responderam eles.
52 Nɨngə Jəju əl-de ə nə: «E be ə, nje ndo dɨje ndu-kun kɨ təl nje taa nḛ ndo kɨ dɔ ko̰ɓe tɨ lə Luwə, to tə ɓa nje kəy kɨ ɨngə nḛ je kɨ sɨgɨ kɨ nḛ je kɨ kɔke lo ngəm nḛ tɨ ləne kɨn be.»
52 Jesus disse:
53 Lokɨ Jəju əl kujɨ ta je gɨne gangɨ ɓa, ɔtɨ lo kɨ a tɨ kɨn kɔ.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas , saiu dali
54 Ɔtɨ no̰o̰, aw ɓe bo tɨ kɨ tɔgɨ tɨ. Jəju ndo nḛ dɨje gɨn kəy kaw-naa tɨ lə *Jɨpɨ je. NDo-de nḛ ndo kɨ ətɨ-de ɓəl, adɨ əli əi nə: «Gosɨ ta je kɨ nḛ kɔjɨ je kɨn ḭḭ-n ra ə?
54 e voltou para a cidade de Nazaré, onde ele tinha morado. Ele ensinava na sinagoga , e os que o ouviam ficavam admirados e perguntavam: — De onde vêm a sabedoria dele e o poder que ele tem para fazer milagres?
55 Ma ngon lə nje ragɨ kagɨ dɔ kəy tɨ wa ka am wa? Ko̰e al ə e Mari a? Ə Jakɨ je, kɨ Jɨsəpɨ je, kɨ Sɨmo̰ je kɨ Judɨ je tɔ al ə əi ngako̰e je a?
55 Por acaso ele não é o filho do carpinteiro? A sua mãe não é Maria? Ele não é irmão de Tiago, José, Simão e Judas?
56 Taa, konane je ka ɨsi səje ne tɔ al a? NGa nḛ je kɨn pətɨ ɨngə ra dana?»
56 Todas as suas irmãs não moram aqui? De onde é que ele consegue tudo isso?
57 Ta kɨ dəji kɨn ɔgɨ-de kadɨ adi mede Jəju, ə Jəju əl-de ə nə: «NJe kəl ta kɨ ta Luwə tɨ ɓa, e me ɓe koje tɨ, kɨ me kəy tɨ lie ə dɨje a kɨdi-e tɨ.»
57 Por isso ficaram desiludidos com ele. Mas Jesus disse:
58 Lo kɨn tɨ, Jəju ra nḛ kɔjɨ je ngay al mbata mbati kadi-e mede.
58 Jesus não pôde fazer muitos milagres ali porque eles não tinham fé.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.