Lucas 12
Yennu Gbouŋ Mɔɔr (BIM) vs ARA
1 Li yoo maŋ ki niib tusaa tusaa din lakin leeb ki muk, ki tan ŋmaat leeb taagbina, ki Yiisa din pak nan u poorpoweiteeb sinsinn ki yaa, “Ii mi man Farisiinba binbeŋ po, kimaan bi tee kpinkpannii damme.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Barsai kaa ki dɔɔk ki tan kan nyi paanu; siar mun ki be woonin ni ki bi tan kan banniri.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Li paak, labaar nba ki i pak woonin ni, ŋaan see ki li tan nyii paanu; linba ki i lek lɔkin diit ni gbaa, ŋaan li tan saa woot ki nyiwa.”
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “N yɔɔsnba, gbiintir, i daa tiin niib jaŋmaanii man, kimaan bi saa fit kpi i gbanant kuukɔɔe; ŋaan i kuun poorpo bi ji kan fit teeni siari.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 N yaa n wanni wunba ki i sii tiinɔe. Tinin Yennu, wunba saa fit kpi ki bia mɔk yiikoo nba saa lui muu nba kan mi kpeen na ni. N beerie, tinin ŋɔɔe man.”
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Bi kɔi jinjera banŋmu kobu kuukɔɔe, ŋaan Yennu ki mi tamm bi yenɔkɔɔ po.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Yennu mi i yura paak yut kann gbaa. Li paak, i daa tiin jaŋmaanii, kimaan i mɔk nyɔɔt ki gar jinjera bonchiann.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Wunba nyint u mɔŋ paanu niib boor nan u tee n weirɔe, min nisaarik Bik mun tan saa nyinnɔ paanu Yennu malakanba boor,
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 ŋaan wunba yaa u ki tee n weirɔ, niib ni, min nisaarik Bik mun tan saa yet a n ki miu, Yennu malakanba boor.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Wunba pak mɔbonn ki biir min nisaarik Bik, Yennu saa fit nyik chabɔ; ŋaan wunba sukii Yennu Seyeeŋ, Yennu kan nyik chab li daanɔ.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Bi-i soori ki baar nani Yenjiantu diit ni, koo kpanbara boor, koo tiŋ yudamm boor, i daa te ki li daamii-i nan yaa saa pak jiin biaŋinba, koo yaa saa pak linba,
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 kimaan li yooe ki Yennu Seyeeŋ saa wanni biaŋinba ki i saa pak.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Li yoo maŋ ki jasɔɔ be nibur na ni ki yet Yiisa a “Wanntɔɔ, betir n yɔɔrɔ na ki wun bɔkit ti baa faar ki turin.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ki Yiisa yetɔ a “Li ki lami nan ki n teen i barbuurɔ ki bɔkit i faar ki turi.”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Ŋanne ki Yiisa ŋamm pak nibur na a “Ii mi man mɔkint lonchiɔŋ po. Mɔkint bonchiann kaa saa te ki nirɔ-ii mɔk manfoori.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Ŋanne ki u yimm barjouk na a, “Mɔkitsɔɔ din be ki mɔk kpaab, ki u kpaab na teenɔ jeet bonchiann;
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 ki u tan dukin dudukit a ‘N saa teen nlee, kimaan n ki mɔk yiar nba ki n ji saa teen n jeet na kur leŋi.’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Li poor po ki u yet a, ‘N saa teen nnae; n saa yeer n bɔkpera nae ŋaan ŋamm maa bɔsaakara. Leŋe ki n ji saa teen n dii nan n bonkokoot kura.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 N ji saa yet n mɔŋ a: N mɔk jeet nba saa jaŋin bina bonchiann; n ji sii foie ki di ki nyu ki mɔk parpeenn.’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Ŋanne ki Yennu yetɔ a, ‘Jajatuk na! Nyiɔk na, a manfoor saa kat. Ki laan a mɔkint nba ki a mɔk na, ŋmee saa yenti?’
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 “Tɔn, wunba kur tikii mɔkint ki teen u mɔŋ, ŋaan ki mɔk mɔkint Yennu boori, u mun tee nan jajatuk na nae.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Ŋanne ki Yiisa yet u poorpoweiteeb a, “Li paak ki n beeri, i daa te ki li mukisi i binbeŋ po nan yaa saa di linba, ki bia daa te ki li mukisi i gbanant po nan yaa saa lia linba,
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 kimaan manfoor gar jeeta, ki gbanant mun gar tiata.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Gotir nɔɔnii: bi ki buur jeeti, ki bia ki jaami, ki bia ki mɔk dii naapaat koo suka, ŋaan Yennu dintib; i ki mɔk nyɔɔt bonchiann ki gar nɔɔnii-i?
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 I ŋmee saa fit fɔkin u manfoor u dudukit nba mukisɔ na paaki?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Yaa ki fit tun bonmintik na, bee ki li sii daamii-i nan bonlia maŋi?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Gotir man puuk nan li ŋant. Bi ki tuun toona koo ki luu bi mɔŋ chinchena; ŋaan n beerie, kpanbar Solomonn nba lek din mɔk taŋant biaŋinba, u din ki mi lia tiat ki li ŋan nan puuk na gbaa.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Mɔɔt nba be dinna, ŋaan wonn ki bi joo muuwa na, Yennu nba faŋitir biaŋinba na, u kan lannini-i? Yimm yadkanpɔɔna damm na!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 “I daa gbaa nan yaa saa di linba koo yaa saa nyu linba, ki bia daa mukis i dudukit,
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 kimaan durinya na ŋaateeb tuu mukis bi dudukit linba na paake. Ŋaan yimm ŋarin, i Baa Yennu poŋ mi nan i loon linba na.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Li paak, ŋaant ki i baka-ii be Yennu naan ni, ki u saa jii bona nba na ki turi.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Yimm n niib nba ki yab na, i daa tiin jaŋmaanii, kimaan i Baa Yennu-e yaa wun dinni naan, ki bia mɔk parpeenn nan waa saa dinni na paak.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Li paak, kɔin i bona nba ki i mɔk, ki jii li likirii ki tur talasdamm, ki i tan saa la mɔkint nba ki mɔk gbennu. Mɔkint maŋ sii be Yendɔuŋ ni, ki kan wati, kimaan nanyukɔ kan kpian leŋi, ki bonŋmiŋmabit bia kan ŋmamiri.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Siaminba ki a mɔkint be na, a dudukit mun be leŋe.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Teent siir man ki daa yokitir i tiati, ki ŋaan ki i fita-ii di,
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 kii tee nan niib nba tuu guu bi chanbaa nba saa nyi poochiann ki kpent, ki tan baar yiin, ki bin loot yiama na.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Daaba nba ki bi chanbaa kpen ki lab ki bi guu u kpenu, parpeenn tee bi yare. Barmɔniie ki n beeri na, bi chanbaa na saa te ki u daaba maŋ n kar ki wun baar nan jeet ki turib ki bin di.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Li-i tee ki bi chanbaa tan kpen tansuunii koo kojomɔɔk, ki la ki bi guu-u, parpeenn sii tee daaba maŋ yare.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 “Nnara, li-i tee ki ŋaadaanɔ poŋ mi yoo nba ki nanyukɔ saa baarie, u kan ŋaan ki wun kɔɔ; u sii guue.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Yimm mun-ii teen siir kii guu, kimaan min nisaarik Bik tan saa jen yoo nba ki i ki daanime.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Ŋanne ki Piita boi Yiisa a “N Yomdaanɔ, a yiin timme barjouk na amii sɔɔ kure?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Ki Yiisa jiinɔ a, “Daabilanɔe tee yandaanɔ ki tuun u chanbaa nba wantɔ biaŋinba? Ŋɔɔe tee wunba ki u chanbaa saa teenɔ daabiyudaanɔ, ki wuu gorii daaba kur nba be u ŋaak ni, kii teemm mann yoo nba jaŋ.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Li-i tee ki u chanbaa tan kpen ki la ki u tuun nna, parpeenn sii tee daabir maŋ yare.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Barmɔniie ki n beeri na, u chanbaa maŋ saa jii u mɔkint kur ki teen daabir maŋ nuu nie a wuu goriir.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Ŋaan li-i tee ki daabir maŋ yet u mɔŋ a u chanbaa kan jen yiami, ki ji piin boo daabilia na, li jab nan poob, ki bia di ki nyu daan ki yib,
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 u chanbaa tan saa jen daar nba nan yoo nba ki daabir maŋ ki daan nan u saa jene. U chanbaa na saa dat u tubir bonbiir, ki teenɔ nan baa tuu teen mɔyêtdamm biaŋinba na.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Daabir-i mi linba ki u chanbaa loon wun tun, ŋaan ki teen u mɔŋ siiri, ki bia ki tumi, bi saa boou kpaasir bonchiann.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Daabir-i kii mi linba ki u chanbaa loon wun tun, ki kpet tun bonkpetir nba jaŋ nan boot, bi saa boou waaminnae ŋaan ŋaau.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “N baar maa n lu muue tingbouŋ na ni, ŋaan n sunman ki li poŋ yinna.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Bi saa te ki n sik nyun yiaka. Li turin parbiir bonchiann mɔkmɔk nan laa tan saa tun ki gbenn.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 I dukii nan n baar nan parmaasire tingbouŋ na ni-i? Aaii. N beerie, n baar nan bɔkitue.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Laa jii dinna ki saa, niib banŋmu-i taŋi be ŋaak ni, bi tan saa bɔkit; ki bantaa sii biir banlee, ki banlee na mun biir bantaa maŋ.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Baanba tan sii biir bi waas, ki waas mun biir bi baanba; ki naanba tan sii biir bi bonpoi, ki bonpoi mun biir bi naanba; ki siponaanba tan sii biir bi sipoi, ki sipoi na mun biir bi siponaanba.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Li yoo maŋ ki Yiisa pak tur nibur na a, “Yoo nba ki i tuu tan la sanpagbant do yonbaa po na, i tuu yete yiama a saak saa baawa, wun set tan baa.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Yoo nba ki i laat wouŋ nyi diitu po ki da na, i tuu yaa naauk sii be, ki lin set tan toŋ.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Yimm kpinkpannii damm na, i fit bukitir saak nan naauk baaru yoo, ŋaan bee teen ki i kan fit bann mɔtana yoo na paaki?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “Bee teen ki i kan fit dukin ki bann linba tooki?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Li-i tee ki fin nan sɔɔ mɔk maan kii saa nan maan maŋ bat boor, yaa daa be sɔnu paak ki saa na, li bo ŋan ki i kot ki ŋamm maan maŋ. Li-i kii tee nnai kaa, u saa dat baar nana barbuurɔ boor, ki barbuurɔ na mun saa jiia ki teena dansarguutɔɔ nuu ni, ki dansarguutɔɔ na mun saa kɔɔna dansarik.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 N beerie, bi kan mi ŋaa-ani, see ki a tan pa likirii nba ki bi jiiara na kur, nan jinjema kan tenni.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.