Daniel 2
Yennu Gbouŋ Mɔɔr (BIM) vs NTLH
1 Nebukanesar nba din dii naan bina ŋanlee niŋe, ki u damii damiit. Li din daamiiɔ bonchiann, ki u ki fit gɔɔn;
1 No segundo ano de Nabucodonosor como rei da Babilônia, ele teve uns sonhos que o deixaram tão preocupado, que não podia dormir.
2 ŋanne ki u tun yiin u yandamm nan jabaabuura nan nyɔkdamm nan ninnyɔdamm nan bannteeb, a bin baar ki wannɔ damiit na paak. Baa baar ki set kpanbar maŋ boor yoo nba,
2 Então mandou chamar os sábios, os adivinhos, os feiticeiros e os astrólogos, para que eles explicassem os sonhos. Quando chegaram e se apresentaram diante do rei,
3 ki u yetib a, “N damii damiite, ki li daamiin, ki n loon min bann li paak.”
3 ele lhes disse: — Tive um sonho que me deixou muito preocupado e não vou ficar sossegado enquanto não souber o que ele quer dizer.
4 Ki bi yetɔ na Aram maan ni a, “Kpanbar, ii be manfoor ni nan yoo nba kaa gbennu. Betirit damiit na, ti saa wanna li paaka.”
4 Eles disseram ao rei na língua aramaica : — Que o rei viva para sempre! Pedimos que o senhor nos conte o sonho e aí nós lhe diremos o que ele quer dizer.
5 Ki kpanbar na yetib a, “N lor nan yin yetin damiit na ki bia wannin li paak, ki li-i tee ki i ki fit wannin, n saa patie burii burii, ki te ki i ŋei n kpant langbent.
5 Mas o rei respondeu: — Eu já resolvi que vocês têm de me contar o sonho e também explicar o que ele quer dizer. Se não puderem fazer isso, vocês serão todos cortados em pedaços, e as suas casas serão completamente arrasadas.
6 Ŋaan li-i tee ki i saa fit yetin damiit na ki bia wannin li paaki, n saa pai paatii, ki pi-i piinii, ki turi baakir. Yetirin damiit na ki bia wannin li paak.”
6 Mas, se me contarem o sonho e explicarem o que ele quer dizer, eu lhes darei presentes, prêmios e muitas honras. Portanto, digam o que foi que eu sonhei e o que o sonho quer dizer.
7 Ki bi bia ŋamm yet kpanbar na a, “Chanbaa, betirit damiit na, ki tin wanna li paak.”
7 E todos os sábios disseram de novo: — Conte o senhor o sonho, e aí nós lhe diremos o que ele quer dizer.
8 Ŋanne kpanbar na jiin a, “Li tee nan maa dukin biaŋinba nae. I loon ki yin biir n yooe na, kimaan i bann nan n lor
8 Mas o rei insistiu: — Eu sei o que vocês estão fazendo. Estão é procurando ganhar tempo porque sabem que já resolvi
9 man tur i kur tubdatu deedee-e, li-i tee ki i ki fit wannin damiit na. I lor i taŋmiɔŋ ni nan yii fa faie kii teenin, kimaan i daan nan yoo baat ki bona saa lebit. Ii betin damiit na nba tee linba, ki n saa bann nan i saa fit wannin damiit na paak.”
9 que, se vocês não me contarem o sonho, vou dar a todos o mesmo castigo. Vocês já combinaram me enganar com mentiras e falsidades, esperando que a situação mude. Contem-me o sonho, e então eu saberei que também poderão explicar o que ele quer dizer.
10 Ki ninnyɔdamm na jiin kpanbar na a, “Sɔɔ kaa tingbouŋ na ni ki saa fit wann fin kpanbar faa loon linba na. Kpanbarsɔɔ kaa, li kpanbar jaana nan kpanbar gbeŋa nba be, bi sɔɔ daa ki ban boi jabaabuura nan nyɔkdamm nan ninnyɔdamm maboorik na.
10 Os sábios deram ao rei esta resposta: — Não há ninguém no mundo que seja capaz de fazer o que o senhor quer. Nunca houve nenhum rei, por mais forte e poderoso que fosse, que tivesse exigido uma coisa dessas dos seus sábios, adivinhos ou astrólogos.
11 Kpanbar, faa boi linba na paar bonchiann, ki sɔɔ kan fit bannir see yenbis kuukɔɔ, ŋaan yenbis ki kɔɔ nan nisaarii kaa.”
11 O que o senhor está querendo é impossível. Não existe quem possa atender o seu pedido, a não ser os deuses, e eles não moram com a gente aqui na terra.
12 Ki bi maan na te kpanbar wutoor doo, ki u tur mɔb a bin kpi yandamm nba kur be Babilonn doo ni.
12 O rei ficou tão furioso, que mandou matar todos os sábios da Babilônia.
13 Ŋanne mɔmaan na din lin doo na kur po, a bin kpi yandamm na kur, ki pukin Daniel nan u yɔɔsnba mun.
13 A ordem foi publicada, e então foram buscar Daniel e os seus companheiros para que eles também fossem mortos.
14 Ŋanne Daniel fiir saan Ariok, wunba tee kpanbar guura saakɔɔ na boor, ŋɔɔe ki bi din turɔ mɔb a wun kpi yandamm na. Daniel din pak nan Ariok yanfoon maan nan sikin-n-mɔŋ,
14 Daniel foi procurar Arioque, o chefe da guarda do rei, que tinha recebido ordem para matar todos os sábios da Babilônia. Com muito jeito e cuidado,
15 ki boiɔ linba paake teen ki kpanbar na tur mukir sennu nba na. Ŋanne Ariok yet Daniel linba teen.
15 Daniel perguntou a Arioque: — Por que foi que o rei deu uma ordem tão dura assim? Arioque explicou o que havia acontecido.
16 Ki Daniel kakit yian ki saan kpanbar na boor ki gaar yoo ki pukin, a lin fit te wun wann kpanbar na u damiit na paak.
16 Então Daniel foi falar com o rei, e este concordou em esperar, a fim de dar tempo a Daniel para explicar o sonho.
17 Ki Daniel ji ŋmat kun ŋaak ni, ki saa yet u yɔɔsnba Hanania nan Misael nan Asaria linba tun,
17 Depois, Daniel foi para casa e contou tudo aos seus amigos Ananias, Misael e Azarias.
18 ki yetib a bii mei Yennu nba be Yendɔuŋ ni, ki wuu mɔk ninbatinu, ki bia boiɔ ki wun fiit damiit na paak ki turib, ki bi daa kpi ŋamm nan yandanleeb nba be Babilonn na.
18 Daniel disse que orassem ao Deus do céu, pedindo que tivesse pena deles e lhes mostrasse o que aquele sonho misterioso queria dizer, a fim de que Daniel e os seus amigos não morressem junto com os outros sábios da Babilônia.
19 Tɔn, li daar nyiɔko ki Yennu fiit damiit na ki tur Daniel ki bia wannɔ li paak, yirintu ni. Ki Daniel pak dont Yennu nba be Yendɔuŋ ni na, ki yet a:
19 Naquela noite, Daniel teve uma visão, e nela Deus mostrou o que o sonho queria dizer. Então Daniel agradeceu a Deus,
20 “Yennu mɔk yan nan yiikoo.
20 dizendo: “Que o nome de Deus seja louvado para sempre, pois dele são a sabedoria e o poder!
21 Ŋɔɔe te yoo nan sakir lebitir.
21 É ele quem faz mudar os tempos e as estações; é ele quem põe os reis no poder e os derruba; é ele quem dá sabedoria aos sábios e inteligência aos inteligentes.
22 Ŋɔɔe fiitir maan nba sumii, ki be bɔr ni.
22 Ele explica mistérios e segredos e conhece o que está escondido na escuridão, pois com ele mora a luz.
23 N yeejamm Yennu, n piaka ki baakit a sann.
23 Ó Deus dos meus antepassados, eu te agradeço e te louvo, pois me deste sabedoria e poder. Tu respondeste à nossa oração, nos mostrando o que o rei quer saber.”
24 Ŋanne Daniel fiir saan Ariok nba ki kpanbar daan turɔ mɔb a wun kpi kpanbar na kpaanteeb na boor, ki yetɔ a, “A daa kpibi, jiimin ki tin saan kpanbar na boor, ki man saa wannɔ u damiit na paak nba tee.”
24 Aí Daniel foi procurar Arioque, o oficial que tinha recebido ordem do rei para matar os sábios da Babilônia. Daniel disse: — Arioque, não mate os sábios. Leve-me para falar com o rei, e eu explicarei o sonho que ele teve.
25 Li taabaak ni, ki Ariok jii Daniel saan nanɔ kpanbar Nebukanesar boor, ki yet kpanbar na a, “Chanbaa, n la Juu yommii na yenɔ, ki u saa fit wanna a damiit na paak.”
25 Arioque levou Daniel depressa para o lugar onde o rei estava e lhe disse: — Está aqui comigo um dos judeus que trouxemos como prisioneiros e ele vai explicar o sonho que o senhor teve.
26 Ki kpanbar na yet Daniel, wunba ki bi din purɔ Beltesasar na a, “A saa fit wannin damiit nba ki n damii na, ki bia wannin li paaka-a?”
26 O rei perguntou a Daniel, que também era chamado de Beltessazar: — Você pode contar o meu sonho e explicar o que ele quer dizer?
27 Ki Daniel jiin a, “Chanbaa, nyɔkdaanɔ koo ninnyɔdaanɔ koo jabaabuurɔ koo banntɔsɔɔ kaa ki saa fit wanna damiit na paaki,
27 Daniel respondeu: — Não há sábios, adivinhos, feiticeiros nem astrólogos que possam dar a explicação que o senhor está exigindo.
28 ŋaan Yennu nba be Yendɔuŋ ni na, ŋɔɔe fiitir woonin ni maan. Chanbaa, ŋɔɔe wanna linba tan saa tun. Mɔtana, n saa wanna bona nba ki a la damiit ni na paaka.
28 Mas há um Deus no céu, que explica mistérios. Foi por meio do sonho que ele fez o senhor saber o que vai acontecer no futuro. E agora, ó rei, eu vou explicar o sonho e as visões que o senhor teve enquanto dormia.
29 “Chanbaa, faa bo dɔɔ gɔɔnt yoo nba, ki a damii ki la linba saa tun; ki Yennu nba fiitir woonin ni maan na wanna linba tan saa tun.
29 — O senhor estava deitado na sua cama e começou a pensar a respeito do futuro. E aquele que explica mistérios mostrou ao senhor o que vai acontecer.
30 Tɔn, Yennu fiit woonin ni maan na ki wannima, li ki tee a n mɔk yan ki gar sɔɔ kur kaa, ŋaan li tee a fin kpanbare n bann a damiit na paak, ki bia bann a dudukit nba ki a dukii na paak.
30 E eu recebi a explicação do mistério, não porque seja o mais sábio de todos os homens, mas a fim de que o senhor saiba o sentido do sonho que teve e o que querem dizer os pensamentos que passaram pela sua mente, ó rei.
31 “Chanbaa, a damiit na ni, a la siar see a tɔɔnn, ki tee nifopaaruk ninnauŋ, ki nyirii nyɔkit, ki mɔk jaŋmaanii nan fan got.
31 — O senhor teve uma visão na qual viu uma estátua enorme, de pé, bem na sua frente. A estátua era brilhante, mas metia medo.
32 Ki bi jii salinŋann ki nan li yur; ki jii salimpeena ki nan li parbiir nan kpinkpant; ki jii kutmɔnt ki nan li siak nan pana,
32 A cabeça era de ouro puro, o peito e os braços eram de prata, a barriga e os quadris eram de bronze,
33 ki jii kut ki nan li taa, ki jii kut nan nɔɔnn ki nan li taapant.
33 as pernas eram de ferro, e os pés eram metade de ferro e metade de barro.
34 Faa goriir yoo nbae, ki tanpiiuk nyii jɔɔr paak, ŋaan ki sɔɔ ki siiri, ki tan jaar nifopaaruk na taapant nba ki bi nann kut nan nɔɔnn ki nan na, ki yeerir burii burii.
34 Enquanto o senhor estava olhando, uma pedra se soltou de uma montanha, sem que ninguém a tivesse empurrado. A pedra caiu em cima dos pés da estátua e os despedaçou.
35 Li yoo na, ki kut nan nɔɔnn nan kutmɔnt nan salimpeena nan salimmɔna na yeer burii burii, ki li naan nan piar jarik ni tangbiruŋ na. Ki wouŋ pebir li kur ki yaat nann, ki ki tenn nan siara. Ŋaan ki tann na ji yabit ki tee jɔjaann, ki piin tingbouŋ na kur po.
35 Imediatamente, o ferro, o barro, o bronze, a prata e o ouro viraram pó, como o pó que se vê no verão quando se bate o trigo para separá-lo da palha. O vento levou tudo embora, sem deixar nenhum sinal. Mas a pedra cresceu e se tornou uma grande montanha, que cobriu o mundo inteiro.
36 “Chanbaa, a damiit maŋe na. N saa wanna li paak.
36 — Foi este o sonho, e agora vou explicá-lo para o senhor.
37 Chanbaa, fine tee kpanbarjaann ki gar kpanbara kur. Yennu nba be Yendɔuŋ ni nae teena kpanbar, ki tura paŋ nan yiikoo nan baakir.
37 Ó rei, o senhor é o mais poderoso de todos os reis, e foi o Deus do céu quem o fez rei; ele lhe deu poder, autoridade e honra.
38 U te ki a tee kpanbar ki dia niib nba be tingbouŋ na ni, ki te ki a gorii bonkobit nan nɔɔnii kur. Fine tee salima yur na.
38 Ele deu ao senhor o domínio em todo o mundo sobre os seres humanos, os animais e as aves. O senhor é a cabeça feita de ouro.
39 A naan na poor po, naangbounleer saa fiir, li kii paar nan a yar na, ki li poor po naangbounleer saa fiir muntaa ni, ki sii paar nan kutmɔnt na, ki dia tingbouŋ na kur.
39 Depois do seu reino haverá outro, que não será tão poderoso como o seu; e depois desse reino haverá ainda outro, um reino de bronze, que dominará o mundo inteiro.
40 Ki naangbounleer saa fiir munna ni, ki sii paar nan kut na, ki saa yeer ki bia but bont kur. Nan kut nba but bont kur biaŋinba na, li saa but ki bia nann digbanlia na.
40 Depois, virá um quarto reino, e este será forte como o ferro, que quebra e despedaça tudo. E assim como o ferro quebra tudo, esse reino destruirá completamente todos os outros reinos do mundo.
41 A bia la nan nifopaaruk na taapant nan li taabira tee nɔɔnn bɔkir nan kut bɔkire. Linba na want nan naangbouŋ na saa bɔkita, ki li sii mɔk pansiak ki paar nan kut na, kimaan bi bo ŋmat kut nan nɔɔnne.
41 Na estátua que o senhor viu, os pés e os dedos dos pés eram metade de ferro e metade de barro. Isso quer dizer que esse reino será dividido, mas terá alguma coisa da força do ferro; pois, como o senhor viu, o ferro estava misturado com barro.
42 Taabira nba ki bi jii kut nan nɔɔnn ki nan na, li want nan naangbouŋ na bɔkir sii paar, ki bɔkir ki paari.
42 Os dedos dos pés eram metade de ferro e metade de barro; isso quer dizer que o reino, por um lado, será forte, mas, por outro, será fraco.
43 A bia la nan kut na ŋmat nan nɔɔnne. Linba na want nan naangbouŋ maŋ diara sii koor a bin taan bi ŋaateeb yomm, ki bii kɔɔnt leeb, ŋaan bi kan fit teen nna, kimaan kut nan nɔɔnn kan fit ŋmat.
43 O senhor, ó rei, viu que o ferro estava misturado com barro, e isso quer dizer que os reis procurarão unir os seus reinos por meio de casamentos. Mas como o ferro e o barro não se unem, assim também esses reinos não ficarão unidos.
44 Naangbouŋ maŋ diara yoo, Yennu nba be Yendɔuŋ ni saa kaan naangbouŋ siar, ki li sii be nan yoo nba kaa paak. Sɔɔ kan ban nyannir, ŋaan li saa boont naangbounlia na kurawa, ki li sii be mɔkmɔk nan mɔkmɔk.
44 No tempo desses reis, o Deus do céu fará aparecer um reino que nunca será destruído, nem será conquistado por outro reino. Pelo contrário, esse reino acabará com todos os outros e durará para sempre.
45 A la tanpiiuk nba ki sɔɔ ki siir, ki li nyii jɔɔr paak ki jaar nifopaaruk nba ki bi jii kut nan kutmɔnt nan nɔɔnn nan salimpeena nan salimmɔna ki nammir nawa, Yabint Yennu yeen fin kpanbar linba tan saa tume. N beta damiit nba ki a damii nawa, ki bia wanna li barmɔnii paak nba teewa.”
45 É isso o que quer dizer a pedra que o rei viu soltar-se da montanha, sem que ninguém a tivesse empurrado, e que despedaçou a estátua feita de ferro, bronze, prata, barro e ouro. O Grande Deus está revelando ao senhor o que vai acontecer no futuro. Foi este o sonho que o senhor teve, e esta é a explicação certa.
46 Ŋanne kpanbar Nebukanesar gbaan ki tibin ki u yugbiar siit tiŋ, Daniel tɔɔnn, ki turɔ baakir, ŋaan te ki bi jii piinii nan bonnunubit ki tur Daniel, ki li tee maruŋ.
46 Então o rei Nabucodonosor se ajoelhou diante de Daniel, e encostou o rosto no chão, e depois ordenou que fossem apresentados a Daniel sacrifícios e incenso.
47 Ki kpanbar na yet a, “A Yennu nae tee Yennu nba gbeŋ ki gar yennii kur, ki tee kpanbara Yomdaanɔ, ŋɔɔe bia fiitir woonin ni maan. Faa fit wann woonin ni maan na paake te ki n bannir.”
47 E ele disse a Daniel: — O Deus que vocês adoram é, de fato, o mais poderoso de todos os deuses e é o Senhor de todos os reis. Eu sei que é ele quem explica mistérios, pois você me explicou este sonho misterioso.
48 Ŋanne ki u ji tur Daniel yudantuk ki pukin piinŋanii nba yab, ki te ki u gorii Babilonn yent, ki bia te ki u tee u kpaanteeb na kur tɔɔndaanɔ.
48 Em seguida, o rei colocou Daniel como alta autoridade do reino e lhe deu também muitos presentes de valor. Ele pôs Daniel como governador da província da Babilônia e o fez chefe de todos os sábios do país.
49 Daniel din yet kpanbar na a wun te Sadrak nan Mesak nan Abednego-ii tee toona saakab, Babilonn yent ni. Daniel ŋarin din biar be kpanbar na boore.
49 A pedido de Daniel, o rei pôs Sadraque, Mesaque e Abede-Nego como administradores da província da Babilônia; mas Daniel ficou na corte real.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.