Gênesis 37
Pura Alkitab (BEU) vs NVT
1 — ausente —
1 Jacó passou a morar na terra de Canaã, onde seu pai tinha vivido como estrangeiro.
2 — ausente —
2 Este é o relato de Jacó e sua família. Quando José tinha 17 anos, cuidava dos rebanhos de seu pai. Trabalhava com seus meios-irmãos, os filhos de Bila e Zilpa, mulheres de seu pai, e contava para seu pai algumas das coisas erradas que seus irmãos faziam.
3 Uanguveng, Yusup aing veng ajai angu, Yakob ana boma tila. Angu ebele ana omi metma oal ang naung emangpi ijahi, aarunge ana omi metma Yusup ejahi angu milebe, se Yusup anga aing veng ajai angu ana boma tila angu ebele. Angu ebele, Yakob ana nehe ot kondo aavening aalus nu ening, metma Yusup enang.
3 Jacó amava José mais que a qualquer outro de seus filhos, pois José havia nascido quando Jacó era idoso. Por isso, certo dia Jacó encomendou um presente especial para José: uma linda túnica.
4 Yakob ana omi metma Yusup ejahit milebe angu ekaku ang naung uuling ateing muse, ini iomi metma Yusup ealil etetabi, bot ini bae at mateng aaung niang iila.
4 Os irmãos de José, por sua vez, o odiavam, pois o pai deles o amava mais que a todos os outros filhos. Não eram capazes de lhe dizer uma única palavra amigável.
5 — ausente —
5 Certa noite, José teve um sonho e, quando o contou a seus irmãos, eles o odiaram ainda mais.
6 — ausente —
6 “Ouçam este sonho que tive”, disse ele.
7 — ausente —
7 “Estávamos no campo, amarrando feixes de trigo. De repente, meu feixe se levantou e ficou em pé, e seus feixes se juntaram ao redor do meu e se curvaram diante dele!”
8 Angmuse ekaku ang naung ini at mateng hula, “Ee! Aana hula aaing metma raja ening senge ning parenta, ka?” Yusup ana eiipal angu vengsarenta bot mateng aulang anguba, ekaku ang naung ini taang etatabit iomi metma ealalil.
8 Seus irmãos responderam: “Você imagina que será nosso rei? Pensa mesmo que nos governará?”. E o odiaram ainda mais por causa de seus sonhos e da maneira como os contava.
9 Angmuse Yusup ana bot bale iipalna angu, ana metma ekaku ang naung veng iat hubait hula, “Kaku naung! Na bot bale iipalna tila. Na uuling ateing se, ved, uuru, bot iid arinu belta nu angu naing veng tou bot naing somba.”
9 Pouco tempo depois, José teve outro sonho e, mais uma vez, contou-o a seus irmãos. “Ouçam, tive outro sonho”, disse ele. “O sol, a lua e onze estrelas se curvavam diante de mim!”
10 Yusup ana iipal angu metma imang bot ekaku ang naung veng iat sarenta sengmuse, imang ana ehapat etatabit hula, “Eeiipal angu, tatalang ba aulang angu! Eeomi hula, iiva noleve, bot eekaku ang naung, ning emangpi hoa senge iia angu amiku? Eeomi tatalang ba angu!”
10 Dessa vez, contou o sonho não apenas aos irmãos, mas também ao pai, que o repreendeu, dizendo: “Que sonho é esse? Por acaso eu, sua mãe e seus irmãos viremos e nos curvaremos até o chão diante de você?”.
11 Base Yusup ekaku ang naung iomi alil etatabit metma adana. Aarunge imang ana iipal angu veng pikir bae eseng veng niang.
11 Os irmãos de José ficaram com inveja dele, mas seu pai se perguntou qual seria o significado dos sonhos.
12 Minu adana, Yusup ekaku ang naung ila Sikem aabang abung angmi imang eaib bot ejumba ang naung terang.
12 Pouco depois, os irmãos de José levaram os rebanhos de seu pai para pastar junto de Siquém.
13 Angmuse Yakob ana Yusup at mateng hula, “Yusup! Eekaku ang naung ila Sikem aabang abung angmi aib bot jumba ang naung terang. Base mahe na aaing gahing, senge aana ibele ila iuling hengi.”
13 Então Jacó disse a José: “Seus irmãos estão cuidando das ovelhas em Siquém. Apronte-se, e eu o enviarei até eles”. “Estou pronto para ir”, respondeu José.
14 Angmuse Yakob ana mateng hula, “Aana ila senge, eekaku ang naung iuuling, bot aib jumba ang naung di iuuling hengi, ini ue aaung-aaung ee niang. Seng angse, aana bale hoa senge metma veng nat mateng.”
14 “Vá ver como estão seus irmãos e os rebanhos”, disse Jacó. “E traga-me notícias deles.” Jacó o enviou, e José viajou de sua casa no vale de Hebrom até Siquém.
15 Uanguveng Yusup ana bir babira angu mi lamal migoleng ekaku ang naung ing aalaping sehi se, ana nehe mehal nu aing harak, angmuse nehe angu ana Yusup adangtaaning hula, “Aana naba aalaping?”
15 Quando José chegou a Siquém, um homem da região notou que ele andava perdido pelos campos. “O que você está procurando?”, perguntou o homem.
16 Yusup ana ebalet hula, “Na nekaku ang naung ing aalaping. Aanake metma netubing hengi, ini ue taang eoat aib bot jumba ang naung terang?”
16 “Estou procurando meus irmãos”, respondeu José. “O senhor sabe onde eles estão cuidando dos rebanhos?”
17 Angmuse, nehe angu ana Yusup at hubait hula, “Ini bae angami niang. Na vengmee se ini itajalit hula, mahe pi Dotan mi ila.”
17 O homem lhe disse: “Sim, eles foram embora daqui, mas eu os ouvi dizer: ‘Vamos a Dotã’”. Então José foi atrás de seus irmãos e os encontrou em Dotã.
18 Olami sehi muse, Yusup ekaku ang naung uuling ateing iila. Aarunge ana bae ila iabung jedung muse, ini itominu senge via valaping hula ameang.
18 Quando os irmãos de José o viram, o reconheceram de longe. Antes que ele se aproximasse, planejaram uma forma de matá-lo.
19 Ini nu-nut itat mateng hula, “Iieng uuling hengi. Nehe sukat iipalna benang hoa iila!
19 “Lá vem o sonhador!”, disseram uns aos outros.
20 Angase mahe pi ameang, senge pi aing metma jar eng taata nu angu mi bia. Eningse pi timang at mateng hula, binanta balevang nu aing adang ameang iila! Senge eiipal ang naung pi venguuling hula, eningse jadi tatalang!”
20 “Vamos matá-lo e jogá-lo numa dessas cisternas. Diremos a nosso pai: ‘Um animal selvagem o devorou’. Então veremos o que será dos seus sonhos!”
21 Uanguveng Yusup ekaku Ruben ana na angu vengmeet aulang muse, eomi hula malekang Yusup aing ening lohi hengi. Angu ebele ana ekaku ang naung iat mateng hula, “Pi ekang pikaku angu ameang ekang!
21 Mas, quando Rúben ouviu o plano, tratou de livrar José. “Não o matemos”, disse ele.
22 Bot pi ekang eve angu abokong ekang. Miaaung pi aing metma jar eng taata angu mi bia, aarunge ekang na iiba ening metma adana ekang.” Ruben ana mateng aulang, se eomi hula Yusup aing ening lohi, senge at bale imang ebele ila angu ebele.
22 “Por que derramar sangue? Joguem-no nesta cisterna vazia aqui no deserto e não toquemos nele.” Rúben planejava resgatar José e levá-lo de volta ao pai.
23 Yusup ana uhavede ila ekaku ang naung ing harak muse, ini aing pina, sengmuse ekondo aavening aalus ba ana pake angu ini aahit medi.
23 Assim, quando José chegou, os irmãos lhe arrancaram a linda túnica que ele estava usando,
24 Angmuse ini at ila aing metma jar eng taata nu angu omimi alolang hela.
24 o agarraram e o jogaram na cisterna vazia, ou seja, sem água.
25 Angmuse ini mihit naadang. Ini naadang sehi se, rombongan nu binanta eele ene unta angu veng hoa, ini uuling ateing. Rombongan angu Ismael enehe ang naung ikavila ba Gilead aabang mi barang metma iunta vengeeat Masir mi ila. Barang ba kavila ang naung metma unta vengeea angu benang ba, te manema, pandu, bot obat ang naung.
25 Mais tarde, quando se sentaram para comer, viram ao longe uma caravana de camelos vindo em sua direção. Era um grupo de negociantes ismaelitas, que transportavam especiarias, bálsamo e mirra de Gileade para o Egito.
26 Angmuse Yahuda ana ekaku ang naung iat hubait hula, “Kaku naung! Kalo pikaku kiki angu pi ameang, bot eve angu pi veng amaang se, euuntung naba?
26 Judá disse a seus irmãos: “O que ganharemos se matarmos nosso irmão e encobrirmos o crime?
27 Mahe pi aing aabalit metma Ismael enehe anga naung inang, aarunge pi ekang na iiba ening metma adana ekang. Pi ening tatalang metma adana dise, aing ba pikaku kiki, bot pive-piding edena. Angu ebele pi ekang aing ening susa ekang!” Angmuse Yahuda ekaku ang naung emangpi emateng angu eamulung.
27 Em vez de matá-lo, vamos vendê-lo aos negociantes ismaelitas. Afinal, ele é nosso irmão, sangue do nosso sangue!”. Seus irmãos concordaram.
28 Uanguveng Midian enehe dagang ang naung angumi lakal muse, Yusup ekaku ang naung ini jar eng taata angumi aing masiring kaluar. Angmuse ini aing aabalit metma Ismael enehe ang naung inang, ebili seeng perak ari aaru. Angmuse Ismael enehe ang naung ini Yusup at Masir mi ila.
28 Então, quando os ismaelitas, que eram negociantes midianitas, se aproximaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam para eles por vinte peças de prata. E os negociantes o levaram para o Egito.
29 Ini Yusup aing aabali angu, Ruben bae ateing niang. Angu ebele uanguveng ana bale ila jar eng taata angu mi muse, ana etatabit mibaroti bot omi mang etatabit susa, angmuse ana epakiang eboa mi angu abahak, se Yusup bae ue niang iila angu ebele.
29 Algum tempo depois, Rúben voltou para tirar José da cisterna. Quando descobriu que seu irmão não estava lá, rasgou as roupas.
30 Angmuse ana bale ekaku ang naung ibele ila bot iat mateng hula, “Adoo! Pikaku angu ue niang iila! Angase na taang adang ila hengi?”
30 Voltou a seus irmãos e lamentou-se: “O menino sumiu! E agora, o que farei?”.
31 Angmuse ini Yusup ekondo aavening aalus angu medi bot aib nu sabelet ameang, sengmuse kondo angu ini metma aib eve angu mi abaang.
31 Então os irmãos mataram um bode e mergulharam a túnica de José no sangue do animal.
32 Seng angmuse kondo aalus ba ve veng angu ini baning ila metma imang enang, bot at hubait hula, “Nimang! Kondo anga ni harak. Aanake euuling hengi. Misavaka have nikaku Yusup ekondo.”
32 Enviaram a linda túnica para o pai, com a seguinte mensagem: “Veja o que encontramos. Não é a túnica de seu filho?”.
33 Uanguveng Yakob ana kondo angu medit euuling muse, ana ateing iila. Angmuse ana mateng hula, “Adooo! Anga etabit noal ekondo benang. Binanta ai-jasi banaha mi ang naung aing adang iila. Ajee! Noal benang aamina tila!”
33 O pai a reconheceu de imediato e disse: “Sim, é a túnica de meu filho. Um animal selvagem o deve ter devorado. Com certeza José morreu despedaçado!”.
34 Ateing aulang muse, Yakob ana ekondo pake sehi angu abahak, sengmuse ana napaher jasi ba metma aha balal, se omi etatabit susa angu ebele. Angmuse ved kakanap ana oal angu ebaut alolang-niang.
34 Jacó rasgou suas roupas e vestiu-se de pano de saco. Por longo tempo, lamentou profundamente a morte do filho.
35 Oal mehal bot oal jangu ang naung emangpi hoa amunang, aarunge Yakob ana eat bae ing venghele niang. Ana mateng hula, “Niang! Angase na aamina di, na noal anga ebaut alolang-niang, se nabae aing veng tajebing niang angu ebele.” Yakob ana omi susat metma oal Yusup adana, bot ana Yusup ebau angu aulang.
35 A família toda tentou consolá-lo, mas ele se recusava. “Descerei à sepultura lamentando a morte de meu filho”, dizia, e continuou a lamentar-se.
36 Uanguveng Yakob jedung susat aulang sehi se, Midian enehe dagang ang naung ila Masir mi tila. Angmuse ini Yusup at ila metma nehe nu ene Potifar angu oang aabali. Potifar anga, nehe ba raja Firaun eistana mi aing jaga ang naung inehe eele.
36 Enquanto isso, os negociantes midianitas chegaram ao Egito, onde venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do faraó.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.