Mateus 5
Ila⁄imbidu Gu ⁄abu hari Burungaisoo (BDS) vs AAI
1 Yeesu giyaa ilii arimi raqoo gu hida, yaa ilakhiinaaꞌadi onke, gi ibiidi hhapeege. Sirakoomiisee dosi gwaagi ilii khayri.
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 Ina gigi tlaatleesi caacaahhamisu inay.
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 “Digaa ⁄aafi ha Iliitleemu inay gu kwaeeli muunainge,
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 Digaa ⁄aafi ha Iliitleemu inay goó gaiidee,
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 Digaa ⁄aafi ha Iliitleemu inay goó ibiidee aslaaꞌamee,
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 Digaa ⁄aafi ha Iliitleemu hhakaꞌa gu koomee qori haa wakhaa muunaiĩ koinay,
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 Digaa ⁄aafi ha Iliitleemu inay gu koomee ⁄awaariru,
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 Digaa ⁄aafi ha Iliitleemu inay gu koomee muunaiĩ gu ⁄abakwi,
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 Digaa ⁄aafi ha Iliitleemu inay goó ilagaamisee fa⁄ayaa sa ibinaa da qasaw,
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 Digaa ⁄aafi ha Iliitleemu inay doó labaꞌasiye, sa ibinaa dooina daa tafaꞌadi pandaa da Iliitleemuge,
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 Dangwaa ⁄aafi unkuray ha Iliitleemu qatlay dangumaa ilii wahaahane ha hida, haa dangumaa ilii labaꞌasiye unkuray, haa dangumaa iliitlohhidi ha inay gimba paslaapasloo gu afaꞌafuuma sa ana.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Unkuray lamaati hhaꞌaluumitay haa gi seehhuusiday, sa gimba Iliitleemu sangu ilakhuukhuuꞌumisi ⁄aliya rawaa gu rawge. Okookoiĩ koina see, yaa mati teesaaqay labaꞌaaꞌamisiyay tletimiisee da Iliitleemu, gwaa giyaadee ibinaa khoorotii.
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 Unkuray ti cakhasaa da khooroti. Inkoo, bere cakhasaa hiĩ hhamisidi cuuꞌu gosi, miyaa nii dahhasi ki⁄isaraa cuuꞌukira kosi? Dati kara hhoiiba coko⁄o see, dagati kwahhi segenge, daga tosaa kala⁄ana ha hida.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 Unkuray ti cencee da khooroti. Yaamu doó tleehhiye rawaa gu onke digoó hiidahhasiyaaba yakwa.
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 Hhaku heedi goó ooyisa caaꞌasiya, da hheꞌesi gigi ilakhupisi hari ⁄alu. Caaꞌasiyatee dagoóti qaasi garangaasiyage, ma hiicencuudisidi sa hida goõ gu waaree waꞌay gu marage.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 Nama teesaaqay leẽ, cencee dooguna hiicencuudiside pandaa da hidage, ma hiidahhasiri arimaa yondu googuna gu hhou, haa ma daareesiri Taataa googuna gu rawaa gu rawge waara.
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 Hhanti ilahudeesiday tuba, ana hanti khay khoorooge sa tlakweesa da sariyaa da Musaa baku caacaahhamisu gu tletimiisee. Ana hanti khayiiba sa tlakweesa dosi, hanti khay sa hiigaasa dosi.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Gu lou, sangu kaay raw haa khooroo maati amoolaa hiihhacooiyay, sariyaa da Iliitleemuge hhaka caqariya lensee da coko⁄oniinii ma daqa da coko⁄oniinii damaa hhama, gimba sliimaa maati gesaa buꞌudi.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 Inkoo, heedi gumaa sia ilakaawa lensee da coko⁄i ilakaawa gonge, haa gi caacaahhamisi hida wakinay, yondiidiye teesaaqay, hikee maa heedi gu coko⁄u lou tleehhidi Tawaaloo da rawaa gu rawge. Teesaaqay see, hikee gumaa oowa ilakaawatee haa gi caacaahhamisi hida wakinay, hikee heedi gu didiru tleehhidi Tawaaloo da rawaa gu rawge.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 Ana sanguu kaay unkuray ambee, ibinaa dooguna daa tafaꞌadi bere daba hiicata haaki da Farisaayoo haa maarimamaa da sariyaa, etaa hiiguntaaiiba Tawaaloo da rawaa gu rawge.”
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 Yeesu gi ilakoomi gimba tuba, “Haa akhasidiri, idoo hida gu wakaꞌalee digaa ilii caacaahhamisi tuba, ‘Hhanti gaasida heedi! Slime, heedi gu gaasa haraa hiiboo⁄i hukuruu.’
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Teesaaqay see, sangu kaawa ambee, heedi gumaa gupida sa hhia gosi, hikee hirimaa hiiboo⁄i hukumuu. Kara, heedi gumaa waama hhia gosi, dugu sitaakina balasaa da didirige. Slime heedi gumaa kaawa sa hhia gosi tuba, ‘Ye bawdiisayi,’ haraa hiiboo⁄i hukumuu aslaa doóba hhamaraa da Jehanaamu.
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 Inkoo, bere haysida sadaaka doogu sa Iliitleemu masabaahuge, haa teꞌesii gii slayda tuba, hhia googu kona naanaqamoo haa ugu,
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 may sadaaka doogu teꞌesii pandaa da masabaahuge. Taa⁄a geesaa hangu wariiakhasidee haa hhia googu, laaꞌasu ki⁄ida sa hadisaraa da sadaaka doogu sa Iliitleemu.
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 Bere duguũ sitaakimi ha heedi waku, hangu wariiakhasidee haa ina cira ga ilii kahhadee dawaraa balasaage. Bere malee, angamalee heedikee gu leehhisi pandaa da hakiimuuge. Kara, hakiimuu gu taatahhi daqa sirikaarimooge, ina gugii lu⁄i jeerage.
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Gu lou, ugu sugu kaay ambee, etaa hiica⁄adaaba jeerago, ti geesaa hheꞌesida bueemaa goboriya da hiifaakoo!
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 Unkuray haa akhasidiri, idoo daa ilii caacaahhamisi hida gu wakaꞌalee tuba, ‘Hhanti slipalauta.’
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Inkoo, ana sangu kaawa unkuray ambee, heedi goó yuꞌuda hadee gigi slahhaai, hiĩ hheꞌesi guꞌudee haa ina muuna gosii.
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 Gu lou, bere ila doogu da ⁄uya ⁄isinta ugu, ma tlakweesidi, tu⁄aka laga kwahhada segenge. Ti ba⁄ay ugu hhamisaraa daqa leẽ da slaqwa doogu, slaqwa doogu goõ dagama may hiislakharaa aslaa doobage hhamaraa da Jehanaamu.
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 Kara, bere daba googu gu ⁄uya ⁄isina ugu, ma tlakweesidi, kereꞌesaku lugu kwahhada segenge. Ti ba⁄ay ugu hhamisaraa daqa leẽ da slaqwa doogu, slaqwa doogu goõ dagama may hiislakharaa aslaa doobage hhamaraa da Jehanaamu.
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 Slime haa akhasidiri, idoo hida gu wakaꞌalee giyaa ilii caacaahhamisiri tuba, ‘Hhawata gu mawa hadee dosi, kwanda saga kereꞌesiye tarakaa.’
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Inkoo, ana sangu kaawa unkuray ambee, hhawata gu kereꞌesa tarakaa sa hadee dosi, bere sati gimba gu slipalauuma gooba, hikee ⁄isina hadee dosi, ma slipalauutoꞌoo tleehhiti. Kara, hhawata gu khabima hadetee saa kereꞌesi tarakaa, hikee see hiti yondiidi slipalauuma.
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 Unkuray haã akhasidiri hida gu wakaꞌalee idoo digaa ilii caacaahhamisi tuba, ‘Hhanti seelinta gimba gu afaꞌafuuma, ti gaasii seeliru googu daqa Looimoo gu Gonge.’
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 Inkoo, ana sangu kaawa unkuray ambee, etaa hhanti seelintay coko⁄o see. Hhanti seelintay ma hari uma gu raw see, sa gimba ti kitiĩ gu Iliitleemu.
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 Kara, hhanti seelinta hari uma gu khooroti, sa gimba ti daqa dosi da iliiqaasa yeꞌeeroo. Slime, hhanti seelinta hari uma gu Yerusaleemu, sa gimba yaamu hhanki guti Iliitleemu, ina gu Mutemi gu didiru.
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 Kara, hhanti seelintay hari sagaiĩ kokuna loi, sa gimba hiidahhasidaaba hiifooka ma quubiya lensee, ma ⁄abaakwaydi baku ma boo⁄aydi.
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 Bere kaada, ‘Ee’ ti ‘Ee’ tleehhite. Kara, bere kaada, ‘Suti’ ti ‘Suti’ tleehhite. Gimba sliimaa doó kaaye hiicataraa da hikee, yoó daqa Biriisimoo dahhi.
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 Unkuray haã akhasidiri idoo diĩ kaay tuba, ‘Bere heedi hiĩ gaasi ila, ina see dugu afagaasiye ila, haa bere hiĩ muumu⁄i ⁄aatlimoo, ina see dugu afamuumu⁄iye ⁄aatlimoo.’
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Inkoo, ana sangu kaawa ambee, hagu hhanti kanisida heedi gu tlaku. Bere heedi slokhosi ugu tlooma da ⁄uyage, suguu fookide tlooma da cadii see.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 Bere heedi slai sitaakiru ugu haa slai hiiowa kanchoo doogu, slime sugu mayde kooti doogu see.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 Bere heedi ⁄uureesi ugu khocu haa ina kilomiita leẽ, khoce haa ina kilomiita cada.
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 Kara, hida goó firiirimee sigi qaydee, qonsa see hhantii fookida sa heedi gu slaꞌa idoo gimaa ki⁄isiye.”
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 Yeesu gi ilakoomi gimba tuba, “Unkuray haã akhasidiri, idoo diĩ ilii kaay tuba, ‘Slae hida danaee koku,’ haa wake fa⁄ayaa doogu.
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Inkoo, ana sangu kaawa ambee, slaꞌa fa⁄ayaa dooguna haa firiirima sa hhakee goó labaꞌasee unkuray.
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 Teesaaqay laqa, ma yaꞌay gu Taataa googuna tleehhitiri gu rawaa gu rawge waaraa. Ina yoó hiicencuudisi letu dosi sa hida goó yondiidee tlakwaroo haa goó yondiidee hhoinay. Kara, haroó khay tlubay sa hida gu koome ibinaa daa tafaꞌadi haa hida gooba ibinatee.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 Bere hagiti slaꞌaday hida hhakaꞌa kilesi goó slaee unkuray, da hheꞌesi hoó ⁄aliya mala slayday daqa Iliitleemugo? Hhaka! Karaanimaiĩ goó hiikurunkurimee see koodi, yoó teesaaqay yondiidiyay!
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 Kara, bere ti cehheemisiday kilesi hhiee kokuna, yondu mala gunoó yonditay hiicataraa da wakinay? Hida goóba ⁄imba see Iliitleemu yoómati teesaaqay laqiyay!
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 Inkoo, hida gwaa buꞌudee tleehhida, idoo Taataa googuna gooay Iliitleemu gu rawaa gu rawge waara giyaa ilii buꞌudi.”
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.