Mateus 12
Ila⁄imbidu Gu ⁄abu hari Burungaisoo (BDS) vs NAA
1 Letu waka baloo da Sabaato, Yeesu haa sirakoomiisee dosi yaa hiicatiri hari tla⁄aã gu qaymamuu gu ganoo. Qatlaykee sirakoomiisee dosi yaa qoriimidiri gi tlaatleesidi kereꞌemisu sagaiĩ gu ganoo, gi tooinaa ⁄aginay.
1 Por aquele tempo, num sábado, Jesus passou pelas searas. Estando os seus discípulos com fome, começaram a colher espigas e a comer.
2 Inkoo, Farisaayoo gwaa waaree teꞌesii giyaa ilii aniri gimbakee, gi kaayri sa Yeesu, tuba, “Yuꞌudiyaa, sirakoomiisee doogu soꞌoyi yondimaamita yondu daa kitlakuusi sariyaage baloo da Sabaatoge!”
2 Os fariseus, vendo isso, disseram a Jesus: — Olhe! Os seus discípulos estão fazendo o que não é lícito fazer num sábado.
3 Teꞌesii Yeesu gi ilaki⁄isi sa inay tuba, “Haa somintiriibaslii gimba gu Iliitleemuge, idoo Dawdi giyaa laqi ina haa hida kosi qatlay giyaa ilii qoriimidiri?
3 Mas Jesus lhes disse:
4 Ina yaa hiiday mara gu Iliitleemuge, ina haa hida kosi gi ⁄aginiri mukaate daa qaasi pandaa da Iliitleemu. Mukaatetee dagaa kitlakuusi ⁄agoo heedi lensee, ti hhapalooee kilesi naa ⁄agiiginay.
4 Como entrou na Casa de Deus, e comeram os pães da proposição, os quais não era lícito comer, nem a ele nem aos que estavam com ele, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Baku haa somintiriiba kitaabuu gu sariyaa da Musaage tuba, kila baloo da Sabaato hhapalooee goó yondiidee mara gu didiruge gu Iliitleemu, yoóti slasla⁄uudiisiyay baloo da Sabaato. Teesaaqay see, digoó faadiyaabaslii tuba, konay dakoo?
5 Ou vocês não leram na Lei que, aos sábados, os sacerdotes no templo profanam o sábado e ficam sem culpa?
6 Inkoo, unkuray sangu kaawa ambee, tiꞌii wana heedi leẽ gu didiru ba⁄ay da mara gu didiru see gu Iliitleemu.
6 Pois eu lhes digo que aqui está quem é maior do que o templo.
7 Bere haati aloo caahhaday maꞌaana da Handikati da Iliitleemu doó kaawa tuba, ‘Ana ⁄awaariru guni slaꞌa, sadaaka doogunaaba da da⁄araa,’ unkuray haa aloo ilawaasidaaiiba hida hhanki gooba dakoo.
7 Mas, se vocês soubessem o que significa: “Quero misericórdia, e não sacrifício”, não teriam condenado inocentes.
8 Inkoo, Nanku Heedi, na Looimoo gu baloo da Sabaato.”
8 Porque o Filho do Homem é senhor do sábado.
9 Da hheꞌesi, Yeesu yaa waaudi teꞌesaa, gii guuma kay sinagoogige.
9 Tendo Jesus saído dali, entrou na sinagoga deles.
10 Teꞌesii yaa wana heedi waku daba gosi gwaa tingara⁄uudu. Farisaayoo yaati khuꞌuuꞌunay Yeesu naraꞌa, ma slayri amoo dari sitaakiru. Inay gugi maasiri Yeesu tuba, “Ti kitlakuubaslii sariyaage hhoeꞌesa heedi baloo da Sabaatoilee?”
10 Achava-se ali um homem que tinha uma das mãos ressequida. Então, a fim de o acusar, perguntaram a Jesus: — É lícito curar no sábado?
11 Yeesu gigi ilaki⁄isi inay tuba, “Inkoo, bere leẽ tla⁄aã googunay bee⁄imoo gosi hingii huui bondage, gii ca⁄asiyaabaslii ciraai gimati baloo da Sabaato?
11 Ao que lhes respondeu:
12 Guti lou, heedi guti kaaru hari khisla ba⁄ay da bee⁄imoo! Inkoo, ti kitlakuu sariyaage yondu hhoinay baloo da Sabaatoilee.”
12 Ora, quanto mais vale um homem do que uma ovelha! Logo, é lícito nos sábados fazer o bem.
13 Da hheꞌesi, gi kaay sa heedikee tuba, “Tafaꞌasi daba googu!” Heedikee gi tosaa tafaꞌasi daba gosi, cirakiray lenge dugugi hhoeesi sumuku gi hikira gu caduu pahha tleehhidi.
13 Então Jesus disse ao homem: O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada e ficou sã como a outra.
14 Teꞌesaa Farisaayoo gii ca⁄iri sinagoogiteesaa, higi tlaatleesa kayri idara inay haa inay, idoo gi ilii gaasiyee Yeesu.
14 Mas os fariseus, saindo dali, conspiravam contra ele, procurando ver como o matariam.
15 Yeesu giyaa ilii caahhi Farisaayoo idoo giyaa ilakhuukhuꞌuuꞌumisiyee, gi waaudi daqateesaa. Hida wa⁄a gugi sirakoniri, ina gi hhoeemisi ga⁄iidee goõ.
15 Mas Jesus, sabendo disto, afastou-se dali. Muitos o seguiram, e a todos ele curou,
16 Teꞌesii Yeesu gigi ilii⁄oo⁄i inay, ma mayri kaawaraa sa hida ina na miyaa.
16 advertindo-lhes, porém, que não o expusessem à publicidade.
17 Gimbaki yaa teesaaqay hiica⁄i, dama hiigaasi gimbakira daa kaay hari amoo da tletimiisay Isaaya tuba,
17 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta Isaías:
18 “Yuꞌudiyaa! Hiĩ na yondimiisay goy gwaa hiileehhi.
18 “Eis aqui o meu servo, que escolhi, o meu amado, em quem a minha alma se agrada. Farei repousar sobre ele o meu Espírito, e ele anunciará juízo aos gentios.
19 Ina naanaqiyaaba haa hida, ma maahharaa see,
19 Não entrará em discussões, nem gritará, nem fará ouvir nas praças a sua voz.
20 Yondimiisay goy qeetisiyaaba cikwahhiya daa tlupi pahha.
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará o pavio que fumega, até que faça vencedor o juízo.
21 Kara, hida gu hhapapu sliimaa himaati iliipaꞌanay ina.”
21 E no seu nome os gentios colocarão a sua esperança.”
22 Da hheꞌesi hida haraagi khayri daqa Yeesuge heedi daa ilii khaabaaꞌadi gieeri, haa yaa ilahhami haa afana⁄adi. Yeesu gugi hhoeesi, ina gii dahhasi cocoꞌomoo haa khuꞌuduũ.
22 Então trouxeram a Jesus um endemoniado, cego e mudo. Jesus o curou, e o homem passou a falar e a ver.
23 Raqa goõ da hida yaati bakaꞌadi, hingigi maamisiri inay haa inay tuba, “Angamalee, hiĩ ti na Nanku Dawdi.”
23 E toda a multidão se admirava e dizia: — Não seria este, por acaso, o Filho de Davi?
24 Teꞌesii, Farisaayoo giyaa ilii akhasiri gimbakee, gi kaayri tuba, “Ina, gieeri giyoótii ca⁄amisi hari ⁄uuru gu Belisebuuli, hiĩ gu didiri sa gieeri goõ!”
24 Mas os fariseus, ouvindo isto, diziam: — Este não expulsa demônios senão pelo poder de Belzebu, o maioral dos demônios.
25 Inkoo, Yeesu yaa caahhi ilahudaa koina, gi kaay sa inay tuba, “Bere hida gu hhapee leẽ hingii deehhiniri raqoo haa raqoo, haa gi qwaqwatlinay inay haa inay, hhapee dooina gi hhamisiyay. Kara, bere hida gu yaamu leẽ baku hida gu mara leẽ hingii deehhiihhiniri raqoo haa raqoo, ⁄uuru gu hida hhakee see hiikaaiyaaba, tii faaki goõ.
25 Mas Jesus, sabendo o que eles pensavam, disse-lhes:
26 Nama amotee leẽ, bere Sataanimoo gusina Sataanimoo, ina loi hingii deehhimi, tawaaloo dosi malee qadita?
26 Se Satanás expulsa Satanás, está dividido contra si mesmo; como, então, o seu reino subsistirá?
27 Bere guti lou, ana hoótii ca⁄amisa gieeri harii dahhasa da Belisebuuli, hida kokuna haroó hiidahhasa da miyaa hiica⁄amisiyay gieeri? Teesaaqay, inay loi himaa hukunay unkuray.
27 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os filhos de vocês os expulsam? Por isso, eles mesmos serão os juízes de vocês.
28 Inkoo, bere ana gieeri giyoótii ca⁄amisa hari ⁄uuru gu Muuna gu Iliitleemu, gimbaki ti laqaaqana tuba, unkuray dangwaani ilii khay ha Tawaaloo da Iliitleemu.
28 Se, porém, eu expulso os demônios pelo Espírito de Deus, certamente é chegado o Reino de Deus sobre vocês.
29 Kara, bere heedi slai cihharaa mara gu heedi gu kooma ⁄uuru, magu afafiisi khooslay gosi, kwanda hiti gesaa khiidina heedikee gu kooma ⁄uuru. Teꞌesii gi asu fiisi idadu sliimaa gi kone.
29 Ou como pode alguém entrar na casa do valente e roubar-lhe os bens sem primeiro amarrá-lo? E só então saqueará a casa dele.
30 Heedi gu hhaku hari bara dooi, hikee hinoóti kanimisi. Kara heedi goóba hiikurunkura hida daqa dooii, yoóti pasidimisi.
30 — Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
31 Inkoo, sangu kaawa unkuray ambee, hida digi ilamooyina ha Iliitleemu tlakwaroo dooina goõ, haã gimba gooina see gonkosaa gu belendeqesa Iliitleemu. Hiĩ gumaa belendeqesa Muuna gu Iliitleemu, tlakwarotee tosi dagamaa ilamooyinaaba coko⁄o seei.
31 Por isso, digo a vocês que todo pecado e blasfêmia serão perdoados aos homens; mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Kara, heedi gu kaawa gimba goó kanimisa Nanku Heedi, Iliitleemu gi ilamooyina ina. Inkoo, heedi gu belendeqesa Muuna gu Iliitleemu, ina dugu ilamooyinaaba coko⁄o seei ha Iliitleemu, ibinaa da inkooge ma ibinaa daa khocage.
32 Se alguém disser alguma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, se alguém falar contra o Espírito Santo, isso não lhe será perdoado, nem neste mundo nem no porvir.
33 Ilatahha, khaimoo gu hhou yoóti ⁄aamuudi ⁄aamu gu hhou. Nama teesaaqay, khaimoo gu tlaku, yoóti ⁄aamuudi ⁄aamu gu tlaku. Khaimoo dugoóti baraslayi hari ⁄aamu gosi.
33 — Tornem a árvore boa e o seu fruto será bom, ou tornem a árvore má e o seu fruto será mau; porque pelo fruto se conhece a árvore.
34 Ye, unkuray laqwaloo da deesasee gu koomee qada! Ha malee hiidahhasiday kawaa gimba gu hhou, tay unkuray hoóti yonditay tlakwaroo? Sa gimba heedi, yoóti gimbuusi gimbakaꞌa gwaa hacu muuna gosii.
34 Raça de víboras! Como vocês podem falar coisas boas, sendo maus? Porque a boca fala do que está cheio o coração.
35 Nama teesaaqay, heedi gu hhou hari ibinaa dosi yoótii ca⁄asi gimba gu hhou muuna gosaa. Slime heedi gu tlaku hari ibinaa dosi yoótii ca⁄asi gimba gu tlaku muuna gosaa.
35 A pessoa boa tira do tesouro bom coisas boas; mas a pessoa má do mau tesouro tira coisas más.
36 Gu lou, ana sangu kaay, baloo da hukumuuge, Iliitleemu maa hukuna hida sa gimba sliimaa gu tlaku giyaa gimbuusiri.
36 — Digo a vocês que, no Dia do Juízo, as pessoas darão conta de toda palavra inútil que proferirem;
37 Maꞌaana hari gimba googu dugumaa faadi konta haaki ha Iliitleemu, haa hari gimba googu dugumaa hukuna.”
37 porque, pelas suas palavras, você será justificado e, pelas suas palavras, você será condenado.
38 Da hheꞌesi, Farisaayoo wakinay haa maarimamaa da sariyaa, gi kaayri sa Yeesu tuba, “Maarimuu slaꞌana sandima laqanti gimba leẽ gu kaaru gwaa daqa doogu dahha.”
38 Então alguns escribas e fariseus disseram a Jesus: — Mestre, queremos ver algum sinal feito pelo senhor.
39 Ina gigi ilaki⁄isi inay tuba, “Laqwaloo da hida gu tlakwi haa gwaa slipalauumidee, inay ti slaiyay, sigima laqami gimba gu kaaru. Inkoo, inay sigi laqanaaba gimba lensee gu kaaru, sigi hikira kilesi laqana gu tletimiisay Yoona.
39 Mas ele respondeu:
40 Yoona goóay yaa ibiidi balalu tami waꞌay gu guraꞌa gu samaakimoo gu didiru tleemaa haa amasi. Nama teesaaqay leẽ, Nanku Heedi himaa ibiidi waꞌay gu ayisa daa hiikhuri maraiyage balalu tami tleemaa haa amasi.
40 Porque assim como Jonas esteve três dias e três noites no ventre do grande peixe, assim o Filho do Homem estará três dias e três noites no coração da terra.
41 Slime balotee da hukumuu hida gu Ninaawi, maa qadidiyay sliimaa haa hida gu laqwaloti, gi kaayay tuba, hida gu laqwaloti digi ilawaasiye. Sa gimba hida hhanki gu Ninaawi, qatlay sigaa ilii kaay gimba gu Iliitleemu ha Yoona, gii fookidiri daqa Iliitleemuge tlakwaroo dooinaa! Inkoo, tiꞌii wana heedi gu didiru ba⁄ay da Yoona see!
41 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão, porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E aqui está quem é maior do que Jonas.
42 Nama teesaaqay leẽ, baloteesii malikiyaa da hhapee da Seeba, maa qadita tay kakanta tuba, laqwaloti da inkoo, daga ilawaamisi ha Iliitleemu sa dakoo dooina. Sa gimba malikiyatee, yaa hhiyuti yadaa hhapee da segeẽ loaa, ma itatiisidi waaway gu Solomooni. Inkoo, tiꞌii wana heedi gu didiru ba⁄ay da Solomooni see, teesaaqay see unkuray goó itatiisidaaiiba!
42 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com esta geração e a condenará, porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E aqui está quem é maior do que Salomão.
43 Qatlay gieeri dugoó ilii ca⁄asiye daqa heedigo, yoóti niini⁄imidi hhapee da kaaruuge, dabiidi daqa da ilii fiifisa. Ina yoó slayaaba daqa,
43 — Quando o espírito imundo sai de uma pessoa, anda por lugares áridos procurando repouso, porém não encontra.
44 teꞌesii yoóti kaay tuba, ‘Inkoo, ha ki⁄a marakiray kooii, gaa ilii ibimaamide.’ Qatlay giyoó iliiki⁄iye teꞌesii, yoóti slay mara gosi konaaba idoo lensee, duguũ fiici haa duguũ tlemi naraꞌa.
44 Por isso, diz: “Voltarei para a minha casa, de onde saí.” E, voltando, ele a encontra vazia, varrida e arrumada.
45 Da hheꞌesi, gieeri yoóti waaudi haa hiraagi khay gieeri wakinay fanqu gu tlakwi hari khisla ba⁄ay da ina see. Gieeri hhakee goõ gugi iliigunay heedikee haa gi ibiidiyay daqa dosii. Teesaaqay, heedikee ibinaa dosi yoóti tlakwaakwayda hari khisla ba⁄ay da hatira da tlaatleesoo see. Daganimaa ilii wana daqa laqwalotii da tlakwi.”
45 Então vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali. E o último estado daquela pessoa se torna pior do que o primeiro. Assim também acontecerá a esta geração perversa.
46 Qatlay Yeesu giyaa ilii kahhiye cocoꞌomooge haa raqatee da hida, iyoo dosi haa hhiee kosi yaagi khayri, gi qadimidiri khoorooge, slaiyay cocoꞌomoo haa ina.
46 Enquanto Jesus ainda falava ao povo, eis que a mãe e os irmãos dele estavam do lado de fora, procurando falar com ele.
47 Heedi waku gi kaay sa ina tuba, “Yuꞌudiyaa, iyoo doogu haa hhiee koku khoorooge wanay hiĩ qadimidiri, slaiyay cocoꞌomoo haa ugu.”
47 E alguém lhe disse: — A sua mãe e os seus irmãos estão lá fora e querem falar com o senhor.
48 Yeesu gi ilaki⁄isi heedikira tuba, “Hoó malee ilahudeesiday, iyoo dooi na miyaa, haa hhiee koi niĩ miyaa?”
48 Porém Jesus respondeu ao que lhe trouxe o aviso:
49 Teꞌesii, gii laqasi daba gosi yade khuꞌusa daqa sirakoomiisee dosii, haa gi kaay tuba, “Yuꞌudiyaa, hhaã na amu koi haa hhiee koi!
49 E, estendendo a mão para os discípulos, disse:
50 Kila heedi goó iliikooma yondiida slaꞌamuu gu Taataa gooi gu rawaa gu raw, hikee na hhia gooi, hhioo dooi haa iyoo dooi.”
50 Portanto, aquele que fizer a vontade de meu Pai celeste, esse é meu irmão, minha irmã e minha mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.