Atos 17
Ila⁄imbidu Gu ⁄abu hari Burungaisoo (BDS) vs NTLH
1 Inkoo gi hhiyuudiri, gii catiri hari yaamu gu Amifipooli haa Apoloniiya, gi dayri yaamu gu Tesaloniikege daqa daa iliiwane Sinagoogi da Wayahuudi.
1 Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga .
2 Pawlo nama ou gosi gooay, gesaa gii day waꞌay gu sinagoogige, kara Sabaato tami gi idaruusi haa Wayahuudi Handikaa da Iliitleemugo.
2 Conforme o seu costume, Paulo foi lá e nos três sábados seguintes falou sobre as Escrituras Sagradas com as pessoas que estavam ali na sinagoga.
3 Teꞌesii sigigi ilakeesi haa sigigi laqami tuba, Kristu kwanda dugu labaꞌasiye haa gi gwaai. Qariqaaqari kwanda giyaa slafiye haa yaagii ca⁄i ayisago. Ina gi kaay tuba, “Yeesuki sangu kakaakaame unkuray na Masiiya.”
3 Paulo lhes explicava e provava que o Messias precisava sofrer e que, depois de morrer, tinha de ressuscitar. Ele dizia: — Este Jesus que estou anunciando a vocês é o Messias.
4 Wayahuudi wakinay gi ⁄imbiri gimbakee, hingigi ilagaasiri haa Pawlo haa Siila. Slime raqa da didiri da hida gu hhapapu wakinay gwaa gwagwa⁄aa⁄amee Iliitleemu sliimaa haa tigay wa⁄a daa muriidi, hingigi ilagaasiri haa inay.
4 Paulo e Silas conseguiram convencer disso algumas daquelas pessoas, as quais se juntaram a eles. Um grande número de não judeus convertidos ao Judaísmo e muitas senhoras da alta sociedade também se juntaram ao grupo.
5 Kara, Wayahuudi gi aniri tloomu. Inay gii kurunkuriri hida gwaa koomee ibinaa da tlakwi sokooniigo, gigii faafahhiri, kara gii kurunkuriri raqage, gi tlaatleesiri gau yaamuge. Da hheꞌesi gi ilii tlairi mara gu Yasooni, inay beelaa Pawlo haa Siila gi slayay teꞌesii, ma giyaa hiica⁄asiri khoorooge daqa raqateesii.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Eles foram buscar alguns homens maus entre os malandros das ruas e formaram um grupo de desordeiros. Estes fizeram muita confusão na cidade e atacaram a casa de Jasão, procurando Paulo e Silas a fim de os levar para o meio do povo.
6 Qatlay giyaa ilii dakusiri slawaraa inay, yaagi dukhudukhuniri Yasooni haa hhiee wakinay gwaa ⁄imbee Yeesu pandaa da giyaadimiisee da yaamuge, tay tooina maahhaminay tuba, “Hida hhanki gwaa ⁄isimee ilahufiduu khooroo sliimaa, inkoo yaani khayri tiꞌii see.
6 Mas, como não os encontraram, levaram à força Jasão e alguns outros irmãos até a presença das autoridades da cidade, gritando: — Aqueles homens têm provocado desordens em todos os lugares! Agora chegaram até a nossa cidade,
7 Kara Yasooni giĩ kwahhasuusi inay aya gosii. Inay gonkoinaa ti yondimaamidiyay gimba gu tlatlankiikima sariyaa da Kaysaari, kakaanay tuba, wana mutemi waku uma gosi na Yeesu.”
7 e Jasão os hospedou na casa dele. Eles estão desobedecendo às leis do Imperador romano, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Wayahuuditira hari sitaakatee, gi ⁄isiniri khoslongora gu didiru daqa raqateesii haa daqa giyaadimiisee da yaamu.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas quando ouviram essas palavras.
9 Teꞌesii giyaadimiisetee gi ⁄uureesidi Yasooni haa deneꞌee kosi, ma haysiri peesay gu bueemaa. Qatlay giyaa ilii ooyiri peesaykee, gigi geemayri, ma waaudiri.
9 E as autoridades soltaram Jasão e os outros, depois que eles pagaram a quantia exigida para isso.
10 Cirakiray daa ilii hhayahhayuudi, hhiee gwaa ⁄imbee Yeesu, gi ya⁄abiri Pawlo haa Siila yaamu gu Berooyage. Qatlay giyaa ilii dayri, gii guniri sinagoogi da Wayahuudige.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para a cidade de Bereia. Quando chegaram lá, eles foram à sinagoga .
11 Hida gu Berooya hingaa slaiyay caacaahhamisu hari khisla hhakira see ba⁄ay gu Tesaloniike. Inay yaa itatiisiri gimba gu Iliitleemu hari kwayru gu didiru. Kara, balalu sliimaa yaa sominiri haa yaa ilahudeesiri naraꞌa handikatee, ma aniri, bere gimbakee sigaa kaay haa Pawlo gwaati lou.
11 As pessoas dali eram mais bem-educadas do que as de Tessalônica e ouviam a mensagem com muito interesse. Todos os dias estudavam as Escrituras Sagradas para saber se o que Paulo dizia era mesmo verdade.
12 Wayahuudi wa⁄a gi ⁄imbiri Yeesu, sliimaa haa tigay gu Wayunaani daa muriidi haa hhawatee wa⁄a.
12 Assim muitos judeus naquela cidade creram, e também não judeus, tanto mulheres da alta sociedade como também muitos homens.
13 Inkoo, Wayahuudi daa Tesaloniikege ibimaamida, yaa akhasiri tuba, Pawlo kakaakana gimba gu Iliitleemu yade Berooyage. Sa gimbakee inay see gi hadakayri taysi, gii faafahhiri raqoo gu hida, gi ⁄isiniri gau.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo tinha anunciado a palavra de Deus também em Bereia, foram até lá e começaram a agitar e atiçar o povo contra eles.
14 Cirakiray hhiee gwaa ⁄imbee Yeesu, gii slehheesiri leehhisaraa Pawlo kenga gu tlawa da didirige. Siila haa Timoteeyo gi meetiri Berooyage.
14 Então os irmãos enviaram Paulo imediatamente para o litoral; porém Silas e Timóteo ficaram em Bereia.
15 Hhiee hhakira gwaa leelehhisee Pawlo, gugi leehhisiri ina yaamu gu Ateene naqatloo. Da hheꞌesi yaagi ki⁄iri Berooyage, yaa konay ilakaawa daqa Pawlogo sa Siila haa Timoteeyo yaa cira khayee daqa dosii.
15 Os irmãos que protegiam Paulo o levaram até a cidade de Atenas. Depois voltaram para Bereia, levando um recado de Paulo; ele pedia que Silas e Timóteo fossem encontrá-lo em Atenas o mais depressa possível.
16 Qatlay Pawlo giyaa ilii baqaaqamidiye inay taysi Ateenege, muuna gosi dugwaa slahhaaꞌasi hari khisla, sa gimba giyaa arimi yaamu hhakee yaa konay sanaamuu da iliitleemamee wa⁄a, daa boo⁄imisi ha hida.
16 Enquanto estava esperando Silas e Timóteo em Atenas, Paulo ficou revoltado ao ver a cidade tão cheia de ídolos.
17 Teꞌesii ina yaa hadakay sinagoogige, gi tlaatleesi idara haa Wayahuudi haa hida gu hhapapu wakinay gwaa gwagwa⁄aa⁄amee Iliitleemu. Slime yaa hadakay daqeemoo gu sokooniige, balalu sliimaa yaa kona idara haa hida giyaa slay teꞌesii.
17 Ele ia para a sinagoga e ali falava com os judeus e com os não judeus convertidos ao Judaísmo. E todos os dias, na praça pública, ele falava com as pessoas que se encontravam ali.
18 Teꞌesii Pawlo yaa kona idara haa maarimamaa waka da Waepikuuro haa Wasitoyiiki. Tla⁄aã gooinay wakinay gi kaayri tuba, “Heediki goó boboa gu hhidima idoo, mala slai kaawaraa?” Wakinay gi kaayri tuba, “Ina goo ilatahhane ti caacaahhaahhamisi gimba gu iliitleemamee da hhidine.” Inay yaa teesaaqay kaayri, sa gimba Pawlo Gimba gu Hhou gu Yeesu haa gimba gu slafaraa haa hiica⁄a ayisago ginaa caacaahhaahhamisi.
18 Alguns professores epicureus e alguns estoicos discutiam com ele e perguntavam: — O que é que esse ignorante está querendo dizer? Outros comentavam: — Parece que ele está falando de deuses estrangeiros. Diziam isso porque Paulo estava anunciando Jesus e a ressurreição .
19 Da hheꞌesi gurigi waaudiri, gugi leehhisiri pandaa da balasaa da Aareyopaago sugugi kaayri tuba, “Dandiray haã slaꞌana caahharaa caacaahhamisuki gu ⁄abu ga kakaakante.
19 Então eles o levaram a uma reunião da Câmara Municipal e disseram: — Gostaríamos de saber que novo ensinamento é esse que você está trazendo para nós.
20 Ugu haraani khaydi gimba waku gu ⁄abu, ga kahhane akhasa eaa kotii. Inkoo dandiray ha slaꞌana ma caahhani maꞌaana da gimbakee.”
20 Pois você diz algumas coisas que nos parecem esquisitas, e nós gostaríamos de saber o que elas querem dizer.
21 (Hida daa laqwali Ateenege haa hhaã gwaa khawee sa ibinaa teꞌesii, inay qatlay sliimaa yaati idaruurumisiyay haa akhaakhamisiyayi ilahudaa gu ⁄abi.)
21 É que todos os moradores de Atenas e os estrangeiros que viviam ali gostavam de passar o tempo contando e ouvindo as últimas novidades.
22 Pawlo gi asu qadidi tla⁄aã gu balasaa da Aareyopaagoge, gi kaay tuba, “Ye hida gu Ateene! Ana haã arimi gimba sliimaage, unkuray ti hida gu diini hari khisla.
22 Então Paulo ficou de pé diante deles, na reunião da Câmara Municipal, e disse: — Atenienses! Vejo que em todas as coisas vocês são muito religiosos.
23 Qatlay gaã ilii khookhociicime yaamu hhankii, tay tooaa khuꞌuma naraꞌa daqa unkuray goó ilii firiirintee, gi arimi masabaahu daa handikimi tuba, ‘Daqa Iliitleemu da hhidine.’ Inkoo idotee goó firiirinte unkuray caahharaa see hanguba, na inta gani kakaakaamaa daqa doogunay.
23 De fato, quando eu estava andando pela cidade e olhava os lugares onde vocês adoram os seus deuses, encontrei um altar em que está escrito: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse Deus que vocês adoram sem conhecer é justamente aquele que eu estou anunciando a vocês.
24 Iliitleemu gwaa tleehhu khooroti haa idadu sliimaa gu waaree, ti Looimoo gu Goõ gu raw haa hhapee. Ina yoó ibiidiyaaba maraai gu denige daa tleehhi hari dabaiĩ gu hida.
24 — Deus, que fez o mundo e tudo o que nele existe, é o Senhor do céu e da terra e não mora em templos feitos por seres humanos.
25 Kara sugoó yondiidiyaaba hari dabaiĩ gu hida, heedi goó dakusa pahha idoo waka, sa gimba ina lenkosi noó qaqay sa hida goõ slafimaa, himpoo haa idadu sliimaa.
25 E também não precisa que façam nada por ele, pois é ele mesmo quem dá a todos vida, respiração e tudo mais.
26 Ina yaa tleehhi hida gu hhapapu goõ, hari amoo da heedi leẽ, ma ibiidiri khoorotii. Kara yaa ilakhuukhuꞌusi qatlay gu ibinaa da hida goõ, gi qaasi digimi gu daqeemoo gi ilii ibiidiyeei.
26 De um só homem ele criou todas as raças humanas para viverem na terra. Antes de criar os povos, Deus marcou para eles os lugares onde iriam morar e quanto tempo ficariam lá.
27 Iliitleemu yaa teesaaqay laqi, hida magu dabiidiri ina, barii hari amoo da slaapaaꞌamisu pahha, magu slayri. Ina giyoómati segenge wanaaba see haa dandiray gonkotaa.
27 Ele fez isso para que todos pudessem procurá-lo e talvez encontrá-lo, embora ele não esteja longe de cada um de nós.
28 Hari ilagaasaraa haa ina, dandiray hoó ibiidana, khookhocina haa gi slayna slafimaa koti, idoo daa ilii handikimi gooay ha raaꞌamisee doogu wakinay tuba, ‘Dandiray see ti laqwaloo da Iliitleemu.’
28 Porque, como alguém disse: “Nele vivemos, nos movemos e existimos.” E alguns dos poetas de vocês disseram: “Nós também somos filhos dele.”
29 Inkoo, sa gimba dandiray ti laqwaloo da Iliitleemu, hhanti ilahuudeesana tuba, ina ti sanaamutira pahha daa boo⁄imisi hari sahaabu baku feesa baku tlaa⁄u hari cirihhimaa haa ilahudaa gu hida.
29 E, já que somos filhos dele, não devemos pensar que Deus é parecido com um ídolo de ouro, de prata ou de pedra, feito pela arte e habilidade das pessoas.
30 Qatlay gu wakaꞌaleege Iliitleemu hingaati laqi ubee, giyaati ariirinaaba bawmatee. Inkoo, hiĩ ilakaay hida goõ daqeemoo sliimaa, magu ilii fookidiri ina amamu koinaa gu tlakwigo.
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância. Mas agora ele manda que todas as pessoas, em todos os lugares, se arrependam dos seus pecados.
31 Iliitleemu yaa qaasi baloo gimaa ilii hukune khooroti hari amoo daa tafaꞌadi, kara hari amoo da heedi leẽ giyaa hiileehhi. Ina yaa laqami naraꞌa daqa hida sliimaage tuba, teesaaqay laqi hari amoo da slafisaraa haa hiica⁄asa Yeesu ayisago.”
31 Pois ele marcou o dia em que vai julgar o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu prova disso a todos quando ressuscitou esse homem.
32 Qatlay hida gu balasaa da Aareyopaago giyaa ilii akhasiri gimba gu slafaraa haa hiica⁄a ayisago, wakinay gi tlaatleesiri yaqaayiru daqa Pawloge. Kara, wakinay yaa kaayri tuba, “Dandiray ha slaꞌana magu akhasani kara ugu gimbakii.”
32 Quando ouviram Paulo falar a respeito de ressurreição, alguns zombaram dele, mas outros disseram: — Em outra ocasião queremos ouvir você falar sobre este assunto.
33 Da hheꞌesi Pawlo gi waaudi tla⁄aã gu balasateesaa.
33 Então Paulo foi embora dali.
34 Hida wakinay gi sirakoniri Pawlo gi ⁄imbiri Yeesu. Tla⁄aã gooinay yaa wana Diyonisiiyo, heedi gu balasaa da Aareyopaago haa hadee leẽ uma gosi naa Damaari haa wakinay gwaa sliimaa waaree haa inay.
34 Mas algumas pessoas creram e se juntaram a ele. Entre essas estavam Dionísio, que era membro da Câmara Municipal, uma mulher chamada Dâmaris e mais outras pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.