Daniel 2
Bibeli Gusunɔn Gari (BBA) vs NVI
1 Nɛbukɑnɛsɑɑn bɑndun wɔ̃ɔ yiruse sɔɔ, u dosu ɡɑɡu kuɑ. Dosu ɡe, ɡɑ nùn bɛrum mwɑ sere u kpɑnɑ u dweeyɑ.
1 No segundo ano de seu reinado, Nabucodonosor teve sonhos; sua mente ficou tão perturbada que ele não conseguia dormir.
2 Yerɑ u dobo doboɡibu sokusiɑ kɑ sɔrobu kɑ bũu sinɑmbu kɑ bwisiɡibu bu kɑ nùn win dosu ɡe sɔ̃. Mɑ tɔn be kpuro bɑ nɑ bɑ mɛnnɑ win wuswɑɑɔ.
2 Por isso o rei convocou os magos, os encantadores, os feiticeiros e os astrólogos para que lhe dissessem o que ele havia sonhado. Quando eles vieram e se apresentaram ao rei,
3 Mɑ u bu sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, nɑ dosɑwɑ. Gɑ mɑɑ mɑn bɛrum mwɑ. Nɑ kĩwɑ i mɑn sɔ̃ ye nɑ dosɑ.
3 ele lhes disse: "Tive um sonho que me perturba e quero saber o que significa".
4 Mɑ bwisiɡii be, bɑ sinɑ boko sɔ̃ɔwɑ kɑ Arɑmuɡibun bɑrum bɑ nɛɛ, yinni, wunɛn hunde yu dɑkɑɑ dɑ! A sun dosu ɡe sɔ̃ɔwɔ kpɑ su nun ɡu tubusiɑ.
4 Então os astrólogos responderam em aramaico ao rei: "Ó rei, vive para sempre! Conta o sonho aos teus servos, e nós o interpretaremos".
5 Mɑ sinɑ boko u mɑɑ bu sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, wee ye nɑ ɡɔ̃ru doke n bɛɛ kuɑ. Ì kun mɑn dosu ɡen tii sɔ̃ɔwɑ kɑ ɡen tubusiɑnu sɑnnu, kon de bu bɛɛ bɔtiri bɔtiriwɑ kpɑ bɛɛn yɛnusu su ko bɑnsu.
5 O rei respondeu aos astrólogos: "Esta é a minha decisão: Se vocês não me disserem qual foi o meu sonho e não o interpretarem, farei que vocês sejam cortados em pedaços e que as suas casas se tornem montes de entulho.
6 Adɑmɑ ì n mɑn ɡu sɔ̃ɔwɑ kɑ ɡen tubusiɑnu sɑnnu, kon bɛɛ kɛ̃ɛ dɑbinu wɛ̃. Kpɑ i bɛɛrɛ bɑkɑ wɑ. Yen sɔ̃ tɛ̃, i mɑn dosu ɡen tii sɔ̃ɔwɔ kɑ ɡen tubusiɑnu.
6 Mas, se me revelarem o sonho e o interpretarem, eu lhes darei presentes e recompensas e grandes honrarias. Por isso, revelem-me o sonho e a sua interpretação".
7 Bɑ kpɑm nùn wisɑ bɑ nɛɛ, yinni, ɑ sun wunɛn dosu ɡe sɔ̃ɔwɔ kpɑ su nun ɡu tubusiɑ.
7 Mas eles tornaram a dizer: "Conte o rei o sonho a seus servos, e nós o interpretaremos".
8 Sinɑ boko u bu wisɑ u nɛɛ, nɑ yɛ̃ sɑ̃ɑ sɑ̃ɑ mɑ i kĩ i ɡɑri ɡɑwɑwɑ. Domi i nuɑ ye nɑ ɡɔ̃ru doke n bɛɛ kuɑ.
8 Então o rei respondeu: "Já descobri que vocês estão tentando ganhar tempo, pois sabem da minha decisão.
9 Mɑ i ǹ mɑn dosu ɡe sɔ̃ɔwɑ, ye nɑ ɡɔ̃ru doke n bɛɛ kuɑ mi, yɑ koo bɛɛ kpuro deemɑ. Domi i sɔɔru kpɑ i kɑ mɑn weesu kɑ ɡɑri suninu nɑɑwɑwɑ kpɑ n kɑ nɛn ɡere kɔsi. Yen sɔ̃, i mɑn dosu ɡen tii sɔ̃ɔwɔ kpɑ n ɡiɑ mɑ i ko i kpĩ i ɡu tubusiɑ.
9 Se não me contarem o sonho, todos vocês receberão a mesma sentença; pois vocês combinaram enganar-me com mentiras, esperando que a situação mudasse. Contem-me o sonho, e saberei que vocês são capazes de interpretá-lo para mim".
10 Yerɑ bɑ nùn sɔ̃ɔwɑ bɑ nɛɛ, ɡoo sɑri duniɑ sɔɔ mini wi u koo kpĩ u wunɛn ɡɑri yini wisi bɑɑ be bɑ dɑm mɔ nɡe wunɛ, ben ɡoo sɑri wi u ɡɑri yinin bweseru bikiɑre sɔrobun mi, ǹ kun mɛ dobo doboɡibun mi, ǹ kun mɛ Bɑbilonin bwisiɡibun mi.
10 Os astrólogos responderam ao rei: "Não há homem na terra que possa fazer o que o rei está pedindo! Nenhum rei, por maior e mais poderoso que tenha sido, chegou a pedir uma coisa dessas a nenhum mago, encantador ou astrólogo.
11 Ye wunɛ sinɑ boko ɑ bikiɑ mini, ɡoo sɑri wi u koo kpĩ u nun ye tubusiɑ sere bũnu bɑɑsi yɑ! Wee nu ku rɑ n mɑɑ wɑ̃ɑ tɔmbun suunu sɔɔ.
11 O que o rei está pedindo é difícil demais; ninguém pode revelar isso ao rei, senão os deuses, e eles não vivem entre os mortais".
12 Ye sinɑ boko u ben ɡɑri yi nuɑ, yerɑ u mɔru bɛsirɑ. Mɑ u woodɑ wɛ̃ bu Bɑbilonin bwisiɡibu kpuro ɡo.
12 Isso deixou o rei tão irritado e furioso que ele ordenou a execução de todos os sábios da Babilônia.
13 Mɑ bɑ sinɑ bokon ɡɑri yi kpɑrɑ mɑ bɑ koo Bɑbilonin bwisiɡii be ɡo. Mɑ bɑ Dɑniɛli kɑ win kpɑɑsibu kɑsu bu ɡo.
13 E assim foi emitido o decreto para que fossem mortos os sábios; os encarregados saíram à procura de Daniel e dos seus amigos, para que também fossem mortos.
14 Sɑnɑm mɛ Ariɔku sinɑ bokon kirukubɑn ɡuro ɡuro u yɑrɑ u kɑ Bɑbilonin bwisiɡii be ɡo, Dɑniɛli u kɑ nùn ɡɑri kuɑ kɑ bwisi kɑ lɑɑkɑri.
14 Arioque, o comandante da guarda do rei, já se preparava para matar os sábios da Babilônia, quando Daniel dirigiu-se a ele com sabedoria e bom senso.
15 U nɛɛ, ɑmɔnɑ sinɑ bokon woodɑ yeni yɑ kɑ dɑm mɔ mɛ. Yerɑ Ariɔku u nùn ɡɑri yin ɑsɑnsi tubusiɑ.
15 Ele perguntou ao oficial do rei: "Por que o rei emitiu um decreto tão severo? " Arioque explicou o motivo a Daniel.
16 Mɑ Dɑniɛli u dɑ sinɑ bokon mi u nùn kɑnɑ u nùn deri sɑɑ fiiko, kpɑ u wɑ u nùn dosu ɡe tubusiɑ.
16 Diante disso, Daniel foi pedir ao rei que lhe desse um prazo, e ele daria a interpretação.
17 Mɑ Dɑniɛli u wurɑ dirɔ u win kpɑɑsibu Hɑnɑniɑ kɑ Misɛli kɑ Asɑriɑ ɡɑri yi sɔ̃ɔwɑ.
17 Daniel voltou para casa, contou o problema aos seus amigos Hananias, Misael e Azarias,
18 Mɑ u bu yiire bu Wɔrukoo kɑnɑ u ben wɔnwɔndu wɑ kpɑ u bu dosu ɡe sɔ̃ kpɑ bu ku rɑɑ bu ɡo kɑ bwisiɡii be sɑnnu.
18 e lhes pediu que rogassem ao Deus dos céus que tivesse misericórdia acerca desse mistério, para que ele e seus amigos não fossem executados com os outros sábios da Babilônia.
19 Yen biruwɑ Gusunɔ u Dɑniɛli dosu ɡe sɔ̃ɔwɑ wɔ̃kuru, kɑ̃siru sɔɔ. Mɑ Dɑniɛli u nùn siɑrɑ. U nɛɛ,
19 Então o mistério foi revelado a Daniel de noite, numa visão. Daniel louvou o Deus dos céus
20 Yinni Gusunɔ,
20 e disse: "Louvado seja o nome de Deus para todo o sempre; a sabedoria e o poder a ele pertencem.
21 Wunɑ ɑ rɑ sɑɑbɑ ɡɔsie.
21 Ele muda as épocas e as estações; destrona reis e os estabelece. Dá sabedoria aos sábios e conhecimento aos que sabem discernir.
22 Wunɑ ɑ rɑ tɔnu sɔ̃ɔsi ye yɑ beruɑ,
22 Revela coisas profundas e ocultas; conhece o que jaz nas trevas, e a luz habita com ele.
23 Gusunɔ nɛn bɑɑbɑbɑn Yinni, nɑ nun siɑrɑmɔ.
23 Eu te agradeço e te louvo, ó Deus dos meus antepassados; tu me deste sabedoria e poder, e me revelaste o que te pedimos, revelaste-nos o sonho do rei".
24 Yen biru, Dɑniɛli u dɑ Ariɔkun mi, wi sinɑ boko u woodɑ wɛ̃ u kɑ Bɑbilonin bwisiɡibu ɡo. Mɑ u nùn sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, ɑ ku tɔn be ɡo. A de ɑ kɑ mɑn dɑ sinɑ bokon mi. Kpɑ n nùn win dosu ɡe tubusiɑ.
24 Então Daniel foi falar com Arioque, a quem o rei tinha nomeado para executar os sábios da Babilônia, e lhe disse: "Não execute os sábios. Leve-me ao rei, e eu interpretarei para ele o sonho que teve".
25 Mɑ Ariɔku u kɑ Dɑniɛli dɑ fuuku sinɑ bokon mi. Ye bɑ turɑ mi, yerɑ u sinɑ boko sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, wee nɑ durɔ ɡoo wɑ Yudɑ be bɑ mwɛɛrimɑ sɔɔ, wi u koo nun wunɛn dosu ɡe tubusiɑ.
25 Imediatamente Arioque levou Daniel ao rei e disse: "Encontrei um homem entre os exilados de Judá que pode dizer ao rei o significado do sonho".
26 Mɑ sinɑ boko u Dɑniɛli wi bɑ mɑɑ yĩsiru kɑ̃ Bɛlitɑsɑɑ bikiɑ u nɛɛ, kɑɑ kpĩ ɑ mɑn nɛn dosu ɡen tii sɔ̃ kɑ ɡen tubusiɑnu?
26 O rei perguntou a Daniel, também chamado Beltessazar: "Você é capaz de contar-me o que vi no meu sonho e interpretá-lo? "
27 Dɑniɛli u sinɑ boko sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, bwisiɡibu kɑ sɔrobu kɑ dobo doboɡibu kɑ bũu sinɑmbu bɑ ǹ kpɛ̃ bu nun ɑsiri ye ɑ bikiɑ mini sɔ̃.
27 Daniel respondeu: "Nenhum sábio, encantador, mago ou adivinho é capaz de revelar ao rei o mistério sobre o qual ele perguntou,
28 Adɑmɑ Yinni ɡoo wɑ̃ɑ wɔllɔ wi u rɑ tɔnu ɑsiri sɔ̃ɔsi, wiyɑ Gusunɔ. U mɑɑ nun sɔ̃ɔsi ye n koo koorɑ. Sɑnɑm mɛ ɑ kpĩ, ye ɑ dosɑ kɑ ye ɑ wɑ kɑ̃siru sɔɔ wee.
28 mas existe um Deus nos céus que revela os mistérios. Ele mostrou ao rei Nabucodonosor o que acontecerá nos últimos dias. O sonho e as visões que passaram por tua mente quando estavas deitado foram os seguintes:
29 Siɑn bwisikunɑ ɑ mɔ̀. Yerɑ wi u rɑ tɔnu ɑsiri sɔ̃ɔsi u nun sɔ̃ɔsi ye n koo koorɑ.
29 "Quando estavas deitado, ó rei, tua mente se voltou para as coisas futuras, e aquele que revela os mistérios te mostrou o que vai acontecer.
30 Adɑmɑ bɑ ǹ mɑn ɑsiri ye sɔ̃ɔsi yèn sɔ̃ nɑ tɔn be bɑ tie bwisi kere. Bɑ mɑn ye sɔ̃ɔsiwɑ kpɑ n kɑ nun tubusiɑ kpɑ ɑ n kɑ yɛ̃ ye ɑ bwisikɑ wunɛn ɡɔ̃ruɔ.
30 Quanto a mim, esse mistério não me foi revelado porque eu tenha mais sabedoria do que os outros homens, mas para que tu ó rei, saibas a interpretação e entendas o que passou pela tua mente.
31 Sinɑ boko, ye ɑ wɑ wee. Bwɑ̃ɑroku bɔkɔ ɡɑɡɑ ɡɑ yɔ̃ wunɛn wuswɑɑɔ. Bwɑ̃ɑroku ɡe, ɡɑ ɡunu, ɡɑ bɑllimɔ ɡem ɡem. Mɑ ɡɑ nɑnum mɔ n kpɑ̃.
31 "Tu olhaste, ó rei, e diante de ti estava uma grande estátua: uma estátua enorme, impressionante, e sua aparência era terrível.
32 Gen wiru tɑ sɑ̃ɑwɑ wurɑ ɡeɑn tii tii. Gen tororu kɑ ɡen ɡɑ̃senu mɑɑ sɑ̃ɑ sii ɡeesu. Gen nukuru kɑ ɡen tɑɑnu mɑɑ sɑ̃ɑ sii ɡɑndu.
32 A cabeça da estátua era feita de ouro puro, o peito e o braço eram de prata, o ventre e os quadris eram de bronze,
33 Gen kɔ̃ri yi mɑɑ sɑ̃ɑ sii wɔ̃kusu. Mɑ ɡen nɑɑsu sɑ̃ɑ sii wɔ̃ku si bɑ kɑ sɔndu mɛnnɑ.
33 as pernas eram de ferro, e os pés eram em parte de ferro e em parte de barro.
34 Sɑnɑm mɛ ɑ ɡu mɛɛrɑ, yerɑ kperu ɡɑru tɑ mɛndɑmɑ ɡuurun di te ɡoo kun kɑrɑmɛ. Tɑ nɑ tɑ ɡen nɑɑsu so tɑ kɔsukɑ muku muku.
34 Enquanto estavas observando, uma pedra soltou-se, sem auxílio de mãos, atingiu a estátua nos pés de ferro e de barro e os esmigalhou.
35 Mɑ sii wɔ̃ku si, kɑ sɔn te, kɑ sii ɡɑn te, kɑ sii ɡee si, kɑ wurɑ ye, ye kpuro yɑ sunkurɑ muku muku. Mɑ yɑ kuɑ nɡe doo diri yi bɑ sɑrɑ sɔ̃ɔ sɑ̃rerun sɑɑ. Mɑ yi kɑ woo doonɑ. Bɑɑ yin yirɑ ɑ ǹ mɑɑ kpɛ̃ ɑ wɑ. Adɑmɑ kpee te tɑ bwɑ̃ɑroku ɡe so mi, tɑ ɡɔsirɑwɑ ɡuu bɑkɑru. Mɑ tɑ hɑnduniɑn tem kpuro wukiri.
35 Então o ferro, o barro, o bronze, a prata e o ouro foram despedaçados, viraram pó, como o pó da debulha do trigo na eira durante o verão. O vento os levou sem deixar vestígio. Mas a pedra que atingiu a estátua tornou-se uma montanha e encheu a terra toda.
36 Dosu ɡeyɑ mi. Tɛ̃, ɡen tubusiɑnu wee.
36 "Foi esse o sonho, e nós o interpretaremos para o rei.
37 — ausente —
37 Tu, ó rei, és rei de reis. O Deus dos céus te tem dado domínio, poder, força e glória;
38 — ausente —
38 nas tuas mãos ele colocou a humanidade, os animais selvagens e as aves do céu. Onde quer que vivam, ele fez de ti o governante deles todos. Tu és a cabeça de ouro.
39 Wunɛn biru, bɑndu ɡɑru tɑ koo se te tɑ ǹ wunɛɡiru dɑm turɑ. Yen biru, bɑndu itɑseru ɡɑrɑ koo mɑɑ se kpɑ tɑ n dɑm mɔ hɑnduniɑ kpuro sɔɔ. Terɑ tɑ sɑ̃ɑ nɡe sii ɡɑndu.
39 "Depois de ti surgirá um outro reino, inferior ao teu. Em seguida surgirá um terceiro reino, reino de bronze, que governará sobre toda a terra.
40 Mɑ bɑndu nnɛseru ɡɑrɑ koo mɑɑ se, kpɑ tɑ n dɑm mɔ nɡe sii wɔ̃kusu si su rɑ ɡɑ̃ɑnu kpuro kɔsuku. Nɡe mɛyɑ bɑn te, tɑ ko n dɑm mɔ tu kɑ bɑnnu kpuro kɔsuku.
40 Finalmente, haverá um quarto reino, forte como o ferro, pois o ferro quebra e destrói tudo; e assim como o ferro a tudo despedaça, também ele destruirá e quebrará todos os outros.
41 Mɛyɑ ɑ mɑɑ wɑ mɑ bwɑ̃ɑroku ɡen nɑɑsu kɑ ɡen niki binu sɑ̃ɑwɑ sii wɔ̃kusu si bɑ mɛnnɑ kɑ sɔndu. Yen tubusiɑnɑ bɑn te, tɑ ko n bɔnu sɑ̃ɑwɑ yiru. Kɑ mɛ, bɔnu tiɑ yɑ ko n dɑm mɔ nɡe sii wɔ̃ku si.
41 Como viste, os pés e os dedos eram em parte de barro e em parte de ferro. Isso quer dizer que esse será um reino dividido, mas ainda assim terá um pouco da força do ferro, embora tenhas visto ferro misturado com barro.
42 Kpɑ bɔnu tiɑ yu dɑm biɑ nɡe nɑɑ niki bii ni nu sɑ̃ɑ sii wɔ̃ku si bɑ kɑ sɔndu mɛnnɑ.
42 Assim como os dedos eram em parte de ferro e em parte de barro, também esse reino será em parte forte e em parte frágil.
43 Sii wɔ̃kusu kɑ sɔn te ɑ wɑ yɑ mɛnnɛ mi sɑnnu, yɑ mɑɑ sɔ̃ɔsimɔ mɑ bɑn ten wiruɡibu bɑ ko n kɑsu ben bibu bu suɑnɑ kpɑ bwesenu nu kɑ ko tiɑ. Adɑmɑ yɑ ǹ koorɔ nɡe mɛ yɑ ǹ koorɔ sisu kɑ sɔndu bu ko tiɑ.
43 E, como viste, o ferro estava misturado com o barro. Isso quer dizer que se procurará fazer alianças políticas por meio de casamentos, mas essa união não se firmará, assim como o ferro não se mistura com o barro.
44 — ausente —
44 "Na época desses reis, o Deus dos céus estabelecerá um reino que jamais será destruído e que nunca será dominado por nenhum outro povo. Destruirá todos esses reinos e os exterminará, mas esse reino durará para sempre.
45 — ausente —
45 Esse é o significado da visão da pedra que se soltou de uma montanha, sem auxílio de mãos, pedra que esmigalhou o ferro, o bronze, o barro, a prata e o ouro. "O Deus poderoso mostrou ao rei o que acontecerá no futuro. O sonho é verdadeiro, e a interpretação é fiel".
46 Yerɑ sinɑ boko Nɛbukɑnɛsɑɑ u yiirɑ u wiru tem ɡirɑri Dɑniɛlin wuswɑɑɔ. Mɑ u derɑ bɑ yɑ̃kuru kuɑ kɑ turɑre bu kɑ Dɑniɛli siɑrɑ.
46 Então o rei Nabucodonosor caiu prostrado diante de Daniel, prestou-lhe honra e ordenou que lhe fosse apresentada uma oferta de cereal e incenso.
47 Sinɑ boko u Dɑniɛli sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, kɑ ɡeemɑ bɛɛn Yinni wini u bũnu kpuro kere, u mɑɑ sɑ̃ɑwɑ sinɑmbun Yinni. Wiyɑ u rɑ tɔnu ɡɑri ɑsiriɡii sɔ̃. Domi u derɑ ɑ kpĩɑ ɑ ɡɑri ɑsiriɡii yini ɡeruɑ.
47 O rei disse a Daniel: "Não há dúvida de que o seu Deus é o Deus dos deuses, o Senhor dos reis e aquele que revela os mistérios, pois você conseguiu revelar esse mistério".
48 Yerɑ sinɑ boko u Dɑniɛli kuɑ tɔn boko win bɑndu sɔɔ. Mɑ u nùn kɛ̃ɛ bɑkɑ dɑbinu kɑ̃. Yen biru, u nùn kuɑ Bɑbilonin berɑn wiruɡii kɑ mɑɑ yen bwisiɡibun tɔnwero.
48 Então o rei colocou Daniel num alto cargo e o cobriu de presentes. Ele o designou governante de toda a província da Babilônia e o encarregou de todos os sábios da província.
49 Mɑ Dɑniɛli u sinɑ boko kɑnɑ u Sɑdɑki kɑ Mɛsɑki kɑ Abɛnɛɡo Bɑbilonin berɑ ye nɔmu bɛriɑ. Mɑ win tii u kuɑ sinɑ bokon bwisi kɛ̃ɔ.
49 Além disso, a pedido de Daniel, o rei nomeou Sadraque, Mesaque e Abede-Nego administradores da província da Babilônia, enquanto o próprio Daniel permanecia na corte do rei.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.