Mateus 22
U̶mʉreco pacʉ wederique (BAONT) vs ARA
1 Ñucã Jesús ĩi cõoñarique mena o biro ĩi wede jʉo waawi:
1 De novo, entrou Jesus a falar por parábolas, dizendo-lhes:
2 —Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca doti niiri tabea, jĩcʉ̃ wiogʉ, cʉ̃ macʉ̃ cʉ̃ ca amo jiari boje rʉmʉre quenogʉ cʉ̃ ca tiiricarore biro nii.
2 O reino dos céus é semelhante a um rei que celebrou as bodas de seu filho.
3 Cʉ̃re ca pade coterã mena, cʉ̃ ca jʉoricarãre jʉo doti cojoupʉ. Cʉ̃ ca jʉomiricarã pea doorʉgatiuparã.
3 Então, enviou os seus servos a chamar os convidados para as bodas; mas estes não quiseram vir.
4 Jiro, aperã cʉ̃re ca pade coterã mena, cʉ̃ ca jʉoricarãre o biro cʉ̃jare ĩi doti nemo cojomiupʉ ñucã: “Mee, baariquere niipetiro queno yapanoriquepʉ yʉ cʉo. Yʉ wecʉa, aperã waibʉcʉrã, añuro ca díí cʉtirã yʉ jĩa dotijãwʉ. Mee, niipetiro queno yapanoriquepʉ nii. ¡Ñee pee dʉjati! ‘Yoari méé boje rʉmʉ dooya,’ ĩi wede dooya,” cʉ̃jare ĩi doti cojomiupʉ.
4 Enviou ainda outros servos, com esta ordem: Dizei aos convidados: Eis que já preparei o meu banquete; os meus bois e cevados já foram abatidos, e tudo está pronto; vinde para as bodas.
5 Cʉ̃ ca jʉomiricarã pea cʉ̃re yʉʉtiuparã. Jĩcʉ̃ cʉ̃ja mena macʉ̃ cʉ̃ wejeri pee waacoaupʉ. Apĩ pea cʉ̃ ca padero pee waacoaupʉ.
5 Eles, porém, não se importaram e se foram, um para o seu campo, outro para o seu negócio;
6 Aperã pea wiogʉ ʉmʉare cʉ̃jare ñeeri, ñañaro cʉ̃jare tii, cʉ̃jare jĩa bate, tiicãuparã.
6 e os outros, agarrando os servos, os maltrataram e mataram.
7 ”Wiogʉ pea teere tʉo ajiari, bojoca jĩari majare jĩa batecã, cʉ̃ja yaa macã cãare joe cõacã, tii doti cojoupʉ cʉ̃ uwamarãre.
7 O rei ficou irado e, enviando as suas tropas, exterminou aqueles assassinos e lhes incendiou a cidade.
8 Jiro, cʉ̃ ʉmʉare o biro ĩiupʉ ñucã: “Boje rʉmʉ maquẽ ñee ʉno pee dʉjati. Yʉ ca jʉomijãrã pea ca dooparã ʉno méé niijapa.
8 Então, disse aos seus servos: Está pronta a festa, mas os convidados não eram dignos.
9 To biri wiijeri watoa macã maaripʉ waari, noo mʉja ca bʉa earã cõrorena jʉorãja,” cʉ̃jare ĩi cojoupʉ.
9 Ide, pois, para as encruzilhadas dos caminhos e convidai para as bodas a quantos encontrardes.
10 ”To biro cʉ̃ ca ĩiricarã, cʉ̃ ʉmʉa pea wiijeri watoa macã maaripʉ waari, noo cʉ̃ja ca bʉa earã niipetirãre, añurã, ñañarãre jʉo neouparã. To biri boje rʉmʉ cʉ̃ ca quenopa jawire bojoca dadacoauparã.
10 E, saindo aqueles servos pelas estradas, reuniram todos os que encontraram, maus e bons; e a sala do banquete ficou repleta de convidados.
11 Jiro wiogʉ, cʉ̃ ca jʉo cojoricarãre ĩagʉ jãa waagʉ, jĩcʉ̃, amo jiarica boje rʉmʉ maquẽ mééra juti jãñari ca niigʉre ĩaupʉ.
11 Entrando, porém, o rei para ver os que estavam à mesa, notou ali um homem que não trazia veste nupcial
12 Cʉ̃re ĩari: “Yʉ mena macʉ̃, ¿amo jiarica boje rʉmʉ maquẽ juti jãñati pacagʉ, do biro biicãri anopʉre mʉ jãa doojãri?” cʉ̃re ĩiupʉ. To biro cʉ̃ ca ĩiro, wedetiupʉ cʉ̃ pea.
12 e perguntou-lhe: Amigo, como entraste aqui sem veste nupcial? E ele emudeceu.
13 To cõrora wiogʉ pea, bojocare baarique batori majare o biro ĩiupʉ: “¡Anire ñeeri, cʉ̃ amori, cʉ̃ dʉpori jiari, õo macã ca naitĩaropʉ cʉ̃re cõa wienecã cojoya! Too ca naitĩaropʉre oti, cʉ̃ upire baca dʉpo, cʉ̃ ca bii bʉañapa tabepʉ,” ĩiupʉ.
13 Então, ordenou o rei aos serventes: Amarrai-o de pés e mãos e lançai-o para fora, nas trevas; ali haverá choro e ranger de dentes.
14 Biirãpʉa paʉ niima, Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca jʉorã. Cʉ̃ ca beje jeerã pea, paʉacã méé niima —ĩi wedewi Jesús.
14 Porque muitos são chamados, mas poucos, escolhidos.
15 Ate jiro fariseos waari, Jesús're wedejãarʉgarã, jĩcã wãme Jesús cʉ̃ ca ĩi maa wijiaro cʉ̃ja ca tiipere ameri wede peniupa.
15 Então, retirando-se os fariseus, consultaram entre si como o surpreenderiam em alguma palavra.
16 To biro ameri ĩicãri, jĩcãrã cʉ̃ja mena macãrãre, Herodes yaarã mena o biro cʉ̃jare ĩi doti cojoupa:
16 E enviaram-lhe discípulos, juntamente com os herodianos, para dizer-lhe: Mestre, sabemos que és verdadeiro e que ensinas o caminho de Deus, de acordo com a verdade, sem te importares com quem quer que seja, porque não olhas a aparência dos homens.
17 To biri mʉ ca tʉgoeñari wãmere jãare wedeya. ¿Wiogʉ romanore niirique wapa jãa ca wapa tiirucurije to añu jañuti? ¿To añutitiqué? —cʉ̃re ĩi jãiñawa.
17 Dize-nos, pois: que te parece? É lícito pagar tributo a César ou não?
18 Jesús pea ñañari wãme tʉgoeñacãri cʉ̃ja ca ĩirijere majiri, o biro cʉ̃jare ĩi yʉʉwi:
18 Jesus, porém, conhecendo-lhes a malícia, respondeu: Por que me experimentais, hipócritas?
19 Wiogʉre mʉja ca wapa tiirucuri tiire yʉre ĩñoñaaqué —cʉ̃jare ĩiwi. To biro cʉ̃ ca ĩiro, jĩcã tii cʉ̃re noniwa.
19 Mostrai-me a moeda do tributo. Trouxeram-lhe um denário.
20 Tii tiire amiri:
20 E ele lhes perguntou: De quem é esta efígie e inscrição?
21 To biro cʉ̃ ca ĩi jãiñaro, cʉ̃ja pea:
21 Responderam: De César. Então, lhes disse: Dai, pois, a César o que é de César e a Deus o que é de Deus.
22 To biro cʉ̃ ca ĩiro tʉorã, ñee pee ĩiticãwa. To biri witi, cʉ̃re waa weocoawa yua.
22 Ouvindo isto, se admiraram e, deixando-o, foram-se.
23 Ñucã tii rʉmʉrena jĩcãrã saduceos Jesús're ĩarã dooupa. Ména cʉ̃ja pea: “Ca bii yaicoaricarãpʉa, pʉati cati tuaticuma,” ca ĩi niirucurã niiri, ati wãme cʉ̃re ĩi eawa Jesús're:
23 Naquele dia, aproximaram-se dele alguns saduceus, que dizem não haver ressurreição, e lhe perguntaram:
24 —Buegʉ, Moisés niiquĩricʉ: “Jĩcʉ̃, puna manigʉra cʉ̃ ca bii yaijata, cʉ̃ niiquĩricʉ bai pee, cʉ̃ nʉmo ca niiricore nʉmo cʉtirucumi, cʉ̃ jũwʉre puna cʉti bojarʉgʉ,” ĩiupi.
24 Mestre, Moisés disse: Se alguém morrer, não tendo filhos, seu irmão casará com a viúva e suscitará descendência ao falecido.
25 To biri, ano jãa watoare jĩcãti niiwa jĩcʉ̃ puna jĩcã amo peti, ape amore pʉaga penituaro niirã. Ca nii jʉogʉ nʉmo cʉti jʉomiupi. Puna manigʉra bii yaicoaupi. Ca puna maniricʉ niiri, cʉ̃ bai peere cũu yaiupi.
25 Ora, havia entre nós sete irmãos. O primeiro, tendo casado, morreu e, não tendo descendência, deixou sua mulher a seu irmão;
26 Cʉ̃ cãa to birora bii, ñucã cʉ̃ jiro macʉ̃ cãa to birora bii, niipetirãpʉra to biro wado biicãupa. Cʉ̃ja jĩcã amo peti, ape amore pʉaga penituaro ca niimiricarãpʉra, to biro wado bii yai peticoaupa.
26 o mesmo sucedeu com o segundo, com o terceiro, até ao sétimo;
27 Cʉ̃ja niipetirã jiro cʉ̃ja nʉmo ca niimirico cãa bii yaicoaupo.
27 depois de todos eles, morreu também a mulher.
28 To biri yua, cati tuarica tabe ca niiropʉre, ¿anija jĩcʉ̃ puna jĩcã amo peti, ape amore pʉaga penituaro ca niiricarã niipetirã cʉ̃ja ca nʉmo cʉtimirico pea, nii nʉmo pee cõ niigoti yua? —ĩi jãiñawa Jesús're.
28 Portanto, na ressurreição, de qual dos sete será ela esposa? Porque todos a desposaram.
29 To biro cʉ̃ja ca ĩiro, o biro cʉ̃jare ĩi yʉʉwi Jesús:
29 Respondeu-lhes Jesus: Errais, não conhecendo as Escrituras nem o poder de Deus.
30 Bojoca ca bii yairicarã cati tuarãpʉa ʉmʉa, nomia, manʉ cʉti, nʉmo cʉti, tiitirucuma. Ʉmʉreco tutipʉ ca niirã, Ʉmʉreco Pacʉ pʉto macãrãre biirã niicãrucuma.
30 Porque, na ressurreição, nem casam, nem se dão em casamento; são, porém, como os anjos no céu.
31 Apeyera ñucã ca bii yairicarã cʉ̃ja ca cati tuarije maquẽre, ¿Ʉmʉreco Pacʉ majuropeera,
31 E, quanto à ressurreição dos mortos, não tendes lido o que Deus vos declarou:
32 “Yʉa, Abraham, Isaac, Jacob jãari Ʉmʉreco Pacʉ yʉ nii,” cʉ̃ ca ĩiriquere mʉja bue ñaatiti? Cʉ̃a, ca bii yairicarã Ʉmʉreco Pacʉ méé niimi. Ca catirã Ʉmʉreco Pacʉ niigʉ biimi —cʉ̃jare ĩiwi Jesús.
32 Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó?
33 To biro Jesús cʉ̃ ca ĩi wederijere tʉorã, bojoca pea ñee pee ĩiticãwa.
33 Ouvindo isto, as multidões se maravilhavam da sua doutrina.
34 Jesús, saduceos're do biro cʉ̃ja ca ĩi majitiropʉ cʉ̃jare cʉ̃ ca ĩiriquere majicãri, fariseos neaupa ñucã, ameri wede penirʉgarã.
34 Entretanto, os fariseus, sabendo que ele fizera calar os saduceus, reuniram-se em conselho.
35 Jĩcʉ̃ cʉ̃ja mena macʉ̃, doti cũuriquere ca jʉo buegʉ, “Ñañaro cʉ̃ ĩi bui cʉtijato” ĩigʉ, o biro ĩi jãiñawi Jesús're:
35 E um deles, intérprete da Lei, experimentando-o, lhe perguntou:
36 —Buegʉ, ¿dije to niiti doti cũurique ca nii majuropeerije? —ĩiwi.
36 Mestre, qual é o grande mandamento na Lei?
37 To biro cʉ̃ ca ĩiro, o biro cʉ̃re ĩi yʉʉwi Jesús:
37 Respondeu-lhe Jesus:
38 Ate nii, ca nii majuropeerije doti cũurique niipetirore ca jʉo niirije.
38 Este é o grande e primeiro mandamento.
39 Ate jiro ca dotiri wãme cãa teere bii jañurora nii. O biro ĩi: “Mʉ upʉre mʉ ca mairore birora maiña mʉ pʉto macʉ̃re,” ĩi.
39 O segundo, semelhante a este, é:
40 Ate pʉa wãme nii, doti cũuquĩrique niipetirore, Ʉmʉreco Pacʉ yee quetire wede jʉgueri maja cʉ̃ja ca buerique niipetirore, ca jʉo nii majuropeerije —cʉ̃re ĩiwi Jesús.
40 Destes dois mandamentos dependem toda a Lei e os Profetas.
41 — ausente —
41 Reunidos os fariseus, interrogou-os Jesus:
42 — ausente —
42 Que pensais vós do Cristo? De quem é filho? Responderam-lhe eles: De Davi.
43 To biro cʉ̃ja ca ĩiro, o biro cʉ̃jare ĩiwi Jesús:
43 Replicou-lhes Jesus: Como, pois, Davi, pelo Espírito, chama-lhe Senhor, dizendo:
44 “Ʉpʉ o biro ĩiwi yʉ Wiogʉre:
44 Disse o Senhor ao meu Senhor: Assenta-te à minha direita, até que eu ponha os teus inimigos debaixo dos teus pés?
45 To docare ¿Mesías, do biro pee biicãri, David pãrami cʉ̃ niibogajati, David majuropeera “Yʉ Wiogʉ,” cʉ̃ ca ĩimijata cãare? —cʉ̃jare ĩiwi.
45 Se Davi, pois, lhe chama Senhor, como é ele seu filho?
46 To biro cʉ̃ ca ĩiro, jĩcʉ̃ ʉno peera jĩcã wãme ʉnora cʉ̃re yʉʉ cojorucu tiitiwa. To biri tii rʉmʉ mena jĩcʉ̃ ʉno peera apeye cʉ̃re jãiña nemotiwa yua.
46 E ninguém lhe podia responder palavra, nem ousou alguém, a partir daquele dia, fazer-lhe perguntas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.