Mateus 12
U̶mʉreco pacʉ wederique (BAONT) vs NVT
1 Tii rʉmʉrire Jesús, yerijãarica rʉmʉ ca niiro, oterique watoare waa nʉnʉa waawi. Jãa, cʉ̃ buerã pea queyama ĩirã, trigore tune jeeri jãa baawʉ.
1 Por aquele tempo, Jesus estava caminhando pelos campos de cereal, num sábado. Seus discípulos, sentindo fome, começaram a colher espigas e comê-las.
2 Teere ĩari, fariseos pea o biro ĩiwa Jesús're:
2 Alguns fariseus os viram e protestaram: “Veja, seus discípulos desobedecem à lei colhendo cereal no sábado!”.
3 To biro cʉ̃ja ca ĩiro, cʉ̃ pea o biro cʉ̃jare ĩi yʉʉwi:
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Ʉmʉreco Pacʉ yaa wiipʉ jãa waari, Ʉmʉreco Pacʉ yee cʉ̃ja ca jee dica woorique pan're, cʉ̃, cʉ̃ mena macãrã cãa, cʉ̃ja ca baatipe ʉnorena, paia wado cʉ̃ja ca baarijerena baaupa.
4 Ele entrou na casa de Deus e, com seus companheiros, comeram os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer.
5 Ñucã Moisés cʉ̃ ca doti cũurique, “Paia ñañarije tiirã méé tiima, Ʉmʉreco Pacʉ yaa wiipʉre, yerijãarica rʉmʉrena cʉ̃ja ca yerijãaticãjata cãare,” ¿Ca ĩirijere mʉja bue ñaatiti?
5 E vocês não leram na lei de Moisés que os sacerdotes de serviço no templo podem trabalhar no sábado?
6 “Anora Ʉmʉreco Pacʉ yaa wii ametʉenero ca nii majuropeegʉ yʉ nii,” mʉjare yʉ ĩi.
6 Eu lhes digo: há alguém aqui maior que o templo!
7 Ate: “Mʉjare yʉ ca boo jãarijea, ca ĩa mairã mʉja ca niipe pee nii, waibʉcʉrã jĩari mʉja ca joe mʉenerucurijere yʉ booti,” ca ĩirijere mʉja ca tʉo puocãjata, ñañarije ca tiitirãrena, ñañaro mʉja tiitibocu.
7 Vocês não teriam condenado meus discípulos inocentes se soubessem o significado das Escrituras: ‘Quero que demonstrem misericórdia, e não que ofereçam sacrifícios’.
8 To biri yʉ, Ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃a, yerijãarica rʉmʉre ca doti majigʉ yʉ nii —cʉ̃jare ĩiwi.
8 Pois o Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
9 To ca niiricʉ waagʉ, tii tabe macã wii, nea poo juu buerica wiipʉ jãa waawi.
9 Então Jesus foi à sinagoga local,
10 Tii wiipʉre niiupi jĩcʉ̃, ca amo bʉʉricʉ. “¡Do biro cʉ̃ ca tiiro cʉ̃re mani wedejãarãti!” ca ĩi niirã niiri, o biro cʉ̃re ĩi jãiñawa Jesús're:
10 onde viu um homem que tinha uma das mãos deformada. Os fariseus perguntaram a Jesus: “A lei permite curar no sábado?”. Esperavam que ele dissesse “sim”, para que pudessem acusá-lo.
11 To biro cʉ̃ja ca ĩiro, Jesús pea o biro cʉ̃jare ĩi yʉʉwi:
11 Jesus respondeu: “Se um de vocês tivesse uma ovelha e ela caísse num poço no sábado, não trabalharia para tirá-la de lá?
12 Bojocʉ pee doca oveja ametʉenero wapa cʉtimi. To biri yerijãarica rʉmʉrire añurijere tii doti —ĩiwi.
12 Quanto mais vale uma pessoa que uma ovelha! Sim, a lei permite que se faça o bem no sábado”.
13 To biro ĩi, ca amo bʉʉricʉre o biro cʉ̃re ĩiwi:
13 Em seguida, disse ao homem: “Estenda a mão”. Ele a estendeu, e ela foi restaurada e ficou igual à outra.
14 To biro cʉ̃ ca tiiro ĩarã, fariseos pea witi waari, Jesús're cʉ̃ja ca jĩapere ameri wede peni jʉo waaupa.
14 Então os fariseus convocaram uma reunião para tramar um modo de matá-lo.
15 To biro cʉ̃ja ca ĩi niirijere majiri, Jesús pea too ca niiricʉ waacoawi. Paʉ bojoca cʉ̃re nʉnʉ waa, cʉ̃ pea ca diarique cʉtirã niipetirãre catiori,
15 Jesus, sabendo o que planejavam, retirou-se daquela região. Muitos o seguiram, e ele curou todos os enfermos que havia entre eles.
16 cʉ̃ yee maquẽre “Paʉ cʉ̃ja ca tʉoropʉ wedeticãña,” cʉ̃jare ĩiwi.
16 Contudo, advertiu-lhes que não revelassem quem ele era.
17 Ate pea Ʉmʉreco Pacʉ yee quetire wede jʉgueri majʉ Isaías, o biro cʉ̃ ca ĩiquĩrique cʉ̃ ca ĩiricarore biro to biijato ĩiro biiwʉ:
17 Cumpriu-se, assim, a profecia de Isaías a seu respeito:
18 “Ani niimi yʉre pade bojari majʉ, yʉ ca beje amiricʉ, yʉ ca maigʉ, cʉ̃ ca tii niirijere yʉ ca ĩa ʉjea niigʉ.
18 “Vejam meu Servo, aquele que escolhi. Ele é meu Amado; nele tenho grande alegria. Porei sobre ele meu Espírito, e ele proclamará justiça às nações.
19 Ameri tuti, acaro bui, ĩitirucumi.
19 Não lutará nem gritará, nem levantará a voz em público.
20 Ca tʉgoeña bayitirãre, ñucã wãma ca tʉo maji jʉo doorã cãare, “To birora cʉ̃ja biicãjato,” ĩitirucumi.
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará a chama que já está fraca. Por fim, ele fará que a justiça seja vitoriosa.
21 Bojoca poogaari cõrora, ‘Cʉ̃ ca ĩirore biro manire tii nemorucumi,’ ĩi yue niirucuma,” cʉ̃ ca ĩirique.
21 E seu nome será a esperança de todo o mundo”.
22 Jĩcʉ̃ ʉmʉ ĩati, wedeti, ca biigʉ ca wãtĩ jãa ecoricʉre Jesús pʉto cʉ̃re ami dooupa. Jesús pea, cʉ̃ ca ĩaro tii, cʉ̃ ca wedero tii, cʉ̃re tii catiowi.
22 Então levaram até Jesus um homem cego e mudo que estava possuído por um demônio. Jesus o curou, e ele passou a falar e ver.
23 To biro cʉ̃ ca tiiro, niipetirã bojoca do biro pee ĩi majiticã, o biro ĩiwa:
23 Admirada, a multidão perguntou: “Será que este homem é o Filho de Davi?”.
24 To biro cʉ̃ja ca ĩirijere tʉori, fariseos pea o biro ĩiwa:
24 No entanto, quando os fariseus souberam do milagre, disseram: “Ele só expulsa demônios porque seu poder vem de Belzebu, o príncipe dos demônios”.
25 Jesús pea to biirije cʉ̃ja ca ĩi tʉgoeñarijere ca majicãgʉ niiri, o biro cʉ̃jare ĩiwi:
25 Jesus conhecia os pensamentos deles e respondeu: “Todo reino dividido internamente está condenado à ruína. Uma cidade ou família dividida contra si mesma se desintegrará.
26 To birora Satanás cãa, Satanás'rena cʉ̃ ca cõa wienecãjata, cʉ̃ majuropeera camotatigʉ tiimi. ¿To biro cʉ̃ ca tiijata, do biro pee tiicãri, to birora cʉ̃ doti tutuacõa nii majibogajati?
26 Se Satanás expulsa Satanás, está dividido e luta contra si mesmo. Seu reino não sobreviverá.
27 “Mʉja, Beelzebú cʉ̃ ca yeri tutuarije mena wãtĩare cõa wienemi,” yʉre mʉja ĩi. To biro to ca biijata, mʉja ca buerijere ca tʉo nʉnʉjeerã peera, ¿ñiru cʉ̃ tiicojoti, wãtĩare cʉ̃ja ca cõa wiene tutua majipere? To biri cʉ̃jara bii ĩñocãma, no ca boorora mʉja ca ĩi maa wijiarijere.
27 Se eu expulso demônios pelo poder de Belzebu, o que dizer de seus discípulos? Eles também expulsam demônios, de modo que condenarão vocês pelo que acabaram de dizer.
28 Ʉmʉreco Pacʉ yʉʉ Añuri Yeri jʉori, wãtĩare yʉ ca cõa wienejata, “Mee, Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca doti niiri tabe mʉjapʉre ea yerijãa,” ĩirʉgaro bii.
28 Mas, se expulso demônios pelo Espírito de Deus, então o reino de Deus já chegou até vocês.
29 ¿Jĩcʉ̃ ʉno, jĩcʉ̃ ca tutuagʉre cʉ̃ ca jia dopo jʉotijata, do biro tiicãri cʉ̃ yaa wiire jãa waari, cʉ̃ yeere cʉ̃ jee duti majibogajati? Cʉ̃re jia dopocã jʉoripʉ doca, cʉ̃ yeere jee duti majibocumi.
29 Afinal, quem tem poder para entrar na casa de um homem forte e saquear seus bens? Somente alguém ainda mais forte, alguém capaz de amarrá-lo e saquear sua casa.
30 Yʉ mena ca niitigʉa, yʉre ca junagʉ niimi. Yʉ mena ca jee neotigʉa, no ca boorora ca dee batecãgʉ niimi.
30 “Quem não está comigo opõe-se a mim, e quem não trabalha comigo na verdade trabalha contra mim.
31 To biri mʉjare yʉ ĩi: Ʉmʉreco Pacʉ, bojoca ñañarije cʉ̃ja ca tiirije niipetirore, ñañarije cʉ̃ja ca ĩirije niipetirore, acoborucumi. Añuri Yerire ñañaro ca ĩi tutigʉ docare, acobotirucumi.
31 “Por isso eu lhes digo: todo pecado e toda blasfêmia serão perdoados, mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 No ca boogʉ, yʉ, Ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃re, ñañarije cʉ̃ ca ĩimijata cãare, to biro cʉ̃ ca ĩiriquere acobocãrucumi Ʉmʉreco Pacʉ. Añuri Yerire ñañarije ca ĩi tutigʉ docare, ati cuu cãare, to biri ati yepare cʉ̃ ca wajoaro jiro macã cuupʉ cãare, to biro cʉ̃ ca ĩiriquere acobotirucumi.
32 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem falar contra o Espírito Santo não será perdoado, nem neste mundo nem no mundo por vir.
33 ”Yucʉgʉ añuricʉ to ca niijata, añurije dica cʉtirucu. Ñañaricʉ to ca niijata, ñañarije dica cʉtirucu. Yucʉre ca dica mena ĩa majirique nii.
33 “Uma árvore é identificada por seus frutos. Se a árvore é boa, os frutos serão bons. Se a árvore é ruim, os frutos serão ruins.
34 ¡Añaa punaa! Mʉjapʉra ñañarã niicã pacarã, ¿do biro pee biicãri, añurije mʉja ĩibogajati? Yeripʉ ñañarije tʉgoeñariquerena wede, ʉjero.
34 Raça de víboras! Como poderiam homens maus como vocês dizer o que é bom e correto? Pois a boca fala do que o coração está cheio.
35 Bojocʉ ca añugʉ, añurije wedemi, cʉ̃ yeripʉre añurije ca niiro macã. Ñañagʉ cãa, ñañarije wedemi, cʉ̃ yeripʉre ñañarije ca niiro macã.
35 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau.
36 To biri o biro mʉjare yʉ ĩi: Ʉmʉreco Pacʉ bojocare cʉ̃ ca ĩa bejeri rʉmʉ ca earo, niipetirãpʉra no ca boorije docuorije cʉ̃ja ca ĩirica wãmeri cõrorena cʉ̃re wederucuma.
36 Eu lhes digo: no dia do juízo, vocês prestarão contas de toda palavra inútil que falarem.
37 Mʉja ca wederije jʉorira, “Ca ñañarije manirã,” ĩi eco, tee jʉorira ñañaro tii eco, mʉja biirucu —ĩiwi Jesús.
37 Por suas palavras vocês serão absolvidos, e por elas serão condenados”.
38 To biro cʉ̃ ca ĩiro, jĩcãrã fariseos, to biri doti cũuriquere ca jʉo buerã mena macãrã, o biro ĩiwa Jesús're:
38 Alguns dos mestres da lei e fariseus vieram a Jesus e disseram: “Mestre, queremos que nos mostre um sinal de sua autoridade”.
39 To biro cʉ̃ja ca ĩiro o biro cʉ̃jare ĩi yʉʉwi Jesús:
39 Jesus, porém, respondeu: “Vocês pedem um sinal porque são uma geração perversa e adúltera, mas o único sinal que lhes darei será o do profeta Jonas.
40 Jonás itia rʉmʉ, itia ñami, wai paigʉ paa totipʉ cʉ̃ ca jãñaricarore birora yʉ, ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃ cãa, yʉre cʉ̃ja ca yaa cõaro ca bii yairã cʉ̃ja ca niiri tabepʉre itia rʉmʉ, itia ñami niiri jiro yʉ cati tuacoarucu ñucã.
40 Pois, assim como Jonas passou três dias e três noites no ventre do grande peixe, o Filho do Homem ficará três dias e três noites no coração da terra.
41 Nínive macãrã, ati cuu macãrãre Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca ĩa bejeri rʉmʉ ca niiro cati tuari, ñañaro mʉjare tiirucuma. Nínive macãrã, Jonás cʉ̃ ca wederijere tʉo, ñañaro cʉ̃ja ca tiiriquere tʉgoeña yeri wajoari, Ʉmʉreco Pacʉ peere tʉo nʉnʉjeeupa. Ano ca niigʉ pea, Jonás ametʉenero ca niigʉ niimi.
41 “No dia do juízo, os habitantes de Nínive se levantarão contra esta geração e a condenarão, pois eles se arrependeram de seus pecados quando ouviram a mensagem anunciada por Jonas; e vocês têm à sua frente alguém maior que Jonas!
42 Ñucã jõcʉ̃ jiro macã yepa macõ ʉpo niiquĩrico cãa, ati cuu macãrãre cʉ̃ ca ĩa bejeri rʉmʉ ca niiro cati tuari, ñañaro mʉjare tiirucumo. Cõa, ca yoaropʉ macõra dooupo, Salomón cʉ̃ ca majirijere tʉorʉgo. Ano ca niigʉ pea, Salomón ametʉenero ca majigʉ yʉ ca niimijata cãare, yʉre mʉja tʉo juna.
42 A rainha de Sabá também se levantará contra esta geração no dia do juízo e a condenará, pois veio de uma terra distante para ouvir a sabedoria de Salomão; e vocês têm à sua frente alguém maior que Salomão!
43 ”Jĩcʉ̃ wãtĩ bojocʉpʉre ca niiricʉ witi waari jiro, ca bopori yeparipʉ waa yujucumi, cʉ̃ ca yerijãa niipa tabere ama yujugʉ. Cʉ̃ ca bʉatijata, o biro ĩi tʉgoeñacumi:
43 “Quando um espírito impuro deixa uma pessoa, anda por lugares secos à procura de descanso, mas não o encontra.
44 “¡Agó nija! Yʉ yaa wii, yʉ ca witi weorica wiipʉra yʉ tua waarucu ñucã,” ĩicumi. Tua eagʉ, ca bojoca maniri wiire añuro woa batecã, añuro quenocã, tiirica wiire biro cʉ̃re ĩacumi.
44 Então, diz: ‘Voltarei à casa da qual saí’. Ele volta para sua antiga casa e a encontra vazia, varrida e arrumada.
45 To biri waa, aperã wãtĩa, cʉ̃ ametʉenero ñañarã petire jĩcã amo peti, ape amore pʉaga penituaro ca niirã peti cʉ̃jare jʉo neo, cʉ̃ja mena jĩcãri cʉ̃pʉre niirã jãa waacuma. To biri jʉguero cʉ̃ ca biiricaro ametʉeneropʉ ñañaro tamʉocumi. O biri wãmera cʉ̃jare biirucu, anija bojoca ñañarãre —ĩiwi Jesús.
45 Então o espírito busca outros sete espíritos, piores que ele, e todos entram na pessoa e passam a morar nela, e a pessoa fica pior que antes. Assim acontecerá com esta geração perversa”.
46 Ména Jesús bojocare to biro cʉ̃ ca ĩi wede niirora, cʉ̃ paco, cʉ̃ bairã, cʉ̃ mena wede penirʉgarã dooupa. Macãpʉra cʉ̃ja ca tua nʉcãro macã,
46 Enquanto Jesus falava à multidão, sua mãe e seus irmãos estavam do lado de fora, pedindo para falar com ele.
47 jĩcʉ̃ Jesús're o biro ĩi wedewi:
47 Alguém disse a Jesus: “Sua mãe e seus irmãos estão lá fora e querem falar com o senhor”.
48 To biro cʉ̃ ca ĩiro, Jesús pea cʉ̃re ca wedegʉ eagʉre o biro cʉ̃re ĩi yʉʉwi:
48 Jesus respondeu: “Quem é minha mãe? Quem são meus irmãos?”.
49 To biro ĩi, jãa, cʉ̃ buerã peere juu pua cojori, o biro ĩiwi:
49 Então apontou para seus discípulos e disse: “Vejam, estes são minha mãe e meus irmãos.
50 No ca boorã, yʉ Pacʉ, ʉmʉreco tutipʉ ca niigʉ cʉ̃ ca boorore biro ca tiirã niima, yʉ bai, yʉ baio, yʉ paco, ca niirã —ĩiwi Jesús.
50 Quem faz a vontade de meu Pai no céu é meu irmão, minha irmã e minha mãe”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.