Lucas 9
U̶mʉreco pacʉ wederique (BAONT) vs ARIB
1 Jesús cʉ̃ buerã, pʉa amo peti, dʉpore pʉaga penituaro ca niirãre neori, yeri tutuarique, doti majirique cʉ̃jare tiicojoupi, wãtĩa cʉ̃ja ca niiro cõrorena cõa wiene maji, diariquere ametʉene maji, cʉ̃ja ca tii majipere biro ĩigʉ.
1 Reunindo os doze, deu-lhes poder e autoridade sobre todos os demônios, e para curarem doenças;
2 To biro tii, Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca doti niiri tabe maquẽre wede, ca diarãre cʉ̃ja diarique ametʉene, cʉ̃jare tii dotigʉ tiicojoupi.
2 e enviou-os a pregar o reino de Deus, e fazer curas,
3 O biro cʉ̃jare ĩiupi:
3 dizendo-lhes: Nada leveis para o caminho, nem bordão, nem alforje, nem pão, nem dinheiro; nem tenhais duas túnicas.
4 Noo mʉja ca eari wiira niicãña. Tii wiira nii, apero waarãpʉ ñucã tii wiire mʉja witirucu.
4 Em qualquer casa em que entrardes, nela ficai, e dali partireis.
5 Jĩcã macã macãrã ʉno mʉjare cʉ̃ja ca bootijata, tii macãre witi waarãra, tii macã maquẽ jita mʉja dʉporipʉre ca ea tuarijere paa bate cũu, waacoarãja, “Mʉjare jãa ca wederijere mʉja ca tʉorʉgatirije jʉori, mʉja yee wapa ñañaro mʉja tamʉorucu,” cʉ̃jare ĩi majiorã —cʉ̃jare ĩi cojoupi Jesús.
5 Mas, onde quer que não vos receberem, saindo daquela cidade, sacudi o pó dos vossos pés, em testemunho contra eles.
6 To biri cʉ̃ja pea, macãri niipetirijepʉ waa, añurije quetire wede, ca diarique cʉtirãre cʉ̃ja diarique ametʉene, tii yujuupa.
6 Saindo, pois, os discípulos percorreram as aldeias, anunciando o evangelho e fazendo curas por toda parte.
7 Wiogʉ Herodes, Jesús cʉ̃ ca tii niirije niipetirijere queti tʉoupi. Teere tʉogʉ, do biro ĩi majitiupi: “Jĩcãrã Juan niiquĩricʉ cati tuajapi,”
7 Ora, o tetrarca Herodes soube de tudo o que se passava, e ficou muito perplexo, porque diziam uns: João ressuscitou dos mortos;
8 aperã pea: “Elías baua eagʉ biijapi,” ñucã aperã: “Tĩrʉmʉpʉ macãrã, Ʉmʉreco Pacʉ yee quetire wede jʉgueri maja niiquĩricarã mena macʉ̃ cati tuagʉ biijapi,” cʉ̃ja ca ĩiro macã.
8 outros: Elias apareceu; e outros: Um dos antigos profetas se levantou.
9 To biro cʉ̃ja ca ĩiro tʉori, o biro ĩiupi Herodes pea:
9 Herodes, porém, disse: A João eu mandei degolar; quem é, pois, este a respeito de quem ouço tais coisas? E procurava vê-lo.
10 Cʉ̃ buerã tua earã, cʉ̃ja ca tiiriquere wedeupa Jesús're. Cʉ̃ pea cʉ̃ja wadore jʉo cojo, Betsaida ca wãme cʉtiri macã pee cʉ̃jare jʉo waacoaupi.
10 Quando os apóstolos voltaram, contaram-lhe tudo o que havia feito. E ele, levando-os consigo, retirou-se à parte para uma cidade chamada Betsaida.
11 Bojoca pea toopʉ cʉ̃ ca waariquere majiri, cʉ̃re nʉnʉcoaupa. Toopʉ cʉ̃ja ca ẽmʉ ea waaro, añuro cʉ̃jare boca, Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca doti niiri tabe maquẽre cʉ̃jare wede, ca diarique cʉtirãre cʉ̃jare catio, cʉ̃jare tiiupi Jesús.
11 Mas as multidões, percebendo isto, seguiram-no; e ele as recebeu, e falava-lhes do reino de Deus, e sarava os que necessitavam de cura.
12 Ca naio waaro ĩarã, cʉ̃ buerã pʉa amo peti, dʉpore pʉaga penituaro ca niirã pea Jesús pʉto waa, o biro cʉ̃re ĩiupa:
12 Ora, quando o dia começava a declinar, aproximando-se os doze, disseram-lhe: Despede a multidão, para que, indo às aldeias e aos sítios em redor, se hospedem, e achem o que comer; porque aqui estamos em lugar deserto.
13 To biro cʉ̃ja ca ĩiro:
13 Mas ele lhes disse: Dai-lhes vós de comer. Responderam eles: Não temos senão cinco pães e dois peixes; salvo se nós formos comprar comida para todo este povo.
14 Ʉmʉa wadora jĩcã amo cõro mil peti niiupa. To cõro paʉ cʉ̃ja ca niiro ĩa pacagʉ:
14 Pois eram cerca de cinco mil homens. Então disse a seus discípulos: Fazei-os reclinar-se em grupos de cerca de cinqüenta cada um.
15 Cʉ̃ja pea cʉ̃ ca tii dotirore birora bojocare cʉ̃jare duwi dotiupa.
15 Assim o fizeram, mandando que todos se reclinassem.
16 To biro cʉ̃ja ca tii yapanoro ĩa, jĩcã amo cõro ca niirije pan'gaarire, wai pʉarãre ami, ʉmʉreco tuti pee ĩa mʉeneri, “Ate jãare mʉ ca baarique tiicojorijere añurije jãare ĩa cõa peo bojaya” ĩi jãi yapano, teere pee bato, cʉ̃ buerãre tiicojoupi bojocare cʉ̃ja bato cojojato ĩigʉ.
16 E tomando Jesus os cinco pães e os dois peixes, e olhando para o céu, os abençoou e partiu, e os entregava aos seus discípulos para os porem diante da multidão.
17 Bojoca niipetirã pea teere baa yapi peticoaupa. Ca dʉjarije peera pʉa amo peti, dʉpore pʉaga penituaro niiri pijeeri peti jeeupa ñucã cʉ̃ buerã pea.
17 Todos, pois, comeram e se fartaram; e foram levantados, do que lhes sobejou, doze cestos de pedaços.
18 Jĩcã rʉmʉ, Jesús bojoricaro cʉ̃ ca juu bue niiro cʉ̃ buerã cãa cʉ̃ mena niiupa. Cʉ̃ pea o biro cʉ̃jare ĩi jãiñaupi:
18 Enquanto ele estava orando à parte achavam-se com ele somente seus discípulos; e perguntou-lhes: Quem dizem as multidões que eu sou?
19 To biro cʉ̃ ca ĩi jãiñaro, o biro cʉ̃re ĩi yʉʉupa cʉ̃ja pea:
19 Responderam eles: Uns dizem: João, o Batista; outros: Elias; e ainda outros, que um dos antigos profetas se levantou.
20 To biro cʉ̃ja ca ĩiro:
20 Então lhes perguntou: Mas vós, quem dizeis que eu sou? Respondendo Pedro, disse: O Cristo de Deus.
21 Jesús pea:
21 Jesus, porém, advertindo-os, mandou que não contassem isso a ninguém;
22 To biro ĩicã ñucã:
22 e disse-lhes: É necessário que o Filho do homem padeça muitas coisas, que seja rejeitado pelos anciãos, pelos principais sacerdotes e escribas, que seja morto, e que ao terceiro dia ressuscite.
23 Jiro niipetirãre o biro ĩiupi Jesús:
23 Em seguida dizia a todos: Se alguém quer vir após mim, negue-se a si mesmo, tome cada dia a sua cruz, e siga-me.
24 Cʉ̃ ca cati niirijere ca maigʉa, cʉ̃ ca catipere bʉatirucumi. Yʉ yee jʉori ñañaro ca tamʉo yaigʉa, ametʉarucumi.
24 Pois quem quiser salvar a sua vida, perdê-la-á; mas quem perder a sua vida por amor de mim, esse a salvará.
25 ¿Bojocʉre ñee pee añurije to tiiti, ati yepa maquẽ apeye niipetirijepʉrena cʉocã pacagʉ, cʉ̃ majuropeera cʉ̃ ca cati niirijere cʉ̃ ca tii yaio nʉcõcãjata?
25 Pois, que aproveita ao homem ganhar o mundo inteiro, e perder-se, ou prejudicar-se a si mesmo?
26 Jĩcʉ̃ yʉre ca tʉo nʉnʉjeegʉ nii pacagʉ, yʉ yee maquẽre, yʉ yee quetire, wederʉgatigʉ ca bobo nucũ yujugʉra, yʉ, Ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃ cãa, yʉ ca boe baterije, yʉ Pacʉ cʉ̃ ca boe baterije mena, ñucã Ʉmʉreco Pacʉ pʉto macãrã ca ñañarije manirã cʉ̃ja ca boe baterije mena, yʉ ca doori rʉmʉre yʉre ca tʉo nʉnʉjeegʉ cʉ̃ ca niirijere wederʉgʉ, yʉ bobo jañurucu.
26 Porque, quem se envergonhar de mim e das minhas palavras, dele se envergonhará o Filho do homem, quando vier na sua glória, e na do Pai e dos santos anjos.
27 Díámacʉ̃ mʉjare yʉ ĩi: Jĩcãrã ano ca niirã, Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca doti niirijere ĩatirãra bii yaitirucuma —ĩi wedeupi.
27 Mas em verdade vos digo: Alguns há, dos que estão aqui, que de modo nenhum provarão a morte até que vejam o reino de Deus.
28 Atere cʉ̃ ca ĩiricaro jiro, jĩcã amo peti, ape amore itiaga penituaro ca niiri rʉmʉri ca nii waaro, ʉ̃tãgʉpʉ juu buegʉ waagʉ, Pedro, Santiago, Juan jãare bapa cʉti waaupi Jesús.
28 Cerca de oito dias depois de ter proferido essas palavras, tomou Jesus consigo a Pedro, a João e a Tiago, e subiu ao monte para orar.
29 Toopʉ cʉ̃ ca juu bue niirora, cʉ̃ diámacʉ̃ cʉ̃ ca bojoca baurije wajoacoaupe. Cʉ̃ jutiro cãa bʉaro boti ajiyaarito biicoaupe.
29 Enquanto ele orava, mudou-se a aparência do seu rosto, e a sua roupa tornou-se branca e resplandecente.
30 To biro cʉ̃ ca bii niiri tabera, ʉmʉa pʉarã baua ea nʉcã, Jesús mena wede peni niiupa. Cʉ̃ja pea Moisés, Elías niiupa.
30 E eis que estavam falando com ele dois varões, que eram Moisés e Elias,
31 Bʉaro ca ajiyaa boe baterije watoapʉ niicãri, ñañaro Jerusalén'pʉ Jesús cʉ̃ ca bii yaipere wede peni niiupa.
31 os quais apareceram com glória, e falavam da sua partida que estava para cumprir-se em Jerusalém.
32 Pedro, to biri cʉ̃ mena macãrã pea bʉaro cʉ̃jare ca wʉgoa eyo pacaro, to birora ĩacã niima ĩirã, Jesús cʉ̃ ca boe baterijere, ñucã ʉmʉa pʉarã cʉ̃ mena ca niirãre ĩaupa.
32 Ora, Pedro e os que estavam com ele se haviam deixado vencer pelo sono; despertando, porém, viram a sua glória e os dois varões que estavam com ele.
33 Cʉ̃re cʉ̃ja ca camotati waarora, Pedro pea cʉ̃ ca ĩirijere “To biirije yʉ ĩicu” ĩiti pacagʉ, o biro ĩiupi Jesús're:
33 E, quando estes se apartavam dele, disse Pedro a Jesus: Mestre, bom é estarmos nós aqui: façamos, pois, três cabanas, uma para ti, uma para Moisés, e uma para Elias, não sabendo o que dizia.
34 To biro cʉ̃ ca ĩi niirora, bueri bʉrʉa cʉ̃jare duwi ñaapea ea, paa ũmaa nʉcõcãupa. Bueri bʉrʉa watoapʉ niirã, bʉaro uwiupa.
34 Enquanto ele ainda falava, veio uma nuvem que os cobriu; e se atemorizaram ao entrarem na nuvem.
35 To biro cʉ̃jare ca biiri tabera, bueri bʉrʉa watoapʉ wederique o biro ĩi cojoupa:
35 E da nuvem saiu uma voz que dizia: Este é o meu Filho, o meu eleito; a ele ouvi.
36 Tee wederiquere cʉ̃ja ca tʉoro jiro, Jesús jĩcʉ̃ra tua nʉcãcãupi. Cʉ̃ja pea atere cʉ̃ja wado majicã niiupa. Jĩcã cuu, to biro ca biirijere cʉ̃ja ca ĩariquere, jĩcʉ̃ ʉno peerena jĩcã wãme ʉnora wederucu tiitiupa.
36 Ao soar esta voz, Jesus foi achado sozinho; e eles calaram-se, e por aqueles dias não contaram a ninguém nada do que tinham visto.
37 Ape rʉmʉ, ʉ̃tãgʉ jotoapʉ ca niiricarã cʉ̃ja ca duwi waaro, paʉ bojoca Jesús're bocarã waaupa.
37 No dia seguinte, quando desceram do monte, veio-lhe ao encontro uma grande multidão.
38 Jĩcʉ̃ bojoca watoapʉ, Jesús're o biro ĩi cojoupi:
38 E eis que um homem dentre a multidão clamou, dizendo: Mestre, peço-te que olhes para meu filho, porque é o único que tenho;
39 Wãtĩ cʉ̃pʉre ñaajãa nʉcã eari, cʉ̃ ca acaro bui mecʉ̃ro tii, cʉ̃ ca dia ñaaro tii, ñucã cʉ̃ ʉjeropʉ jopo witi, cʉ̃ ca biro cʉ̃re tiimi. Ñañaro peti cʉ̃re tiicãmi. Cʉ̃re pitirʉgati majuropeecãmi.
39 pois um espírito se apodera dele, fazendo-o gritar subitamente, convulsiona-o até escumar e, mesmo depois de o ter quebrantado, dificilmente o larga.
40 Mʉ buerã cãare, “Wãtĩre cõa wiene bojaya,” cʉ̃jare yʉ ĩimijãwʉ. Cʉ̃re cõa wiene majitijãwa —cʉ̃re ĩiupi.
40 E roguei aos teus discípulos que o expulsassem, mas não puderam.
41 To biro cʉ̃ ca ĩiro, Jesús pea o biro ĩi yʉʉupi:
41 Respondeu Jesus: ó geração incrédula e perversa! até quando estarei convosco e vos sofrerei? Traze-me cá o teu filho.
42 Jesús pʉto cʉ̃ ca ea nʉnʉa waarora, wãtĩ pea ñucã yepapʉ cʉ̃re tii cõa cũu cojori, tutuaro cʉ̃ ca yugui mecʉ̃ro tiiupi. To biro cʉ̃ ca tii pacaro, Jesús pea wãtĩre tuti cõa wiene, cʉ̃re tii catio yapano, cʉ̃ pacʉre cʉ̃re tueneupi.
42 Ainda quando ele vinha chegando, o demônio o derribou e o convulsionou; mas Jesus repreendeu o espírito imundo, curou o menino e o entregou a seu pai.
43 To ca niirã niipetirãpʉra Ʉmʉreco Pacʉ do biro ca tiiya manigʉ cʉ̃ ca niirijere ĩa ʉcʉa, do biro pee ĩiticãupa.
43 E todos se maravilhavam da majestade de Deus. E admirando-se todos de tudo o que Jesus fazia, disse ele a seus discípulos:
44 —Atere añuro tʉori, acoboticãña. Yʉ, Ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃re jĩa dotirã, aperãpʉre yʉre tiicojorucuma —ĩiupi.
44 Ponde vós estas palavras em vossos ouvidos; pois o Filho do homem está para ser entregue nas mãos dos homens.
45 Cʉ̃ja pea to biro cʉ̃ ca ĩirijere tʉo majitiupa, cʉ̃ja ca tʉo majitipere biro ĩiro, cʉ̃ja ca tʉo puoborijere tii acoboriquere biro cʉ̃jare ca niicãro macã. Ñucã apeyera “To biro mʉ ca ĩirijere jãare wede majioña,” Jesús're ĩi jãiñarʉgarã cãa, uwi jañuupa.
45 Eles, porém, não entendiam essa palavra, cujo sentido lhes era encoberto para que não o compreendessem; e temiam interrogá-lo a esse respeito.
46 Ñucã Jesús buerã cʉ̃ja majurope:
46 E suscitou-se entre eles uma discussão sobre qual deles seria o maior.
47 Jesús pea to biro cʉ̃ja ca ĩi tʉgoeña wede pai niirijere majiri, jĩcʉ̃ wimagʉre cʉ̃re ami, cʉ̃ pʉto nʉcõri, o biro cʉ̃jare ĩiupi:
47 Mas Jesus, percebendo o pensamento de seus corações, tomou uma criança, pô-la junto de si,
48 —No ca boogʉ yʉ wãme mena ani wimagʉre ca ñeegʉa yʉrena ñeegʉ tiimi. Ñucã yʉre ca ñeegʉa, yʉre ca tiicojoricʉ cãare ñeegʉ tiimi. To biri mʉja niipetirã watoare, watoa macʉ̃re biro ca niigʉ pee, ca nii majuropeegʉ niimi —ĩiupi Jesús, cʉ̃ buerãre.
48 e disse-lhes: Qualquer que receber esta criança em meu nome, a mim me recebe; e qualquer que me receber a mim, recebe aquele que me enviou; pois aquele que entre vós todos é o menor, esse é grande.
49 Juan pea o biro ĩiupi:
49 Disse-lhe João: Mestre, vimos um homem que em teu nome expulsava demônios; e lho proibimos, porque não segue conosco.
50 To biro cʉ̃ ca ĩiro, Jesús pea o biro cʉ̃re ĩi yʉʉupi:
50 Respondeu-lhe Jesus: Não lho proibais; porque quem não é contra vós é por vós.
51 Mee, Jesús ʉmʉreco tutipʉ cʉ̃ ca tua mʉa waapa tabe ea waaro ca biiro tʉgoeña tutuarique mena Jerusalén'pʉ waagʉ, waa jʉo waaupi.
51 Ora, quando se completavam os dias para a sua assunção, manifestou o firme propósito de ir a Jerusalém.
52 To waa nʉnʉa waagʉ, cʉ̃ja jʉguero tiicojoupi queti wede jʉgueri majare. Cʉ̃ja pea Samaria yepa macã macãpʉ waaupa, cãnirica tabe ama yuerã waarã.
52 Enviou, pois, mensageiros adiante de si. Indo eles, entraram numa aldeia de samaritanos para lhe prepararem pousada.
53 To biro cʉ̃ja ca biiro, samaritanos pea “Jerusalén'pʉ waari maja niima,” ĩi ĩa majiri, cʉ̃jare ñeerʉgatiupa.
53 Mas não o receberam, porque viajava em direção a Jerusalém.
54 To biro cʉ̃ja ca biirijere ĩari, Jesús buerã Juan, Santiago jãa, o biro ĩiupa Jesús're:
54 Vendo isto os discípulos Tiago e João, disseram: Senhor, queres que mandemos descer fogo do céu para os consumir {como Elias também fez?}
55 To biro cʉ̃ja ca ĩiro Jesús pea amojode nʉcãri, o biro cʉ̃jare ĩi tutiupi:
55 Ele porém, voltando-se, repreendeu-os, {e disse: Vós não sabeis de que espírito sois.}
56 Yʉ, Ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃a bojocare jĩagʉ doogʉ méé yʉ doowʉ. Cʉ̃jare ametʉenegʉ doogʉ pee yʉ doowʉ —cʉ̃jare ĩiupi Jesús. To biro cʉ̃jare ĩi, ape macã pee waacoaupa ñucã.
56 {Pois o Filho do Homem não veio para destruir as vidas dos homens, mas para salvá-las.} E foram para outra aldeia.
57 Maapʉ cʉ̃ja ca waa nʉnʉa waaro, jĩcʉ̃ o biro ĩiupi Jesús're:
57 Quando iam pelo caminho, disse-lhe um homem: Seguir-te-ei para onde quer que fores.
58 To biro cʉ̃ ca ĩiro, o biro cʉ̃re ĩi yʉʉupi Jesús:
58 Respondeu-lhe Jesus: As raposas têm covis, e as aves do céu têm ninhos; mas o Filho do homem não tem onde reclinar a cabeça.
59 Apĩ peera:
59 E a outro disse: Segue-me. Ao que este respondeu: Permite-me ir primeiro sepultar meu pai.
60 To biro cʉ̃re cʉ̃ ca ĩiro, o biro cʉ̃re ĩi yʉʉupi Jesús:
60 Replicou-lhe Jesus: Deixa os mortos sepultar os seus próprios mortos; tu, porém, vai e anuncia o reino de Deus.
61 Apĩ o biro ĩiupi ñucã:
61 Disse também outro: Senhor, eu te seguirei, mas deixa-me despedir primeiro dos que estão em minha casa.
62 To biro cʉ̃ ca ĩiro, o biro cʉ̃re ĩi yʉʉupi Jesús:
62 Jesus, porém, lhe respondeu: Ninguém que lança mão do arado e olha para trás é apto para o reino de Deus.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.