Lucas 8
U̶mʉreco pacʉ wederique (BAONT) vs NAA
1 Ate jiro Jesús paʉ macãripʉre Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca doti niiri tabe maquẽ añurije quetire wede yujuupi. Cʉ̃ buerã pʉa amo peti, dʉpore pʉaga penituaro ca niirã,
1 Aconteceu, depois disso, que Jesus andava de cidade em cidade e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do Reino de Deus. Iam com ele os doze discípulos,
2 ñucã nomia jĩcãrã ca wãtĩa jãa ecoricarãre cʉ̃ ca catioricarã romiri, cʉ̃re bapa cʉti yujuupa. Cʉ̃ja watoare waaupo María, ñucã cõra Magdalena ca wãme cʉtigo, jĩcã amo peti, ape amore pʉaga penituaro ca niirã peti wãtĩa cʉ̃ja ca witirico.
2 e também algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios;
3 Apeo, wiogʉ Herodes yeere ĩa nʉnʉjee bojari majʉ ca niiricʉ Cuza nʉmo Juana, to biri apeo Susana niiupa. Aperã paʉ romiri cʉ̃ja ca cʉorije mena cʉ̃re ca tii nemorucuricarã niiupa.
3 Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes; Suzana e muitas outras, as quais, com os seus bens, ajudavam Jesus e os seus discípulos.
4 Paʉ bojoca macãri macãrã cõrora Jesús're ĩarʉgarã waaupa. To biri paʉ cʉ̃ja ca nea pooro ati wãme ĩi cõoñari, cʉ̃jare wedeupi Jesús:
4 Quando uma grande multidão se reuniu e pessoas de todas as cidades vieram até Jesus, ele disse por parábola:
5 —Jĩcʉ̃ oteri majʉ cʉ̃ otere otegʉ waaupʉ. Cʉ̃ ca dee bate otero jĩcãgaari maapʉ ñaaupe. To biri bojoca teere ʉta yaio batecã, ñucã minia cãa doo, teere baacã, tiicãuparã.
5 — Um semeador saiu a semear. E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Apeye ñaaupe ʉ̃tã watoapʉ. Wiiñami, jita ʉje meniroacã ca niiro macã, oco manima ĩiro jinicoaupe.
6 Outra parte caiu sobre a pedra e, tendo crescido, secou por falta de umidade.
7 Ape gaari pota watoapʉ ñaaupe. Pota mena jĩcãrira bʉcʉañami, pota pee teere bʉcʉa ametʉa biato yaiocãupe.
7 Outra caiu no meio dos espinhos; e os espinhos, ao crescerem com ela, a sufocaram.
8 Apeye pea añuri jitapʉre ñaacũmuupe. Tee añuro bʉcʉa, jĩcã jati cien apegaari peti dica cʉtiupe —ĩiupi.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra; cresceu e produziu a cem por um. Dizendo isto, Jesus clamou:
9 Cʉ̃ buerã pea, “¿Ate ĩi cõoñarique, do biro ĩirʉgaro to ĩiti?” cʉ̃re ĩi jãiñaupa.
9 Então os discípulos de Jesus lhe perguntaram o que significava essa parábola.
10 Jesús pea o biro cʉ̃jare ĩiupi:
10 Jesus respondeu:
11 ”Ate nii ĩi cõoñari yʉ ca wedejãrijere ca ĩirʉgarije: Ote apegaaria, Ʉmʉreco Pacʉ wederique nii.
11 — Este é o significado da parábola: a semente é a palavra de Deus.
12 Ote ape ca ñaarica maa pea, Ʉmʉreco Pacʉ yee quetire ca tʉorã niima. Jiro Satanás doo, añurije queti cʉ̃ja ca tʉomiriquere ẽmacãcumi, teere díámacʉ̃ tʉo nʉnʉjeeri ametʉarema ĩigʉ.
12 Os que estão à beira do caminho são os que a ouviram; depois vem o diabo e tira-lhes a palavra do coração, para não acontecer que, crendo, sejam salvos.
13 Ca ʉ̃tã cʉtiri yepa pea añurije quetire tʉorã, ʉjea niirique mena ca tʉorã niima. Bʉcʉarucu ñami, nʉcõri manima ĩiro ca jiniriquere birora, tee jʉori ñañaro cʉ̃jare to ca bii earora, cʉ̃ja ca tʉo nʉnʉjeemiriquere yerijãacãma.
13 Os que estão sobre a pedra são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria. Estes não têm raiz, creem apenas por algum tempo e, na hora da provação, se desviam.
14 Ote ape ca ñaarica yepa ca pota yucʉ cʉtiri yepa pea, añurije quetire ca tʉorã niima. Tʉo pacarã tʉgoeñarique pai, pairo apeye cʉorʉga tʉgoeña, ati yepare cati niirã cʉ̃ja upʉri ca boorore biro cʉ̃ja ca tii ʉjea niirije mena teere tii yaio batecãma. To biri dica manirora ca yairicarore birora biicãma. Bʉcʉa yapanotirora ca bii yairijere biro biima.
14 A parte que caiu entre espinhos, estes são os que ouviram e, no decorrer dos dias, foram sufocados com as preocupações, as riquezas e os prazeres desta vida; os seus frutos não chegam a amadurecer.
15 Ote ape ca ñaarica yepa ca jita añuri yepa pea, bojoca añuro yeri tʉgoeñarique cʉtiri, añurije quetire tʉo, tee ca ĩirore biro tii nʉnʉjee, to birora tʉgoeña bayicõa nii, ca biirã niiri añuro ca dica cʉtiricarore biro biima —cʉ̃jare ĩi wedeupi Jesús.
15 A parte que caiu na terra boa, estes são os que, tendo ouvido de bom e reto coração, retêm a palavra; estes frutificam com perseverança.
16 —Jĩcʉ̃ peera jĩa boericagare jotʉ mena bʉato dopo, ñucã cãni pejarica tabe doca pee dopo, tiirʉgʉ méé jĩa boemi. Emʉaro pee peorʉgʉ, ca jãa doorãre to boejato ĩigʉ pee doca, jĩa boemi.
16 — Ninguém, depois de acender uma lamparina, a cobre com um vaso ou a põe debaixo de uma cama; pelo contrário, coloca-a num lugar em que ilumina bem, a fim de que os que entram vejam a luz.
17 Teere birora yaioropʉ ca niirije, majiña manirijera biicã yerijãa waa, biiti. Ñucã jĩcãrãra majirique cãa niipetirãpʉ majiña manirijera niicã nʉnʉa waa, biiti.
17 Não há nada oculto que não venha a ser manifesto, nem escondido que não venha a ser conhecido e revelado.
18 To biri añuro tʉoya: Yʉ yee quetire aperãre ca wede majiogʉra, bʉaro jañuro cʉ̃ ca majipere tiicojorucumi Ʉmʉreco Pacʉ. To biro ca tiitigʉa, cʉ̃ ca majirʉga tʉgoeñamirijepʉra ẽma ecocoarucumi —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
18 Portanto, vejam como vocês ouvem. Porque ao que tiver, mais será dado; e ao que não tiver, até aquilo que julga ter lhe será tirado.
19 Jesús paco, cʉ̃ bairã cʉ̃re ĩarã waamiupa. Paʉ bojoca cʉ̃ja ca niiro macã, cʉ̃ pʉtopʉ ea waa majitiupa.
19 A mãe e os irmãos de Jesus chegaram até onde ele estava, mas não podiam aproximar-se por causa da multidão.
20 To biri to ca niirã mena macʉ̃ jĩcʉ̃:
20 E lhe comunicaram: — A sua mãe e os seus irmãos estão lá fora e querem vê-lo.
21 To biro cʉ̃ ca ĩiro, Jesús pea o biro cʉ̃re ĩi yʉʉupi:
21 Jesus, porém, lhes respondeu:
22 Jĩcã rʉmʉ Jesús cʉ̃ buerã mena cũmua pairicapʉ ea jãa, o biro cʉ̃jare ĩiupi:
22 Aconteceu que, num daqueles dias, Jesus entrou num barco em companhia dos seus discípulos e lhes disse: E partiram.
23 Cʉ̃ja ca tĩa nʉnʉa waaro, Jesús pea cãnicoaupi. To biro cʉ̃ ca bii ditoye tiirare, bʉaro ca wino paa puu cõa pooro oco jabe nʉnʉa dooupe. To biro ca biiro, cũmua peera pairo oco ñaajãa duuropʉ tiicãupe.
23 Enquanto navegavam, ele adormeceu. E sobreveio uma tempestade de vento no lago, e eles corriam perigo.
24 To cõrora cʉ̃ buerã pea Jesús're wãcõrã, o biro ĩiupa:
24 Chegando-se a Jesus, os discípulos o despertaram, dizendo: — Mestre, Mestre, estamos perecendo! Levantando-se, Jesus repreendeu o vento e a fúria da água. Tudo cessou e ficou bem calmo.
25 To biro ca biiro cʉ̃ buerãre o biro ĩiupi Jesús:
25 Então Jesus lhes perguntou: Eles, possuídos de temor e admiração, diziam uns aos outros: — Quem é este que até manda nos ventos e nas ondas, e lhe obedecem?
26 Biirique peti Gerasa yepa, ʉtabʉcʉra ape nʉña peere Galilea yepa ãpõtĩñaro ca niiri yepapʉre tĩa ea waaupa.
26 Então rumaram para a terra dos gerasenos, que fica de frente para a Galileia.
27 Jesús cʉ̃ ca maa nʉcãrije menara, jĩcʉ̃ bojocʉ, tii macã macʉ̃, ca wãtĩa jãa ecoricʉ cʉ̃re ũmaa bocaupi. Mee, yoaro juti jãñati, wiipʉre niiti, maja operi watoaripʉ nii, ca biigʉ niiupi.
27 Logo que Jesus desembarcou, veio da cidade ao seu encontro um homem possuído de demônios que, havia muito, não se vestia, nem habitava em casa alguma, porém vivia nos túmulos.
28 Jesús're ĩacãgʉpʉa, cʉ̃ ãjʉro jupeari mena cʉ̃ jʉguero ñaanuu waari, o biro ĩi acaro buiupi: Bojocʉ ca wãtĩa jãa ecoricʉ. Lc 8.27|src="lb00303b.tif" size="span"
28 Quando ele viu Jesus, prostrou-se diante dele, dizendo com voz forte: — O que você quer comigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Peço-lhe que não me atormente.
29 Wãtĩ atere to biro ĩiupi, “To cõrora cʉ̃re witi waagʉja,” Jesús cʉ̃re cʉ̃ ca ĩiro macã. Paʉ tiiri wãtĩ cʉ̃pʉre ñaajãa nʉcã earucuupi. To biri no ca booro biiremi ĩirã, cʉ̃ dʉporire, cʉ̃ amorire, come daari mena cʉ̃ja ca jiacãmijata cãare, teere tʉ̃a jude batecã, ca yucʉ maniri yeparipʉ cʉ̃ ca ũmaa duticã yai waarucuro, cʉ̃re tiirucuupi wãtĩ.
29 Porque Jesus havia ordenado ao espírito imundo que saísse do homem, pois muitas vezes se havia apoderado dele. E, embora procurassem conservá-lo preso com cadeias e correntes, despedaçava tudo e era impelido pelo demônio para o deserto.
30 Jesús pea o biro cʉ̃re ĩi jãiñaupi:
30 Jesus perguntou a ele: Ele respondeu: — Legião. Isto porque muitos demônios tinham entrado nele.
31 Cʉ̃ja pea:
31 Estes pediram a Jesus que não os mandasse para o abismo.
32 Tii tabe macã buuro peere paʉ ecaricarã yejea baa niiupa. To biri wãtĩa pea:
32 Ora, uma grande manada de porcos estava pastando ali no monte. E os demônios pediram a Jesus que os deixasse entrar naqueles porcos. E Jesus o permitiu.
33 To cõrora wãtĩa pea bojocʉpʉre ca niiricarã witi waa, yejea peere ñaajãa nʉcã eaupa. Cʉ̃ja ca jãarora, yejea pea tii buuro macã tʉdipʉ ũmaa mecʉ̃ bua waa, tiirapʉ ñaañua, dua yaicoaupa.
33 Tendo os demônios saído do homem, entraram nos porcos, e a manada precipitou-se despenhadeiro abaixo, para dentro do lago, e se afogou.
34 Yejeare ca cotemiricarã pea to biro ca biirijere ĩari, ũmaa duti tua waa macã macãrãre, macã tʉjaro macãrãpʉ cãare teere cʉ̃jare wedeupa.
34 Vendo o que tinha acontecido, os que tratavam dos porcos fugiram e foram anunciá-lo na cidade e pelos campos.
35 Bojoca pea to biro ca biiriquere ĩarã waaupa. Jesús pʉto earã, wãtĩa cʉ̃ja ca witi weoricʉ peera juti jãñacãricʉpʉre, ñucã añuro bojoca cati añugʉpʉ, Jesús pʉto ca duwigʉre cʉ̃re ĩaupa. To biro cʉ̃ ca biiro ĩarã, bʉaro uwiupa.
35 Então o povo saiu para ver o que tinha acontecido. Aproximando-se de Jesus, encontraram o homem de quem tinham saído os demônios, vestido, em perfeito juízo, sentado aos pés de Jesus; e temeram.
36 Ca wãtĩa jãa ecoricʉre Jesús cʉ̃re cʉ̃ ca catioro ca ĩaricarã pea:
36 E algumas pessoas que tinham presenciado os fatos contaram-lhes também como o endemoniado tinha sido salvo.
37 Teere tʉorã, Gerasa yepa macãrã niipetirãpʉra uwima ĩirã:
37 Todo o povo da terra dos gerasenos pediu a Jesus que se retirasse, pois ficaram com muito medo. E Jesus, entrando de novo no barco, voltou.
38 To biro cʉ̃ ca biiro, ca wãtĩa jãñagʉre cʉ̃ ca catioricʉ pea:
38 O homem de quem tinham saído os demônios lhe pediu que o deixasse estar com ele. Jesus, porém, o despediu, dizendo:
39 To biro cʉ̃ ca ĩiro tʉogʉ, o biro cʉ̃re ĩiupi Jesús:
39 — Volte para a sua casa e conte tudo o que Deus fez por você. Então ele foi, proclamando por toda a cidade o que Jesus lhe tinha feito.
40 Jesús, ʉtabʉcʉra ape nʉña peere cʉ̃ ca tua tĩa earo, bojoca pea ʉjea niirique mena cʉ̃re bocaupa, niipetirã cʉ̃re ca yue niiricarã niiri.
40 Quando Jesus voltou, a multidão o recebeu com alegria, porque todos o estavam esperando.
41 To biro cʉ̃ ca bii tĩa eari tabera jĩcʉ̃, nea poo juu buerica wii wiogʉ Jairo ca wãme cʉtigʉ, Jesús pʉto eari, cʉ̃ dʉpori pʉto cʉ̃ ãjʉro jupea mena ea nuu waari:
41 Eis que veio um homem chamado Jairo, que era chefe da sinagoga, e, prostrando-se aos pés de Jesus, suplicou-lhe que fosse até a sua casa.
42 Cʉ̃ macõ jĩcõra ca niigo, pʉa amo peti, dʉpore pʉaga penituaro ca niiri cʉ̃mari ca cʉogo bii yaigopʉ biiupo.
42 Pois tinha uma filha única de uns doze anos, que estava morrendo. Enquanto Jesus caminhava, as multidões o apertavam.
43 Cʉ̃ja watoare niiupo jĩcõ, pʉa amo peti, dʉpore pʉaga penituaro ca niiri cʉ̃mari peti ca díi waa yerijãatirije ca diarique cʉtigo. Cõre ʉco tiiri majare wapa tiima ĩigo, cõ ca cʉomirique niipetirije tiicojo peoticãupo. Jĩcʉ̃ peera cõre ʉco tii catioticãupa.
43 Certa mulher que, havia doze anos, vinha sofrendo de uma hemorragia e que havia gastado todos os seus bens com os médicos, sem que ninguém a pudesse curar,
44 To biri Jesús jiro pee doo, cʉ̃ jutiro yapare padeñaupo. Cõ ca padeñarora, cõre ca díi waa niirije jĩcãto díi taticoaupe.
44 veio por trás de Jesus e tocou na borda da capa dele. E logo a hemorragia dela estancou.
45 To cõrora o biro ĩi jãiñaupi Jesús:
45 Mas Jesus perguntou: Como todos negassem, Pedro disse: — Mestre, é a multidão que o rodeia e aperta!
46 To biro cʉ̃re cʉ̃ ca ĩi pacaro Jesús pea:
46 Mas Jesus insistiu:
47 Nomio pea to biro cʉ̃ ca ĩiro, do biro bii duti majitima ĩigo, nanagora cʉ̃ pʉto pee waa, cʉ̃ dʉpori pʉtopʉ cõ ãjʉro jupeari mena tuetuu ea nuu waari, niipetirã cʉ̃ja ca tʉoropʉ:
47 A mulher, vendo que não podia passar despercebida, aproximou-se trêmula e, prostrando-se diante de Jesus, declarou, à vista de todo o povo, o motivo por que havia tocado nele e como imediatamente tinha sido curada.
48 To biro cõ ca ĩiro, Jesús pea o biro cõre ĩiupi:
48 Então Jesus lhe disse:
49 Ména, Jesús to biro cʉ̃ ca ĩi niiri tabera, nea poo juu buerica wii wiogʉ Jairo yaa wii macʉ̃ ea, o biro cʉ̃re ĩiupi:
49 Enquanto Jesus ainda falava, veio uma pessoa da casa do chefe da sinagoga, dizendo: — A sua filha já morreu; não incomode mais o Mestre.
50 Jesús pea teere tʉori, o biro ĩiupi Jairore:
50 Mas Jesus, ouvindo isto, lhe disse:
51 Jairo yaa wiipʉ eagʉ, ca bii yairico pacʉ, cõ paco menare, Pedro, Juan, Santiago jãari wadore jãa waa dotiupi Jesús.
51 Tendo chegado à casa, Jesus não permitiu que ninguém entrasse com ele, a não ser Pedro, João e Tiago, além do pai e da mãe da menina.
52 Niipetirã bʉaro tʉgoeñarique pairique mena cõre oti niiupa. Jesús pea o biro cʉ̃jare ĩiupi:
52 E todos choravam e a pranteavam. Mas Jesus disse:
53 To biro cʉ̃ ca ĩiro tʉorã, niipetirã cʉ̃re boca buicãupa Jesús're:
53 E riam-se dele, porque sabiam que ela estava morta.
54 To biro cʉ̃re cʉ̃ja ca ĩi bui pacaro, cõ amore ñeeri, tutuaro wederique mena o biro ĩiupi Jesús:
54 Mas Jesus, tomando-a pela mão, disse em voz alta:
55 To biro cʉ̃ ca ĩirora, cõ pea cati tua eaupo; cati tua eagora wãmʉ nʉcã cõ ca biiro Jesús pea:
55 Voltou-lhe o espírito, ela imediatamente se levantou, e Jesus mandou que lhe dessem de comer.
56 Ca bii yaicoaricopʉra cõ ca cati tuaro ĩarã, cõ pacʉa pea ĩa ʉcʉa yaicoa, ñee pee ĩiticãupa. Jesús pea, to biro ca biiriquere: “Jĩcʉ̃ peerena wedeticãña,” cʉ̃jare ĩiupi.
56 Seus pais ficaram maravilhados, mas ele lhes advertiu que a ninguém contassem o que havia acontecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.