Lucas 6

U̶mʉreco pacʉ wederique (BAONT) vs ARIB

Sair da comparação
ARIB Almeida Revisada Imprensa Bíblica
1 Jĩcã rʉmʉ Jesús, yerijãarica rʉmʉ ca niiro, ote wejeri watoapʉ cʉ̃ ca waa nʉnʉa waaro, cʉ̃ buerã pea trigo dicare tune jee, cʉ̃ja amori mena ca apere jĩquẽ jeeri, baa nʉnʉa waaupa.
1 E sucedeu que, num dia de sábado, passava Jesus pelas searas; e seus discípulos iam colhendo espigas e, debulhando-as com as mãos, as comiam.
2 To biro cʉ̃ja ca tiiro, jĩcãrã fariseos o biro cʉ̃jare ĩi jãiñaupa:
2 Alguns dos fariseus, porém, perguntaram; Por que estais fazendo o que não é lícito fazer nos sábados?
3 To biro cʉ̃ja ca ĩiro, o biro cʉ̃jare ĩi yʉʉupi Jesús:
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Ʉmʉreco Pacʉ yaa wiipʉ jãa waa, pan, Ʉmʉreco Pacʉ yee cʉ̃ja ca jee dica wooriquerena jee, paia wado cʉ̃ja ca baarijerena baa, cʉ̃ mena macãrã cãare eca, tiiupi —ĩiupi.
4 Como entrou na casa de Deus, tomou os pães da proposição, dos quais não era lícito comer senão só aos sacerdotes, e deles comeu e deu também aos companheiros?
5 O biro cʉ̃jare ĩi nemoupi ñucã:
5 Também lhes disse: O Filho do homem é Senhor do sábado.
6 Ape rʉmʉ yerijãarica rʉmʉ ca niiro, nea poo juu buerica wiipʉ jãa waari, bue jʉo waaupi ñucã Jesús. Toopʉre niiupi jĩcʉ̃, díámacʉ̃ nʉña peere ca amo bʉʉricʉ.
6 Ainda em outro sábado entrou na sinagoga, e pôs-se a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita atrofiada.
7 To biri doti cũuriquere ca jʉo buerã, fariseos, cʉ̃re cʉ̃ja ca wedejãapa wãmere amarã, “¿Yerijãarica rʉmʉrena cʉ̃ catiocãgʉti?” ĩirã, cʉ̃ jĩcʉ̃rena boca ĩa cote niiupa.
7 E os escribas e os fariseus observavam-no, para ver se curaria em dia de sábado, para acharem de que o acusar.
8 Jesús pea to biro cʉ̃ja ca ĩi tʉgoeñarijere majiri, o biro ĩiupi ca amo bʉʉricʉre:
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem que tinha a mão atrofiada: Levanta-te, e fica em pé aqui no maio. E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 o biro cʉ̃jare ĩiupi Jesús:
9 Disse-lhes, então, Jesus: Eu vos pergunto: É lícito no sábado fazer bem, ou fazer mal? salvar a vida, ou tirá-la?
10 To biro ĩi, cʉ̃ weja ca niirã niipetirãre ĩa, o biro ĩiupi ca amo bʉʉricʉre:
10 E olhando para todos em redor, disse ao homem: Estende a tua mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restabelecida.
11 To biro cʉ̃ ca tiirijere ĩarã, fariseos pea bʉaro ajiari:
11 Mas eles se encheram de furor; e uns com os outros conferenciam sobre o que fariam a Jesus.
12 Tii rʉmʉrirena Jesús, ʉ̃tãga jotoapʉ waaupi, juu buegʉ waagʉ. Tii ñamire Ʉmʉreco Pacʉre juu bue ñami cʉti boeocoaupi.
12 Naqueles dias retirou-se para o monte a fim de orar; e passou a noite toda em oração a Deus.
13 Ape rʉmʉ boeri tabe, cʉ̃ buerãre jʉo cojori, cʉ̃ja mena macãrãre pʉa amo peti, dʉpore pʉaga penituaro ca niirã beje jeeupi, cʉ̃ yee quetire ca wedeparãre.
13 Depois do amanhecer, chamou seus discípulos, e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 To biri anija niiupa: Simón, ñucã cʉ̃rena Pedro cʉ̃ ca wãmeo tiiricʉ, Simón bai Andrés, Santiago, Juan, Felipe, Bartolomé,
14 Simão, ao qual também chamou Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Mateo, Tomás, Alfeo macʉ̃ Santiago, Simón celote puna macʉ̃,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Santiago macʉ̃ Judas, Judas Iscariote Jesús're ca wedejãa cõapʉ, to cãnacãrã niiupa Jesús cʉ̃ ca beje jeericarã, cʉ̃ yee quetire ca wede nemoparã.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 — ausente —
17 E Jesus, descendo com eles, parou num lugar plano, onde havia não só grande número de seus discípulos, mas também grande multidão do povo, de toda a Judéia e Jerusalém, e do litoral de Tiro e de Sidom, que tinham vindo para ouvi-lo e serem curados das suas doenças;
18 — ausente —
18 e os que eram atormentados por espíritos imundos ficavam curados.
19 To biri bojoca niipetirã Jesús're padeñarʉgamiupa, cʉ̃ ca yeri tutuarije cʉ̃pʉre ca witirijera niipetirã ca diarique cʉtirãre ca ametʉenero macã.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe; porque saía dele poder que curava a todos.
20 To cõrora Jesús pea cʉ̃ buerã peere ĩa, o biro cʉ̃jare ĩiupi:
20 Então, levantando ele os olhos para os seus discípulos, dizia: Bem-aventurados vós, os pobres, porque vosso é o reino de Deus.
21 ¡Ʉjea niiña mʉja mecʉ̃re ca queyarã, añuro yapi ʉjea niirã mʉja niirucu!
21 Bem-aventurados vós, que agora tendes fome, porque sereis fartos. Bem-aventurados vós, que agora chorais, porque haveis de rir.
22 ¡Ʉjea niiña mʉja, yʉ, Ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃ yee jʉori, mʉjare ĩa tuti, mʉjare cõa wiene, mʉjare acaro bui tuti, ñañarãre biro jeeñori, mʉjare cʉ̃ja ca ĩa junaro!”
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, e quando vos expulsarem da sua companhia, e vos injuriarem, e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do homem.
23 To biro mʉja ca tamʉori rʉmʉre ʉjea niiña. Bʉaropʉra ʉjea niirique mena niiña, ʉmʉreco tutipʉre añurijere mʉja tiicojo ecorucu. Cʉ̃ja ñicʉ̃apʉ cãa, Ʉmʉreco Pacʉ yee quetire wede jʉgueri majare o biri wãmera ñañaro cʉ̃jare tiiupa.
23 Regozijai-vos nesse dia e exultai, porque eis que é grande o vosso galardão no céu; pois assim faziam os seus pais aos profetas.
24 “¡Mʉja ca apeye pairã pea ñañaro mʉja tamʉorucu, mee ʉjea niiriquere mʉja bʉa yerijãa!
24 Mas ai de vós que sois ricos! porque já recebestes a vossa consolação.
25 ¡Mʉja mecʉ̃re añuro yapi añurã ca niirã, jiropʉre mʉja queya nucũ yuju bʉañarucu!
25 Ai de vós, os que agora estais fartos! porque tereis fome. Ai de vós, os que agora rides! porque vos lamentareis e chorareis.
26 ¡Mʉja mecʉ̃re niipetirã cʉ̃ja ca ĩi nʉcʉ̃ bʉorã, ñañaro mʉja tamʉorucu! ¡To birora tiiquĩupa cʉ̃ja ñicʉ̃apʉ cãa, Ʉmʉreco Pacʉ yee quetire wederi maja jãa nii, ca ĩi dito nucũ yujurã mena cãare!”
26 Ai de vós, quando todos os homens vos louvarem! porque assim faziam os seus pais aos falsos profetas.
27 —Mʉja yʉre ca tʉorã peera, o biro mʉjare yʉ ĩi: Mʉjare ca ĩa tutirãre maiña; ñañaro mʉjare ca tiirã cãare añuro cʉ̃jare tiiya.
27 Mas a vós que ouvis, digo: Amai a vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 “Ñañaro mʉja bii bʉa ñaarucu,” mʉjare ca ĩi tutirãre, “Añuro mʉjare to biijato,” cʉ̃jare ĩiña. Ñañaro mʉjare ca tii eperã cãare, juu bue bojaya.
28 bendizei aos que vos maldizem, e orai pelos que vos caluniam.
29 Jĩcʉ̃, mʉre, jĩcã nʉña wajopuare cʉ̃ ca paajata, ape nʉña cãare cʉ̃re paa dotiya. Jĩcʉ̃ mʉ jutiro jotoa macãrore cʉ̃ ca ẽmajata, “Doca macãro cãare cʉ̃ amicoajato,” ĩicãña.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra; e ao que te houver tirado a capa, não lhe negues também a túnica.
30 No ca boogʉ cʉ̃ ca boorijere mʉre cʉ̃ ca jãiro, cʉ̃re tiicojoya. Mʉ yeere ca ẽmagʉ cãare, “Yʉre tueneña,” cʉ̃re ĩiticãña.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 Aperã añuro mʉjare cʉ̃ja ca tiiro mʉja ca boorore birora, mʉja cãa añuro cʉ̃jare tiiya.
31 Assim como quereis que os homens vos façam, do mesmo modo lhes fazei vós também.
32 ”Mʉjare ca mairã wadore mʉja ca maijata, ¿ñee ʉno pee añurijere tii ametʉene nʉcãrã mʉja tiiti? Ñañarije ca tiirã cãa to birora tiirique cʉtima.
32 Se amardes aos que vos amam, que mérito há nisso? Pois também os pecadores amam aos que os amam.
33 Añuro mʉjare ca tiirã wadore, añuro cʉ̃jare mʉja ca tiijata, ¿ñee ʉno peere añurije to bii ametʉene nʉcãti? Ñañarije ca tiirã cãa to birora tiirique cʉtima.
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, que mérito há nisso? Também os pecadores fazem o mesmo.
34 “Apeye ʉnore jãare tiicojorucuma,” mʉja ca ĩi tʉgoeñarã wadore mʉja ca wajojata, ¿ñee ʉno peere añurije tii ametʉene nʉcãrã mʉja tiiti? Ñañarije ca tiirã cãa, “Apeye ʉno jãa tiicojo ecorucu,” ĩi tʉgoeñari ameri wajoma.
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais receber, que mérito há nisso? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Mʉja pea to biro tiitirãra, mʉjare ca ĩa tutirãre mai, añurijere tii, apeye ʉnore wajorã cãa, “Tee wapa jãare tiicojorucuma,” ĩi yuericaro maniro tiiya. To biro mʉja ca tiiro, pairo niirucu, mʉja yee ca niipe. Mʉja pea Ʉmʉreco Pacʉ ati ʉmʉreco niipetiropʉre Ca Doti Niigʉ puna mʉja niirucu. Cʉ̃a, añu ca ĩitirã, ca bojoca ñañarã mena cãare, ca bojoca añugʉ niimi.
35 Amai, porém a vossos inimigos, fazei bem e emprestai, nunca desanimado; e grande será a vossa recompensa, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é benigno até para com os integrantes e maus.
36 Mʉja cãa, ca ĩa mairã niiña, mʉja Pacʉ ca ĩa maigʉ cʉ̃ ca niirore birora.
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 ”Aperãre, “To biro biima,” ĩi ĩa bejeticãña. Ʉmʉreco Pacʉ cãa, “To biro biima,” mʉjare ĩi ĩa bejetirucumi. Ñucã aperãre “Ñañaro ca tii ecoparãra niima,” cʉ̃jare ĩi wedejãaticãña. Ʉmʉreco Pacʉ cãa, “Ñañaro ca tii ecoparãra niima,” mʉjare ĩitirucumi. Ñañarije mʉjare cʉ̃ja ca tiirijere acoboya. Ʉmʉreco Pacʉ cãa ñañarije mʉja ca tiirijere acoborucumi.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados.
38 Ca cʉotirãre cʉ̃ja ca boo pacarijere cʉ̃jare tiicojoya. Ʉmʉreco Pacʉ cãa mʉjare tiicojorucumi. Mʉjare tiicojorucumi upa poapʉ añuro ʉta bijaro ñia jua dadocãrica poa. Aperãre mʉja ca tiicojoricaro cõrora, Ʉmʉreco Pacʉ cãa mʉjare tuenerucumi —cʉ̃jare ĩiupi.
38 Dai, e ser-vos-á dado; boa medida, recalcada, sacudida e transbordando vos deitarão no regaço; porque com a mesma medida com que medis, vos medirão a vós.
39 Ñucã ati wãme ĩi cõoñari cʉ̃jare wedeupi:
39 E propôs-lhes também uma parábola: Pode porventura um cego guiar outro cego? não cairão ambos no barranco?
40 Jĩcʉ̃ bueri majʉ ʉno peera cʉ̃re ca buegʉ ametʉenero maji ametʉenetimi. Biigʉpʉa, cʉ̃ ca buerijere yapanogʉpʉ doca, cʉ̃re ca buegʉre birora bii eacumi.
40 Não é o discípulo mais do que o seu mestre; mas todo o que for bem instruído será como o seu mestre.
41 ”¿Ñee tiigʉ mʉ pea mʉ capegapʉre yucʉ dʉcaro mʉ ca cʉorije peera ĩa majiti pacagʉ, mʉ yee wedegʉ capega peere taa daacã ca jãñari daa peere mʉ ĩa nʉnʉjeeti?
41 Por que vês o argueiro no olho de teu irmão, e não reparas na trave que está no teu próprio olho?
42 Mʉ capegarena yucʉ dʉcaro mʉ ca cʉorijere ĩa majiti pacagʉ, ¿ñee tiigʉ mʉ yee wedegʉre, “Yʉ yee wedegʉ mʉ capegapʉre taa daa jãña, tii daare yʉre ami cõa dotiya,” cʉ̃re mʉ ĩiti? Watoara ca bii dito paigʉ, mʉ capegare ca niiri dʉcaro peere ami cõa jʉoya. To biro tiicãri jiropʉ docare, añuro mʉ ĩa majirucu, mʉ yee wedegʉ capegapʉre taa daacã ca jãñari daare ami cõarʉgʉ.
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o argueiro que está no teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita! tira primeiro a trave do teu olho; e então verás bem para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 ”Jĩcãgʉ ʉno peera, yucʉgʉ añuricʉ ñañarije dica cʉtiti; yucʉgʉ ca ñañaricʉ cãa, añurije dica cʉtiti.
43 Porque não há árvore boa que dê mau fruto nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 To cãnacã yucʉpʉrena ca dica mena ĩa majirique nii. Higore pota yucʉpʉre ca niirijere jeeya mani. Ʉje cãare pota daaripʉre ca niirijere jeeya mani.
44 Porque cada árvore se conhece pelo seu próprio fruto; pois dos espinheiros não se colhem figos, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Bojocʉ ca añugʉ, añurije wedemi, cʉ̃ yeripʉre añurije ca niiro macã. Ñañagʉ cãa, ñañarije wedemi, cʉ̃ yeripʉre ñañarije wado ca niiro macã. To biri yeripʉre ca nii ametʉene nʉcãrijera ʉjerore witi.
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o bem; e o homem mau, do seu mau tesouro tira o mal; pois do que há em abundância no coração, disso fala a boca.
46 ”¿Ñee tiirã yʉ ca ĩirijere tiiti pacarã “Wiogʉ, Wiogʉ,” yʉre mʉja ĩiti?
46 E por que me chamais: Senhor, Senhor, e não fazeis o que eu vos digo?
47 Yʉ pʉto pee doori, yʉ yee quetire tʉo, yʉ ca ĩirore biro ca tiigʉa, “O biirije ca tiigʉre biro biimi,” mʉjare yʉ ĩirucu.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante:
48 Jĩcʉ̃ wii bʉagʉ ʉ̃cʉ̃aro ope coa jʉo, ʉ̃tãga jotoara wii botarire wee ñee peo, ca tiiricʉre biro biimi. Dia pai, duama ĩiro, tutuaro tii wiire oco ca ũmaa cõa tuu pacaro, petoacã yuguirucu tiitiupe, añuro tutua añuro cʉ̃ ca quenorica wii niiri.
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala, e pôs os alicerces sobre a rocha; e vindo a enchente, bateu com ímpeto a torrente naquela casa, e não a pôde abalar, porque tinha sido bem edificada.
49 Yʉ ca ĩirijere tʉo pacagʉ, yʉ ca ĩirore biro ca tiitigʉa, jĩcʉ̃ wii bʉagʉ, yepara tii pacagʉ, wii botari ca nucũ ñeepa tabe cũu jʉotigʉra ca tiiricʉre biro biimi. Dia pai, duama ĩiro, tutuaro oco ũmaa cõa tuuma ĩirora, jĩcã bota, wii bota dʉjaricaro maniropʉ ũmaa yuu bate yaiocãupe —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre terra, sem alicerces, na qual bateu com ímpeto a torrente, e logo caiu; e foi grande a ruína daquela casa.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.