Lucas 22
U̶mʉreco pacʉ wederique (BAONT) vs ARIB
1 Mee, pan're ca wauarije ca ayiaya manirijere cʉ̃ja ca baari boje rʉmʉ, Pascua ea waaro biiupa.
1 Aproximava-se a festa dos pães ázimos, que se chama a páscoa.
2 Paia ʉparã, doti cũuriquere ca jʉo buerã, bojocare uwima ĩirã, Jesús're cʉ̃ja ca jĩapa wãmere ama niiupa.
2 E os principais sacerdotes e os escribas andavam procurando um modo de o matar; pois temiam o povo.
3 To biro cʉ̃ja ca ĩi niiri tabere, Judas Iscariote, Jesús buerã, pʉa amo peti, dʉpore pʉaga penituaro ca niirã mena macʉ̃rena, cʉ̃ yeripʉ ñaajãa nʉcãupi Satanás.
3 Entrou então Satanás em Judas, que tinha por sobrenome Iscariotes, que era um dos doze;
4 Cʉ̃ pea, paia ʉparãre, to biri Ʉmʉreco Pacʉ yaa wiire ca coterãre ĩagʉ waari, “Jesús're o biro tiiri cʉ̃re mʉja ca ñeero yʉ tiirucu,” ĩi wede peniupi.
4 e foi ele tratar com os principais sacerdotes e com os capitães de como lho entregaria.
5 Cʉ̃ja pea teere tʉo ʉjea nii:
5 Eles se alegraram com isso, e convieram em lhe dar dinheiro.
6 To biri cʉ̃ pea, teere ñeecãri, bojoca cʉ̃ja ca maniri tabe ʉnore ama jʉo waaupi, Jesús're ñee dotirʉgʉ.
6 E ele concordou, e buscava ocasião para lho entregar sem alvoroço.
7 Pan're ca wauarije ca ayiaya manirije baarica boje rʉmʉre, Pascua macʉ̃ oveja macʉ̃re cʉ̃ja ca jĩari rʉmʉ ca earo,
7 Ora, chegou o dia dos pães ázimos, em que se devia imolar a páscoa;
8 Jesús pea Pedrore, Juan're, o biro cʉ̃jare ĩi cojoupi:
8 e Jesus enviou a Pedro e a João, dizendo: Ide, preparai-nos a páscoa, para que a comamos.
9 To biro cʉ̃jare cʉ̃ ca ĩiro:
9 Perguntaram-lhe eles: Onde queres que a preparemos?
10 To biro cʉ̃ja ca ĩiro, o biro cʉ̃jare ĩi yʉʉupi Jesús:
10 Respondeu-lhes: Quando entrardes na cidade, sair-vos-á ao encontro um homem, levando um cântaro de água; segui-o até a casa em que ele entrar.
11 tii wii ʉpʉre o biro cʉ̃re mʉja ĩirucu: “Buegʉ o biro ĩi jãiñami: ‘¿Dii jawi to niiti, yʉ buerã mena Pascua boje rʉmʉre yʉ ca baapa jawi?’ ĩimi,” cʉ̃re mʉja ĩirucu.
11 E direis ao dono da casa: O Mestre manda perguntar-te: Onde está o aposento em que hei de comer a páscoa com os meus discípulos?
12 To biro mʉja ca ĩiro, jotoa macã jawi, pairi jawi, mee queno yuerica jawipʉre, mʉjare ĩñorucumi. Toopʉ mani ca baapere mʉja quenowa —ĩiupi.
12 Então ele vos mostrará um grande cenáculo mobiliado; aí fazei os preparativos.
13 To biro cʉ̃ ca ĩi yapanoro waarã, Jesús cʉ̃jare cʉ̃ ca ĩiricarore birora bʉa eaupa. Toopʉ Pascua cʉ̃ja ca baapere quenoupa.
13 Foram, pois, e acharam tudo como lhes dissera e prepararam a páscoa.
14 Baarica tabe ca earo, Jesús, cʉ̃ buerã, baarique peorica pĩi pʉto ea nuu waaupa.
14 E, chegada a hora, pôs-se Jesus à mesa, e com ele os apóstolos.
15 Jesús pea o biro cʉ̃jare ĩiupi:
15 E disse-lhes: Tenho desejado ardentemente comer convosco esta páscoa, antes da minha paixão;
16 Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca dotiri cuu ca eaparo jʉguero pʉati yʉ baa nemotirucu,” mʉjare yʉ ĩi —ĩiupi.
16 pois vos digo que não a comerei mais até que ela se cumpra no reino de Deus.
17 To biro ĩi, jinirica bapare ami, Ʉmʉreco Pacʉre, “Añu majuropeecã,” ĩi yapano, o biro cʉ̃jare ĩiupi cʉ̃ buerãre:
17 Então havendo recebido um cálice, e tendo dado graças, disse: Tomai-o, e reparti-o entre vós;
18 Ʉje ocore, Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca dotiri cuu ca eaparo jʉguero yʉ jini nemotirucu,” mʉjare yʉ ĩi —ĩiupi.
18 porque vos digo que desde agora não mais beberei do fruto da videira, até que venha o reino de Deus.
19 To biro ĩicã ñucã, pan'gare ami, Ʉmʉreco Pacʉre, “Añu majuropeecã” ĩi yapano pee bato noni cojogʉra, o biro cʉ̃jare ĩiupi:
19 E tomando pão, e havendo dado graças, partiu-o e deu-lho, dizendo: Isto é o meu corpo, que é dado por vós; fazei isto em memória de mim.
20 Ñucã baa yapano, cʉ̃ ca tiiricarore birora jinirica bapa cãare amiri, o biro ĩiupi:
20 Semelhantemente, depois da ceia, tomou o cálice, dizendo: Este cálice é o novo pacto em meu sangue, que é derramado por vós.
21 Yʉre ca wedejãa buiyee cõapʉ cãa, ano yʉ menara baa duwimi.
21 Mas eis que a mão do que me trai está comigo à mesa.
22 Biigʉpʉa, yʉ, Ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃a, “To biro biirucumi,” cʉ̃ ca ĩiricarore birora biigʉ doogʉ yʉ tii. Yʉre ca wedejãa buiyee cõagʉ pea, ñañaro peti biigʉ doogʉ tiimi —ĩiupi Jesús.
22 Porque, na verdade, o Filho do homem vai segundo o que está determinado; mas ai daquele homem por quem é traído!
23 To biro cʉ̃ ca ĩirora, cʉ̃ja majurope:
23 Então eles começaram a perguntar entre si qual deles o que ia fazer isso.
24 Cʉ̃ buerã pea ñucã:
24 Levantou-se também entre eles contenda, sobre qual deles parecia ser o maior.
25 To biro cʉ̃ja ca ĩiro, Jesús pea o biro cʉ̃jare ĩiupi:
25 Ao que Jesus lhes disse: Os reis dos gentios dominam sobre eles, e os que sobre eles exercem autoridade são chamados benfeitores.
26 Mʉja pea, to biro ca biitiparã mʉja nii. To biro biitirãra, mʉja watoare ca nii majuropeegʉ ca niigʉa, ca wãma maja doogʉre biro cʉ̃ biijato. Ñucã ca dotigʉ cãa, pade bojari majʉre biro pee cʉ̃ niijato.
26 Mas vós não sereis assim; antes o maior entre vós seja como o mais novo; e quem governa como quem serve.
27 To docare: ¿Ñiru pee cʉ̃ niiti, ca nii majuropeegʉ, ca baa ea nuu waagʉ pee, baariquere ca peo cotegʉ pee? ¿Baariquere peorica pĩi pʉto ca baa duwigʉ pee méé cʉ̃ niiti? Yʉ pea mʉja watoare baarique ca peo cotegʉre biro yʉ nii.
27 Pois qual é maior, quem está à mesa, ou quem serve? porventura não é quem está à mesa? Eu, porém, estou entre vós como quem serve.
28 Mʉja, ñañaro yʉre ca biiri taberi cãare yʉ menara mʉja niicõa niiwʉ.
28 Mas vós sois os que tendes permanecido comigo nas minhas provações;
29 To biri yʉ Pacʉ, wiogʉ yʉre cʉ̃ ca tiiricarore birora, yʉ cãa, wiorã mʉja ca niiro mʉjare yʉ tiirucu,
29 e assim como meu Pai me conferiu domínio, eu vo-lo confiro a vós;
30 yʉ ca doti niiri tabepʉ, yʉ mena baa, jini, ñucã Israel yaa pooga macãrã pʉa amo peti, dʉpore pʉaga penituaro ca niiri punaarire jãiña bejerʉgarã, wiorã cʉ̃ja ca duwiri cũmuroripʉ ea nuu waa, mʉja ca biipere biro ĩigʉ —cʉ̃jare ĩiupi Jesús cʉ̃ buerãre.
30 para que comais e bebais à minha mesa no meu reino, e vos senteis sobre tronos, julgando as doze tribos de Israel.
31 Ñucã o biro ĩiupi Jesús:
31 Simão, Simão, eis que Satanás vos pediu para vos cirandar como trigo;
32 To biro cʉ̃ ca ĩi pacaro, yʉ pea mʉre yʉ juu bue bojajãwʉ, mʉ ca tʉo nʉnʉjee yerijãatipere biro ĩigʉ. Mʉ pea ñucã tʉgoeña yeri wajoa, yʉre tʉo nʉnʉjee, biigʉ, mʉ yaarãre cʉ̃ja ca tʉgoeña bayiro cʉ̃jare mʉ tiiwa —cʉ̃re ĩiupi.
32 mas eu roguei por ti, para que a tua fé não desfaleça; e tu, quando te converteres, fortalece teus irmãos.
33 To biro cʉ̃ ca ĩiro, Simón pea o biro cʉ̃re ĩiupi:
33 Respondeu-lhe Pedro: Senhor, estou pronto a ir contigo tanto para a prisão como para a morte.
34 To biro cʉ̃ ca ĩiro, Jesús pea o biro cʉ̃re ĩi yʉʉupi:
34 Tornou-lhe Jesus: Digo-te, Pedro, que não cantará hoje o galo antes que três vezes tenhas negado que me conheces.
35 Jiro Jesús o biro cʉ̃jare ĩi jãiñaupi:
35 E perguntou-lhes: Quando vos mandei sem bolsa, alforje, ou alparcas, faltou-vos porventura alguma coisa? Eles responderam: Nada.
36 To biro cʉ̃ja ca ĩiro, o biro cʉ̃jare ĩiupi:
36 Disse-lhes pois: Mas agora, quem tiver bolsa, tome-a, como também o alforje; e quem não tiver espada, venda o seu manto e compre-a.
37 O biro cʉ̃ja ca ĩi owarique, cʉ̃ja ca ĩiricarore birora yʉrena biirucu: Ñañarã watoapʉ biicã yai waawi. Niipetirije yʉ yee maquẽre cʉ̃ja ca owarique tee ca ĩirore biro ca biipe niiro bii —ĩiupi Jesús.
37 Porquanto vos digo que importa que se cumpra em mim isto que está escrito: E com os malfeitores foi contado. Pois o que me diz respeito tem seu cumprimento.
38 To biro cʉ̃ ca ĩiro, cʉ̃ja pea o biro ĩiupa:
38 Disseram eles: Senhor, eis aqui duas espadas. Respondeu-lhes: Basta.
39 Witi, cʉ̃ ca biirucuricarore biro, Olivos ca wãme cʉtiri buuropʉ waacoaupi Jesús. Cʉ̃ buerã cãa cʉ̃re nʉnʉ waaupa.
39 Então saiu e, segundo o seu costume, foi para o Monte das Oliveiras; e os discípulos o seguiam.
40 Toopʉ eagʉ, o biro cʉ̃jare ĩiupi:
40 Quando chegou àquele lugar, disse-lhes: Orai, para que não entreis em tentação.
41 Cʉ̃ pea, ʉ̃tãga dee cojoricaro ca ñaacũmuro cõro yoaro cʉ̃ja jʉguero waa, juu buegʉ doogʉ, cʉ̃ ãjʉro jupea ména tuetuu ea nuu waaupi.
41 E apartou-se deles cerca de um tiro de pedra; e pondo-se de joelhos, orava,
42 O biro ĩi juu bueupi: Ea nuu waari juu bueupi Jesús. Lc 22.41|src="CN01810B.tif" size="span"
42 dizendo: Pai, se queres afasta de mim este cálice; todavia não se faça a minha vontade, mas a tua.
43 To biro cʉ̃ ca ĩi juu bue niiri tabera, cʉ̃ ca tʉgoeña tutuaro cʉ̃re tiigʉ eagʉ, jĩcʉ̃ Ʉmʉreco Pacʉ pʉto macʉ̃ cʉ̃re baua eaupi.
43 Então lhe apareceu um anjo do céu, que o confortava.
44 Jesús pea ñañaro cʉ̃ ca bii tʉgoeñarique pairije watoara, bʉaro jañuri juu bueupi. Cʉ̃ ca aji puarije oco pea díire biirije bʉcʉ ñaaupe yepapʉre.
44 E, posto em agonia, orava mais intensamente; e o seu suor tornou-se como grandes gotas de sangue, que caíam sobre o chão.
45 Juu bue yapano, wãmʉ nʉcã, cʉ̃ buerã pʉto pee waagʉ, bʉaro tʉgoeñarique paima ĩirã ca cãni cũmu waaricarãpʉre eaupi.
45 Depois, levantando-se da oração, veio para os seus discípulos, e achou-os dormindo de tristeza;
46 To biro bii, o biro cʉ̃jare ĩiupi:
46 e disse-lhes: Por que estais dormindo? Lenvantai-vos, e orai, para que não entreis em tentação.
47 Ména Jesús to biro cʉ̃ ca ĩi niirora, paʉ bojoca eaupa. Judas ca wãme cʉtigʉ, cʉ̃ buerã, pʉa amo peti, dʉpore pʉaga penituaro ca niirã mena macʉ̃ra cʉ̃jare maa jʉgueupi. Cʉ̃ pea, cʉ̃ wajopuare ũpũrʉgʉ Jesús pʉto waaupi.
47 E estando ele ainda a falar, eis que surgiu uma multidão; e aquele que se chamava Judas, um dos doze, ia adiante dela, e chegou-se a Jesus para o beijar.
48 To biro cʉ̃ ca biiro, Jesús pea o biro cʉ̃re ĩi jãiñaupi:
48 Jesus, porém, lhe disse: Judas, com um beijo trais o Filho do homem?
49 Jesús mena ca niirã pea to biro ca biirije ĩari, o biro ĩiupa:
49 Quando os que estavam com ele viram o que ia suceder, disseram: Senhor, feri-los-emos a espada?
50 To cõrora jĩcʉ̃ cʉ̃ja mena macʉ̃, paia wiogʉre pade bojari majʉ amopero díámacʉ̃ nʉña peere paa taa ñoocã cojoupi.
50 Então um deles feriu o servo do sumo sacerdote, e cortou-lhe a orelha direita.
51 To biro cʉ̃ ca tiiro, o biro ĩiupi Jesús:
51 Mas Jesus disse: Deixei-os; basta. E tocando-lhe a orelha, o curou.
52 To biro tiicã, cʉ̃re ca ñeerã dooricarã paia ʉparã, Ʉmʉreco Pacʉ yaa wii coteri majare, aperã judíos're ca jʉo niirãre, o biro cʉ̃jare ĩiupi Jesús:
52 Então disse Jesus aos principais sacerdotes, oficiais do templo e anciãos, que tinham ido contra ele: Saístes, como a um salteador, com espadas e varapaus?
53 Ʉmʉrecori cõro, Ʉmʉreco Pacʉ yaa wiipʉ mʉja mena yʉ niirucujãwʉ. Yʉre ñeerʉgarucu mʉja tiitirucujãwʉ. Biiropʉa, mecʉ̃ to biro mʉja ca tiipa tabe ñañarije wiogʉ cʉ̃ ca dotirijere mʉja ca tiiri tabe mʉjare ea —ĩiupi.
53 Todos os dias estava eu convosco no templo, e não estendestes as mãos contra mim; mas esta é a vossa hora e o poder das trevas.
54 To cõrora Jesús're cʉ̃re ñee, paia wiogʉ yaa wiipʉ cʉ̃re amicoaupa. Pedro pea yoaropʉ cʉ̃jare nʉnʉupi.
54 Então, prendendo-o, o levaram e o introduziram na casa do sumo sacerdote; e Pedro seguia-o de longe.
55 Jiro cʉ̃ja pea toopʉre, macã yepa decomacãre pecame cʉ̃ja ca dioro tii pecame pʉto juma ea nuu waaupa. Pedro cãa cʉ̃ja watoa juma ea nuu waaupi.
55 E tendo eles acendido fogo no meio do pátio e havendo-se sentado à roda, sentou-se Pedro entre eles.
56 Too cʉ̃ ca juma duwirucuro, jĩcõ pade coteri majo añuro cʉ̃re ĩa, o biro ĩiupo:
56 — ausente —
57 To biro cõ ca ĩiro, Pedro pea o biro ĩi ditoupi:
57 Mas Pedro o negou, dizendo: Mulher, não o conheço.
58 Ca yoa waatirora ñucã apĩ Pedrore ĩari, o biro ĩiupi:
58 Daí a pouco, outro o viu, e disse: Tu também és um deles. Mas Pedro disse: Homem, não sou.
59 Peeto ca yoa waaro jiro apĩ ñucã o biro cʉ̃re ĩicãupi:
59 E, tendo passado quase uma hora, outro afirmava, dizendo: Certamente este também estava com ele, pois é galileu.
60 To biro cʉ̃ ca ĩiro, Pedro pea o biro ĩiupi:
60 Mas Pedro respondeu: Homem, não sei o que dizes. E imediatamente estando ele ainda a falar, cantou o galo.
61 To cõrora Jesús pea cʉ̃re amojode ĩaupi Pedrore. Cʉ̃re cʉ̃ ca ĩarora, Pedro pea: “Ati ñami, ãbocʉ cʉ̃ ca wedeparo jʉguero, itia tii, ‘Cʉ̃re yʉ majiti,’ mʉ ĩi ditorucu,” cʉ̃re cʉ̃ ca ĩiriquere tʉgoeña bʉaupi.
61 Virando-se o Senhor, olhou para Pedro; e Pedro lembrou-se da palavra do Senhor, como lhe havia dito: Hoje, antes que o galo cante, três vezes me negarás.
62 To cõrora too ca niiricʉ witi waa, bʉaro otiupi.
62 E, havendo saído, chorou amargamente.
63 Jesús're ca cote niirã pea, ñañaro cʉ̃re ĩi epe, cʉ̃re paa, tii niiupa.
63 Os homens que detinham Jesus zombavam dele, e feriam-no;
64 Cʉ̃ capere jutiro quejero mena jia biatori, o biro cʉ̃re ĩi jãiñaupa:
64 e, vendando-lhe os olhos, perguntavam, dizendo: Profetiza, quem foi que te bateu?
65 Ape wãmeri paʉ ñañarije ĩi tutiupa Jesús're.
65 E, blasfemando, diziam muitas outras coisas contra ele.
66 Boeri tabe ca niiro, judíos're ca jʉo niirã, paia ʉparã, to biri doti cũuriquere ca jʉo buerã, nea poori, ʉparã pʉtopʉ Jesús're ami waaupa. Cʉ̃ja pea o biro cʉ̃re ĩi jãiñaupa:
66 Logo que amanheceu reuniu-se a assembléia dos anciãos do povo, tanto os principais sacerdotes como os escribas, e o conduziam ao sinédrio deles, onde lhe disseram:
67 —Jãare wedeya. ¿Mʉa, Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca tiicojoricʉ Mesías mʉ niiti? —cʉ̃re ĩiupa.
67 Se tu és o Cristo, dize-no-lo. Replicou-lhes ele: Se eu vo-lo disser, não o crereis;
68 Mʉjare yʉ ca jãiñamijata cãare, yʉre yʉʉti, yʉre pititi, mʉja biicãcu.
68 e se eu vos interrogar, de modo algum me respondereis.
69 Biigʉpʉa, mecʉ̃ mena, yʉ, Ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃, Ʉmʉreco Pacʉ niipetirijepʉre ca doti tutua niigʉ díámacʉ̃ nʉña pee yʉ duwirucu —cʉ̃jare ĩiupi.
69 Mas desde agora estará assentado o Filho do homem à mão direita do poder de Deus.
70 To biro cʉ̃ ca ĩiro niipetirãpʉra:
70 Ao que perguntaram todos: Logo, tu és o Filho de Deus? Respondeu-lhes: Vós dizeis que eu sou.
71 To biro cʉ̃ ca ĩiro tʉorã:
71 Então disseram: Por que ainda temos necessidade de testemunho? pois nós mesmos o ouvimos da sua própria boca.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.