Lucas 11

U̶mʉreco pacʉ wederique (BAONT) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Jĩcãti, jĩcã tabepʉ juu bue niiupi Jesús. Cʉ̃ ca juu bue yapanoro, jĩcʉ̃ cʉ̃ buegʉ o biro cʉ̃re ĩiupi:
1 De uma feita, estava Jesus orando em certo lugar; quando terminou, um dos seus discípulos lhe pediu: Senhor, ensina-nos a orar como também João ensinou aos seus discípulos.
2 To biro cʉ̃ ca ĩiro, o biro cʉ̃jare ĩiupi Jesús:
2 Então, ele os ensinou: Quando orardes, dizei:
3 Jãa ca baapere to cãnacã rʉmʉra jãare tiicojoya.
3 o pão nosso cotidiano dá-nos de dia em dia;
4 Ñañarije jãa ca tiiriquere jãare acoboya, jãa cãa, niipetirãpʉrena ñañaro jãare cʉ̃ja ca tiirijere jãa ca acoborucurore birora.
4 perdoa-nos os nossos pecados, pois também nós perdoamos a todo o que nos deve;
5 O biro cʉ̃jare ĩiupi ñucã:
5 Disse-lhes ainda Jesus: Qual dentre vós, tendo um amigo, e este for procurá-lo à meia-noite e lhe disser: Amigo, empresta-me três pães,
6 Yʉ mena macʉ̃ yoaropʉ ca dooricʉ yʉ yaa wiire eami, yʉ pea cʉ̃re yʉ ca ecape ʉno yʉ cʉoticã.
6 pois um meu amigo, chegando de viagem, procurou-me, e eu nada tenho que lhe oferecer.
7 To biro cʉ̃ ca ĩiro, wii jupeapʉ ca niigʉ pea: “Yʉre pato wãcõticãña. Mee, jope biaricaropʉ nii. Yʉ puna, yʉ cãa, cãnirã jãa tii. Wãcãñaari mʉre yʉ tiicojogʉ waa majiti,” cʉ̃re ĩi yʉʉbocumi.
7 E o outro lhe responda lá de dentro, dizendo: Não me importunes; a porta já está fechada, e os meus filhos comigo também já estão deitados. Não posso levantar-me para tos dar;
8 Cʉ̃ mena macʉ̃ nii pacagʉ, wãcãri cʉ̃ ca tiicojorʉgatirije ca nii pacaro, to birora cʉ̃re cʉ̃ ca ĩi pato wãcõcã niirije ca niiro macã, wãcãri, cʉ̃ ca boorije cõro cʉ̃re tiicojocumi.
8 digo-vos que, se não se levantar para dar-lhos por ser seu amigo, todavia, o fará por causa da importunação e lhe dará tudo o de que tiver necessidade.
9 ”To biri o biro mʉjare yʉ ĩi: Ʉmʉreco Pacʉre jãiña, mʉja ca jãirijere mʉjare tiicojorucumi. Amaña; amarã mʉja bʉarucu. Jopepʉ eari jʉoya, mʉja pãa ecorucu.
9 Por isso, vos digo: Pedi, e dar-se-vos-á; buscai, e achareis; batei, e abrir-se-vos-á.
10 To biri ca jãigʉ cõrora, cʉ̃ ca jãirijere tiicojo ecomi; ca amagʉ cãa, cʉ̃ ca amarijere bʉami. To biri ñucã jopere eari ca jʉogʉ cãa, jope pãa ecomi.
10 Pois todo o que pede recebe; o que busca encontra; e a quem bate, abrir-se-lhe-á.
11 ”¿To docare mʉja, ca puna cʉtirã, mʉja puna, baarique cʉ̃ja ca jãijata, ʉ̃tãgarena mʉja tiicojocãgajati? ¿Wai cʉ̃ja ca jãijata, añarena mʉja tiicojocãgajati?
11 Qual dentre vós é o pai que, se o filho lhe pedir [pão, lhe dará uma pedra? Ou se pedir] um peixe, lhe dará em lugar de peixe uma cobra?
12 ¿Ñucã ãbocʉ die cʉ̃ja ca jãijata, cotiaparena cʉ̃jare mʉja tiicojocãgajati?
12 Ou, se lhe pedir um ovo lhe dará um escorpião?
13 Mʉja, ca bojoca ñañarã nii pacarã, mʉja punare añurije cʉ̃jare mʉja tiicojo maji. Mʉja Pacʉ ʉmʉreco tutipʉ ca niigʉ doca, ametʉenero Añuri Yerire mʉjare tiicojorucumi, cʉ̃re ca jãirãre —cʉ̃jare ĩiupi Jesús, cʉ̃ buerãre.
13 Ora, se vós, que sois maus, sabeis dar boas dádivas aos vossos filhos, quanto mais o Pai celestial dará o Espírito Santo àqueles que lho pedirem?
14 Jĩcãti Jesús, jĩcʉ̃ ʉmʉre ca wedetigʉ cʉ̃ ca tuaro ca tiiricʉ wãtĩre cõa wienegʉ tiiupi. Wãtĩ cʉ̃ ca witi waarora, ca wedetimiricʉ wedecoaupi. To biro cʉ̃ ca biiro, bojoca pea ĩa ʉcʉa, ñee pee ĩiticãupa.
14 De outra feita, estava Jesus expelindo um demônio que era mudo. E aconteceu que, ao sair o demônio, o mudo passou a falar; e as multidões se admiravam.
15 To cʉ̃ ca biiro, jĩcãrã o biro ĩiupa:
15 Mas alguns dentre eles diziam: Ora, ele expele os demônios pelo poder de Belzebu, o maioral dos demônios.
16 Aperã pea, “¿No cõro majicãri cʉ̃ tiiti?” ĩirã, cʉ̃re ĩi ñaarã, “Ʉmʉreco tutipʉ maquẽ ca bii ĩñorije ca ĩa ñaaña manirije jãare tii bau nii ĩñoña,” ĩiupa Jesús're.
16 E outros, tentando-o, pediam dele um sinal do céu.
17 Cʉ̃ pea to biirije cʉ̃ja ca ĩi tʉgoeñarijere ca majicãgʉ niiri, o biro cʉ̃jare ĩiupi:
17 E, sabendo ele o que se lhes passava pelo espírito, disse-lhes: Todo reino dividido contra si mesmo ficará deserto, e casa sobre casa cairá.
18 To birora Satanás cãa cʉ̃ majuropeera cʉ̃ yaarã menara cʉ̃ ca ameri quẽejata, ¿to docare do biro pee tiicãri, yoaro cʉ̃ doti tutua maji niibogajati? Atere o biirije mʉjare yʉ ĩi: “Beelzebú cʉ̃ ca yeri tutuarije mena wãtĩare cõa wienemi,” yʉre mʉja ca ĩiro macã.
18 Se também Satanás estiver dividido contra si mesmo, como subsistirá o seu reino? Isto, porque dizeis que eu expulso os demônios por Belzebu.
19 To docare to biro to ca biijata, “Mʉja ca buerijere ca tʉo nʉnʉjeerã peera, ¿ñiru cʉ̃ tiicojoti wãtĩare cʉ̃ja ca cõa wiene tutua majipere?” To biri cʉ̃jara, ñañaro mʉjare tiicãrucuma.
19 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os expulsam vossos filhos? Por isso, eles mesmos serão os vossos juízes.
20 Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca tutuarije mena wãtĩare yʉ ca cõa wienerije to ca niijata, “Mee, Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca doti niirije mʉjapʉre ca ea yerijãarijere ĩiro bii.”
20 Se, porém, eu expulso os demônios pelo dedo de Deus, certamente, é chegado o reino de Deus sobre vós.
21 ”Jĩcʉ̃ ʉmʉ ca tutuagʉ, añuro beju cʉticãri, cʉ̃ yaa wiire cʉ̃ ca cotejata, cʉ̃ yee añuro niicã.
21 Quando o valente, bem-armado, guarda a sua própria casa, ficam em segurança todos os seus bens.
22 To ca bii pacaro, apĩ cʉ̃ ametʉenero ca tutuagʉ ea, cʉ̃re cʉ̃ ca quẽe ametʉene nʉcãcãjata, cʉ̃ beju, “Tee jʉori yʉ ametʉarucu,” cʉ̃ ca ĩi tʉgoeña bayimiriquere ẽma, cʉ̃ yee ca niimirique niipetiro menara tuacãcumi.
22 Sobrevindo, porém, um mais valente do que ele, vence-o, tira-lhe a armadura em que confiava e lhe divide os despojos.
23 ”Yʉ mena ca niitigʉa, yʉre ca junagʉ niimi. Yʉ mena ca jee neo niitigʉa, no ca boorora dee batecãmi.
23 Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
24 ”Jĩcʉ̃ wãtĩ bojocʉpʉre ca niiricʉ witi waagʉ, ca bopori yeparipʉ waa yujucumi, cʉ̃ ca yerijãa niipa tabere ama yujugʉ. Tii tabe bʉatigʉ, o biro ĩi tʉgoeñacumi: “Jaʉ, yʉ yaa wii yʉ ca witi weorica wiipʉra yʉ tua waarucu ñucã,” ĩicumi.
24 Quando o espírito imundo sai do homem, anda por lugares áridos, procurando repouso; e, não o achando, diz: Voltarei para minha casa, donde saí.
25 Tua eagʉ, jĩcã wii añuro owa batecã, añuro quenocã, tiirica wiire biro cʉ̃ ca niiro cʉ̃re ĩacumi.
25 E, tendo voltado, a encontra varrida e ornamentada.
26 To biri waa, aperã wãtĩa jĩcã amo peti, ape amore pʉaga penituaro niirã cʉ̃ ametʉenero ñañarã petire cʉ̃jare jʉo neo, cʉ̃ja mena jĩcãri bojocʉpʉre jãacuma, cʉ̃pʉre niirã waarã. To biri jʉguero cʉ̃ ca biiricaro ametʉenero ñañaro peti tamʉocumi yua —cʉ̃jare ĩi wedeupi Jesús.
26 Então, vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali; e o último estado daquele homem se torna pior do que o primeiro.
27 Atere Jesús cʉ̃ ca ĩi niiro, jĩcõ nomio bojoca watoapʉ o biro ĩi acaro buiupo:
27 Ora, aconteceu que, ao dizer Jesus estas palavras, uma mulher, que estava entre a multidão, exclamou e disse-lhe: Bem-aventurada aquela que te concebeu, e os seios que te amamentaram!
28 Jesús pea o biro cõre ĩi yʉʉupi:
28 Ele, porém, respondeu: Antes, bem-aventurados são os que ouvem a palavra de Deus e a guardam!
29 Paʉ bojoca Jesús pʉtopʉ cʉ̃ja ca nea poo nʉnʉa dooro ĩa, o biro cʉ̃jare ĩi wede jʉo waaupi:
29 Como afluíssem as multidões, passou Jesus a dizer: Esta é geração perversa! Pede sinal; mas nenhum sinal lhe será dado, senão o de Jonas.
30 Jonás, Nínive macãrãre cʉ̃ ca bii ĩñoricarore birora, yʉ, Ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃ cãa ati cuu macãrãre yʉ bii ĩñorucu.
30 Porque, assim como Jonas foi sinal para os ninivitas, o Filho do Homem o será para esta geração.
31 Ʉmʉreco Pacʉ ati cuu macãrãre cʉ̃ ca ĩa bejeri rʉmʉ ca niiro, ʉpo Sabá macõ cati tuari, ñañaro mʉjare tiirucumo. Cõ pea, ca yoaropʉ ca niiricora dooupo, Salomón cʉ̃ ca majirijere tʉorʉgo. Mʉja pea, Salomón ametʉenero ca majigʉre mʉja pʉto yʉre mʉja cʉo.
31 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com os homens desta geração e os condenará; porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E eis aqui está quem é maior do que Salomão.
32 Nínive macãrã cãa, ati cuu macãrãre Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca ĩa bejeri rʉmʉ ca niiro cati tuari, ñañaro mʉjare tiirucuma. Nínive macãrã pea Jonás cʉ̃ ca wederijere tʉo, ñañarije cʉ̃ja ca tiiriquere tʉgoeña yeri wajoari, Ʉmʉreco Pacʉ peere tʉo nʉnʉjeeupa. Mʉja, Jonás ametʉenero ca niigʉre mʉja pʉto yʉre mʉja cʉo —cʉ̃jare ĩiupi.
32 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão; porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E eis aqui está quem é maior do que Jonas.
33 —Jĩcʉ̃ peera jĩa boericagare, yaioropʉ cũu, upa coro docapʉ cũu, tiirʉga méé jĩa tuami. Emʉaro pee peomi, bojoca ca jãa doorãre to ʉ̃ʉ boejato ĩigʉ.
33 Ninguém, depois de acender uma candeia, a põe em lugar escondido, nem debaixo do alqueire, mas no velador, a fim de que os que entram vejam a luz.
34 Mʉja cape mʉja upʉre ca jĩa boerije nii, mʉja cape añurije pee wadore ca ĩa majirije to ca niijata, mʉja upʉ niipetiro añurije wadore tii niirucu. Mʉja cape ñañarije to ca niijata, mʉja upʉ niipetiro ñañarije wado tiirucu. Mʉja yeri Ʉmʉreco Pacʉ mena añuro to ca niitijata, añurijere mʉja tii majitirucu.
34 São os teus olhos a lâmpada do teu corpo; se os teus olhos forem bons, todo o teu corpo será luminoso; mas, se forem maus, o teu corpo ficará em trevas.
35 Bojoca catiri niiña, Ʉmʉreco Pacʉ yee mʉ ca majirije jĩa boeriquere biro mʉpʉre ca niirije ca naitĩarije peere biro biire ĩigʉ.
35 Repara, pois, que a luz que há em ti não sejam trevas.
36 To biri mʉ upʉ niipetiropʉra, ca naitĩarije ʉnoacã cʉoricaro maniro ca boerijere to ca cʉojata, ca ʉ̃ʉ boerica añuro mʉre ca ʉ̃ʉ boero añuro mʉ ca ĩacãrore birora añurije wadore mʉ tii maji niirucu —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
36 Se, portanto, todo o teu corpo for luminoso, sem ter qualquer parte em trevas, será todo resplandecente como a candeia quando te ilumina em plena luz.
37 Jesús to biro cʉ̃ ca ĩi wede yapanoro, jĩcʉ̃ fariseo: “Yʉ yaa wiipʉ baagʉ dooya,” cʉ̃re ĩiupi. To biro cʉ̃ ca ĩiro cʉ̃ mena waa, cʉ̃ yaa wiipʉ jãa waa, baarique peorica pĩi pʉto ea nuu waaupi.
37 Ao falar Jesus estas palavras, um fariseu o convidou para ir comer com ele; então, entrando, tomou lugar à mesa.
38 To biro cʉ̃ ca biiro fariseo pea, baarʉgarã jʉguero cʉ̃ja ca amo coerucurore biro cʉ̃ ca tiitiro ĩari, “¿Ñee tiigʉ to biro cʉ̃ biiti?” cʉ̃re ĩi ĩa muiupi.
38 O fariseu, porém, admirou-se ao ver que Jesus não se lavara primeiro, antes de comer.
39 Wiogʉ pea, o biro cʉ̃re ĩiupi:
39 O Senhor, porém, lhe disse: Vós, fariseus, limpais o exterior do copo e do prato; mas o vosso interior está cheio de rapina e perversidade.
40 ¡Ca tʉgoeña bojoca catitirã! ¿“Jotoare ca tiiricʉra, jupea cãare tiijacupi,” mʉja ĩi majititi?
40 Insensatos! Quem fez o exterior não é o mesmo que fez o interior?
41 Ca boo pacarãre tii nemorã, mʉja yeripʉ cʉ̃jare mʉja ca mai ĩarije mena tiiya. To biro tiirã, niipetirijepʉrena añurã mʉja niirucu.
41 Antes, dai esmola do que tiverdes, e tudo vos será limpo.
42 ”Ñañaro mʉja biirucu mʉja fariseos, Ʉmʉreco Pacʉre, pũu ca jʉti añurije menta, ruda, ñucã mʉja ote ca niiro cõrorena pʉa amo cõro ca niirijere jĩcã tabe wado jee dica woori ca tiicojorã nii pacarã, añurije peera tii nʉnʉjeeti, Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca mai dotirique peera tiiti, mʉja ca biirije jʉori. Atere ca tii niiparã mʉja nii, apeye mʉja ca tii niirucurije cãare tii yerijãatirãra.
42 Mas ai de vós, fariseus! Porque dais o dízimo da hortelã, da arruda e de todas as hortaliças e desprezais a justiça e o amor de Deus; devíeis, porém, fazer estas coisas, sem omitir aquelas.
43 ”Ñañaro mʉja biirucu mʉja fariseos, nea poo juu buerica wiijeripʉre añuri taberipʉ wado duwirʉga, ñucã wiije watoa macã yepari waarã cãa, bojoca añuro nʉcʉ̃ bʉorique mena mʉjare añu doti, cʉ̃ja ca tiiro ca boorãre.
43 Ai de vós, fariseus! Porque gostais da primeira cadeira nas sinagogas e das saudações nas praças.
44 ”Ñañaro mʉja biirucu mʉja, mʉja ca ĩirore biro ca tiitirã, maja ope ca bautiro bojoca tii ope jotoara waa pacarã, “Tii ope niicu,” ĩi majiri méé cʉ̃ja ca ʉta ametʉa waarore biro ca biirãre —ĩiupi Jesús.
44 Ai de vós que sois como as sepulturas invisíveis, sobre as quais os homens passam sem o saber!
45 To biro cʉ̃ ca ĩiro, jĩcʉ̃, doti cũuriquere ca jʉo buegʉ o biro cʉ̃re ĩi yʉʉupi Jesús're:
45 Então, respondendo um dos intérpretes da Lei, disse a Jesus: Mestre, dizendo estas coisas, também nos ofendes a nós outros!
46 To biro cʉ̃ ca ĩiro, Jesús pea o biro cʉ̃re ĩiupi:
46 Mas ele respondeu: Ai de vós também, intérpretes da Lei! Porque sobrecarregais os homens com fardos superiores às suas forças, mas vós mesmos nem com um dedo os tocais.
47 ”Ñañaro mʉja biirucu, mʉja ñicʉ̃ jãa niiquĩricarã Ʉmʉreco Pacʉ yee quetire wede jʉgueri majare cʉ̃ja ca jĩaricarã maja operi jotoarire wiijeri ca tii peo nʉnʉjeerã.
47 Ai de vós! Porque edificais os túmulos dos profetas que vossos pais assassinaram.
48 To biro mʉja ca tiirije mena mʉja ñicʉ̃ jʉ̃mʉa cʉ̃ja ca tiiriquere “ ‘Añu majuropeecã,’ ca ĩirã niima,” ĩi ĩa majiricaro mʉja tii. Cʉ̃ja, Ʉmʉreco Pacʉ yee quetire wede jʉgueri majare jĩaupa. Mʉja pea cʉ̃ja maja operire mʉja queno nʉnʉjee.
48 Assim, sois testemunhas e aprovais com cumplicidade as obras dos vossos pais; porque eles mataram os profetas, e vós lhes edificais os túmulos.
49 To birira Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca majirije mena o biro ĩiupi: “Yʉ yee quetire ca wede jʉgueparã, yʉ yee añurije quetire ca wedeparãre yʉ tiicojorucu. To biro yʉ ca tiirãre jĩcãrãre cʉ̃jare jĩa, aperãra ñañaro tiirʉgarã cʉ̃jare nʉnʉ, tiirucuma,” ĩiupi.
49 Por isso, também disse a sabedoria de Deus: Enviar-lhes-ei profetas e apóstolos, e a alguns deles matarão e a outros perseguirão,
50 To biri Ʉmʉreco Pacʉ, ati yepare cʉ̃ ca tii jʉori tabepʉra ca biipere wede jʉgueri majare cʉ̃ja ca jĩa díi tii bate nʉnʉa dooricarã niipetirã yee wapa,
50 para que desta geração se peçam contas do sangue dos profetas, derramado desde a fundação do mundo;
51 Abel niiquĩricʉ díi wapa menapʉ, to biri Zacarías're waibʉcʉrã joe mʉenerica tutu mena, to biri ca ñañarije maniri jawi watoare cʉ̃ja ca jĩaquĩricʉ díi menapʉ, ati cuu macãrã bojocare wapa jãirucumi. To biri cʉ̃ja, cʉ̃ja ca bii yairique wapare ati cuu macãrãpʉre wapa jãirucumi Ʉmʉreco Pacʉ,” mʉjare yʉ ĩi.
51 desde o sangue de Abel até ao de Zacarias, que foi assassinado entre o altar e a casa de Deus. Sim, eu vos afirmo, contas serão pedidas a esta geração.
52 ”Ñañaro mʉja biirucu mʉja doti cũuriquere ca jʉo buerã majiriquere ca jee uparicarã. Mʉja majuropeecã tʉo majiti, ñucã ca tʉo majirʉgarãre díámacʉ̃ wede majioti, mʉja biicã —ĩiupi Jesús.
52 Ai de vós, intérpretes da Lei! Porque tomastes a chave da ciência; contudo, vós mesmos não entrastes e impedistes os que estavam entrando.
53 Atere to biirije cʉ̃jare ĩi, to ca niiricʉ cʉ̃ ca witi waaro, doti cũuriquere ca jʉo buerã, to biri fariseos bʉaro ajiari, paʉ wãmeri cʉ̃re jãiña pato wãcõ jʉo waaupa,
53 Saindo Jesus dali, passaram os escribas e fariseus a argui-lo com veemência, procurando confundi-lo a respeito de muitos assuntos,
54 “Bojoricaro cʉ̃ ca ĩi bui cʉtiro, cʉ̃re mani wedejãajaco,” ĩirã.
54 com o intuito de tirar das suas próprias palavras motivos para o acusar.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.