Mateus 22
Waimaha NT (BAO_NTW) vs NTLH
1 Ñucã Jesús ĩi cõoñarique mena o biro ĩi wede jʉo waawi:
1 De novo Jesus usou parábolas para falar ao povo. Ele disse:
2 —Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca doti niiri tabea, jĩcʉ̃ wiogʉ, cʉ̃ macʉ̃ cʉ̃ ca amo jiari boje rʉmʉre quenogʉ cʉ̃ ca tiiricarore biro nii.
2 — O
3 Cʉ̃re ca pade coterã mena, cʉ̃ ca jʉoricarãre jʉo doti cojoupʉ. Cʉ̃ ca jʉomiricarã pea doorʉgatiuparã.
3 Depois mandou os empregados chamarem os convidados, mas eles não quiseram vir.
4 Jiro, aperã cʉ̃re ca pade coterã mena, cʉ̃ ca jʉoricarãre o biro cʉ̃jare ĩi doti nemo cojomiupʉ ñucã: “Mee, baariquere niipetiro queno yapanoriquepʉ yʉ cʉo. Yʉ wecʉa, aperã waibʉcʉrã, añuro ca díí cʉtirã yʉ jĩa dotijãwʉ. Mee, niipetiro queno yapanoriquepʉ nii. ¡Ñee pee dʉjati! ‘Yoari méé boje rʉmʉ dooya,’ ĩi wede dooya,” cʉ̃jare ĩi doti cojomiupʉ.
4 Então mandou outros empregados com o seguinte recado: “Digam aos convidados que tudo está preparado para a festa. Já matei os bezerros e os bois gordos, e tudo está pronto. Que venham à festa!”
5 Cʉ̃ ca jʉomiricarã pea cʉ̃re yʉʉtiuparã. Jĩcʉ̃ cʉ̃ja mena macʉ̃ cʉ̃ wejeri pee waacoaupʉ. Apĩ pea cʉ̃ ca padero pee waacoaupʉ.
5 — Mas os convidados não se importaram com o convite e foram tratar dos seus negócios: um foi para a sua fazenda, e outro, para o seu armazém.
6 Aperã pea wiogʉ ʉmʉare cʉ̃jare ñeeri, ñañaro cʉ̃jare tii, cʉ̃jare jĩa bate, tiicãuparã.
6 Outros agarraram os empregados, bateram neles e os mataram.
7 ”Wiogʉ pea teere tʉo ajiari, bojoca jĩari majare jĩa batecã, cʉ̃ja yaa macã cãare joe cõacã, tii doti cojoupʉ cʉ̃ uwamarãre.
7 O rei ficou com tanta raiva, que mandou matar aqueles assassinos e queimar a cidade deles.
8 Jiro, cʉ̃ ʉmʉare o biro ĩiupʉ ñucã: “Boje rʉmʉ maquẽ ñee ʉno pee dʉjati. Yʉ ca jʉomijãrã pea ca dooparã ʉno méé niijapa.
8 Depois chamou os seus empregados e disse: “A minha festa de casamento está pronta, mas os convidados não a mereciam.
9 To biri wiijeri watoa macã maaripʉ waari, noo mʉja ca bʉa earã cõrorena jʉorãja,” cʉ̃jare ĩi cojoupʉ.
9 Agora vão pelas ruas e convidem todas as pessoas que vocês encontrarem.”
10 ”To biro cʉ̃ ca ĩiricarã, cʉ̃ ʉmʉa pea wiijeri watoa macã maaripʉ waari, noo cʉ̃ja ca bʉa earã niipetirãre, añurã, ñañarãre jʉo neouparã. To biri boje rʉmʉ cʉ̃ ca quenopa jawire bojoca dadacoauparã.
10 — Então os empregados saíram pelas ruas e reuniram todos os que puderam encontrar, tanto bons como maus. E o salão de festas ficou cheio de gente.
11 Jiro wiogʉ, cʉ̃ ca jʉo cojoricarãre ĩagʉ jãa waagʉ, jĩcʉ̃, amo jiarica boje rʉmʉ maquẽ mééra juti jãñari ca niigʉre ĩaupʉ.
11 Quando o rei entrou para ver os convidados, notou um homem que não estava usando roupas de festa
12 Cʉ̃re ĩari: “Yʉ mena macʉ̃, ¿amo jiarica boje rʉmʉ maquẽ juti jãñati pacagʉ, do biro biicãri anopʉre mʉ jãa doojãri?” cʉ̃re ĩiupʉ. To biro cʉ̃ ca ĩiro, wedetiupʉ cʉ̃ pea.
12 e perguntou: “Amigo, como é que você entrou aqui sem roupas de festa?”
13 To cõrora wiogʉ pea, bojocare baarique batori majare o biro ĩiupʉ: “¡Anire ñeeri, cʉ̃ amori, cʉ̃ dʉpori jiari, õo macã ca naitĩaropʉ cʉ̃re cõa wienecã cojoya! Too ca naitĩaropʉre oti, cʉ̃ upire baca dʉpo, cʉ̃ ca bii bʉañapa tabepʉ,” ĩiupʉ.
13 Então o rei disse aos empregados: “Amarrem os pés e as mãos deste homem e o joguem fora, na escuridão. Ali ele vai chorar e ranger os dentes de desespero.”
14 Biirãpʉa paʉ niima, Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca jʉorã. Cʉ̃ ca beje jeerã pea, paʉacã méé niima —ĩi wedewi Jesús.
14 E Jesus terminou, dizendo:
15 Ate jiro fariseos waari, Jesús're wedejãarʉgarã, jĩcã wãme Jesús cʉ̃ ca ĩi maa wijiaro cʉ̃ja ca tiipere ameri wede peniupa.
15 Os fariseus saíram e fizeram um plano para conseguir alguma prova contra Jesus.
16 To biro ameri ĩicãri, jĩcãrã cʉ̃ja mena macãrãre, Herodes yaarã mena o biro cʉ̃jare ĩi doti cojoupa: —Buegʉ, díámacʉ̃ ca niirije ca ĩirore biro ca tiigʉ nii, Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca boorore biro niiriquere díámacʉ̃ ca niirijere ca ĩirore biro wede, mʉ ca tiirijere jãa maji. Ñucã bojoca cʉ̃ja ca bii ĩño niirijerena ca ĩa nʉnʉjeetigʉ niiri, bojoca cʉ̃ja ca ĩirijerena tʉo nʉnʉjee, mʉ tiiti.
16 Então mandaram que alguns dos seus seguidores e alguns membros do partido de Herodes fossem dizer a Jesus: — Mestre, sabemos que o senhor é honesto, ensina a verdade sobre a maneira de viver que Deus exige e não se importa com a opinião dos outros, nem julga pela aparência.
17 To biri mʉ ca tʉgoeñari wãmere jãare wedeya. ¿Wiogʉ romanore niirique wapa jãa ca wapa tiirucurije to añu jañuti? ¿To añutitiqué? —cʉ̃re ĩi jãiñawa.
17 Então o que o senhor acha: é ou não é contra a nossa Lei pagar impostos ao Imperador romano?
18 Jesús pea ñañari wãme tʉgoeñacãri cʉ̃ja ca ĩirijere majiri, o biro cʉ̃jare ĩi yʉʉwi: —Watoara ca bii dito pairã, ¿ñee tiirã, “Ñañaro cʉ̃ ĩi bui cʉtijato,” ĩi tʉgoeñarique mena yʉre mʉja jãiñati?
18 Mas Jesus percebeu a malícia deles e respondeu:
19 Wiogʉremʉja ca wapa tiirucuri tiire yʉre ĩñoñaaqué —cʉ̃jare ĩiwi. To biro cʉ̃ ca ĩiro, jĩcã tii cʉ̃re noniwa.
19 Tragam a moeda com que se paga o imposto! Trouxeram a moeda,
20 Tii tiire amiri: —¿Ati tiire ñiru diámacʉ̃, ñiru wãme, owa tuurique to tujati? —cʉ̃jare ĩi jãiñawi Jesús.
20 e ele perguntou:
21 To biro cʉ̃ ca ĩi jãiñaro, cʉ̃ja pea: —Wiogʉ César yee tuja —cʉ̃re ĩi yʉʉwa. To biro cʉ̃ja ca ĩiro, Jesús pea: —To docare César yee ca niirijere César're tiicojoya. Ʉmʉreco Pacʉ yee ca niirijere Ʉmʉreco Pacʉre tiicojoya —cʉ̃jare ĩiwi.
21 Eles responderam: — São do Imperador. Então Jesus disse:
22 To biro cʉ̃ ca ĩiro tʉorã, ñee pee ĩiticãwa. To biri witi, cʉ̃re waa weocoawa yua.
22 Eles ficaram admirados quando ouviram isso. Então deixaram Jesus e foram embora.
23 Ñucã tii rʉmʉrena jĩcãrã saduceos Jesús're ĩarã dooupa. Ména cʉ̃ja pea: “Ca bii yaicoaricarãpʉa, pʉati cati tuaticuma,” ca ĩi niirucurã niiri, ati wãme cʉ̃re ĩi eawa Jesús're:
23 Naquele mesmo dia chegaram perto de Jesus alguns saduceus , afirmando que ninguém ressuscita.
24 —Buegʉ, Moisés niiquĩricʉ: “Jĩcʉ̃, puna manigʉra cʉ̃ ca bii yaijata, cʉ̃ niiquĩricʉ bai pee, cʉ̃ nʉmo ca niiricore nʉmo cʉtirucumi, cʉ̃ jũwʉre puna cʉti bojarʉgʉ,” ĩiupi.
24 Eles disseram a Jesus: — Mestre, Moisés ensinou assim: “Se um homem morrer e deixar a esposa sem filhos, o irmão dele deve casar com a viúva, para terem filhos, que serão considerados filhos do irmão que morreu.”
25 To biri, ano jãa watoare jĩcãti niiwa jĩcʉ̃ puna jĩcã amo peti, ape amore pʉaga penituaro niirã. Ca nii jʉogʉ nʉmo cʉti jʉomiupi. Puna manigʉra bii yaicoaupi. Ca puna maniricʉ niiri, cʉ̃ bai peere cũu yaiupi.
25 Acontece que havia entre nós sete irmãos. O mais velho casou e morreu sem deixar filhos. Assim, ele deixou a viúva para o segundo irmão.
26 Cʉ̃ cãa to birora bii, ñucã cʉ̃ jiro macʉ̃ cãa to birora bii, niipetirãpʉra to biro wado biicãupa. Cʉ̃ja jĩcã amo peti, ape amore pʉaga penituaro ca niimiricarãpʉra, to biro wado bii yai peticoaupa.
26 A mesma coisa aconteceu com este, e também com o terceiro, e, finalmente, com todos os sete.
27 Cʉ̃ja niipetirã jiro cʉ̃ja nʉmo ca niimirico cãa bii yaicoaupo.
27 Depois de todos eles, a mulher também morreu.
28 To biri yua, cati tuarica tabe ca niiropʉre, ¿anija jĩcʉ̃ puna jĩcã amo peti, ape amore pʉaga penituaro ca niiricarã niipetirã cʉ̃ja ca nʉmo cʉtimirico pea, nii nʉmo pee cõ niigoti yua? —ĩi jãiñawa Jesús're.
28 Portanto, no dia da ressurreição, de qual dos sete a mulher vai ser esposa? Pois todos eles casaram com ela!
29 To biro cʉ̃ja ca ĩiro, o biro cʉ̃jare ĩi yʉʉwi Jesús: —Mʉja, Ʉmʉreco Pacʉ wederiquere, cʉ̃ ca tutuarijere, mʉja majiti. To biri no ca boorora mʉja ĩi maa wijiacã.
29 Jesus respondeu:
30 Bojoca ca bii yairicarã cati tuarãpʉa ʉmʉa, nomia, manʉ cʉti, nʉmo cʉti, tiitirucuma. Ʉmʉreco tutipʉ ca niirã, Ʉmʉreco Pacʉ pʉto macãrãre biirã niicãrucuma.
30 Pois, quando os mortos ressuscitarem, serão como os anjos do céu, e ninguém casará.
31 Apeyera ñucã ca bii yairicarã cʉ̃ja ca cati tuarije maquẽre, ¿Ʉmʉreco Pacʉ majuropeera,
31 E, quanto à ressurreição dos mortos, será que vocês nunca leram o que Deus disse? Ele afirmou:
32 “Yʉa, Abraham, Isaac, Jacob jãari Ʉmʉreco Pacʉ yʉ nii,”cʉ̃ ca ĩiriquere mʉja bue ñaatiti? Cʉ̃a, ca bii yairicarã Ʉmʉreco Pacʉ méé niimi. Ca catirã Ʉmʉreco Pacʉ niigʉ biimi —cʉ̃jare ĩiwi Jesús.
32 “Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó.” E Deus não é Deus dos mortos e sim dos vivos.
33 To biro Jesús cʉ̃ ca ĩi wederijere tʉorã, bojoca pea ñee pee ĩiticãwa.
33 Quando a multidão ouviu isso, ficou admirada com o ensinamento dele.
34 Jesús, saduceos're do biro cʉ̃ja ca ĩi majitiropʉ cʉ̃jare cʉ̃ ca ĩiriquere majicãri, fariseos neaupa ñucã, ameri wede penirʉgarã.
34 Os fariseus se reuniram quando souberam que Jesus tinha feito os saduceus calarem a boca.
35 Jĩcʉ̃ cʉ̃ja mena macʉ̃, doti cũuriquere ca jʉo buegʉ, “Ñañaro cʉ̃ ĩi bui cʉtijato” ĩigʉ, o biro ĩi jãiñawi Jesús're:
35 E um deles, que era mestre da Lei , querendo conseguir alguma prova contra Jesus, perguntou:
36 —Buegʉ, ¿dije to niiti doti cũurique ca nii majuropeerije? —ĩiwi.
36 — Mestre, qual é o mais importante de todos os mandamentos da Lei ?
37 To biro cʉ̃ ca ĩiro, o biro cʉ̃re ĩi yʉʉwi Jesús: —“Ʉpʉ mʉ Ʉmʉreco Pacʉre mʉ yeri niipetiro mena, mʉ ca tʉgoeñarije niipetiro mena, mʉ ca cati niirije niipetiro mena, cʉ̃re maiña,” ĩi.
37 Jesus respondeu:
38 Ate nii, ca nii majuropeerije doti cũurique niipetirore ca jʉo niirije.
38 Este é o maior mandamento e o mais importante.
39 Ate jiro ca dotiri wãme cãa teere bii jañurora nii. O biro ĩi: “Mʉ upʉre mʉ ca mairore birora maiña mʉ pʉto macʉ̃re,” ĩi.
39 E o segundo mais importante é parecido com o primeiro: “Ame os outros como você ama a você mesmo.”
40 Ate pʉa wãme nii, doti cũuquĩrique niipetirore, Ʉmʉreco Pacʉ yee quetire wede jʉgueri maja cʉ̃ja ca buerique niipetirore, ca jʉo nii majuropeerije —cʉ̃re ĩiwi Jesús.
40 Toda a Lei de Moisés e os ensinamentos dos
41 Ména, fariseos toora cʉ̃ja ca nea poo niiro, o biro cʉ̃jare ĩi jãiñawi Jesús. —¿Mʉja do biro mʉja ĩi tʉgoeñati Mesías're? ¿Ñiru pãrami niimi mʉja ĩiti? —ĩi jãiñawi. To biro cʉ̃ ca ĩiro: —David pãrami niimi —cʉ̃re ĩi yʉʉwa.
41 Quando os fariseus estavam reunidos, Jesus perguntou a eles:
42 — ausente —
42 — O que vocês pensam sobre o — De Davi! — responderam eles.
43 To biro cʉ̃ja ca ĩiro, o biro cʉ̃jare ĩiwi Jesús: —To docare, ¿ñee tiigʉ David majuropeera, Añuri Yeri cʉ̃re cʉ̃ ca majiorije jʉori “Yʉ Wiogʉ,” cʉ̃re cʉ̃ ĩiquĩupari? O biro ĩiupi David:
43 Jesus tornou a perguntar:
44 — ausente —
44 “O Senhor Deus disse ao meu Senhor:
45 To docare ¿Mesías, do biro pee biicãri, David pãrami cʉ̃ niibogajati, David majuropeera “Yʉ Wiogʉ,” cʉ̃ ca ĩimijata cãare? —cʉ̃jare ĩiwi.
45 Portanto, se Davi chama o Messias de Senhor, como é que o Messias pode ser descendente de Davi?
46 To biro cʉ̃ ca ĩiro, jĩcʉ̃ ʉno peera jĩcã wãme ʉnora cʉ̃re yʉʉ cojorucu tiitiwa. To biri tii rʉmʉ mena jĩcʉ̃ ʉno peera apeye cʉ̃re jãiña nemotiwa yua.
46 Ninguém podia responder mais nada, e daquele dia em diante não tiveram coragem de lhe fazer mais perguntas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.