Mateus 26
Jnʼoon xco na tquen tyoʼtsʼon (AZGNT) vs VC
1 Vi na jndë sinin Jesús tsoñꞌen jñꞌoonminꞌ, tso jon ndë́ na cotsayꞌö́n yo jñꞌoon toninncyaa jon:
1 — ausente —
2 —Mangiohoꞌ na ninve xuee vitja ndoꞌ ngueeꞌ nguee pascua. Ndoꞌ ja na condui tsansꞌa na iꞌua Tyoꞌtsꞌon tsꞌian nnön na coxën tsoñꞌen nnꞌan, majuu xjenꞌñeen nninncya nnꞌan cüenta ja nduee nnꞌan na njñonhan ja tsonjnꞌaan.
2 Ye know that after two days the passover takes place, and the Son of man is delivered up to be crucified.
3 Majuu xjenꞌñeen nque ntyee na conditque yo nnꞌan na conditque ndëë nnꞌan judíos, tëncüihan vꞌaa tꞌman vaaꞌ tyee na conintque na jndyu Caifás.
3 Then the chief priests and the elders of the people were gathered together to the palace of the high priest who was called Caiaphas,
4 Jnanꞌjndaꞌhan jñꞌoon yo ntyjehan nchu vaa nntꞌahan na nnanꞌviꞌnnꞌanhan Jesús chaꞌ nntꞌuehan jon, ndoꞌ na nnanꞌcueeꞌhanhin.
4 and took counsel together in order that they might seize Jesus by subtlety and kill him;
5 Majoꞌ jnduehan ndëë ntyjehan:
5 but they said, Not in the feast, that there be not a tumult among the people.
6 Tomꞌaan Jesús tsjoon Betania vaaꞌ Simón, tsan na toquichu tycu ndöꞌ cotöꞌ.
6 — ausente —
7 Xjenꞌñeen sindyooꞌ ncüii tsanscu na mꞌaan Jesús, yꞌoon juu ncüii tsioo na sia ya tsꞌanhanꞌ yo tsjöꞌ quichiꞌ na jndyu alabastro. Tsiooꞌñeen ñjon nchenꞌ quichi na njon jndyi. Iscongio juu nchenꞌñeen xquen Jesús xjen na vequityen jon mesa.
7 a woman, having an alabaster flask of very precious ointment, came to him and poured it out upon his head as he lay at table.
8 Ndoꞌ já nnꞌan na cotsayꞌö́n yo jñꞌoon na toninncyaa jon, ya na jntyꞌiá na nndaꞌ, jnanꞌvjë́. Jnduë́:
8 But the disciples seeing it became indignant, saying, To what end {was} this waste?
9 Yantyichen xe na aa jndëë juuhanꞌ. Jndye sꞌon ncüjiꞌhanꞌ na nndui naya nanninñenꞌ.
9 for this might have been sold for much and been given to the poor.
10 Ngꞌe na taaꞌ tsꞌon Jesús na nndaaꞌ conduë́, tso jon ndë́:
10 But Jesus knowing {it} said to them, Why do ye trouble the woman? for she has wrought a good work toward me.
11 Ngꞌe ja chito ninnquiiꞌchen ncꞌön quiiꞌ ntꞌanhoꞌ, majoꞌ joo nanninñenꞌ, ninnquiiꞌchen mꞌanhan quiiꞌ ntꞌanhoꞌ.
11 For ye have the poor always with you, but me ye have not always.
12 Tsanscuva iscongio juu nchenꞌ cjö na itsijndaꞌ juu ntyja ꞌnaanꞌ na ngantyꞌiu ja.
12 For in pouring out this ointment on my body, she has done it for my burying.
13 Jñꞌoon mayuuꞌ na matsjö ndëëhoꞌ, minyuuchen na ninvaa tsonnangue na nninncya nnꞌan jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon, ninnquiiꞌchen nnanꞌneinhan ntyja ꞌnaanꞌ juu naya na sꞌaa tsanscuva, chaꞌ tyiꞌngitsu jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ jon.
13 Verily I say to you, Wheresoever these glad tidings may be preached in the whole world, that also which this {woman} has done shall be spoken of for a memorial of her.
14 Ndoꞌ ncüii nquë́ nnꞌan na nchoꞌve já, juu tsan na jndyu Judas Iscariote, tja jon na mꞌan ntyee na conditque.
14 — ausente —
15 Tso jon ndëëhan:
15 and said, What are ye willing to give me, and *I* will deliver him up to you? And they appointed to him thirty pieces of silver.
16 Ndoꞌ xjenꞌñeen taꞌ juu, tontꞌue juu nchu ya ntsꞌaa juu na nninncyaa juu cüenta Jesús ndueehan.
16 And from that time he sought a good opportunity that he might deliver him up.
17 Tueeꞌ xuee na cotyeꞌ nguee na cocüaꞌ nnꞌan judíos tyooꞌ na tatsquentë tëqueeꞌ. Já nnꞌan na cotsayꞌö́n yo jñꞌoon na toninncyaa Jesús, jnanꞌndyooꞌ já na mꞌaan jon. Jnduë́ nnon jon:
17 — ausente —
18 Tꞌa jon, tso jon ndë́:
18 And he said, Go into the city unto such a one, and say to him, The Teacher says, My time is near, I will keep the passover in thy house with my disciples.
19 Ndoꞌ joꞌ jntꞌá chaꞌxjen na tso jon. Jnanꞌjntꞌá na ntcüꞌá cüenta matman ntyja ꞌnaanꞌ juu ngueeꞌñeen.
19 And the disciples did as Jesus had directed them, and they prepared the passover.
20 Xjen na tueeꞌ na tinton chjo, tueeꞌ Jesús vꞌaaꞌñeen. Tacüetyen jon mesa yo ninvaa nchoꞌve já.
20 And when the evening was come he lay down at table with the twelve.
21 Ndoꞌ viochen xjen na tcüꞌá, taꞌ jon, sinin jon ndë́. Tso jon:
21 And as they were eating he said, Verily I say to you, that one of you shall deliver me up.
22 Juu jñꞌoonvaꞌ sichjooꞌ jndyihanꞌ nꞌö́n. Ncüii ro ncüii já tꞌá, taꞌxꞌë́ nnon jon, jnduë́:
22 And being exceedingly grieved they began to say to him, each of them, Is it *I*, Lord?
23 Tꞌa jon jndyuë́, tso jon:
23 But he answering said, He that dips his hand with me in the dish, *he* it is who shall deliver me up.
24 Ee ja na condui tsansꞌa na iꞌua Tyoꞌtsꞌon tsꞌian nnön na coxën tsoñꞌen nnꞌan, mancüixjen ntꞌuiiviꞌhanꞌ ja chaꞌxjen na itsiquindyi juu jñꞌoonꞌ jon na jndui. Majoꞌ juu tsꞌan na nninncyaa cüenta ja nduee nnꞌan, viꞌ jndyi ngenon juu. Yantyichen xe na aa tatuihin.
24 The Son of man goes indeed, according as it is written concerning him, but woe to that man by whom the Son of man is delivered up; it were good for that man if he had not been born.
25 Yajoꞌ juu Judas, tsan na tyincyaa cüentahin, taxeeꞌ juu, tso juu:
25 And Judas, who delivered him up, answering said, Is it *I*, Rabbi? He says to him, *Thou* hast said.
26 Viochen xjen na tcüaꞌhan, tyꞌoon Jesús cüenta tyooꞌ, sitꞌmaanꞌ jon Tyoꞌtsꞌon na tyincyaa jon na ncya yahin ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. Jndë joꞌ tyjee jon tanꞌhanꞌ ndoꞌ tyincyaa jonhanꞌ ndë́. Tso jon:
26 — ausente —
27 Jndë joꞌ mantyi tyꞌoon jon cüenta ncüii vaso na ñjon ndaa vinon. Sitꞌmaanꞌ jon Tyoꞌtsꞌon na tyincyaa jon na ncya yahin ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. Tso jon:
27 And having taken {the} cup and given thanks, he gave {it} to them, saying, Drink ye all of it.
28 Juu ndaa vinonva conduihanꞌ nꞌeön na ntcüeꞌhanꞌ cüenta jndye jndyi nnꞌan chaꞌ nndëë ntsitꞌman tsꞌon Tyoꞌtsꞌonhan jnanhan. Yo juu nꞌeön maquëntyën jñꞌoonxco.
28 For this is my blood, that of the {new} covenant, that shed for many for remission of sins.
29 Matsjö ndëëhoꞌ, xuee na tonnonchen tajeꞌcꞌua nntꞌa ndaa vinon ata vi na jndë tentyja xjen na ityentjon Tyëhöꞌ tsoñꞌen. Yajoꞌ ncꞌua xcöhanꞌ yohoꞌ.
29 But I say to you, that I will not at all drink henceforth of this fruit of the vine, until that day when I drink it new with you in the kingdom of my Father.
30 Jndë na tá vendye salmos, yajoꞌ jntꞌuí já joꞌ. Sá juu tyoꞌ Olivos.
30 Depois do canto dos Salmos, dirigiram-se eles para o monte das Oliveiras.
31 Juu xjenꞌñeen itso Jesús ndë́:
31 Disse-lhes então Jesus: Esta noite serei para todos vós uma ocasião de queda; porque está escrito: Ferirei o pastor, e as ovelhas do rebanho serão dispersadas {Zc 13,7}.
32 Ndoꞌ tsontyichen jon ndë́:
32 Mas, depois da minha Ressurreição, eu vos precederei na Galiléia.
33 Ndoꞌ joꞌ tꞌa Pedro ꞌndyo jon, tso juu:
33 Pedro interveio: Mesmo que sejas para todos uma ocasião de queda, para mim jamais o serás.
34 Itso Jesús nnon juu:
34 Disse-lhe Jesus: Em verdade te digo: nesta noite mesma, antes que o galo cante, três vezes me negarás.
35 Majoꞌ sentcüeꞌ Pedro jñꞌoon nnon Jesús:
35 Respondeu-lhe Pedro: Mesmo que seja necessário morrer contigo, jamais te negarei! E todos os outros discípulos diziam-lhe o mesmo.
36 Yajoꞌ sá yo Jesús, squë́ naijon min ntjon na jndyu Getsemaní. Tso jon ndë́:
36 Retirou-se Jesus com eles para um lugar chamado Getsêmani e disse-lhes: Assentai-vos aqui, enquanto eu vou ali orar.
37 Yajoꞌ tjantyichen jon, tëyꞌoon jon Pedro yo ve ntsinda Zebedeo. Tyeꞌ na siꞌndaaꞌ jndyihanꞌ ntyjii jon, ndoꞌ na sichjooꞌhanꞌ tsꞌon jon.
37 E, tomando consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu, começou a entristecer-se e a angustiar-se.
38 Tso jon ndëë nanꞌñeen:
38 Disse-lhes, então: Minha alma está triste até a morte. Ficai aqui e vigiai comigo.
39 Yajoꞌ tjantyichen jon chjochen. Tëcüangio jon na itsindyiaꞌhin tonnon Tyoꞌtsꞌon. Sꞌaa jon tyꞌoo, tso jon:
39 Adiantou-se um pouco e, prostrando-se com a face por terra, assim rezou: Meu Pai, se é possível, afasta de mim este cálice! Todavia não se faça o que eu quero, mas sim o que tu queres.
40 Jndë joꞌ jndyo ntcüeꞌ jon na mꞌan joo ndye nanꞌñeen na conanꞌjonhan yo jñꞌoon na toninncyaa jon. Ntjii jonhan na condahan. Tso jon nnon Pedro:
40 Foi ter então com os discípulos e os encontrou dormindo. E disse a Pedro: Então não pudestes vigiar uma hora comigo...
41 Tsoñꞌenhoꞌ cꞌoncjehoꞌ na quinanꞌneinhoꞌ nnon Tyoꞌtsꞌon chaꞌ ya na va ꞌnan na ityiiꞌhanꞌ ngꞌeehanꞌ ꞌoꞌ, tyiꞌngachuhanꞌ ꞌoꞌ xjen ꞌnaanꞌhanꞌ. Mayuuꞌ ꞌoꞌ mꞌancjehoꞌ na ntꞌahoꞌ chaꞌxjen na icanhanꞌ, majoꞌ ngꞌe na nnꞌanhoꞌ, joꞌ ndiquinanhoꞌ.
41 Vigiai e orai para que não entreis em tentação. O espírito está pronto, mas a carne é fraca.
42 Ndoꞌ tja nndaꞌ jon na jndë ve na ntsininntyichen jon nnon Tyoꞌtsꞌon. Tso jon:
42 Afastou-se pela segunda vez e orou, dizendo: Meu Pai, se não é possível que este cálice passe sem que eu o beba, faça-se a tua vontade!
43 Jndë joꞌ tueeꞌ nndaꞌ jon na mꞌanhan, ntjii jonhan na conda jndyihan, ee ta jndyi jndë tyꞌoon tsantsjonhan.
43 Voltou ainda e os encontrou novamente dormindo, porque seus olhos estavam pesados.
44 Yajoꞌ jntyꞌii jonhan, tja nndaꞌ jon na jndë ndye na sinin jon nnon Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ maninjuuntyi jñꞌoon tcan jon.
44 Deixou-os e foi orar pela terceira vez, dizendo as mesmas palavras.
45 Tyjeeꞌ nndaꞌ jon na mꞌan nanꞌñeen na totsayꞌonhan jñꞌoon yo jon. Tso jon ndëëhan:
45 Voltou então para os seus discípulos e disse-lhes: Dormi agora e repousai! Chegou a hora: o Filho do Homem vai ser entregue nas mãos dos pecadores...
46 Quinaquintyjahoꞌ, cja, ndö jndë ndyo juu tsꞌan na tancyaa cüenta ja nduee nnꞌan.
46 Levantai-vos, vamos! Aquele que me trai está perto daqui.
47 Ninvaa na itsinin Jesús ndoꞌ nquii Judas, ncüii já nnꞌan na nchoꞌve, tyjeeꞌ juu. Jndyochu juu jndye nnꞌan na conduihan nnꞌan na mꞌan ntyja ꞌnaan ntyee na conintque ndëë nnꞌan judíos, ndoꞌ mantyi yo nnꞌan na mꞌan ntyja ꞌnaan nnꞌan na conintque quiiꞌ tsjoon Jerusalén. Cho nanꞌñeen ncjo espadas yo nonnchꞌio.
47 Jesus ainda falava, quando veio Judas, um dos Doze, e com ele uma multidão de gente armada de espadas e cacetes, enviada pelos príncipes dos sacerdotes e pelos anciãos do povo.
48 Ndoꞌ Judas, tsan na tyincyaa cüenta Jesús, jndë siꞌman juu ndëëhin nchu vaa na nntsꞌaa juu. Tso juu ndëë nanꞌñeen: “Juu tsꞌan na ncꞌua quinchooꞌ na nninncya tsꞌonhin, majuu tsanꞌñeen na cojntꞌuehoꞌ. Ninñoonꞌ quitꞌuehoꞌhin.”
48 O traidor combinara com eles este sinal: Aquele que eu beijar, é ele. Prendei-o!
49 Ndoꞌ tja jndyoyu juu na mꞌaan Jesús. Tso juu:
49 Aproximou-se imediatamente de Jesus e disse: Salve, Mestre. E beijou-o.
50 Tso Jesús nnon juu:
50 Disse-lhe Jesus: É, então, para isso que vens aqui? Em seguida, adiantaram-se eles e lançaram mão em Jesus para prendê-lo.
51 Ndoꞌ ncüii já na mꞌán yo Jesús, tjiꞌ juu xjo. Tyjee juu tsöꞌnqui mosooꞌ tyee na conintque.
51 Mas um dos companheiros de Jesus desembainhou a espada e feriu um servo do sumo sacerdote, decepando-lhe a orelha.
52 Ndoꞌ joꞌ tso Jesús nnon juu:
52 Jesus, no entanto, lhe disse: Embainha tua espada, porque todos aqueles que usarem da espada, pela espada morrerão.
53 ¿Aa tyiꞌcovaaꞌ tsonꞌ na nndëë ntcꞌan nnon Tyëhöꞌ ndoꞌ ninñoonꞌ ncꞌua jon tsꞌian ndëë minchen ntmaanꞌ ángeles na ntejndeihan ja?
53 Crês tu que não posso invocar meu Pai e ele não me enviaria imediatamente mais de doze legiões de anjos?
54 Majoꞌ xe na aa ntsꞌa na nndaꞌ, tyiꞌjeꞌquitsiquindëhanꞌ juu jñꞌoonꞌ jon na jndui na itsiquindyihanꞌ na tsixuan na quenön nanꞌmin.
54 Mas como se cumpririam então as Escrituras, segundo as quais é preciso que seja assim?
55 Yajoꞌ tso Jesús ndëë tsoñꞌen nanꞌñeen:
55 Depois, voltando-se para a turba, falou: Saístes armados de espadas e porretes para prender-me, como se eu fosse um malfeitor. Entretanto, todos os dias estava eu sentado entre vós ensinando no templo e não me prendestes.
56 Majoꞌ maquenön tsoñꞌen nanꞌmin chaꞌ joo jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na toninncya nnꞌan ndyu na toxenꞌchen ntyja nchu vaa ꞌnan na nguaa, ntsiquindëñꞌenhanꞌ joohanꞌ.
56 Mas tudo isto aconteceu porque era necessário que se cumprissem os oráculos dos profetas. Então os discípulos o abandonaram e fugiram.
57 Ndoꞌ nque nnꞌan na tyꞌonhan Jesús, tyeyꞌonhan jon vaaꞌ Caifás, nquii tyee na conintque. Joꞌ jndë tëncüi nnꞌan na conanꞌman nchu vaa itsiquindyi juu jñꞌoon na tquen Moisés, maninꞌ yo nnꞌan na conintque quiiꞌ tsjoon Jerusalén.
57 Os que haviam prendido Jesus levaram-no à casa do sumo sacerdote Caifás, onde estavam reunidos os escribas e os anciãos do povo.
58 Ndoꞌ nquii Pedro, tycya tycya tëntyja jon toxenꞌ Jesús. Ya na tueeꞌ jon vaaꞌ juu tyee na conintqueꞌñeen, tëqueeꞌ jon tochꞌeenꞌ juu vꞌaaꞌñeen. Joꞌ tëcjo jon quiiꞌ ntꞌan nanntꞌi na cotaꞌntyjeeꞌ vatsꞌon tꞌman, na nndyiaaꞌ jon nchu vaa nquii na nninjndaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Jesús.
58 Pedro seguia-o de longe, até o pátio do sumo sacerdote. Entrou e sentou-se junto aos criados para ver como terminaria aquilo.
59 Ndoꞌ nque ntyee na conintque yo nnꞌan na conintque quiiꞌ tsjoon Jerusalén yo tsoñꞌen minndye nnꞌan na mꞌan nꞌian, tojntꞌuehan nnꞌan na quityjiꞌhan jñꞌoon quintu nacjooꞌ Jesús chaꞌ nndëë nninjndaꞌ jnaanꞌ jon na cueꞌ jon.
59 Enquanto isso, os príncipes dos sacerdotes e todo o conselho procuravam um falso testemunho contra Jesus, a fim de o levarem à morte.
60 Majoꞌ min na jndye nnꞌan jnduehan jñꞌoon quintu nacjooꞌ jon na vaa jnaanꞌ jon, majoꞌ jñꞌoonꞌñeen tyíꞌcüiyuuꞌhanꞌ. Jndë joꞌ jnanꞌtjonꞌ ve nanꞌñeen jñꞌoon quintu, jnduehan:
60 Mas não o conseguiram, embora se apresentassem muitas falsas testemunhas.
61 —Juu tsanvaꞌ itso juu na ntsityuiiꞌ juu vatsꞌon tꞌman cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ ninndye xuee ntsia xco juu ncüiichenhanꞌ.
61 Por fim, apresentaram-se duas testemunhas, que disseram: Este homem disse: Posso destruir o templo de Deus e reedificá-lo em três dias.
62 Ndoꞌ nquii tyee na conintque, tëcüentyjeeꞌ jon, taxeeꞌ nnon Jesús:
62 Levantou-se o sumo sacerdote e lhe perguntou: Nada tens a responder ao que essa gente depõe contra ti?
63 Majoꞌ Jesús, minꞌncüii ꞌndyo jñꞌoon tatꞌa jon. Yajoꞌ nquii tyeeꞌñeen tso jon nnon Jesús:
63 Jesus, no entanto, permanecia calado. Disse-lhe o sumo sacerdote: Por Deus vivo, conjuro-te que nos digas se és o Cristo, o Filho de Deus?
64 Tꞌa Jesús ꞌndyo jon:
64 Jesus respondeu: Sim. Além disso, eu vos declaro que vereis doravante o Filho do Homem sentar-se à direita do Todo-poderoso, e voltar sobre as nuvens do céu.
65 Ndoꞌ juu tyee na conintqueꞌñeen, jndyiiꞌ jon ndiaaꞌ jon veꞌ ngꞌe quindyaꞌ jndyi nchjii jon. Tso jon:
65 A estas palavras, o sumo sacerdote rasgou suas vestes, exclamando: Que necessidade temos ainda de testemunhas? Acabastes de ouvir a blasfêmia!
66 ¿Nin ꞌnan conanꞌtiuhoꞌ na chuhanꞌ na quitjon juu?
66 Qual o vosso parecer? Eles responderam: Merece a morte!
67 Ndoꞌ totjueꞌhan ndaajndyuehan nnon jon. Totyiohan ndaꞌhin, ndoꞌ vendyehan totminꞌhan ndaꞌchcya quinchooꞌ jon.
67 Cuspiram-lhe então na face, bateram-lhe com os punhos e deram-lhe tapas,
68 Ndoꞌ jnduehan nnon jon:
68 dizendo: Adivinha, ó Cristo: quem te bateu?
69 Ndoꞌ viochen xjen na condui nanꞌminꞌ, vaquityen Pedro tochꞌen. Ndoꞌ ncüii tsanscu na ityentjon joꞌ, sindyooꞌhin nnon Pedro. Tso juu nnon jon:
69 Enquanto isso, Pedro estava sentado no pátio. Aproximou-se dele uma das servas, dizendo: Também tu estavas com Jesus, o Galileu.
70 Majoꞌ tjihin tondëë tsoñꞌen nnꞌan na mꞌan joꞌ. Tso jon:
70 Mas ele negou publicamente, nestes termos: Não sei o que dizes.
71 Jndë joꞌ tja jon naijon na vaa ꞌndyoteon juu vꞌaaꞌñeen ndoꞌ cüiichen tsanscu na mantyi ityentjon joꞌ ntjii juuhin. Tso tsanꞌñeen ndëë nnꞌan na mꞌan ndyo:
71 Dirigia-se ele para a porta, a fim de sair, quando outra criada o viu e disse aos que lá estavam: Este homem também estava com Jesus de Nazaré.
72 Joꞌ cüiichen jon tji Pedro, tcoꞌ jon ꞌndyo jon. Tso jon:
72 Pedro, pela segunda vez, negou com juramento: Eu nem conheço tal homem.
73 Ndoꞌ tyiꞌcovivio xjen ndoꞌ vendye nnꞌan na minntyjeeꞌ joꞌ, tentyjaaꞌhan nnon jon. Jnduehan:
73 Pouco depois, os que ali estavam aproximaram-se de Pedro e disseram: Sim, tu és daqueles; teu modo de falar te dá a conhecer.
74 Yajoꞌ taꞌ jon na tjuꞌ nquii jon jñꞌoonviꞌ nacjooꞌ jon. Tso jon na nquii Tyoꞌtsꞌon ntyjii jndaꞌ jon na mayuuꞌ jñꞌoon itsinin juu. Tso juu:
74 Pedro então começou a fazer imprecações, jurando que nem sequer conhecia tal homem. E, neste momento, cantou o galo.
75 Ndoꞌ na nndaꞌ tui, ninñoonꞌ tëñjoonꞌ tsꞌon Pedro juu jñꞌoon na jndë tso Jesús nnon jon: “Vitjachen na ntsixuaa quilꞌö, ndoꞌ ꞌuꞌ jndë ndye jnda tji ꞌuꞌ ntyja njan.” Ndoꞌ jnduiꞌ jon joꞌ. Tꞌioo jndyi jon.
75 Pedro recordou-se do que Jesus lhe dissera: Antes que o galo cante, negar-me-ás três vezes. E saindo, chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.