Atos 27
Jnʼoon xco na tquen tyoʼtsʼon (AZGNT) vs NVT
1 Ndoꞌ nque nanmꞌannꞌianꞌñeen, vi na jndë jnanꞌjndaꞌhan na nnanꞌcüanonhan Pablo ndyuaa Italia yo mañoon nnꞌan na mꞌan naviꞌ, tyincyahan cüentahin ntꞌö juu tsꞌan na coxen cüii tmaanꞌ sondaro. Julio jndyu tsanꞌñeen. Juu tmaanꞌ sondaro na coꞌxen jon, jndyuhanꞌ Augusto, xueeꞌ nquii ta tsanmꞌaantsꞌian tꞌman tsjoon Roma. Ndoꞌ ja Lucas, tyjë yo Pablo.
1 Quando chegou a hora, zarpamos para a Itália. Paulo e muitos outros prisioneiros foram colocados sob a guarda de um oficial romano chamado Júlio, capitão do Regimento Imperial.
2 Sacuá vꞌaandaa na jnanhanꞌ ndyuaa Adramitio na vjahanꞌ njoon na mꞌanhanꞌ ꞌndyo juu ndaandue ndyuaa Asia. Juu Aristarco, tomꞌaan jon yo já. Jon tsꞌan tsjoon Tesalónica ndyuaa Macedonia. Ndoꞌ vi na jndë tuá juu vꞌaandaaꞌñeen, matyꞌö́n, tosá.
2 Aristarco, um macedônio de Tessalônica, nos acompanhou. Partimos num navio que tinha vindo do porto de Adramítio, no litoral noroeste da província da Ásia. Estavam previstas diversas paradas em portos ao longo da costa.
3 Ndoꞌ cüiichen xuee squë́ tsjoon Sidón. Ndoꞌ juu Julio, sꞌaa juu na ya tsꞌanhin yo Pablo, ee tyincyaa juu na tëquindyiaaꞌ ya Pablo nnꞌan na ya jñꞌoonhin na tixeeꞌ nanꞌñeen jon.
3 No dia seguinte, quando ancoramos em Sidom, Júlio demonstrou bondade a Paulo permitindo-lhe que desembarcasse para visitar amigos e receber ajuda material deles.
4 Jndë joꞌ sacuá nntꞌá vꞌaandaa. Jnán Sidón, sacüenö́n tondye ndyuaa Chipre. Juu ndyuaaꞌñeen mꞌaan ndaandue xiꞌjndiohanꞌ. Tondyeeꞌ juu Chipreꞌñeen tyiꞌjndeichen totyion jndye sta vꞌaandaa.
4 Quando partimos de lá, fomos costeando a ilha de Chipre, devido aos ventos contrários que tornavam difícil manter o rumo.
5 Sacüenö́n tocjeeꞌ ndyuaa Cilicia yo Panfilia. Joꞌ squë́ tsjoon Mira ndyuaa Licia.
5 Prosseguindo por mar aberto, passamos pelo litoral da Cilícia e da Panfília, chegando a Mirra, na província de Lícia.
6 Juu tsjoonꞌñeen, joꞌ ntjii capitánꞌñeen ncüiichen vꞌaandaa na jnanhanꞌ tsjoon Alejandría na vjahanꞌ ndyuaa Italia. Tꞌua tsanꞌñeen tsꞌian na cuá quiiꞌ vꞌaandaaꞌñeen.
6 Ali, o oficial no comando encontrou um navio egípcio de Alexandria que estava de partida para a Itália e nos fez embarcar.
7 Majndye xuee nion ro nion ro totsá. Yo ncꞌua yo ncꞌua satsquë́ tonnon tsjoon Gnido. Ee ninvaa na totyion jndye sta vꞌaandaaꞌñeen, joꞌ na tandiquindëë na ngitsácyá ndyuaa Salmón. Joꞌ na sacüenö́n tocjeeꞌ ndyuaa Creta na mantyi mꞌaan ndaandue xiꞌjndiohanꞌ.
7 Navegamos vagarosamente por vários dias e, depois de muita dificuldade, nos aproximamos de Cnido. Por causa dos ventos contrários, atravessamos para Creta, acompanhando o litoral menos exposto da ilha, defronte ao cabo de Salmona.
8 Ndoꞌ yo ncꞌua jndyi tenö́n ngiaaꞌviꞌ juu ndyuaaꞌñeen, joꞌ squë́ ncüii joo na ndyo tsjoon Lasea na jndyu Buenos Puertos naijon na tandyiiꞌ ndaandue.
8 Costeamos a ilha com grande esforço, até que chegamos a Bons Portos, perto da cidade de Laseia.
9 Ndoꞌ ngꞌe na tyiꞌya mꞌaan jndye, joꞌ jndye xuee na toquiñjö́n nato yo juu vꞌaandaaꞌñeen. Ndoꞌ xjenꞌñeen jndë tentyja na toncuuꞌ na ncjantyichen vꞌaandaa, ee jndë tyꞌoonhanꞌ ngueesuaꞌ. Mangꞌe joꞌ, siquiꞌmaanꞌ Pablo nnꞌan na cotsayꞌon vꞌaandaaꞌñeen.
9 Havíamos perdido muito tempo. As condições climáticas estavam se tornando perigosas para a navegação, pois se aproximava o fim do outono, e Paulo tratou dessa questão com os oficiais do navio.
10 Itso jon ndëëhan:
10 Disse ele: “Senhores, se prosseguirmos, vejo que teremos problemas adiante. Haverá grande prejuízo para o navio e para a carga, e perigo para nossa vida”.
11 Majoꞌ juu capitánꞌñeen, siuꞌ jon jñꞌoon na tso tsan na vayꞌoon vꞌaandaa yo juu tsan na ꞌnaanꞌhanꞌ. Min tatyiiꞌ jon xquen jon jñꞌoon na tso Pablo.
11 Mas o oficial encarregado dos prisioneiros deu mais ouvidos ao capitão e ao proprietário do navio que a Paulo.
12 Ndoꞌ ngꞌe juu tyuaaꞌñeen tyiꞌya vaahanꞌ naijon na ntsacüentyjeeꞌ ntꞌaandaa, jnaanꞌ joꞌ tyiꞌninꞌcüenon nanꞌñeen ngueesuaꞌ, ee majndyentyihan jnanꞌtiuhan na yantyi na ncꞌochenhan na tonnon, ee tontyja nꞌonhan na aa nndëë ntsquehan tsjoon Fenice naijon ya jndyi vaa na cotsacüentyjeeꞌ ntꞌaandaa, joꞌ ngüenonhan ngueesuaꞌ. Juu tsjoon Feniceꞌñeen mꞌaanhanꞌ ndyuaa Creta na xiꞌjndiohanꞌ mꞌaan ndaandue.
12 E, uma vez que Bons Portos era uma enseada aberta, um péssimo lugar para passar o inverno, a maioria da tripulação desejava ir a Fenice, que ficava mais adiante na costa de Creta, e passar o inverno ali. Fenice era um bom porto, com abertura apenas para o sudoeste e o noroeste.
13 Nion ro nion ro tomꞌaan jndye, joꞌ jnanꞌtiu nanꞌñeen na nndëë ntꞌahan chaꞌxjen na tjooꞌ jñꞌoonhan. Ndoꞌ juu xjo na cotjueꞌhan quityquiiꞌ ndaa chaꞌ na ngüentyjeeꞌtyen vꞌaandaa, jnanꞌvehinhanꞌ, jntꞌuí, tyꞌö́n, tosá. Sacüenö́n ngiaaꞌviꞌ juu ndyuaa Creta.
13 Quando um vento leve começou a soprar do sul, os marinheiros pensaram que conseguiriam chegar lá a salvo. Por isso, levantaram âncora e foram costeando Creta.
14 Majoꞌ tyiꞌcovijndye na sá, ndoꞌ tontyja na conduiꞌ ncjuu ntyqueꞌ, joꞌ jnan ncüii jndye na tenon ntyja xjen na jndei jndyohanꞌ, totyiohanꞌ juuhanꞌ cjooꞌ vꞌaandaaꞌñeen.
14 Mas o tempo mudou de repente, e um vento com força de furacão, chamado Nordeste, soprou sobre a ilha e nos empurrou para o mar aberto.
15 Juu jndyeꞌñeen tovayꞌoontohanꞌ juu vꞌaandaaꞌñeen. Ndoꞌ ngꞌe na ndiquindëë ntꞌá na ntsayꞌö́nhanꞌ na tonnon, joꞌ jntyꞌë́tö́ na cayꞌoon nquiihanꞌ tontyja na ntꞌue tsꞌonhanꞌ.
15 Como os marinheiros não conseguiam manobrar o navio para ficar de frente para o vento, desistiram e deixaram que fosse levado pela tempestade.
16 Tenö́n tocjeeꞌ ncüii ndyuaa chjo na jndyuhanꞌ Cauda na mꞌaan ndaandue xiꞌjndiohanꞌ, juu ntyjaꞌñeen tyiꞌjndeichen mꞌaan jndye, joꞌ yo ncꞌua jndyi na tꞌuë́ istjö cüentaaꞌ juu vꞌaandaa tꞌman, na tyꞌíhanꞌ joꞌ.
16 Navegamos pelo lado menos exposto de uma pequena ilha chamada Cauda, onde, com muito custo, conseguimos içar para bordo o barco salva-vidas que viajava rebocado.
17 Ndoꞌ vi na jndë tjuë́ꞌ istjöꞌñeen quiiꞌ vꞌaandaaꞌñeen, joꞌ jnanꞌtyë́n juu vꞌaandaa yo ntꞌua tꞌio chaꞌ tyiꞌntsityuiiꞌ ndaanduehanꞌ. Jntꞌá na nndaꞌ ee ncyá jndyí xe na aa ngacüꞌahanꞌ ncüii joo na jndyuhanꞌ Sirte naijon na jndye teiꞌ mꞌaan. Jndë joꞌ nque nnꞌan na contꞌa tsꞌian yo vꞌaandaaꞌñeen, jnanꞌcyaahan ndiaa ntuein na ityionhanꞌ jndye chaꞌ ntsixjenhanꞌ najndei ntyque jndyehanꞌ. Jndë joꞌ majntyꞌehan na tovantyqueto jndyehanꞌ.
17 Então os marinheiros amarraram cordas em volta do casco do navio para reforçá-lo. Temiam ser arrastados para os bancos de areia de Sirte, diante do litoral africano, por isso baixaram a âncora flutuante para desacelerar o navio e deixaram que fosse levado pelo vento.
18 Ndoꞌ vi na tonco ncüiichen xuee, nin vaa jndei na ntyque jndye juu vꞌaandaaꞌñeen. Joꞌ taꞌ nanꞌñeen na totjiꞌhan quichu, totjueꞌhinhanꞌ quiiꞌ ndaandue chaꞌ ntsixjenhanꞌ na ja vꞌaandaaꞌñeen.
18 No dia seguinte, como ventos com força de vendaval continuavam a castigar o navio, a tripulação começou a lançar a carga ao mar.
19 Ndoꞌ xee na jndë ndye, nquë́ totjíꞌ ntꞌötsꞌian cüentaaꞌ juu vꞌaandaaꞌñeen, totjuë́ꞌhanꞌ tyquiiꞌ ndaandue.
19 No terceiro dia, removeram até mesmo parte do equipamento do navio e o jogaram fora.
20 Majndye xuee na tyíꞌquijntyꞌiá min ndoꞌcüjioonꞌ min ncjuu. Ndoꞌ ninvito jndei totyionhanꞌ jndye tꞌman juu vꞌaandaaꞌñeen, ata tonanꞌtiú na mꞌán na ntꞌoo já.
20 A tempestade terrível prosseguiu por muitos dias, escondendo o sol e as estrelas, até que perdemos todas as esperanças.
21 Ndoꞌ ngꞌe jndë tijndye xuee na tacocüꞌá, joꞌ tëcüentyjeeꞌ Pablo quiiꞌ ntꞌan nanꞌñeen. Itso jon ndëëhan:
21 Fazia tempo que ninguém comia. Por fim, Paulo reuniu a tripulação e disse: “Os senhores deveriam ter me dado ouvidos no princípio e não ter deixado Bons Portos. Teriam evitado todo este prejuízo e esta perda.
22 Majoꞌ naneinhin, matsiquiꞌmanꞌ jahoꞌ na tyiꞌndyuehoꞌ. Cꞌonhoꞌ na quinanꞌxuanhoꞌ ñuaanhoꞌ ee minꞌncüii jaa xeꞌcüjë, xiaꞌntyi juu ro vꞌaandaa ndyuiiꞌhanꞌ.
22 Mas tenham bom ânimo! O navio afundará, mas nenhum de vocês perderá a vida.
23 Ee ja condui cüentaaꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon ndoꞌ matyeꞌntjön nnon jon. Ee tsjon jñon jon ncüii ángel cüentaaꞌ jon na mꞌan.
23 Pois, ontem à noite, um anjo do Deus a quem pertenço e sirvo se pôs ao meu lado
24 Juu ángelꞌñeen itso jon nnön: “Nndaꞌ Pablo, tyiꞌntꞌueꞌ, ee mancüiixjen ngueꞌ tsjoon Roma naijon na mꞌaan ta tsanmꞌaantsꞌian tꞌman. Ndoꞌ joo nnꞌan na ñjon nato yo ꞌuꞌ, minꞌncüiihan xeꞌncyaa Tyoꞌtsꞌon na nncüjehan.”
24 e disse: ‘Não tenha medo, Paulo! É preciso que você compareça diante de César. E Deus, em sua bondade, concedeu proteção a todos que navegam com você’.
25 Mangꞌe joꞌ, cꞌonhoꞌ na quinanꞌxuanhoꞌ ñuaanhoꞌ ee ja vantyja tsꞌön na ntsiquindë Tyoꞌtsꞌon chaꞌxjen na jndë tso juu ángelꞌñeen nnön.
25 Portanto, tenham bom ânimo! Creio em Deus; tudo ocorrerá exatamente como ele disse.
26 Majoꞌ ngantyqueꞌhanꞌ jaa ncüii tyuaa chjo na mꞌaan ndaandue xiꞌjndiohanꞌ.
26 É necessário, porém, que sejamos impulsionados para uma ilha”.
27 Jndë tueeꞌ chaꞌna quinꞌon xuee na ndoꞌvanjan vayꞌoon jndye juu vꞌaandaaꞌñeen na tomꞌán juu ndaandue Adriático. Ndoꞌ ndö vaa ꞌnan na tui. Chaꞌna xoncüe tsjon, nque nnꞌan na contꞌa tsꞌian yo juu vꞌaandaaꞌñeen, taaꞌ nꞌonhan na mandyo ntsquë́ ncüii tyuaa.
27 Por volta da meia-noite, na décima quarta noite de tempestade, enquanto éramos levados de um lado para o outro no mar Adriático, os marinheiros perceberam que estávamos perto de terra firme.
28 Joꞌ tjueꞌhan ꞌnan na ntjiꞌhan xjen nchu xjen na njoon juu ndaandue, ndoꞌ taaꞌ nꞌonhan na njoonhanꞌ chaꞌ vi ntcyu nchoꞌnqui vantjoꞌ yon metros. Ndoꞌ vi na jndë tyꞌentyihan, tjiꞌ nndaꞌhan xjen, ndoꞌ taaꞌ nꞌonhan na njoonhanꞌ chaꞌna ntcyu nchoꞌntyqueꞌ metros.
28 Lançaram a sonda e verificaram que a água tinha 37 metros de profundidade. Um pouco depois, lançaram a sonda novamente e encontraram apenas 27 metros.
29 Ndoꞌ ngꞌe na ncyaa jndyihan na ngaquiñjon vꞌaandaaꞌñeen ntjöꞌ, joꞌ tjueꞌhan ninnque xjo totsꞌaan vꞌaandaaꞌñeen chaꞌ ngacüentyjeeꞌhanꞌ. Ndoꞌ ntꞌue jndyi nꞌonhan na nninxuee.
29 Temiam que, se continuássemos assim, seríamos atirados contra as rochas na praia. Por isso, lançaram quatro âncoras da parte de trás do navio e ansiavam para que o dia chegasse logo.
30 Ndë joꞌ nque nnꞌan na contꞌa tsꞌian yo juu vꞌaandaaꞌñeen, jnanꞌtiuhan na nnanꞌnonhan. Juu tontyja sta vꞌaandaaꞌñeen, veꞌ jntꞌa yahan na mañoon ncjo cotjueꞌhan quityquiiꞌ ndaandue na ntꞌahanꞌ na cacüentyjeeꞌchenhanꞌ. Majoꞌ tyiꞌyuuꞌ na joꞌ ntꞌahan ee istjö cotjueꞌhan nnon ndaandue chaꞌ ndëë nnanꞌnon nquehan.
30 Dando a entender que iriam lançar as âncoras da parte da frente, os marinheiros baixaram o barco salva-vidas, na tentativa de abandonar o navio.
31 Majoꞌ itso Pablo nnon Julio yo sondaro ꞌnaanꞌ tsanꞌñeen:
31 Paulo, então, disse ao oficial no comando e aos soldados: “Se os marinheiros não permanecerem a bordo, vocês não conseguirão se salvar”.
32 Ndoꞌ sondaroꞌñeen jeꞌ, vi na jndë jndyehan jñꞌoonꞌñeen, tꞌuahan tsꞌua na tyen istjöꞌñeen, mana jntyꞌehan na tëvjahanꞌ.
32 Então os soldados cortaram as cordas do barco salva-vidas e o deixaram à deriva.
33 Ndoꞌ xjen na vandixuee, siquiꞌmaanꞌ Pablo nanꞌñeen na cüaꞌhan. Itso jon:
33 Enquanto amanhecia, Paulo insistiu que todos comessem. “De tão preocupados, vocês não se alimentam há duas semanas”, disse ele.
34 Ngꞌe joꞌ na matsjö ndëëhoꞌ na cüaꞌhoꞌ chaꞌ nninncyaahanꞌ najndëhoꞌ ee minꞌncüiihoꞌ xeꞌcüjehoꞌ, tsoñꞌenhoꞌ nꞌmanhoꞌ quiiꞌ naviꞌva.
34 “Por favor, comam alguma coisa agora, para seu próprio bem. Pois nem um fio de cabelo de sua cabeça se perderá.”
35 Ndoꞌ vi na jndë tso jon na nndaꞌ, yajoꞌ tyꞌon jon tyooꞌ. Tondëë tsoñꞌen nanꞌñeen tyincyaa jon na ncya ya ta Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. Ndë joꞌ tyjee jon tanꞌhanꞌ, ndoꞌ taꞌ jon na icüaꞌ jon tondëëhan.
35 Em seguida, tomou um pão, deu graças a Deus na presença de todos, partiu-o em pedaços e comeu.
36 Ndoꞌ na sꞌaa jon na nndaꞌ, tjiꞌhanꞌ nanꞌñeen quiiꞌ jñꞌoontiu na tomꞌanhan, mantyi taꞌhan tcüaꞌhan.
36 Todos se animaram e começaram a comer.
37 Ndoꞌ tsoñꞌen já na mꞌán quiiꞌ vꞌaandaaꞌñeen, quindë ve ciento vantjoꞌ ndyennꞌan nchoꞌnqui vantjoꞌ yon já.
37 Havia um total de 276 pessoas a bordo.
38 Ndoꞌ vi na jndë tëcjohan na tcüaꞌhan, yajoꞌ juu quichu ntquen trigo, totjueꞌhinhanꞌ tyquiiꞌ ndaandue chaꞌ quitsixjenhanꞌ na jaꞌ juu vꞌaandaaꞌñeen.
38 Depois de se alimentar, a tripulação aliviou o peso do navio mais um pouco, atirando ao mar toda a carga de trigo.
39 Ndoꞌ vi na jndë tixuee, nque nnꞌan na cotyentjonhan ntyja ꞌnaanꞌ juu vꞌaandaaꞌñeen, tyíꞌquitaꞌjnꞌaanhan juu ndyuaaꞌñeen. Majoꞌ jntyꞌiahan ncüii joo naijon tëndyiiꞌ ndaandue na mꞌaan tsꞌoteiꞌ. Jnanꞌjndaꞌhan na njntyꞌiahan na aa nndëë ngaqueeꞌhanꞌ joꞌ.
39 Ao amanhecer, não reconheceram a terra, mas viram uma enseada com uma praia e cogitaram se seria possível chegar ali e atracar o navio.
40 Ndoꞌ joo ncjoꞌñeen na jndë tjueꞌhinhanꞌ quiiꞌ ndaandue chaꞌ ngacüentyjeeꞌchenhanꞌ, tꞌua sondaroꞌñeen ntꞌua na ñjonhanꞌ, joꞌ ntjohanꞌ quiiꞌ ndaa. Ndoꞌ vi na jndë joꞌ, nque nanꞌñeen na contꞌahan tsꞌian yo vꞌaandaaꞌñeen, jnanꞌquinanꞌhan nꞌoon pala na jndë jnanꞌtyenhinhanꞌ. Joo palaꞌñeen tsꞌiaanꞌ na covijntꞌuehanꞌ na ngantyquehanꞌ vꞌaandaa yuu va na ntꞌue nꞌonhan. Ndoꞌ mantyi jnanꞌntyjahan ndiaa na tostahanꞌ na ndyionhanꞌ jndyehanꞌ chaꞌ ngantyquehanꞌ vꞌaandaa. Jndë na tui na nndaꞌ, tyeꞌ na vjahanꞌ naijon na tëndyiiꞌ ndaandue.
40 Então cortaram as âncoras e as deixaram no mar. Depois, afrouxaram as cordas que controlavam os lemes, levantaram a vela da frente e foram rumo à praia,
41 Majoꞌ tueeꞌhanꞌ ncüii joo naijon na ityionhanꞌ ndye ndaa. Mana tëquitycüii sta vꞌaandaaꞌñeen quiiꞌ teiꞌ naijon na ñjen mꞌaan ndaa. Tavijndëë sꞌiihanꞌ. Ndoꞌ tsojnaanꞌ najndei na jndyoju ndaa tꞌman, joꞌ tyeꞌ na tëtyuiiꞌ tsꞌaanhanꞌ.
41 mas o navio foi apanhado entre duas correntezas contrárias e encalhou antes do esperado. A parte da frente se encravou e ficou imóvel, enquanto a parte de trás, atingida pela força das ondas, começou a se partir.
42 Ndoꞌ joo sondaroꞌñeen, jnanꞌjndaꞌhan na nnanꞌcüjehan nnꞌan na mꞌan naviꞌ na chohan chaꞌ tyiꞌntsataꞌntjooꞌhan ndaa ndoꞌ nnanꞌnonhan.
42 Os soldados queriam matar os prisioneiros para que não nadassem até a praia e depois fugissem.
43 Majoꞌ juu capitánꞌñeen, ninꞌcüañoonꞌ jon juu Pablo, joꞌ taꞌnan tyincyaa jon na nnanꞌcüje sondaroꞌñeen nnꞌan na chohan na mꞌan naviꞌ. Joꞌ tsoñꞌen nanꞌñeen, tso jon ndëëhan na joo nnꞌan na ya cotaꞌntjooꞌ ndaa, joohan quitjueꞌ jndyeehan quiiꞌ ndaa chaꞌ ya ntsquehan tyuaa tcüi.
43 O oficial no comando, porém, desejava poupar a vida de Paulo e não permitiu que executassem seu plano. Ordenou aos que sabiam nadar que saltassem ao mar primeiro e fossem em direção a terra.
44 Ndoꞌ ndëë minndyechenhan nnꞌan na jntyꞌiihanꞌ, tso jon na cꞌohan cjooꞌ ntcaaꞌ ꞌnaanꞌ vꞌaandaa yo ntanꞌ na tyuiiꞌhanꞌ. Ndoꞌ na jntꞌá na nndaꞌ, tsoñꞌen já jnꞌmán.
44 Os outros se agarraram a tábuas ou pedaços do navio destruído. Assim, todos chegaram à praia em segurança.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.