Lucas 6
EUANGELION UNNI TA JESU-ÚBA CHRIST-KO-BA UPATOARA LUKA-UMBA (AWK) vs NVI
1 ĠATUN yakita thabbat ka buloara, yukita thabbat ka kurri-kurri, uwa ġaiya noa murruġ koa yeaiġél loa; ġatun bara wirrobulli-kan-to ġikouġ ka to tittia wolluġ yeai, ġatun takulla mirro-mirromá mȧttȧra barun kin.
1 Certo sábado, enquanto Jesus passava pelas lavouras de cereal, seus discípulos começaram a colher e a debulhar espigas com as mãos, comendo os grãos.
2 Ġatun taraikanto Parithaioi koba wiya barun, Minariġ tin nura uman unnoa keawaran murrȧrȧġ umulliko unti tara purreȧġ ka thabbat ka?
2 Alguns fariseus perguntaram: "Por que vocês estão fazendo o que não é permitido no sábado? "
3 Ġatun noa Iéthoko wiya, wiyelliela, Wiya nura, wiya nura, wiya ba unni, Dabid-to noa ba upa, niuwoabo ba kapirri kakilla ġatun bara ġikouġ katoa;
3 Jesus lhes respondeu: "Vocês nunca leram o que fez Davi, quando ele e seus companheiros estavam com fome?
4 Uwa noa ba kokerá kai Eloi koba, ġatun mankulla takulla nulai nakillilkanne, ġatun ġukulla barun ġikouġ katoa ba ko, keawaran murrȧrȧġ takilliko, wonto ba barúnba ko hiereu koba?
4 Ele entrou na casa de Deus e, tomando os pães da Presença, comeu o que apenas aos sacerdotes era permitido comer, e os deu também aos seus companheiros".
5 Ġatun noa barun wiya, Yinal ta ku̇ri koba, piriwál noa kȧtan yantin ko thabbat ko.
5 E então lhes disse: "O Filho do homem é Senhor do sábado".
6 Ġatun yakita kakulla tarai ta thabbat ta, uwa ġaiya noa thunagóg ka ġatun wiyelliela: ġatun wakȧl kúri unta kakulla, mȧttȧra ġikoúmba túġkaġkeri tirrai kakulla.
6 Noutro sábado, ele entrou na sinagoga e começou a ensinar; estava ali um homem cuja mão direita era atrofiada.
7 Ġatun bara gȧrammateuko ġatun Parithaioiko tumiméa bon, wiya bon noa ba turon umulla purreáġ ka thabbat ta; wiyayemma-uwil koa bara bon.
7 Os fariseus e os mestres da lei estavam procurando um motivo para acusar Jesus; por isso o observavam atentamente, para ver se ele iria curá-lo no sábado.
8 Wonto noa ba kota barúnba ġurrulliela, wiya bon noa mȧttȧrakan tirraikan, Bouġkullia, ġatun ġarokilla Willi ka. Ġatun noa bouġkulléu̇n, ġatun ġarokéa.
8 Mas Jesus sabia o que eles estavam pensando e disse ao homem da mão atrofiada: "Levante-se e venha para o meio". Ele se levantou e foi.
9 Wiya ġaiya noa Iéthuko barun, Wiyánún wal bag nurun unni; wiya tuloa ta umulliko, murrárág ġa yarakai umulliko purreáġ, ka thabbat ta? moron umulliko, ġa warekulliko?
9 Jesus lhes disse: "Eu lhes pergunto: o que é permitido fazer no sábado: o bem ou o mal, salvar a vida ou destruí-la? "
10 Ġatun nakilliela kari-kari yantin barun, wiya bon noa, Tutullia bi mȧttȧra ġiroúmba. Gatun upulléu̇n ġaiya noa, ġatun mȧttȧra ġaiya bon turon uma yanti tarai ba.
10 Então, olhou para todos os que estavam à sua volta e disse ao homem: "Estenda a mão". Ele a estendeu, e ela foi restaurada.
11 Ġatun bara warapalkan bukkakan kakulla; ġatun murrȧrȧg wiyellan barabo-barabo, minnuġ banún bara bon ba Iéthunuġ.
11 Mas eles ficaram furiosos e começaram a discutir entre si o que poderiam fazer contra Jesus.
12 Yakita unta purreȧġ ka, uwa noa bulkára kolaġ wiyelliko, yanti-katai noa tokoi ta wiyelliela bon Eloi-nuġ.
12 Num daqueles dias, Jesus saiu para o monte a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Ġatun yakita purreȧġ ta, kaai ba noa barun wirrobullikan ġikoúmba; ġirimulléu̇n noa barun kinbiruġ dodeka niuwoa, barun wiya ġiakai yitirra apothol;
13 Ao amanhecer, chamou seus discípulos e escolheu doze deles, a quem também designou como apóstolos:
14 Thimónnuġ (wiya noa ġiakai yitirra Peternuġ), ġatun ġikou̇mba kurrakóġ Andrea, ġatun Yakobo ġatun Ioanne, ġatun Pilip ġatun Bátolomai,
14 Simão, a quem deu o nome de Pedro; seu irmão André; Tiago; João; Filipe; Bartolomeu;
15 Mattaio ġatun Thoma, ġatun Yakobo Alpai-úmba, ġatun Thimon ġiakai wiya yitirra Dheloté,
15 Mateus; Tomé; Tiago, filho de Alfeu; Simão, chamado zelote;
16 Ġatun Iudath kurrakóġ ta Yakobo-úmba, ġatun Iudath Ithȧkariot, ninwoa ġakoiyayé noa.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 Ġatun noa uwa barán barun katoa, ġatun ġarawan tako ġarokéa noa, ġatun konaró wirrobullikan ġikou̇mba, ġatun kauwȧl konara ku̇ri Iudaiakȧl, ġatun Hierothalemkȧl, ġatun korowȧtari Turokȧl ġatun Thidonikȧl, uwa bara ġurrulliko bon, ġatun turon umulliko barun ba munni;
17 Jesus desceu com eles e parou num lugar plano. Estava ali muitos dos seus discípulos e imensa multidão procedente de toda a Judéia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom;
18 Ġatun bara wonkȧlman yarakai to marai to: ġatun barun umá turon.
18 que vieram para ouvi-lo e serem curadas de suas doenças. Os que eram perturbados por espíritos imundos ficaram curados,
19 Ġatun yantinto konaró numulla bon bara; kulla murrȧrȧġ paibéa ġikouġ kinbiruġ, ġatun noa turon umá yantin barun.
19 e todos procuravam tocar nele, porque dele saía poder que curava a todos.
20 Gatun noa wokkalan nakulla ġaikuġ ko ġikoúmba wirrobullikan, ġatun wiya, Murrȧrȧg umatoara mirrȧlko; kulla nurun ba piriwȧlġél la Eloi koba.
20 Olhando para os seus discípulos, ele disse: "Bem-aventurados vocês os pobres, pois a vocês pertence o Reino de Deus.
21 Murrȧrȧg umatoara nura kapirrikan yakita: kulla nura warapan wal kakilliko. Murrȧrȧg umatoara nura túnkillin yakita, kulla nura kintellinu̇n wal.
21 Bem-aventurados vocês, que agora têm fome, pois serão satisfeitos. Bem-aventurados vocês, que agora choram, pois haverão de rir.
22 Murrȧrȧg umatoara nura, yarakai umȧnu̇n ġaiya nurun ku̇ri ko, ġatun warekanu̇n nurun, ġatun yarakai wiyȧnu̇n nurun, ġatun warekanu̇n yitirra nuru̇nba yanti yarakai ba, ġikouġ kin biruġ yinal ku̇ri koba kabiruġ.
22 Bem-aventurados serão vocês, quando os odiarem, expulsarem e insultarem, e eliminarem o nome de vocês, como sendo mau, por causa do Filho do homem.
23 Pitál nura kauwa ġatun úntellia unta purreáġ ka; kulla nurúnba ġukillikanne kauwȧl kátan moroko kaba; yanti umá bara biyuġbai tako barun ka to barun propetnuġ.
23 "Regozijem-se nesse dia e saltem de alegria, porque grande é a recompensa de vocês no céu. Pois assim os antepassados deles trataram os profetas.
24 Yapal nura porólkan kȧtan! kulla nura mankulla ta pitȧl nurúnba.
24 "Mas ai de vocês, os ricos, pois já receberam sua consolação.
25 Yapál nura warakan! kulla nura kapirrikȧnu̇n. Yapal nura kintellan yakita! kulla nura ġirellinun ġatun túnkillinu̇n.
25 Ai de vocês, que agora têm fartura, porque passarão fome. Ai de vocês, que agora riem, pois haverão de se lamentar e chorar.
26 Yapal nura, murrȧrȧg wiyȧnu̇n ba yantinto kuriko nurun! yantibo barúnba biyuġbai ta ko barun ġakoyaye propetnuġ.
26 Ai de vocês, quando todos falarem bem de vocês, pois assim os antepassados deles trataram os falsos profetas".
27 Ġiakai baġ wiyan nurun ġurrullikan, Pitȧlumulla barun yarakai willuġ nurúnba; murrȧrȧg umulla barun yarakai nurúnba uman,
27 "Mas eu digo a vocês que estão me ouvindo: Amem os seus inimigos, façam o bem aos que os odeiam,
28 Murrȧrȧg barun wiyella koatan nurúnba; ġatun wiyella bon Eloinuġ wiyella barun yarakai nurúnba uman.
28 abençoem os que os amaldiçoam, orem por aqueles que os maltratam.
29 Ġatun bu̇nnu̇n ba wakȧl ġan kulló tarai to, tarai ġukillia; ġatun niuwoa manu̇n wurabil ġiroúmba, wiya yikora wiwi manki yikora unni doan.
29 Se alguém lhe bater numa face, ofereça-lhe também a outra. Se alguém lhe tirar a capa, não o impeça de tirar-lhe a túnica.
30 Ġuwa barun yantin ko wiyellinu̇n ba ġirouġ kin; ġatun niuwoa ba mankulla tullokán ġiroúmba wiya yikora kari bon.
30 Dê a todo o que lhe pedir, e se alguém tirar o que pertence a você, não lhe exija que o devolva.
31 Ġatun unnoa la kotan nura la murrȧrȧg umulliko barun ku̇ri nurun, umulla nura yantibo ta barun.
31 Como vocês querem que os outros lhes façam, façam também vocês a eles.
32 Kulla nura pitȧlman barun pitȧlman nurun, minariġko-ke unnoa? kulla bara yarakai-kan-to yantibo uman.
32 "Que mérito vocês terão, se amarem aos que os amam? Até os ‘pecadores’ amam aos que os amam.
33 Ġatun murrȧrȧg nura umȧnu̇n ba barun ġali murrȧrȧg nurun uman, minariġko-ke unnoa? kulla bara yarakai-kan-to yantibo uman.
33 E que mérito terão, se fizerem o bem àqueles que são bons para com vocês? Até os ‘pecadores’ agem assim.
34 Ġatun mumbinu̇n nura ba barun kotan nura willuġbo upilliko barun, minariġko-ke unnoa? kulla bara yarakai willuġ mumbillan barun willuġbo upilliko yantibo.
34 E que mérito terão, se emprestarem a pessoas de quem esperam devolução? Até os ‘pecadores’ emprestam a ‘pecadores’, esperando receber devolução integral.
35 Wonto ba nura pitȧlumulla barun yarakai willuġ nurúnba; ġatun murrȧrȧġ umulla, ġatun mumbilla kotan keawai willuġbo upulliko; ġatun ġutoara kauwȧl kȧnu̇n nurúnba, ġatun nura wonnai kȧnu̇n wokka koba; kulla noa murrȧrȧġ uman barun wiyapaiye korien ġatun barun yarakai.
35 Amem, porém, os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles, sem esperar receber nada de volta. Então, a recompensa que terão será grande e vocês serão filhos do Altíssimo, porque ele é bondoso para com os ingratos e maus.
36 Kauwa nura minkikan, yantibo Biyuġbai nurúnba minki kȧtan.
36 Sejam misericordiosos, assim como o Pai de vocês é misericordioso".
37 Kota yikora yarakai, ġatun keawai nurun kotȧnu̇n yarakai: pirriralmai yikora nura, ġatun keawai nurun pirriralmanún: warekilla nura, ġatun nurúnba warekȧnu̇n.
37 "Não julguem, e vocês não serão julgados. Não condenem, e não serão condenados. Perdoem, e serão perdoados.
38 Ġuwa, ġatun ġunu̇n wal nurun; warapál, upulla barán, ġatun tolomulla kaumulliko, ġatun kiroabullin barȧn, ġunu̇n wal ku̇ri nurun ġielkaġ ka nurun kin. Kulla yantibo upitoara nura upullin, upéa kȧnu̇n nurun.
38 Dêem, e lhes será dado: uma boa medida, calcada, sacudida e transbordante será dada a vocês. Pois a medida que usarem, também será usada para medir vocês".
39 Ġatun noa wiya barun wakȧl parabol; wiya, munminto yutinu̇n tarai munmin? wiya, wal bula-buloarabo warakullinu̇n barán kirun tako?
39 Jesus fez também a seguinte comparação: "Pode um cego guiar outro cego? Não cairão os dois no buraco?
40 Wirrobullikan ta keawaran noa kauwȧl korien ġikouġ kin piriwȧl la; wonto ba tuloa kȧtan, kȧnu̇n noa yanti piriwȧl ba ġikouġ ba.
40 O discípulo não está acima do seu mestre, mas todo aquele que for bem preparado será como o seu mestre.
41 Ġatun minariġ tin bi natan moriġ ġirouġ ka ta ba ġaikuġ kaba kurrikóġ kaba, wonto ba na korien bi tulkirri ġaikuġ kaba ġirouġ kinba kóti kaba?
41 "Por que você repara no cisco que está no olho do seu irmão e não se dá conta da viga que está em seu próprio olho?
42 Ġa, yakoai bi wiyan bon kurrikóġ ġirouġ ba, Biġgai, yakoai tia poruġbuġgabunbilla moriġ ġirouġ kinba ġaikuġ kaba, keawai bi ba nakillin tulkirri ġirouġ kaba? ġintoa ġakoiyaye! buruġbuġ ġala kurri-kurri tulkirri ġaikuġ kaba ġirouġ kinba kóti kaba, ġatun nanún ġaiya bi murra-murrȧrȧġ umulliko moriġ ġaikuġ kaba kurrikóġ kaba ġirouġ ka ta ba.
42 Como você pode dizer ao seu irmão: ‘Irmão, deixe-me tirar o cisco do seu olho’, se você mesmo não consegue ver a viga que está em seu próprio olho? Hipócrita, tire primeiro a viga do seu olho, e então você verá claramente para tirar o cisco do olho do seu irmão".
43 Kulla ba kúlai murrȧrȧġ ta kȧtan, keawai yeai yarakai upin; ġa keawai ku̇lai yarakai ta kȧtan, yeai murrȧrȧġ upin.
43 "Nenhuma árvore boa dá fruto ruim, nenhuma árvore ruim dá fruto bom.
44 Wonto ba yantin ku̇lai ġimilliko kóti tin yeai tin; kulla bara ku̇ri mán korien kokuġ tulkirri-tulkirri tin, ġa titi korien bara botru maro tin.
44 Toda árvore é reconhecida por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de ervas daninhas.
45 Murrȧrȧgko noa ku̇riko wupillin noa murrȧrȧġ wunkilligél labiruġ minki kabiruġ búlbúl labiruġ ġikouġ kinbiruġ; ġatun noa yarakai wupullin noa yarakai wunkilliġel labiruġ yarakai ta biruġ minki kabiruġ búlbúl labiruġ ġikouġ kinbiruġ; kulla ġikoúmba ko kurraka ko wiyan kauwȧl labiruġ ko búlbúl labiruġ ko.
45 O homem bom tira coisas boas do bom tesouro que está em seu coração, e o homem mau tira coisas más do mal que está em seu coração, porque a sua boca fala do que está cheio o coração".
46 Ġatun minariġ tin nura tia wiyan, Piriwȧl, Piriwȧl, ġatun uwa korien nura unnoa tara wiyan nurun baġ ba.
46 "Por que vocês me chamam ‘Senhor, Senhor’ e não fazem o que eu digo?
47 Ġan tia ba uwȧnu̇n emmouġ kin, ġatun ġurran wiyellita emmoúmba, ġatun ġaloa uman, túġunbinu̇n baġ nurun ġan kiloa noa:
47 Eu lhes mostrarei a que se compara aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Niuwoa ba wakȧl yanti ku̇ri kiloa, wittia noa kokerá ġatun pinnia pirriko, ġatun wupéa tuġga tunuġ ka; ġatun poaikulléu̇n ba tunta-tunta, waiumbul murrá koribibi kokeroa, ġatun ġeawai tolomȧ pa; kulla wal wittia tunuġ ka.
48 É como um homem que, ao construir uma casa, cavou fundo e colocou os alicerces na rocha. Quando veio a inundação, a torrente deu contra aquela casa, mas não a conseguiu abalar, porque estava bem construída.
49 Wonto ba ġurran ġatun uma korien, ku̇ri kiloa noa wittia kokera tuġġa korien purrai ta: waiumbul murrá koribibi ġali, ġatun warakulléu̇n tanoa-kȧl-bo; kauwȧlla unnoa warakullin kokerá koba.
49 Mas aquele que ouve as minhas palavras e não as pratica, é como um homem que construiu uma casa sobre o chão, sem alicerces. No momento em que a torrente deu contra aquela casa, ela caiu, e a sua destruição foi completa".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.