Mateus 15
Tã-drı̣̃ Lẽlẽ Óꞌdí Óvârí Kâ (AVU) vs NAA
1 Gõꞌdá nĩngá sĩ rî, Pạ̃rúsı̣̃ ãzâ ꞌbá yî gõꞌdá lãꞌbí Yúdạ̃ yí kâ îmbá ꞌbá ãzâ ꞌbá yí bê drí ânĩzó Yẽrõsãlémã lésĩ, ânĩꞌá ícícíyá ꞌẽlé Yésũ rú. Gõꞌdá drílĩyî tã îjízó Yésũ tı̣́ kĩ,
1 Então alguns fariseus e escribas vieram de Jerusalém até Jesus e perguntaram:
2 “Lãjóꞌbá áníkâ rî ꞌbá yî rí ĩyî kô lãꞌbí ãmâ ạ́ꞌbı̣́yạ́ yí kâ ꞌẽlé ndrĩ ãꞌdô tãsĩ yã? Ní ndrê drẽ, gólĩyî õlẽ trá ngá nyãlé rî, gólĩyî rí kô ĩyî drı̣́ jĩlí lạ́tı̣̂ mbı̣̂ sĩ lãꞌbí ãmákâ rî vó ró.”
2 — Por que os seus discípulos transgridem a tradição dos anciãos? Pois não lavam as mãos, quando comem.
3 Gõꞌdá Yésũ drí tã-drı̣̃ lôgõzó drílĩyî kĩ, “Tãlâ ãꞌdô ꞌî ãnî drí rĩzó tã ꞌbãꞌbã Ôvârí kâ ꞌẽlé kô tã lãꞌbí ãníkâ rî ꞌbá yí kâ ꞌẽꞌẽ lâ sĩ yã?
3 Jesus, porém, lhes respondeu:
4 Nĩ ndrê drẽ, Ôvârí ꞌbã tã trá kĩ nĩ rî, ‘Ní ı̣̂njı̣̃ ánî átá yî ánî ândré bê. Gõꞌdá õzõ õjílã ãzâ õꞌê ꞌdásí átá lâ rú ngãtá ândré lâ rú yã rî, áâꞌdô õjílã rî ꞌdĩ fũꞌá vólé.’
4 Porque Deus disse: “Honre o seu pai e a sua mãe.” E: “Quem maldisser o seu pai ou a sua mãe seja punido de morte.”
5 — ausente —
5 Vocês, porém, dizem que, se alguém disser ao seu pai ou à sua mãe: “A ajuda que você poderia receber de mim é oferta ao Senhor”,
6 — ausente —
6 esse não precisará mais honrar os seus pais. E, assim, vocês invalidam a palavra de Deus, por causa da tradição de vocês.
7 Ãnî gólĩyî âꞌdó ꞌbá tã ı̣̂sũ bê rı̣̃ nô ꞌbá yî, úlı̣́ gólâ Ôvârí drí âtálé tã ậngũ ꞌbá Ĩsáyã sĩ ãnî tãsĩ rî, rĩꞌá mbı̣̂.
7 Hipócritas! Bem profetizou Isaías a respeito de vocês, dizendo:
8 Gólâ kĩ,
8 “Este povo me honra
9 Gólĩyî rî ámâ ı̣̂njı̣̃lı̣́ tã ífí ãkó,
9 E em vão me adoram,
10 Gõꞌdá nĩngá sĩ rî, Yésũ drí õꞌbí gólĩyî rû êꞌbé ꞌbá gólâ lạ̃gạ́tı̣́ rî ꞌbá yî ậzı̣́zó ânĩlí yí ngálâ. Gõꞌdá drílâ tã âtázó gólĩyî drí kĩ, “Nĩ ârî úlı̣́ má drí ꞌẽꞌá âtálâ ãnî drí nõ, gõꞌdá tã lâ õfî ãnî drı̣̃ı̣̂ dódó.
10 E, convocando a multidão, Jesus disse:
11 Ngá gólâ fĩ ꞌbá õjílã sı̣́-ꞌbálé ꞌásĩ rî, rí kô õjílã ꞌbãlé âꞌdólé õnjí ró Ôvârí rî lı̣̃fı̣́ drı̣̃ ꞌá. Gõꞌdá ngá gólâ rĩ ꞌbá zãâ lậpı̣̂-lậpı̣̂ ró õjílã pı̣̃pı̣̂sı̣́lı̣́ ꞌá rî, rî nĩ rĩꞌá õjílã ꞌbãlé âꞌdólé õnjí ró Ôvârí rî lı̣̃fı̣́ drı̣̃ ꞌá.”
11 o que contamina a pessoa não é o que entra pela boca, mas o que sai da boca; isto, sim, contamina a pessoa.
12 Nĩngá sĩ, lãjóꞌbá Yésũ kâ rî ꞌbá yî drí rû êsézó ãnyî gólâ lạ̃gạ́tı̣́. Gõꞌdá drílĩyî tã îjízó gólâ tı̣́ kĩ, “Ní nı̣̃ trá kĩꞌá nĩ rî, úlı̣́ ní drí âtálé ꞌdĩ ꞌbá yî ꞌbã Pạ̃rúsı̣̃ yî trá âꞌdólé ạ̃wạ̃ ró ní bê yã?”
12 Então, aproximando-se dele os discípulos, disseram: — Sabia que os fariseus, ouvindo o que o senhor disse, ficaram escandalizados?
13 Gõꞌdá Yésũ drí tã-drı̣̃ lôgõzó drílĩyî úlı̣́ mãnĩgõ sĩ kĩ, “Ngá-ạ̃rú ndrĩ gólĩyî ámâ átá ûrú ꞌálâ rî drí ı̣̂ꞌdı̣́lı̣́ nĩ kôꞌdáwá rî, áâꞌdô ângíꞌá lâ vólé õmvórẽ lâ ꞌásĩ.
13 Mas ele respondeu:
14 Nĩ âyê drẽ Pạ̃rúsı̣̃ ꞌdĩ ꞌbá yî. Gólĩyî rĩꞌá õzõ õjílã gólĩyî lı̣̃fı̣́ ãkó lé ꞌbá tíbê rĩ ꞌbá ĩyî ãzí-ãzí yî lı̣̃fı̣́ ãkó lé ꞌbá ró rî ꞌbá yî sẽlé rî kâtí. Âꞌdô îcáꞌá fí trá õjílã gólâ lı̣̃fı̣́ ãkó rî drí íyî ãzí-ãzí rî sẽzó yã? Îcá kô. Õzõ gólâ õsê íyî ãzí-ãzí trá rî, gólĩyî kpạ̃rạ̃tı̣́ âꞌdô ꞌdẽꞌá ĩyî ꞌbú ândrê fĩfĩ ró rî ꞌá.”
14 Esqueçam os fariseus; são cegos, guias de cegos. Ora, se um cego guiar outro cego, ambos cairão num buraco.
15 Gõꞌdá Pétẽrõ drí gõzó tã âtálé Yésũ drí kĩ nĩ rî, “Ní âꞌdâ drẽ úlı̣́ mãnĩgõ ngá gólâ rĩ ꞌbá õjílã ꞌbãlé âꞌdólé õnjí ró Ôvârí rî lı̣̃fı̣́ drı̣̃ ꞌá rî tãsĩ rî tã ífí lâ ãmâ drí.”
15 Então Pedro disse a Jesus: — Explique-nos esta parábola.
16 Ĩtí rî, Yésũ drí tã lôgõzó âmbâ-âmbâ ró lãjóꞌbá íyíkâ ꞌdĩ ꞌbá yî drí kĩ, “Tã nô fí drẽ zãâ ãnî drı̣̃ı̣̂ kô yã?
16 Jesus, porém, disse:
17 Nĩ nı̣̃ı̣́ kô kĩꞌá nĩ rî, ngá gólâ fĩ ꞌbá õjílã tı̣̂ ꞌásĩ rî, rî íyíkâ nĩlí õjílã ꞌâ ꞌá, gõꞌdá drílâ âfõzó vólé rúꞌbạ́ ꞌásĩ yã? Ngá gólâ õjílã drí nyãlé rî îcá kô gólâ rî îzãlé Ôvârí rî lı̣̃fı̣́ drı̣̃ ꞌá.
17 Não compreendem que tudo o que entra pela boca desce para o estômago e depois é eliminado?
18 Gõꞌdá ngá gólâ âfõ ꞌbá õjílã tı̣̂ ꞌásĩ rî, ꞌdĩî ngá gólâ âfõ ꞌbá tã ı̣̂sũ gólâkâ ꞌásĩ rî ĩꞌdî. ꞌDĩî ngá gólâ rĩ ꞌbá õjílã îzãlé Ôvârí rî lı̣̃fı̣́ drı̣̃ ꞌá rî ĩꞌdî.
18 Mas o que sai da boca vem do coração, e é isso que contamina a pessoa.
19 Nĩ ndrê drẽ, tã ı̣̂sũ õnjí gólâ rĩ ꞌbá õjílã ãzâ ꞌbãlé õjílã ãzí fũlı̣́, ngãtá gólâ rî ꞌbãlé ậyı̣́lı̣́ ꞌdãzí rî õkó bê ngãtá ꞌdãzí rî ágó bê, ngãtá gólâ rî ꞌbãlé ãvẽ ꞌẽlé, ngãtá gólâ rî ꞌbãlé ngá õjílã ãzí kâ ûgũlı̣́, ngãtá gólâ rî ꞌbãlé õnjõ âdólé õjílã ãzí rú, ngãtá gólâ rî ꞌbãlé úlı̣́ õnjí âtálé õjílã ãzí rú yã rî, tã ı̣̂sũ õnjí ꞌdĩ ꞌbá yî rî âfõlé õjílã rî ꞌdĩ pı̣̃pı̣̂sı̣́lı̣́ lâ ꞌásĩ.
19 Porque do coração procedem maus pensamentos, homicídios, adultérios, imoralidade sexual, furtos, falsos testemunhos, blasfêmias.
20 ꞌDĩî ngá gólĩyî rĩ ꞌbá õjílã ꞌbãlé âꞌdólé õnjí ró Ôvârí rî lı̣̃fı̣́ drı̣̃ ꞌá rî ꞌbá yî ĩꞌdî. Ĩtí rî, ngá nyãnyã drı̣́ jĩjĩ lạ́tı̣̂ mbı̣̂ ꞌásĩ rî ãkó rî ꞌbãá õjílã kô âꞌdólé õnjí ró Ôvârí rî lı̣̃fı̣́ drı̣̃ ꞌá.”
20 São estas as coisas que contaminam a pessoa; mas o comer sem lavar as mãos não a contamina.
21 Gõꞌdá nĩngá sĩ rî, Yésũ yî drí ngãzó võ ꞌdî âyélé lãjóꞌbá íyíkâ ꞌdĩ ꞌbá yí bê nĩzó ꞌbạ̃drı̣̃ gólâ ãnyî jạ̃rı̣́bạ̃ Tírã kâ Sĩdónã kâ bê rî lạ̃gạ́tı̣́ rî ꞌálâ.
21 Saindo dali, Jesus foi para a região de Tiro e Sidom.
22 Gõꞌdá gólĩyî câ bê tólâ rî, õkó ãzâ õrĩ Kãnánã kâ ꞌásĩ gólâ rĩ ꞌbá ꞌbạ̃drı̣̃ ꞌdî ꞌá rî drí ânĩzó ãwó ngõlé Yésũ drí rúꞌbạ́ lôꞌbã-lôꞌbã sĩ kĩ, “Kúmú Yésũ, Dạ̃wúdı̣̃ rî ózõwá, ní ndrê ámâ ĩzã! Mvá ãnjó ámákâ, gólâ cú rĩꞌá líndrí õnjí bê. Líndrí õnjí ꞌdĩ rî gólâ rî îkpókpólõlé rõô. Ní pâ gólâ!”
22 E eis que uma mulher cananeia, que tinha vindo daqueles lados, clamava: — Senhor, Filho de Davi, tenha compaixão de mim! Minha filha está horrivelmente endemoniada.
23 Gõꞌdá Yésũ lôgõó tã õkó ꞌdĩ kâ ꞌdĩ drı̣̃ lâ kô. Gólâ drí íyîngá rĩzó tı̣́tı̣́. Nĩngá sĩ, lãjóꞌbá Yésũ kâ ꞌdĩ ꞌbá yî drí ânĩzó tã âtálé gólâ drí rúꞌbạ́ lôꞌbã-lôꞌbã sĩ kĩ, “Ní drô õkó lídí ꞌdĩ vólé ãmâ lạ̃gạ́tı̣́ sĩ, gólâ õzó rĩî kô ãmâ îkpókpólõlé ôtrê-ôtrê sĩ.”
23 Jesus, porém, não lhe respondeu palavra. Então os seus discípulos, aproximando-se, disseram: — Mande-a embora, pois vem gritando atrás de nós.
24 Ĩtí rî, Yésũ drí ngãzó tã-drı̣̃ lôgõlé kĩ, “Ôvârí âjô mâ ânĩlí nõngá nõ cé õjílã Yúdạ̃ yí kâ gólĩyî ậvı̣̃ ꞌbá trá õzõ kạ́bı̣̃lı̣́kı̣̃ kâtí rî ꞌbá yî lôndãlé.”
24 Mas Jesus respondeu:
25 Gõꞌdá õkó ꞌdĩ drí ngãzó ânĩlí Yésũ rî ı̣̂njı̣̃lı̣́. Gõꞌdá drílâ ngãzó tã âtálé kĩ, “Kúmú, ní pâ mâ!”
25 Ela, porém, veio e o adorou, dizendo: — Senhor, me ajude!
26 Gõꞌdá Yésũ drí kpá tã-drı̣̃ lôgõzó gólâ drí úlı̣́ mãnĩgõ sĩ kĩ, “Âꞌdó kô tãndí ró ngá nyãnyã trõzó ꞌdĩyímvá drı̣́gạ́ sĩ fẽlé õké drí nyãlé.”
26 Jesus respondeu:
27 Ĩtí rî, õkó ꞌdĩ drí ngãzó tã âtálé Yésũ drí kĩ nĩ rî, “Ãwô kúmú, ꞌdĩî rĩꞌá tã pạ̃tı̣́ı̣̃ ꞌî. Gõꞌdá õké rî ngá ĩdíkõ rĩ ꞌbá lôꞌdélé íyî lı̣́pı̣̂ drı̣́gạ́ sĩ rî ꞌbá yî ûꞌdúlı̣́ ĩꞌdî nyãlé.”
27 A mulher disse: — É verdade, Senhor, pois os cachorrinhos comem das migalhas que caem da mesa dos seus donos.
28 Gõꞌdá Yésũ drí tã-drı̣̃ lôgõzó õkó ꞌdĩ drí kĩ, “Nî rĩꞌá õkó gólâ âꞌdó ꞌbá tã lẽlẽ bê gạ̃rạ̃ má ꞌá rî ĩꞌdî. Tã gólâ ní drí lẽlé rî âꞌdô rû ꞌẽꞌá ní drí.” Gõꞌdá kôrô líndrí õnjí rĩ ꞌbá mvá ãnjó lâ ꞌdĩ îkpókpólõlé ꞌdĩ drí âfõzó vólé. Ĩtí rî, mvá ãnjó gólâkâ ꞌdĩ rúꞌbạ́ lâ drí rû êdézó.
28 Então Jesus exclamou: E, desde aquele momento, a filha dela ficou curada.
29 Gõꞌdá nĩngá sĩ rî, Yésũ yî drí ꞌbạ̃drı̣̃ ꞌdî âyézó lãjóꞌbá íyíkâ ꞌdĩ ꞌbá yí bê. Drílĩyî ngãzó nĩlí, nĩꞌá cãlé lı̣̃mvû ândrê Gãlĩláyã kâ tı̣́. Gõꞌdá drílĩyî nĩzó zãâ lı̣̃mvû ândrê ꞌdĩ gãrã drı̣̃ lâ ꞌásĩ, nĩꞌá cãlé únı̣́ ãzâ rú. Gõꞌdá drílĩyî mbãzó únı̣́ gãrã drı̣̃ lâ ꞌá rĩlí vũdrı̣́.
29 Saindo dali, Jesus foi para junto do mar da Galileia; e, subindo ao monte, assentou-se ali.
30 Nĩngá sĩ, õꞌbí dũû drí ngãzó ĩyî rĩꞌá ânĩlí Yésũ ngálâ. Gólĩyî drí ngá lãzé ꞌbá gólĩyî õŋõ ró ậcı̣́ tõ ꞌbá kô rî ꞌbá yî, gólĩyî lı̣̃fı̣́ ãkó lé ꞌbá ró rî ꞌbá yî, gólĩyî kõrõkpó ró rî ꞌbá yî, gólĩyî úlı̣́ âtá ꞌbá kô rî ꞌbá yî, gõꞌdá gólĩyî ngá lãzé tı̣̂ ngĩíngî bê rî ꞌbá yî âtrõzó âjílí Yésũ ngálâ. Gõꞌdá drílĩyî õjílã gólĩyî ngá lãzé ró ꞌdĩ ꞌbá yî lôꞌbãzó Yésũ ândrá. Gõꞌdá Yésũ drí gólĩyî êdézó ngá lãzé gólĩyíkâ ꞌdĩ ꞌbá yî ꞌásĩ.
30 E vieram a ele muitas multidões trazendo consigo coxos, cegos, aleijados, mudos e muitos outros e os deixaram junto aos pés de Jesus; e ele os curou.
31 Ĩtí rî, õꞌbí ꞌdĩ ꞌbá yî ndrê ĩyî õjílã gólĩyî úlı̣́ âtá ꞌbá kô rî ꞌbá yî bê trá rĩꞌá úlı̣́ âtáꞌá, gólĩyî kõrõkpó ró rî ꞌbá yî pá lâ yî lôtô rû bê trá âcálé mbı̣̂mbı̣̂, gólĩyî õŋõ ró rî ꞌbá yî gõꞌdá bê trá ậcı̣́ tõꞌá, gólĩyî lı̣̃fı̣́ lâ yî drí võ ndrẽlé kô rî ꞌbá yî bê trá võ ndrẽꞌá dódó rî, tı̣̂ lâ ĩyî drí ậꞌdı̣́zó ndrúndrú. Ĩtí rî, drílĩyî ngãzó ĩyî rĩꞌá Ôvârí gólâ õjílã Ĩsĩrãꞌélẽ kâ drí rĩꞌá ı̣̂njı̣̃lâ rî lûyı̣́lı̣́ tã gólâ rû ꞌẽ ꞌbá ꞌdĩ tãsĩ.
31 O povo ficou maravilhado ao ver que os mudos falavam, os aleijados recuperavam a saúde, os coxos andavam e os cegos viam. E glorificavam o Deus de Israel.
32 Gõꞌdá nĩngá sĩ rî, Yésũ drí lãjóꞌbá íyíkâ ꞌdĩ ꞌbá yî ậzı̣́zó ânĩlí yí ngálâ. Gõꞌdá drílâ tã âtázó drílĩyî kĩ, “Mâ rĩꞌá tã ı̣̂sũ ró õꞌbí nõ ꞌbá yî tãsĩ, tãlâ gólĩyî rî trá má bê nõngá kậyı̣̂ nâ, gõꞌdá ngbãângbânõ rî, gólĩyî trá rĩꞌá ngá ãzâ ãkó nyãlé. Má lẽé kô gólĩyî jõlé nĩꞌá gõlé ĩyî drí ꞌbã ꞌálâ lõfó sĩ, gólĩyî lı̣̃fı̣́ õzó ậnı̣́ kô lạ́tı̣̂ ꞌá lõfó drí sĩ.”
32 Então Jesus chamou os seus discípulos e disse:
33 Gõꞌdá lãjóꞌbá Yésũ kâ ꞌdĩ ꞌbá yî drí tã-drı̣̃ lôgõzó gólâ drí kĩ, “Mã âꞌdô ngá nyãnyã ûsúꞌá võ ꞌbã ãkó nõ ꞌá õꞌbí nõ ꞌbá yî îcálé ãꞌdô ꞌásĩ yã?”
33 Mas os discípulos lhe disseram: — Onde haverá neste deserto pão suficiente para saciar tão grande multidão?
34 Gõꞌdá Yésũ drí tã îjízó gólĩyî tı̣́ kĩ, “Ãnî rĩꞌá ãmbãtã bê nõngá tạ̃sı̣̂ yã?” Drílĩyî tã-drı̣̃ lôgõzó kĩ, “Ãmâ cé rĩꞌá ãmbãtã bê njı̣̂-drı̣̃-lâ-rı̣̃ gõꞌdá kpá ı̣̃ꞌbı̣̂ bê dã.”
34 Jesus perguntou: Eles responderam: — Sete pães e alguns peixinhos.
35 Nĩngá sĩ, Yésũ drí gõzó tã âtálé õꞌbí ꞌdĩ ꞌbá yî drí kĩ, gólĩyî õrî vũdrı̣́ ı̣̃nyạ́kú drı̣̃ı̣̂.
35 Então, tendo mandado o povo assentar-se no chão,
36 Gõꞌdá drílâ ãmbãtã njı̣̂-drı̣̃-lâ-rı̣̃ ꞌdî ꞌbá yî trõzó yí drı̣́gạ́ ı̣̃ꞌbı̣̂ dã ꞌdî bê. Drílâ ãwô-ĩtí ꞌẽzó Ôvârí drí ngá ꞌdĩ ꞌbá yî tãsĩ. Gõꞌdá drílâ ꞌâ lâ yî ûpı̣̃zó, gõꞌdá trõzó lâ fẽlé lãjóꞌbá íyíkâ ꞌdĩ ꞌbá yî drı̣́gạ́. Gõꞌdá drílĩyî trõzó lâ lânjílí õꞌbí ꞌdĩ ꞌbá yî drí nyãlé.
36 pegou os sete pães e os peixes e, tendo dado graças, os partiu e deu aos discípulos, e estes distribuíram ao povo.
37 Ĩtí rî, õꞌbí ꞌdĩ ꞌbá yî ndrĩ drí ngá nyãzó. Ngá nyãnyã drí gólĩyî îcázó. Gõꞌdá lãjóꞌbá Yésũ kâ ꞌdĩ ꞌbá yî drí ngá nyãnyã ạ̃mbúkũ lâkí ꞌbá rî ûꞌdúzó êꞌbélé ívõ ꞌásĩ dũûdû njı̣̂-drı̣̃-lâ-rı̣̃.
37 Todos comeram e se fartaram; e, dos pedaços que sobraram, recolheram sete cestos cheios.
38 Õjílã ndrĩ gólĩyî ngá ꞌdĩ nyã ꞌbá rî yî rĩꞌá kútũ-sû. ꞌDĩî ólã cé ãgô ĩꞌdî. Gõꞌdá ólãá õkó ꞌdĩyímvá bê kô.
38 Ora, os que comeram eram quatro mil homens, além de mulheres e crianças.
39 Gõꞌdá ꞌdĩî vósĩ rî, Yésũ drí õꞌbí ꞌdĩ ꞌbá yî jõzó, nĩꞌá gõlé ĩyî drí ꞌbã ꞌásĩ. Gõꞌdá gólâ jô õꞌbí ꞌdĩ ꞌbá yî bê vólé rî, drílĩyî ngãzó mbãlé kõlóngbõ ꞌá lãjóꞌbá íyíkâ yí bê nĩlí ꞌbạ̃drı̣̃ mvá gólâ zı̣̃lı̣́ Mãgãdánã rî ꞌálâ.
39 E, tendo despedido as multidões, Jesus entrou no barco e foi para o território de Magadã.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 15, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.