Lucas 7

Wængonguï nänö Apæ̈negaïnö (AUCNT) vs AAI

Sair da comparação
AAI TUR GEWASIN O BAIBASIT BOUBUN
1 Ayæ̈ tömënäni ïnänite ïinque apæ̈nedinque Itota Capënaömö näni quëwëñömö gogacäimpa.
1 Jesu tur etei eo binan sabuw hinowar in sasawar ufunamaim na Capernaum tit.
2 Mänïñömö quëwëninque odömäno tontadoidi awënë capitäö ingante në cæcä ïñömö wënæ wënæ badinque æ̈mæ̈wo wæncæ cæcä ingantapa. Awënë capitäö ingante në cæcä ïñongante awënë wæætë tömengä ingante nanguï waadecantapa.
2 Nati’imaim Roman baiyowayan orot ukwarin ana akirwairafin isan biyabow kwanekwan i sawow gagamin bai morobomih biwa’an.
3 Ïninque, Itota waa cæcä ingampa, ante mämö apæ̈nedäni ëñëningä inte tontado capitäö ïñömö oodeoidi ïnänite në aadäni näni Picæncabo ïnänite apæ̈nedinque, Mïnitö Itota weca godinque tömengä ingante ämïni ëñente pöninque tömengä wæætë botö ïmote në cæcä ingante cæcä waa bacæcäimpa.
3 Baise Jesu na nati’imaim titit ana tur nonowar ana maramaim, Jew hai orot gagamih iyunih hin Jesu biyan hitit ana akir wairafin baiyawasin isan Jesu hifefeyan.
4 Angä ëñente godinque në aadäni näni Picæncabo guiquënë Itota weca pöninque tömengä ingante nanguï änänitapa.
4 Basit Jew hai orot gagamih hina Jesu biyan hitit turobe’emaim hifefeyan hio, “Iti orot ana yababan i ekokok kwanekwan o baibais initin ana akir wairafin iniyawas.
5 Tömengä ïñömö mönö oodeocabo ïñömonte waadete cædinque, Wængonguï apæ̈necä näni ëñente yewæ̈mongainta ate mïnitö odömöincö impa, ante do mæ̈nonte pönongä æ̈mompa cæbii.
5 Anayabin ata sabuw isah i yabow, aki ai Kou’ay Bar wowab.”
6 Änäni ëñëninque Itota në aadäni näni Picæncabo tönö wadæ gocantapa. Oncö obo pöñönänite tontado capitäö ïñömö tömengä guiidënäni ïnänite, Go bee tëninque botö beyæ̈ Itota ingante ïïmaï ante apæ̈needäni, angantapa. “Awënë ee ongöe. Botö waëmö ïmopa diyæ̈ bitö botö oncönë pö guiiquïmii, ante capitäö bitö ïmite angampa,” ante apæ̈needäni, angä ponte apæ̈nedänitapa.
6 Basit bairi hin, naatu hina bar hibiyubin auman, baiyowayan orot ana ofonah afa iyunih hin Jesu biyan hitit hio, “Regah aki ai of iti na’atube eo, Aisim inan a nababan, anayabin ayu men orot gagamu boro inan au bar inatit.
7 Ayæ̈ adobaï, “Botö wïï waëmö ïnömo inte edæ bitö weca pönämaï intabopa. Incæte bitö adoyömö ongöninque ämi ïninque botö ïmote në cæcä waa bacæcäimpa.
7 Na’atube ayu auman taiyuwu ai’itu ayu men orot gewasu boro anan nanamaim anatit, baise akokok turawat nao au akir wairafin boro nayawas.
8 Bitö ïñömö Awënë Wængonguï ingante në ëñente cædömi ïmi baï botö adobaï wacä awënë ingante në ëñente cæbo ïmopa. Ïninque botö awënë ëabo inte botö awënë beyænque ämo ëñëninque tontadoidi wæætë guïñente wædinque botö änö ante cædänipa. Ïninque adocanque ingante botö, Goe, ämo ëñëninque edæ do gocampa. Wacä ingante, Pöe, ämo ëñëninque edæ do pongampa. Ayæ̈ botö ïmote në cæcä ingante, Cæe, ämo ëñëninque edæ do cæcampa.” Mänömaïnö ante Itota ingante botö beyæ̈ ante apæ̈nemïni ëñengäedäni, ante tontado capitäö ïñömö tömengä guiidënäni ïnänite angä godinque tömënäni wæætë capitäö nänö änö baï ante Itota ingante adodö ante apæ̈nedänitapa.
8 Anayabin ayu auman baiyowayah orot isah, au fair ema’am, orot ta aniyun anao, ‘Ni’imaim kwen.’ I boro nan, naatu orot ta isan anao, ‘Iti’imaim kuna.’ I boro nan, naatu au akir wairafin orot ta isan anao, ‘Iti kusinaf.’ I boro nasinaf.”
9 Mänömaïnö ante tontado awënë beyæ̈ apæ̈nedäni ëñëninque Itota wæætë, Mäningä tontado awënë ïñömö waa pönï ëñengampa, ante wædinque godongämæ̈ ongönäni ïnänite,
9 Jesu iti orot ana tur nonowar ifofofor men kafaita, naatu tatabir sabuw hi’ufunun bairi hinan iuwih eo, “Anababatun a tur ao’owen Israel wanawananamaim ama areremor, men kafa’imo orot ta ana baitumatum iti na’atube aitinimih.”
10 Ayæ̈ në bee tencæ pönïnäni oncönë wadæ gote ayönäni capitäö ingante në cæcä ïñömö do waa bacä agadänimpa.
10 Imaibo orot kob nayah himatabir maiye hin bar hititit, akir wairafin yawas ma’am hi’itin.
11 Itota ïñömö ïïmö ate Näïno näni quëwëñömö gocæte ante goyongante tömengä nänö në ëmïñæ̈näni tönö wadäni nanguï ïnäni godongämæ̈ gogadänimpa.
11 Nati ufunamaim sabuw rau’ay gagamin na’in, naatu Jesu ana bai’ufununayah bairi hin bar merar wabin Nain imaim hitit.
12 Mänïñömö yabædemö obo pöñongä onguïñængä æ̈mæ̈wo wæ̈ningä ingante næ̈ænte pönänitapa. Tömengä badä owæmpoingä ïnongä inte tömengä wengä adocanque wængä wædinque pongantapa. Ayæ̈ mänïñömö quëwënäni nanguï ïnäni wäänä tönö godongämæ̈ pönäni acantapa.
12 Jesu na bar merar ana fur awan titit auman, kwafur babin natun orot ta’imonamo morob, sabuw rau’ay gagamin na’in kwafur babin hibai hirerey auman natun hi’abar hititit bairi hitar.
13 Wäänä ingante adinque Itota tömengä tönö guëa wæwente baï pönëninque,
13 Jesu nuw kwafur babin i’itin ana maramaim dogoron wanawanan yababan awankaratan naatu kwafur isan eo, “Babin men inarerey.”
14 Äninque do wæ̈ningä ingante tömënäni näni daga wenguimpa gäänë ponte gampocä ate në næ̈æ̈nïnäni næ̈ gongæ̈nänitapa. Itota ïñömö,
14 Imaibo na sabuw biyah tit eof ir sum butubun, sabuw orot hi’abar hinan hinutanub hibat, Jesu orot murubin isan eo, “Orot boubun kumisirimih ayu ao!”
15 Ëñëninque në wæ̈ningä incæ ængæ̈ gantidinque tæcæ tedecä adinque Itota wäänä ingante pædæ godongä ængantapa.
15 Orot murubin inu’in yawas misir mare ma tur eo. Jesu nawiy hairi hin hinah itin.
16 Itota mänömaï cæcä adinque tömänäni nanguï guïñente wædinque Wængonguï ingante watapæ̈ apæ̈nedinque,
16 Sabuw etei orot murubin yawas mimisir hi’itin hai bir ra’at baise God ana merar hiyi wabin hibora’ara’ah hio, “Dinab orot fairin anababatun wanawanatamaim tit! God ana sabuw baiyawasih isan na!”
17 Ayæ̈ Oodeabæ tömäo quëwënäni ïnänite wayömö gomonga quëwënäni ïnänite mäo gode ä gode ä cæte, Itota æbänö cæcää, ante apæ̈nedäni ëñengadänimpa.
17 Jesu iti sisinaf ana tur ra’at tafaram Judea wanawanan hima’am etei hinowar na’atube tafaram nati sisibinamaim hima’am auman hinowar.
18 Wäö mïñæ̈ në godäni adobaï, Itota æbänö cæcä ingää, ante ëñëninque Wäö ingante mämö apæ̈nedäni ëñengantapa. Mänïnö ante apæ̈nedäni ëñente wædinque Wäö ïñömö tömengä mïñæ̈ në goda mënaa ïnate äñecä pönatapa.
18 — ausente —
19 Pöna adinque Wäö tömëna ïnate, Mïnatö mönö Awënë weca godinque botö beyæ̈ ante ïïmaï ante äeda, angantapa. Awënë ëñëmi. Bitö ïñömö dodäni näni, Në Ponguingä, angaïmi adobi ïmitawo. Wæætë tömënäni näni në angaïmi ïnämaï ïmi ïninque bitö wæætë, Wacä ponguingä, ante wänö cöedäni, ämitawoo. Æbänö mönitö cæquïmönii, ante botö beyæ̈ ante ëñencæte ante äeda. Ante Wäö mënaa ïnate Itota weca da godongä godatapa.
19 — ausente —
20 Godinque Itota weca pöninque ïïmaï ante apæ̈nedatapa.
20 Iti na’atube eo imaibo hina Jesu biyan hitit ana tur hi’owen hio, “Aki John Baptist o baibatiyimih iyafari ana, imih akokok inao ananowar, John o isa eo anonowar o iti ina, o aki boro orot ta isan anama anakaif.”
21 Mänïñedë incæ daicawo gawæ̈näni tönö wënæ wënæ inte wæwënäni nanguï ïnäni ïnänite Itota godö waa cæcä waa badänitapa. Wënæidi në wïwa ëwocadäni ïnänite tömengä wido cæcä ate waodäni nanguï ïnäni waa badänitapa. Babetamönäni nanguï ïnäni ïnänite tömengä gampomongä waa bamönänitapa.
21 Nati ana veya’amaim Jesu sabuw maumurih na’in hai sawow yumatah ta ta, naatu demon kauh hiyen hima hibiwawa’anih etei biyawasih. Naatu sabuw moumurih na’in matah fim iwa’an matah higewasin hinuwanuw.
22 Ïninque mänömaï cæcä waa ayönate ñöwo pöna ïnate Itota,
22 Imih Jesu John ana bai’ufununayah iyafutih eo, “Kwamatabir kwan abisa kwa’i’itah John ana tur kwa’owen. Sabuw matah fim higewasin tinuwanuw, ah kafikafirih higewasin hibat tereremor, kokom ani’anih biyah igewasin, tainih gugurih higewasin tur tenonowar, naatu sabuw morobone abiyawasih, tur gewasin i yababan sabuw isah abibinan.
23 Ayæ̈, “Botö beyæ̈ waocä wïï pïinte wadæ gocä ïñömö tömengä nänö watapæ̈ toquinque oda cædämaï incæcäimpa, ante Wäö ingante mäo apæ̈nemïna ëñencæcäimpa,” ante Itota angantapa.
23 Sabuw iyab erekasiy auman ayu tibitutumu i boro men baigegewasin hinab!”
24 Angä ëñëninque Wäö beyæ̈ në änïna wadæ goda adinque Itota wæætë godongämæ̈ ongönäni ïnänite, Wäö æbänö ingää, ante apæ̈necantapa. “Mïnitö guiquënë quïnö acæte ante önömæca gomïnitapa. Cæ̈wipa woboyæ̈ pæ̈mænte ate æ̈mæ̈nö ædæ æ̈mæ̈nö ædæ gobaingä ingante mïnitö dicæ acæ gomïnitawogaa.
24 Kob nayah himatabir John isan hinan ufut, Jesu tatabir sabuw rau’ay gagamin hina hima’am ibatiyih eo, “Arar yan John abisa sisinaf itinamih kwatit kwan? Kotar wadar bi’inuwas itinamih kwan?
25 Ïninque edæ quingänö ingante acæte ante gomïnitapa. Edæ waocä weocoo waëmoncoo mongæ̈nongä ingante mïnitö dicæ acæ gomïnitawogaa. Ïñæmpa weocoo waëmoncoo në mongæ̈näni ïñömö nämanque ante pönente näni ænte mäincoo beyæ̈ ante në towënäni inte tömënäni ïñömö awënë oncönë quëwënäni apa quëwënänii.
25 Abisa itinamih kwatit kwan? Orot sawar wairafin e’abur gewas ma’am itinamih kwan? En anayabin sabuw hai abur gewasin i bar gewasihimaim tema’am.
26 Ïninque edæ quïnante gomïnitawo. Mïnitö mïni në go acæ cædongä ïñömö edæ Wængonguï beyæ̈ në apæ̈necä ingantawo. Näwangä impa. Wængonguï beyæ̈ në apæ̈necä Wäö ingampa. Incæte tömengä wïï Wængonguï beyæ̈ në apæ̈negaïnäni baï ïnongä inte godömenque nanguï cæcä ingampa, ante apæ̈nebo ëñëmaïmïnipa.
26 Imih kwao anowar. Abisa itinamih kwan? Dinab orot? Turobe, baise a tur ana’owen, iti orot i dinab oro’orot etei tafahimaim.
27 Wængonguï ïïmaï angampa, ante yewæ̈mongatimpa.
27 Anayabin John isan, God iti na’atube eo Buk Atamaninamaim hikirum,
28 Ñöwo ïñömö ämo ëñëedäni. Ïmæca mïni ëñagaincabo ïñömïnite æpæ̈në mönö në guidönongä Wäö adocanque ñæ̈nængä ïñongante wacä tömengä baï edæ dæ angampa. Incæte Wængonguï Awënë Odeye nempo quëwënäni ïñönäni adocanque guiyangä pönï ingä incæte Wäö pönömenque wædangä ingampa,” ante Itota apæ̈necantapa.
28 Jesu iban eo maiye, “‘Tur anababatun a tur ao’owen, baibin hitatoub wanawanahimaim, orot men yait ta John natabirimih. Baise orot ta God ana aiwobomaim taiyuwin bikafai i John natabir.”
29 Itota mänömaïnö ante apæ̈necä në ëñënäni ïñömö odömäno awënë beyæ̈ në æ̈wënäni incæ wadäni incæ tömänäni Wäö nänö në guidongaïnänique ïnönänimpa. Ïninque tömënäni, Wængonguï nö cæcä ingampa, ante tömänäni apæ̈nedänitapa.
29 Sabuw etei, kabay o’onayah auman tur hinonowar ana maramaim, hiorereb God ana ef i turobe mutufurin, anayabin iti sabuw etei’imak i John bapataito itih.
30 Paditeoidi tönö idægoidi näni wææ angaïnö ante në ate ëñënäni guiquënë Wäö nänö guidongaïnäni ïnämaï ïnönänimpa. Ïninque tömënäni guiquënë Wængonguï gämæ̈nö ponguënënäni incæte edæ Baa änänitapa.
30 Baise Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah God abisa sinafumih kokok i hikwahir men hisinaf naatu John ana bapataito hikwahir.
31 Godömenque apæ̈nedinque Itota ïïmaï angantapa. “Mänömaï ï ïninque inguipogaque ante në quëwënäni ïñömö quingämë baï ïnänipa. Quïëmë baï edæ quëwënänipa.
31 “Imih sabuw iti boun tema’am hai itin boro abisa’amaim anayai anao? Hai itinin i mi’itube?
32 Wëñæ̈näni mönö godonte æ̈ïñömö tæ̈ contate owempodäni näni owempodö baï edæ adobaï cædänipa, ante awædö. Wëñæ̈näni näni owempote cæcabo incæ æ̈æ̈mæ̈ cæte baï owempote cædinque wadäni ïnänite aa pedänipa. ‘Mïnitö beyæ̈ ööña we we ööñömöni mïnitö wæætë edæ äwadämaï ïmïnitapa töö,’ ante owempodinque wëñæ̈näni pïinte tedewënänipa. Ayæ̈ wæætë, Waocä do wængä ate näni wæbaï, ante wëñæ̈näni näni owempote cæcabo ïñömö, ‘Mönitö Ca ca wæyömöni mïnitö wæætë edæ wædämaï ïmïni wæmönipa,’ ante pïïninque aa pedäni baï ñöwodäni ïñömö edæ adobaï pïinte tedewënäni ïnänipa.”
32 Sabuw hai itinin i Kek gidigidih urababan tefafafow na’atube. Kek turih boro turahinah isah hio, ‘Aki tabin ana douduf arabirab baise kwa men kwabenabenamih. Naatu aki morob ana ew atatabor, baise kwa men kwarerereyamih.’
33 “Edæ ïïmaï impa. Wëñæ̈näni näni wædö baï Wäö æpæ̈në mönö në guidönongä ïñömö cænguï cæ̈nämaï yowepæ̈ biïnömæ̈ näni wædænque tï nämæ̈ bedämaï ponte quëwëñongante mïnitö guiquënë, Wënæ tönö Wäö quëwengampa, ante pïïmïnipa.
33 John Baptist nan ana veya’amaim yohar bay, harew fokarih men eaa tomatom, naatu kwa kwao, ‘Iti orot i demon kaun hiyen!’
34 Ayæ̈ wæætë botö Waobo ëñagaïmo inte tömää cænguï cænte yowepæ̈ biïnömæ̈ bete mïnitö weca ponte quëwëñömote mïnitö guiquënë, Cæ̈owæ̈obi inte cæ̈mipa. Beowæ̈obi inte bebipa, ante badete tomïnipa. Ayæ̈ godömenque, Odömäno awënë beyæ̈ në æ̈wënäni tönö wadäni në ëñënämaï cædäni ïñönänite bitö tömënäni æ̈migo ïmipæ̈æ̈, ante botö ïmote pïïninque mïnitö wëñæ̈näni näni pïinte aa pedö baï änewëmïnipa töö.
34 Baise Orot Natun na bay harew eaa tomatom kwa kwao, ‘Iti orot i ana bay aa naatu ana harew tom kakafin, kabay o’onayah naatu sabuw bowabow kakafih sinafuyah hai begon!’
35 Incæte, Në nö ëñënäni ïñömö nö cædänipa, ante adinque, Näwangä nö ëñënänipa, ante mönö ëñengæ̈impa,” ante Itota apæ̈negacäimpa.
35 Baise God ana ukwar rerekab i sabuw iyab hikok tebaib isah ebiturobe.”
36 Ayæ̈ ate adocanque Paditeocä incæ Itota ingante, Botö oncönë pö cæ̈e, angä Ao ante Paditeocä oncönë godinque pö guiite cæ̈ congantapa.
36 Pharisee orot ta wabin Simon Jesu ifefeyan na ana baremaim hairi bay aa isan, basit Jesu na orot ana bar run hairi hima bay hi’aa.
37 Tömënäni quëwëñömö onquiyængä në wënæ wënæ cæte quëwengä ïnongäimpa. Tömengä ïñömö, Paditeocä oncönë Itota cæ̈ncongampa, ante tededäni ëñëninque oguï wapæ̈ dica adabatodo waincadedë pe ñïñænte næ̈ænte pongantapa.
37 Babin ta bowabow kakafin wairafin nati bar meraramaim ma’am, Jesu Pharisee ana baremaim ma bay eaa ana tur nowar, basit re kibub wabin alabaster kabayamaim hikwak biya rarouw yamurin gewasin hisuwai batabat bai na
38 Pö guiidinque tömengä Itota önöwaca ïnö pö næ̈ gongæ̈ninque Ca ca wæcantapa. Ca ca wæyongä Itota önöwaca ïnö ömæ̈ petæ̈ petæ̈ wææ̈ aa bee adinque onquiyængä wæætë tömengä ocaguincooca wadæ cæwacantapa. Ayæ̈ queë bewadinque oguï wapæ̈ gao cæwacantapa.
38 Jesu ufunane bat, anamaim rerey maturin re an hihuruf, naatu kwafure aribunamaim Jesu an sasam naatu an mamay. Imaibo raiy bai Jesu anamaim isuwai re.
39 Mänömaï cæcä adinque, Pö cæ̈e, në äningä inte Paditeocä ïñömö nämäneque pönëninque, “Itota ïñömö Wængonguï beyæ̈ në apæ̈necä inte baï tömengä, Æcänö botö ïmote gampocää, ante ayæ̈, Quïëmë baï onquiyængä ingää, ante ëñencædongäimpa. Ïñæmpa në wënæ wënæ cædongä ingampa, ante do ëñencædongäimpa.”
39 Iti na’atube sisinaf Pharisee orot i’itin ana maramaim, nuhinamaim not eo, “Iti orot dinab mowan na’at iti babin ebubutubun boro taso’ob, naatu boro taso’ob iti babin i yait, anayabin iti babin i bowabow kakafin wairafin!”
40 Ante pönëñongä Itota wæætë,
40 Naatu Jesu eo, “Simon, ayu tur ta anao inanowar.” “Bo i aisim bai’obaiyenayan. Kuo anowar.”
41 Angä ïninque Itota,
41 Jesu eo, “Orot rou’ab hin orot ta kabay wairafin biyan kabay isan hifefeyan, basit orot 500 kina bai orot ta itin naatu 50 kina bai orot ta itin.
42 Në godöningä nänö änimpota ömæpoda inte tömëna, Ædö cæte wæætë adodö pönonguïmönaa, ante wæyönate në godöningä ïñömö edæ, Ömæpomïna inte mïnatö ædö cæte adodö pönömïna ænguïmoo, ante botö æ̈nämaï inte ñimpo cæcæboimpa, angampa. Ïninque Timönö bitö ïmite ämopa. Mënaa ïnate ñimpo cæte änämaï ingä adinque në godongä ingante æcänö godömenque nanguï waadete pönenguingää, ante pönëmii.
42 Baise ana maramaim orot hairi aurih men karam boro orot kabay wairafin ana kabay wan hitay, imih orot kabay matuwan turan hairi’ika wabih bosairen. Imih orot menatan isan i ana yabow ra’at?”
43 Äñongante Timönö,
43 Simon Jesu iya’afut eo, “Anotanot orot nati kabay gagamin baibine.” Imaibo Jesu Simon iu, “Nati kuo i turobe.”
44 Äninque Itota onquiyængä gämæ̈nö dadi ëmænte adinque Timönö ingante apæ̈nedinque,
44 Imaibo Jesu tatabir babin isan Simon iu, “Iti babin i’itin? Ayu ana o a bar atit o men au sauwin isan harew iyai’imih, baise iti babin maturinamaim au sauw naatu aribunamaim au sasam.
45 Bitö guiquënë waadedämaï inte queë bemönämaï ïñömite tömengä ïñömö botö pö guiiyedë täno queë bewadinque cöwë queë bewacä ae.
45 O men au merar iyi imamayu’umih, baise iti babin a bar aruruka busuruf au mamay men ihamiyimih.
46 Bitö guiquënë oguinguipæ̈ gao cæcadämaï ïñömite tömengä ïñömö oguï wapæ̈ gao cæwacä ae.
46 O men olive iroro’onamaim aribu isuwei’imih, baise iti babin raiy yamurin gewasin au’umaim isuwai re.
47 Ïninque botö, Tömengä mänömaï cæcampa, ante odömöninque bitö ïmite ämo ëñëe. Edæ tömengä nanguï wënæ wënæ cæcä ïñongante Wængonguï godö ñimpo cæcä ate tömengä wæætë nanguï waadete pönengampa. Bitö ïñömö edæ wædænque wënæ wënæ cæbi ïñömite Wængonguï pönö ñimpo cæcä ate bitö wæætë wædænque waadete pönëmi abopa.
47 Imih anababatun a tur ao’owen, iti babin ana bowabow kakafin maumurih na’in etei’imak anotanot tawiyen, anayabin ana yabow gagamin na’in ayu itu. Baise orot yait ana bowabow kakafin kikimin anotanotawiyen i ana yabow kikimin.”
48 Äninque onquiyængä ingante apæ̈nedinque Itota,
48 Imaibo Jesu babin isan eo, “A bowabow kakafih etei i anotanotawiyen.”
49 Angä ëñëninque wadäni godongämæ̈ cæ̈ cönäni guiquënë godö wæntæ wæntæ äninque,
49 Sabuw afa bairi hima bay hi’aau, hibusuruf taiyuwih hibabatiyih, “Iti i abi’orot bowabow kakafih notawiyenayan.”
50 Ante wædinque tedeyönäni Itota ïñömö onquiyængä ingante,
50 Baise Jesu babin isan eo, “O a baitumatumamaim iyawasi tufuwamaim inatit inan.”

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.