Lucas 11
Ebe-No-Pfuasẹ Ishobọ Onogbọ (ATGNT) vs AAI
1 Ogbẹlẹghuo, iJesu ọ la asheghuo o sọ iromhi, Abi ọ rọ sọ se, ọmọ odukhokho ọyọli ọghuo, ọọ li, “Ọnọmhuẹ, sẹsẹ anye abi a liẹ sọ iromhi abi iJọni ọ li sẹsẹ eniyẹ odukhokho eyọli.”
1 Veya ta Jesu efan ta’amaim ma yoyoban inan, ana yoyoban sasawar ufunamaim ana bai’ufununayah orot ta natit eo, “Regah, kwi’obaiyi ana yoyoban, John ana bai’ufununayah bi’obaiyih na’atube.”
2 IJesu ọọ wẹ, “U kha sọ iromhi, ke liẹ:
2 Jesu iuwih eo, “Yoyobanamih iti na’atube kwanayoyoban.
3 Ri eminale ona ogbe-namo
3 Mar etei ana fofonin ai bay initi.
4 Gbe olamhẹ kua na anye,
4 Ai bowabow kakafih kunotawiyen,
5 IJesu ọọ wẹ, “Ini o khia khi ọngẹ ẹ ọ mhuẹ ọmọle ni ọ rọ lẹ deba ọmọle ọli itsotso ogbiẹ, ni ọ rẹ ọli, ‘Ọmuẹ kpẹkpẹ ngmomhi irui ibulẹdi esẹ na mhẹ,
5 Imaibo Jesu ana bai’ufununayah iuwih eo, “O yait a of auman boro fainaiwan itan itafefeyan itao, “Au of akokok rafiy fafar tounu inibaisu,
6 Irari khi ọmọle mhẹ ni ọ la asha ọ bhale ya kushi na mhẹ, ama mhia mhuẹ emini mhi ya rọ fẹli ọli epfẹse.’
6 anayabin ayu au of ta bai’esegamih inan na au bar tit naatu ayu auru bay en, imih o isa abifefeyan inibaisu.’
7 “Ini ọni ọmọle ọ, ọ rọte elemhi owa liẹ ọli, ‘Khi ke nasẹ mhẹ ghue irari khi mhi she pfi okpẹ odẹ, mhẹmhẹ ali imimhẹ anye she yẹshi, mhia ke ya dobẹ vule ya rue emhi okhọghuo nẹ.’
7 Naatu a of bar wanawanan boro na’afatit nao, ‘Men akokok au in ini’afiy, etawan i atufatan, naatu ayu natunatu bairi i a’inu’in, imih men karam boro ana misir bay anit.’
8 Mhi gueyẹ ẹ khi ini ọmọle ọli ọa tseku ri itobọ khi wẹwẹ e khi ọmọle vule ya rue emini ọọ mhila li na li, ama itobọ khi ọ mema kie le ẹ mhila li tsẹ, ọ mema ya vule ya rue emiemini ọ nono na li.
8 Naatu kwanotanot nati orot boro namisir ana of bay nitin? Ai, boro namisir ana of bay nitin, baise a tur ao’owen orot namisir ana of bay nabitin i men i ana of imih bay ebitin, baise anayabin, nati orot i ana fefeyanamaim ana of ihahar imih misir bay itin.
9 “Mhi gue ẹ yẹ ẹ: Mhila khi a ya rọ nẹ, nono khi u ya mẹ, kpheli obọ odẹ khi a ya khueghie-a nẹ.
9 Imih a tur ao’owen. Inafefeyan boro inab, inanuwet boro inatitau’ur, inarukikitar etawan boro nabotawiy.
10 Irari khi ọni ọ mhila lọli a rọ ọ na, ọni ọ nono lọli ọọ mẹ, ọni ọ kpheli obọ odẹ lọli a khueghie-a a na.
10 Anayabin Orot yait efefeyan boro nab, orot yait enunuwet boro natita’ur; naatu orot yait erurukikitar etawan boro nabotawiy.
11 “Ẹẹ ni a khi ita, ọghuo elemhi ẹ omiọli ọ ya mhila li afẹlẹ ni ọ ya rue ẹnyẹ na li, ocho ni ọ kha rọ ri afẹlẹ na li?
11 Kwa kek tamahinah natunat siyamih hitarererey na’at boro siy efanin kok kwatitih hita’an?
12 O ke khia khi ini ọ mhila li ẹkẹli, ni u ya rue okpi na li?
12 O mamu foufunamih hitarererey na’at boro kafukafus kwatitih hita’an?
13 Ini ẹẹ ni a khi ẹgbọ ebe a lẹsẹ abi a liẹ ri egbegbi emhi somhi imiẹ opfa, sẹ Ita ẹ ni ọ la iloghie ọa ke li ya ri Ayẹmhẹ-nọ-pfuasẹ na eni e mhila li?”
13 Kwa kek tamahinah, kwa i sawar kakafih moumurih maiyow kwasisinaf, baise natunat isah boro men nuhi naburumih, abisa isan hikokok tibiyababan boro kwanab kwanan kwanitih. Imih kwanaso’ob, Tamat maramaim baitinin isan i igewasin kwanekwan, imih sabuw iyab Anun Kakafiyin isan tefefefeyan boro nitih!”
14 Ẹlẹ oghuo khi iJesu ọ khu ayẹmhẹ ọkphaghiẹ ungmenu fiẹ, ọ khu ọni ayẹmhẹ fiẹ lase, ọni ungmenu ọọ ngme. Oni ingme o ri abọ sha ẹgbọ ni e la aghọ.
14 Jesu demon awan bey nun tit; naatu demon bihir tit orot bihamiy ana veya’amaim orot busuruf tur eo, sabuw hai tur sawar hifofofor men kafaita.
15 Ama ẹgbọ eghuo ẹ, “Ekpabọ ebe oyi iBezebọ ni ọ khi oghie ọyi iyẹmhẹ ebe, ọ rọ a khu iyẹmhẹ ebe fiẹ lase.”
15 Baise sabuw afa hio, “Nati i demon hai ukwarin wabin Beelzebul ana fair itin imih enununih.”
16 Eghuo ọ, e mu ọli fẹ bino, ẹ ọli ọ riẹlẹ ọnyaloa ni o ri wẹwẹ ya mie shi ọli ọ khi Ẹshinẹgba ọ mie shi ọli ọ.
16 Naatu sabuw afa hikok i marane ina’inan ta tiwa’an hita’itin, imih hikubibiruw.
17 Ama iJesu ọ she lẹsẹ usamhi oyẹwẹ, ọ, “Eghiele ni o da kemhi egbọli o ya de, ọmhuẹ-apfẹ ni o da kemhi egbọli o ya de.
17 Baise abisa hinotanot Jesu so’ob naatu iuwih, “Tafaram ta’imon hinakusib rou’ab namatar hinabiyow, hai fair boro hina gurus, na’atube orot aawan natunatun aawat bairi hinakusib hinabiyow boro hinama kakaf.
18 Ini Ọkphaghiẹ ọ kemhi egbọli, sẹ eghiele oyọli o li ya migha? Eri mhi a ngme ona itobọ khi ẹ khi ekpabọ oyi iBezebọ mhi rọ ọ khu iyẹmhẹ ọkphaghiẹ kua.
18 Imih Satan an aiwob wanawananamaim hina kusisib hinabiyow, ana aiwob boro mi’itube fair nab nabat? Ayu iti tur ao anayabin i kwa a turamaim, ayu Beelzebul hai ukwarin fair baitu demon nunih kwarouw kwa’o.
19 Mena ini mhi ri ekpabọ eyi iBezebọ ọ khu iyẹmhẹ ọkphaghiẹ kua, ekpabọ onoghuo eniyẹ eyi ẹẹ e rọ a khu wẹ kua? Eniyẹ eyi ẹẹ e ya gue ẹ ẹzọ itobọ ungmemhi ni a ngme ena.
19 Baise ayu Beelzebul ana fairamaim demon ana nununih na’at, bo kwa a bai’ufununayah fair yait itih demon tinununih? Imih kwa taiyuw a bai’ufununayah iti kwa’o isan hinabi’obaiyi kwa a tur i men turobe!
20 Ama ini o khia khi ekpabọ oyi Ẹshinẹgba mhi rọ ẹ khu iyẹmhẹ ọkphaghiẹ kua, oghọ o rọkhasẹ khi Eghiele oyi Ẹshinẹgba o she bhale ẹ iteva.
20 Baise ayu God ana fairamaim demon ana nunih hinatitit na’at, nati ebi’obaiyi God ana aiwob i natitaka.
21 “Ọmọse ni ọ mhuẹ ekpabọ ọ kha ri itsua okhọli gbanọ egbe egbegbọ ni ọ rọọ khẹ owa oyọli ekhẹ, itsua eyọli e ya mhuẹ akhukhu.
21 Orot fairin aurin ahay waf karam ma ana bar ekakaif, ana sawar etei boro natafafar hina’in.
22 Ama ọmọse ni ọ toto dọsẹ ọli ọ kha tsua okhọli mu ọli ni ọ rọ nẹ ọli abọ, eri ọọ miono ọli itsua okhuẹ nya ni ọ regbenga. Ọ tsua ọli ẹpfue ni ọ mhuẹ shi oni owa vu ya kemhi.
22 Baise orot fairin anababatun nati orot boro nawasfufur narun ana ahay ana waf tafahimaim ema’am boro niteten nan ana ofonah nafaramih bairi hinabow.
23 “Ọni ọa da ku ma mhẹ ọ ne, ọbe mhẹ ọ khi. Ọgbọ ni ọa da mu ma mhẹ ọ ti ẹgbọ gbili ne, eri ọọ vẹsẹ ẹgbọ kua.
23 Orot yait ayu ananamaim men enan, i ayu isou ebiwosai, naatu orot yait men ibaisu airi sabuw abita’ay, i was geyayan.
24 “Ini ayẹmhẹ ọkphaghiẹ ọ rọte ọgbọ egbe ya fiẹ, eri ọ kpẹ a kia je ifu ọdagbe ifufu ni amẹ ẹa la ya nono ashini ọ kpẹ je ya yẹmhẹ-a, ama ini ọa mẹ asha, ọ egbeluẹ, ‘Mhi gbo lo a je owa ni mhi kpẹ te vu.’
24 Demon kakafin orot biyanamaim titit ana veya i efan gewasin ta imaim ma baiyarir isan nuwet in, baise nuwet inan efan men ta tita’ur, naatu eo, “Ayu i boro ana matabir maiye au bar abihamiy ana’itin.”
25 Ini ọ bhale ọ ni ọ rọ bhale ya ẹ khi, a ga fuomhi oni owa muẹnẹ, emhikpa o ga guẹ la ayọli kuete.
25 Basit matabir maiye na ana bar titit, hirereb hina yabuna inu’in itin.
26 Ighọ, ọ vu ya wolọ iyẹmhẹ oshilua elese ni e khọlọ dọsẹ lọli, e bhale ya la ọni ọmọse egbe, ikpukhokho oyi ọni ọmọse o ke khọlọ dọsẹ abi ọ kpẹ li.”
26 Naatu tit in demon kakafih anababatun etei seven nawiyih bairi hina nati’imaim hisusuw hima. Yomaninamaim orot ana itinin botabir kakafin anababatun matar men marasika ma’am na’atube.”
27 Abi iJesu ọ li ngme oni ungmemhi ona, ọkpotso ọghuo ọ rọte oni elemhi ebubu ẹgbọ tsẹsẹ leghe ọọ, “Ọni a khi vọsẹ na ọkpotso ni ọ bia ẹ, ni ọ kuẹlẹ, ọ khi.”
27 Jesu iti na’atube bat binan sabuw hai tur eo’owen auman, babin ta sabuw wanawanahimaim ma’am, Jesu isan eo, “Babin yait taub o ya’i bitoman i ebiyasisir.”
28 IJesu ọọ li, “Ẹgbọ ni e suọ ungmemhi oyi Ẹshinẹgba ni e rọ ọli gbe akanya, wẹwẹ e mema mhuẹ ikhivọsẹ nẹ.”
28 Baise Jesu eo, “Sabuw iyab God ana tur hinowar tibi’ufunun i turobe anababatun tibiyasisir.”
29 Abi eni ẹgbọ e ke li bua shi ọ, iJesu ọọ, “Ẹgbọ ebe, ẹgbọ agbhotu onana e khi. Ẹ mhila ọlẹlẹ ọnyaloa, ama aa ya mẹ ọnyaloa okhọghuo, sẹ ni ọlẹlẹ oyi iJona ọmekẹguele.
29 Sabuw moumurih maiyow hiru’ay Jesu hi’ar bebera’uh, naatu Jesu iuwih eo, “Boun ana veya’amaim sabuw hai yawas etei i eaf, ina’inan matar itah isan tefefefeyan, baise ina’inan ta boro men anitih, ina’inan ta’imon i Jonah isan mamatar i hiso’obaka.
30 Abi iJona ọ khi ọlẹlẹ na ẹgbọ iNinevẹ, ighọ Omi ọgbọ ọ gbo li ya khi ọlẹlẹ na ẹgbọ ena agbhotu ona.
30 Anayabin Jonah biyanamaim ina’inan mamatar i Nineveh sabuw isah. Imih Orot Natun i sabuw iti boun tema’am hai i’inanen.
31 Oghie-ọkpotso ọyi ekẹ iShẹba ọ ya shitọ ukpẹkhomhi ẹzọ ya gue agbhotu ona ẹzọ, ọ pfa ẹzọ mu wẹ, irari khi ọ ke rọte ekẹ odonuẹ bhale ya ri esọ suọ ungmemhi ẹgbhali oyi oghie iSolomoni, ama ọgbọ ni ọ fu dọsẹ iSolomoni ọ la akana.
31 Baibatebat ana veya tafaram Sheba hai aiwob babin boro namisir. Sabuw iti boun tema’ama boro tur fokarin maiyow na’uwih, anayabin ef yok na’in tafaram yomaninaka aiwob orot Solomon ana binan gewasin nowaramih natit, baise a tur ao’owen, sawar ta iti boun kwa’i’itin i Solomon natabir.
32 Ẹgbọ iNinevẹ e ya mu ẹzọ vule shi agbhotu ona ọ, e pfa ẹzọ mu wẹ irari khi e mu pfi abi iJona ọ rọ ya ri ungmemhi oyi Ẹshinẹgba tse abọ yẹ wẹ, memena ọgbọ ni ọ fu dọsẹ iJona ọ la akana.
32 Naatu a tur ao’owen maiye, Baibatebat ana veya Nineveh sabuw boro hinamisir kwa iti kwama’am boro tur fokarin maiyow hina’uwi, anayabin Jonah binan hinonowar ufunamaim hai bowabow kakafih etei hihamiyen dogor baikitabir hibai, naatu boun i a tur ao’owen, orot ta Jonah tafanamaim i natit iti wanawanamaim ema’am.
33 “Aa mẹ ọgbọ ni ọ ya ri ákpá ru ni ọ ya ri ọli sheli, eri ọ ri ochoghọ ya rue ọli nga ashini o yagha, ni a bhale ya ẹ khi ẹgbọ ni ẹẹ lole ẹ mẹ ekẹ.
33 Orot men ta ramef ito’ab naatu bai run ibunimih, o noukwat wanawanan tarafutimih. Baise ana sisikofamaim sikof, saise sabuw hinanan ana marakawin hina’itin boro hinarun.
34 Ikpamhalo eyẹ e khi ákpá oyi idiegbe oyẹ. Ini ikpamhalo eyẹ ẹẹ mẹ ekẹ egbegbọ, idiegbe oyẹ nya o khili ákpá. Ama ini u tasẹ alo-a, idiegbe oyẹ nya o khili alo ebili.
34 Mata i biya ana hinow, mata gewasin biya etei boro marakawin. Baise mata kakafin biya etei boro nagugum.
35 Itobọ ona khi zẹ ni ákpá oyẹ o khi alo ebili.
35 Isan imih kwanakaifi gewas a marakaw biyamaim men kwaniwa’an nagugum.
36 Ini idiegbe oyẹ e khili ákpá ni obili ọa rọ la ashikhọghuo ọ, eri o ya ke gẹ nyanyanya abinẹ khi ákpá o nga ọgbọ egbe.”
36 Biya tutufin etei namamarakaw na’at, biya turin boro men nagugum. Baise na biya wanawanan tutufin etei namarakaw, ramef ana marakaw tafamaim in ekukusisiyar na’atube.”
37 Abi iJesu ọ rọ ngme se, iFarisi ọghuo ọ lu ọli ọ bhale ya nu luẹ le eminale. Ọ lo deba li ya shitọ shi oni eminale.
37 Jesu iti tur eo in sasawar ufunamaim, Pharisee orot ta kok i boro Jesu hairi hitan ana baremaim bay hitaa. Imih Jesu ifefeyan hairi hina ana bar hitit naatu bay aa ana efanamaim mare.
38 Ama abọ e sha ọni iFarisi abi ọ rọ mẹ khi iJesu ọa kpe abọ a neni ọ le emhi.
38 Baise Pharisee orot Jesu i’itin i men ofafar i’ufunun an souwibo na bay aa ana efanamaim mare, imih Pharisee orot ana kasiy ra’at.
39 Ighọ Ọnọmhuẹ ọọ li, “Wa mẹ mena khi ẹẹ ẹgbọ iFarisi khi eri a kpe ukhokho uko ali itasa eyẹ-a, ama elemhi oyẹẹ o vọ emhi ituegbe ali ọkhọlọ.
39 Naatu Jesu iu, “Kwa Pharisee i a kerowas naatu a tew ufuhine kwa sasouwen, baise kwa dogor wanawanan i baribar kakafin naatu rougoy rabirabin.
40 Ẹẹ ẹgbọ eyẹghẹ! Ọa khi Ẹshinẹgba ni ọ riẹlẹ ukhokho ọ ọ gbolo ẹ riẹlẹ elemhi ọ?
40 Kwabikoko’aw! God biya ufunane wowowab na’atube biya wanawanan auman wowowab men kwaso’ob?
41 Ama a rue emini e la elemhi uko ali utasa na ẹgbọ ni ẹa mhuẹ, ẹghẹghẹ aghọ emhikpa e ya pfuasẹ na ẹ.
41 Imih a kerowas naatu a tew wanawanah abisa’awat tema’am yababan wairafih kwanitih hinaa, saise kwa a sawar etei boro hinigewasin.
42 “O ma a khọlọ ẹẹ ẹgbọ iFarisi egbe gba, itobọ khi a guẹ zẹ azẹ-oghuo-igbe ebe akhọkhọ, ali ebe alagho ali ebe elese ni a rọte ogba ẹ khiẹsẹ, emini ẹa lolo mu ẹloe. Ama iguẹ-sọ-ẹzọ ali inono onayi Ẹshinẹgba, a ri obọ gbe wẹ shi. Ena e khi emini a kha mema ke riẹlẹ, ma eni a riẹlẹ eghọ.
42 Yababan boro gagamin maiyow kwanab, kwa Pharisee sabuw! Anayabin kwa iti mint, rue, naatu adanafur afa God baitinin isan i men nuhi eburubur, mar etei ana mumusin God kwabitin, baise ma gewas naatu God ana yabow isan i nuhi eburubur, gewasin nati sawar i kwati’a’ait sawar afa auman kwatasinaf.
43 “O ma a khọlọ ẹẹ ẹgbọ iFarisi egbe gba, irari khi ukpẹkhomhi ni o yagha a nono elemhi owa ugamhi ali otsẹ ekpẹ elemhi oki.
43 Yababan boro kwanab, kwa Pharisee sabuw! Anayabin kwa a kok gagamin i Kou’ay Bar wanawanah efan gewasih kwanabow kwanamare kwanama, naatu ahar hai efanamaim a kok gagamin i sabuw a merar hinay naatu hinakakaf.
44 “O ma a khọlọ ẹ egbe irari khi eri a li abi uji oyi ẹgbọ ni ọgbọ ọa shi ọlẹlẹ shi ni ẹgbọ e lighi ẹ dọsẹ, ni ẹa lẹsẹ.”
44 Yababan boro kwanab! Anayabin kwa i rah atamanih hai i’inanen en sabuw so’oba’e tafah hibat tereremor na’atube.”
45 Ọsẹsẹ ushi ọghuo ọ sọli ọ, ọọ, “Ọsẹsẹ, ini u wa ngme enana, eri u li ri anye ma ọ mẹ bie.”
45 Ofafar so’obayan orot ta Jesu ibatiy, “Bai’obaiyenayan iti tur i’o i aki auman irabi.”
46 IJesu ọ sọli ọ, ọọ, “O ma a khọlọ ẹẹ ni a sẹsẹ Ishi eyi iMosisi egbe, irari khi eri a sọ itsua ni ẹgbọ ẹa dobẹ ya tsua na wẹ tsua, ama ẹẹ aa lama ya tsua ugegemhọ.
46 Jesu iya’afut eo, “Kwa Ofafar Bai’obaiyenayah so’ob wairafi auman boro yababan kwanab. Anayabin bit gagamin na’in sabuw tuwabuh kwayara’ah hi’abar tun erarabih, naatu kwa i men kafa’imo uma ta baibais isan kwabitihimih.
47 “O ma a khọlọ ẹ egbe irari khi ẹẹ a manọ iji na emekẹguele ni itita ẹ e gbolo-a.
47 Yababan boro kwanab! Anayabin dinab oro’orot kwa a’agir hirouw himomorob i hai rah kwama kwawowowab gaigiwas.
48 Eri a pfi ọtsẹlẹ shi ọ, a gbo mu ma emini ititaẹ e riẹlẹ irari khi wẹwẹ e gbolo emekẹguele eyi Ẹshinẹgba a, ẹẹ a manọ iji na wẹ.
48 Imih kwa i taiyuw kwakukubuna, abisa a’agir hisisinaf a baibasit kwabitin, dinab oro’orot a’agir hirouw himorob naatu kwa i hai rah kwawowowab.
49 Itobọ ona, rọte ilẹsingme oyi Ẹshinẹgba, ọ rọ liẹ, ‘Mhi ya ghie emekẹguele ali ighiusomhi na kẹẹ ghi wẹ, e ya gbolo eghuo ọ-a, e mu okhọli vule shi elese ọ.’
49 Anayabin iti isan, God ana so’obamaim eo ‘Ayu boro dinab oro’orot naatu kob abarayah aniyafarih, afa boro hina rouw hina morob, afa boro bai’akir kakafin hinab.’
50 Itobọ ighọ Ẹshinẹgba ọ ya mu ota sọ ẹgbọ ena agbhotu ona, shi ọlia eyi emekẹguele nya, rọte ẹghẹghẹ ni agbọ ona o te gba ekẹ le.
50 Isan imih kwa sabuw iti boun kwama’am, God ana dinab oro’orot tafaram aneika hirouw himomorob ana baimakiy i boro kwa kwanab.
51 Rọte ọlia eyi Ebẹli ya ramhi ọlia eyi iZakaraya ni a gbe-a shi iteva Owa oyi Ẹshinẹgba ali atẹtẹ. Ighọ lọ! Mhi gueyẹ ẹ khi a ya na ẹ osue to ọ.
51 Abel ana rara’ika busuruf na Zechariah ana rara’amaim tit. Zechariah i Tafaror Baremaim iti sibor ana gem naatu Regah ana Bar Kakafiyin hairi hai founamaim hi’asabun morob. Imih anababatun a tur ao’owen kwa iti boun kwama’am iti sabuw hai baimakiy boro kwa kwanab.
52 “O ma khọlọ ẹẹ ni a lẹsẹ Ishi eyi iMosisi pfo egbe, irari khi a she rue okpẹ ni a rọ ẹ khueghie odẹ ilẹsingme sheli. Ẹẹ na, aa lama lo, ẹgbọ ni ẹ nono ni wẹwẹ e lo, aa zẹ ni e mẹ asha dọsẹ lo.”
52 Kwa Ofafar Bai’obaiyenayah so’ob wairafi. Yababan boro kwanab. Anayabin etawan botawiyin run so’ob bain ana tufatan i kwa kwabobotan, naatu kwa iti bar i men kwakokok boro kwarun so’ob kwanab, baise sabuw afa run so’ob bainamih tisisinaftobon kwa i hai ef kwahirihir.”
53 Abi iJesu ọ rọ rọte aghọ vu, ẹgbọ iFarisi ali esẹsẹ Ishi eyi iMosisi e mu okhọli vule shi ọli ọ egbegbọ. E ri omhila ọdọda a khi ọli odẹ.
53 Jesu efan nati bihamiy ana veya’amaim Ofafar Bai’obaiyenayah naatu Pharisee yah so’ar hiu kwanikwaniy naatu baibatebat moumurih na’in hibow hitit hibabatiy,
54 Ini e ba mẹ asha mu ungmemhi mhọli ọli obọ.
54 naatu hikubibiruw na’atube abisa tao kakaf na’at saise ubar hititin hitafatum isan.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.