Mateus 5
Ngünechen ñi Küme Dungu (ARNNT) vs AAI
1 Pefilu tati fentren che, Jesus pürapuy kiñe wingkul mew ka anükünuwpuy. Fey ñi pu disipulu fülkontupueyew,
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 fey Jesus llituy tañi kimeltuafiel, feypilen mew:
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 “Ayüwün niey tati duamnielu ñi llowael Ngünechen ñi küme dungu, kisu engün ta koneltuley Ngünechen tañi ülmen mülewe mew.
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 Ayüwün niey tati pu weñangkülelu, Ngünechen am yafülaetew engün.
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 Ayüwün niey tati ñom piwkengelu, kisu engün am llowalu tati mapu Ngünechen tañi tukulpakünuletew.
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 Ayüwün niey tati ngüñülelu ka wüywülelu reke ñi femael Ngünechen tañi ayükeelchi dungu, kisu engün lloway itrokom ñi ayütunieel Ngünechen mew.
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 Ayüwün niey tati kutranduamyekefilu ta kakelu che, Ngünechen ta ka femngechi kutranduamyeaeyew ta kisu engün.
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 Ayüwün niey tati lif piwkengelu, kisu engün peafi ta Ngünechen.
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 Ayüwün niey tati ngülamtukefilu kom kakelu che ñi kümelkawkületuael, Ngünechen am ta ‘iñche ñi yall’ ñi piaetew.
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 Ayüwün niey tati kutrankawkelu ñi kayñetuyawülngen mew ñi femkeel mew Ngünechen ñi werkünieelchi dungu, Ngünechen tañi ülmen mülewe mew ta koneltuley.
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 Ayüwküleaymün ta eymün, iñche ñi duam fillpikaelmünmew ta pu che ka kutrankangelmün, ka üyawtungelmün epe fill koyla dungu mew.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Ayüwküleaymün, lliduamküleaymün, eymün am llowalu kiñe fütra fürenen ta wenu mapu, ka femngechi ta kayñetuyawülngekefuy tati pu pelon wentru tati wüne mülekelu ta eymün mew.
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 “Eymün ta chadi reke feleymün tüfachi mapu mew. Welu tati chadi kotrüwetunole, ¿chumngechi chey ta ka wiñome kotrütuafuy? Kümewekelay, fey ütrüfentukünungekey ta rüpü mew, fey tati pu che pünokakeeyew.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 “Eymün ta küde reke feleymün ta tüfachi mapu mew. Kiñe waria mülelu wingkul mew ñi nien mew küde kom pengekey,
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 üyümngekelay ta kiñe pelontuwe tañi takukünungeael ta kiñe kakon mew, fey ta renukünungekey may tañi pelontunieafiel kom tati mülelu ruka mew.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 Ka femngechi, eymün tamün pelon feley ñi alofael ta kom che mew, feymew pefile engün eymün tamün femken kümeke dungu, püramyeafi engün ta wenu mapu mülechi Ngünechen.
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 “Iñche ñi küpan mew apümafilu tati ley dungu ka tati pu pelon wentru tañi kimeltuelchi dungu trokiwkülekilmün. Küpalan tañi apümafiel, welu may iñche küpan tañi doy küme mupiael kisu engün tañi piel.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Rüf dungu ta feypiwayiñ petu tañi mülen ta wenu mapu ka tüfachi nag mapu, entuñmangelayay tati ley dungu kiñe puntu ka kiñe letra no rume, kom mupile wüla Ngünechen ñi adkünuelchi dungu.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 Feymew, tati müngeltunolu kiñeke tati werkün dungu ñi nieel tati ley dungu, tunte pichin dungungeay rume, ka kimeltunofile rume tati pu che ñi müngeltuael engün, Ngünechen tañi ülmen mülewe mew doy illamtuniengeay. Welu tati müngeltulu ka kimeltufilu ta kangelu ñi müngeltuael kay, fey ta rume sakin chengeay ta wenu mapu, Ngünechen tañi ülmen mülewe mew.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 Fey ayülen tamün kimael tüfachi dungu: doy küme dungu femnolmün tati pu kimeltukelu tati ley dungu ka tati pu farisew mew, chumkawnorume konpulayaymün Ngünechen tañi ülmen mülewe mew.
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 “Eymün ta allkükeymün tamün kuyfike laku em tañi feypingeel engün: ‘Langümchekilnge. Tati langümchelu fey ta kondenangeay.’
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Welu iñche ta feypiwayiñ iney rume wesa lladkütule tañi chafche, fey ta ka femngechi kondenangeay. Tati wesa pifilu tañi chafche, ramtukadungungeay tañi femel mew. Ka tati fillpikafilu tañi chafche, fey dew adküley reke tañi amuael ta kütral mapu mew.
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 “Feymew ka femngechi yealmi tami mañumtun ta ngillatuwe mew, fey tukulpalmi tami yafkawkülen tami peñi eymu,
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 elkünunge tami mañumtun tati ngillatuwe mew, fey wüne amunge tami kümelkawtuael tami peñi eymu. Fey wüla amuaymi ti ngillatuwe mew tami chalintukuael tami mañumtun.
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 “Iney rume ta wingkañmaelmew ka mütrümfalelmew tami trafdunguaetew, fey petu tami puwnon ti kues mew, küme dungufinge tamu kümelkawtuael. Fey femngechi tami wültukungepunoael tati kues mew, fey tati kues am ta ka femngechi wültukuaetew eymi tati pu soltaw mew, fey püresuntukukünungeaymi ta karsel mew.
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Rüf dungu ta feypiaeyu tripalayaymi ta tüfey mew kom küme kullilmi wüla tami femel mew.
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 “Eymün ta allkükeymün ñi feypingen ta kuyfi mew: ‘Ñiwaldomokilnge.’
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Welu iñche ta feypiwayiñ iney rume lif piwke mew adkintunofile ta kiñe domo, dew ñiway tati domo engu kisu tañi piwke mew.
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 “Femngechi llemay, tami man nge ñi duam yafkakelmi, nentufinge, fey famentufinge ta eymi mew. Doy kümey ta pichin müten tami kuerpu ñi ñamael, fey kom tami kuerpu tañi ütrüftukungenoael ta kütral mapu mew.
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 Tami man kuwü ñi duam yafkakelmi, katrünentufinge, fey famentufinge ta eymi mew. Doy kümey ta pichin müten tami kuerpu ñi ñamael, fey kom tami kuerpu ñi ütrüftukungenoael ta kütral mapu mew.
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 “Ka feypingey ta kuyfi mew: ‘Iney rume ta wüdafile tañi kure, feley tañi eluafiel kiñe wirin dungu tañi wüdafiel mew tañi kure.’
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Welu iñche ta feypiwayiñ kiñe wentru wüdale tañi kure, welu ti domo ñiwanole kangelu wentru mew, wültukumekefi tañi ñiwayael ta kangelu wentru engu. Fey kangelu wentru kureyefile tati wüdakünuelchi domo, fey ta ñiwaldomofengeay.
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 “Ka femngechi allkükeymün eymün tañi feypingeken tamün fütake laku em: ‘Femkünukilmün tamün mupiael tamün chalintukulelfiel ta Ñidol kuyalltun mew.’
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 Iñche ta feypiwayiñ tamün kuyalltunoael ta chem dungu mew no rume. Kuyalltun mew tukukefilmün ta wenu mapu, Ngünechen am nielu ñi longko ülmen mülewe ta wenu mapu mew.
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 Ka femngechi üytukefilmün kuyalltun mew tüfachi mapu, Ngünechen am tañi namun reke pünolelu ta tüfa mew. Ka femngechi üytukefilmün kuyalltun mew Jerusalen waria no rume, Ngünechen ñi dullielchi waria tatey.
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 Ka üytukefilmün kuyalltun mew tamün longko no rume, ligkünulayafuymün rume kam kurükünulayafuy rume kiñe tamün kal longko.
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 Fey ta famngechi ‘may’ pilmün, femngechi felepe. ‘Felelay’ pilmün, felekilpe, fey tati doyelchi amulkünulu tañi dungu, fey ta kümelay.
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 “Eymün allkükeymün ñi feypingekefel ta kuyfi mew: ‘Kiñe che entuñmangele kiñe nge feley ñi entuñmangeael ñi nge kay ti entungechelu, ka kiñe che entuñmangele kiñe ayewe foro ka femngechi feley ñi entuñmangeael ñi ayewe foro.’
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Welu iñche ta feypiwayiñ: kewalayafimi tami wesake femkeetew. Tami femafel, iney rume wülelelmew tami ange mew, ka adkünulfinge kangelu ad püle tami ange.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 Iney rume müntuñmaelmew tami kamisa, ka eluwnge tami yeñmaetew tami chaketa.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 Ka femngechi kiñe kilometro ka rangiñ ‘yelelen tüfachi fane chemkün’ pielmew, eymi küla kilometro meñku yelelafimi.
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 Iney rume ngillatuelmew chem rume, elufinge ka wiñonentukefilnge tami aretuetew chem rume.
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 “Ka femngechi allkükeymün tañi feypingeken ta kuyfi mew: ‘Piwkeyeafimi tami weni ka üdeafimi tami kayñe.’
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Welu iñche ta feypiwayiñ: piwkeyefimün tamün pu kayñe ka ngillatuñmayafimün tamün malisiakeetew. Füreneafimün tamün üdekeetew ka ngillatuñmayafimün tamün pu kayñetukeetew ka tamün kutrankakeetew.
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 Femngechi ta eymün tamün wenu mapu mülechi Chaw tañi yall pingeaymün, kisu am wülkelu ñi antü kom tati kümeke dungu femkelu mew ka tati wesake dungu femkelu mew, ka wülkey tañi mawün ti pu nor piwkengelu mew ka ti wesake piwkengelu mew.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 Eymün ta piwkeyefilmün tamün piwkeyekeetew müten, ¿chem küme femün am tüfey? Tati kofrakelu impuestu Romangealu kütu ta famngechi femkey.
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 Ka chalifilmün tamün pu weni müten, ¿chem küme femün am tüfey? Tati pu che feyentukenolu Ngünechen mew kütu ka femngechi femkey.
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 Feymew feley tamün nor piwkengeael, chumngechi nor piwkengey tamün Chaw Ngünechen wenu mapu mülelu.
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.