Mateus 13
Arabela NT (ARL_WBT) vs ARA
1 Cuno juucaja, Jesuuri tohuataquiaari tiajiniji. Caminia casaqueyaji cajishiiri. Canaari nata quiriquiaani.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 Jiyanohua queraatia pueyari nocua rerequeejoquiaari. Puera pueya quiniuucua, Jesuuri botejinia tacaquiaari. Tii cajishiiri. Puetunujuanaa pueyari jaaquiajinia jateequiaari, tiji na tojitianura Jesu canaata.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Jesuuri queraatia casaa pueya maanu niishitiojoriquiaa miriqui. Naa pohuataquiaari puetunu canaajanaari: —Pueyanoori natoojonura quiaquiaari na cuhuariquiajinia.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Na jacutasacari, secajaari nucuaco totequiaari. Shuhuari nocua rosetaquiaari. Puetunujuanaa nucuacoji na natau miojoquiaariiri.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Tajaacaari totequiaari tamaqui sai tajiniaqueya. Majaari puera jiya quiniu quiquiaari tii. Naaratej, cuno natauri ritia moritiaquiaari.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Pananu jaara tacaquiaari, cuno natauri ritia sorequiaari maja puera nujuacaraca na quishacari.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Tajaacaari totequiaarijiuhua riyocuaca tajinia. Riyocuaca maashishacari, majaari cuno natau maashiniu quiquiaari maninia. Majaari na muetunu quiquiaari.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Maninia jiyajinia totequiaariiri tajaaca saniniuujia. Tii moritiaquiaari maninia cutaraari. Maninia muetuquiaari cutaraari. Puetunu cuno jiyoneejinijijianaani, noojiaqueyari muetuquiaari cien jajau niquiriyatu jiyonaacua. Tamonu jiyoneeri muetuquiaari sesenta jajau niquiriyatu jiyonaacuajuhuaj. Socua tamonu jiyoneeri muetuquiaari treinta jajau.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Niaa jaara numaaraca quiri, nia tojitiare cua pohuatasano.
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Jesuuri naa pohuataquiaari miriqui pueya niquiaratej. Na nuhuaji, canaa, Jesu saquiriojosano pueyani, canaari nocua catecanoquiaarini. Canaari na nequesotaquiaarini: —Jiyaniijianaa, ¿casaara pueya quia niishitiojoriquiaa miriquini?
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 Jesuuri canaa riucuaree: —Pueyasoori nia saquiriojoquiaari, nia niishishoo casaa Pueyasojiniji nia niishiniuria, taa Pueyaso poonijiya pueya jiuujiajiniani, na muerasura nojori quiniuria shuquiriaatia. Tamasacara saniniuujia, majaari nio jiyasohuaja Pueyasojiniji niishishano nojori niishishocoriquiano.
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 Cante Pueyaso rupaa tojijia cutarani, nojuajaari socua niishitiojosaanutaniya, Pueyasojiniji jiyanohua na niishiniuria. Cante Pueyaso tojiyashijiani, shiitianiyojua Pueyasojiniji nojori niishishanoori puetunu jaariuutiasaanutaniyajanaa nojorijiniji.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Cunora, janiyari miriqui pohuatariquiaa nojori niquiarani. Naacuajitij, nojoriiri najuhuana niquiquiaa cua miishano na niishiyaquiniutia. Nojori tojishacari cua pohuatasano, na numaa shama tojitiuquiaa saajaari. Majaari quenaaja nojori niishiniu na tojishano.
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Naa nojori quiniuucuatej, tari tohuateereeri juhuacarijia supuetana Isaías sequesano nojorijiniji. Pueyara Pueyaso sequesano caminiujiunia na quiniuucua, nojuajaari naa sequequiaari pueyatej:
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 — ausente —
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 ’Cua pueyanaa, niaari saniniuujia shuquiriaatia quiya maninia nia niishishacari cua miishano, nia tojishacari cua pohuatasanojuhuaj.
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Seetanujuanaa nia sequeyanijia, queraatia tariucuacaanu pueyari quiarijia nia niquishano niquiniuucua jiaatiaquiaari juucua. Naa nio niquiniuucua jiaatiaquiaariiri tariucuacaanu Pueyaso sequesano caminiujiuniaa, queraatia maninia pueyanio. Majaari nojori niquiniu quiquiaari saaja. Nojoriiri nia tojishano tojiniuucua jiaatiaquiaari juucuajuhuaj. Majaari nojori tojiniu quiquiaari saaja.
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 ’Nia pohuatareera nia niishiniuria cua pohuatasano natoojojuajiniji.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 Canapuete Pueyasojiniji cua pohuatasano niishiyaquiyani, nojoriiri juhua nucuaco toteno jajau. Sesaacaari niquiaa. Pueyaso Rupaa jaariutiaa noojiajinijiiri.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Noojiaqueya pueyari juhua sai tajiniaqueya jacutasano jajau quiquiaa. Naaratej, nojori jaara shuquiriaatia tojiri Pueyaso Rupaa, nojoriiri ritia shitimia nocua tiuuquiaa.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 Nojoriiri juhua nujuacaaju. Majaari cumaatia na nujuatunu. Naaratej, nojori jaara naquiya miishaare Pueyaso Rupaa tojijiaca nojori quiniuucua, nojoriiri ritia Pueyaso tojiniu tarinitiaquiaa.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Noojiaqueya pueyari juhua riyocuaca tajinia toteno jajau quiquiaa. Nojoriiri Pueyaso Rupaa tojirii. Na nuhuaji, nojoriiri saaja puera tacaaquiaa nio jiya casamiicua. Naajuhuaj, nojoriiri sapojosaaquiaa nojori jiyanishacari nojori jaara queraatia casamiriaca quiriquia, nojori maara shuquiriaatia quiriquiaj. Cunora, Pueyaso Rupaari maja na naata poonijionu nojori jiuujiajinia. Naacuajitij, cuno pueyari juhua natau muetuhuo quiquiaa.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Saniniuujia, cante maninia tojijia Pueyaso Rupaani, maninia na niishiyari. Cunoori juhua jiya maniniujinia jacutasano jajau. Naacuajitij, cuno pueyari juhua maninia natau, maninia muetuna cutara. Jiyanohua maninia pueyari quiquiaa na tojishacari Pueyaso Rupaa. Naaratej, tamonuuri juhua cien jajau muetujua. Tamonuuri juhua sesenta jajau muetujua. Tamonuuri juhua treinta jajau muetujuajuhuaj.
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Jesuuri tamonu miriqui pohuatasano pohuataquiaari pueya niquiara, nojori na niishitiojonura taa Pueyaso tojitiaashijiaca pueya quiniutianiya Pueyaso muerasu tajiniani. Jesuuri naa pueya pohuataquiaari: —Tamonu pueyanoori maninia jajau nataquiaari na cuhuariquiajinia.
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Puetunu pueyajanaa jaara niucua maqueturiquiaa, na paracaari jiyacari niquiaari. Sesa jiyasocua jajau jaquerooquiaari trigo natasano cuhuariquiajiniaari. Na natanu nuhuaji, tacateyarohuari.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 Trigo jajauri maashiquiaari. Na nuhuaji, na jajau mueratuusacari shusha, sesa jiyasocuaari mariyata niquishaaquiaari maashiyano.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 Cuhuariquia camaru seyari quiaquiaari na camarujuanaa nojori sequenura: “Jiyaniijianaa, ¿majateeri maninia saquiriojosano jajau quiquianucuaja quia natasano cuhuariquiajiniani? ¿Teje cuno sesa jiyasocua moritiarucuaa quia natau tajiniacuaraarini?”
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Cuhuariquia camaruuri nojori riucuaree: “Pa paracaari cunohuaj, naa pa miiriucuaani”. Na seyari na nequesotaree: “¿Quiaate paniya canaa quianura cuno jiyasocua jayotanura trigo tajiniaqueyajiniji?”
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 Na seya sequeree saajaari: “Maja. Maja nia jayotanu jiyasocua, niaa mariqui trigo na cojiritiareeri.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Naajaa, nia tarinitiare cuaara maashiiria, mariyata cuaara noshiiriajaara trigo jajau. Na nuhuaji cutara janiyari senoonaa jiyaronutaniyani, cuaara coteenu jiyasocua namirioora, nojori jiuniocojonura jiyasocua catijiasocoriquiano. Na nuhuaji cutara, cuaara trigo jajau racatatuura nataco”.
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Jesuuri socua miriqui pohuataquiaari pueya niquiara, na niishitiojonura taa Pueyaso poonijiya pueya jiuujiajiniani, nocua nojori tiuushacari. Naa sequereeri: —Tamonu pueyanoori mostaza jajau nataquiaari na cuhuariquiajinia.
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Seetanujuanaa mostaza jajauri socua jiyanohua shiitianiyojua puetunu tamonu jajaujinijijianaa. Naajaa, cuno mostaza jaara maashiri, socua puereetuucara maashijiaari narta nataacuacajiniji. Naacuajitij, shuhuari na cashacucuaacua jesuya. Naajuhuaj, pueyano tojishacari Pueyaso rupaa, seetanujuanaa maninia Pueyaso muerasura jatanishiyari.
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Jesuuri nio miriqui pohuatasano pohuatarohuacuhua pueya niquiara, taa Pueyaso Rupaa poonijiya mijiriani. Nojori sequereeri: —Pueyaso rupaari jiyanohua cumaacaraca na poonijionura juhua pan poreetaja. Maaji jaara pan poreetaja cojitiri jiuujianaraca shiitianiyojua tohuatashi mishaja trigo cashojuata, puetunujuanaa na poreeteyari. Pueyaso rupaari naa cumaacaracajuhuaj, pueya na jataniniuria quiariniora.
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Puetunu Jesu pohuatasanojuanaa pueya niquiarani, miriqui sequesanoori quiquiaari. Puetunu na pohuatasanojuanaari naa quiquiaaritij.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 Naacuajitij, maninia tohuateequiaariiri tariucuacaanu pueyara Pueyaso sequesano caminiujiunia sequesano, jaara nio naajiotaquiaari:
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 Na nuhuaji, Jesuuri pueya maanu sequeree: —Tariucuaja pueyanaa. Nia quiojorohua. Na nuhuaji, nojuajaari na quijia tiajinia tacaarohua. Jiyacaritij, canaa, na saquiriojosano pueyani, canaari nocua catecanoquiaarini. Canaari Jesu sequereeni: —Canaa quia niishitirijia miriqui quia pohuatasano cuno sesa jiyasocuajiniji.
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Jesuuri canaa sequeree: —Janiyacuajaari cunoni, maninia jajau natoojojuani.
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 Nio jiyari juhua cuno cuhuariquia. Pueyaso muerasuuri juhua cuno maninia jajau, cuhuariquiajinia natasanoni. Tamasacaari saniniuujia Sesaaca muerasu quiya. Nojoriiri juhua cuno sesa jiyasocua, cuhuariquiajinia natau tajinia maashinioni.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Sesaacaari juhua cuno cuhuariquia camaru paraca. Nojuajaari cuno sesa jiyasocua nataquiaari. Nio jiya puequesacariiri juhua cuhuariquia senoosacari quiniutianiya. Jiyocuacaanuji Pueyaso seyari juhua cuhuariquia senoonaa quiniutianiya.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 Naatej, taa sesa jiyasocua namitiashiya catijiasocoriquianocuaani, naa quiniutianiyajaariuhua nio jiya puequesacari.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Janiyari cua seya jiyaronutaniya jiyocuacaanujini. Nojoriiri sesa miijiaca quioonutaniya, mariyata canapuete tamasaca miitiquiaa sesani.
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 Nojoriiri quejoosaanutaniya mani quiquiojinia. Nojoriiri tii sapuenutaniya pueyaracaanu. Naquiya na miishacari, na quiaca miaquenutaniyari.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Na nuhuaji, Pueyaso tojitiajacaari jiyanohua shacantuucara quiniutianiya juhua pananu, na Que Pueyaso jiitiasacari nojori pueyaracaanu. Cante numaaracani, cuaara tojitiaara cua sequesano.
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 Jesuuri canaa na pueya pohuataquiaari miriqui, Pueyaso muerasu pa quiniuni, cunoori jiyanohua panishano. Nojuajaari naa sequequiaaritij: —Tamonu pueyanoori tamasaca cuhuariquia tajiriquiaa juucua. Casaa riuriatamaari, jiyanohua panishano casaa. Tiijia na jamorohuari tee na quiriquiaacuajani. Jiyanohua na shuquiritiasacari na riuriatasano casaa, puetunujuanaa tama na casamijiaaja niquitiojoreeri queraatia cumaneeca na jiitianura. Na nuhuaji, puetunu na cumaneecajanaa pataareeri cuno cuhuariquia camaruucua, cuno cuhuariquia na masenura. Naacuajitij, cuno jiyanohua na panishano casaari tama na casaara quiquiaarijiaaja. Naajuhuaj, socua jiyanohua panishano cutaraari, Pueyaso pueyanora nia quiniuria. Cunoori jiyanohua socua panishano puetunu pa panishano casaajinijijianaa.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 ’Socua nia tojiri nio pohuatasano. Casami niquitiojonaari pueyaracaanu rucuanejoriquiaa shanohua cohuajaaca tiujiau na pajenura. Cunoori noturu shipinijiosano sai quiquiaari.
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 Tamonu juuca, jiyanohua shanohua noturu saajia niquitishaaquiaariiri. Jiyanohua na panishano. Naaratej, puetunu na jiitiasanojuanaa niquitiojoquiaariiri, cumaneeca na jiitianura, cuno na panishano casaa na masetajara. Na nuhuaji, puetunujuanaa na casami samitia masequiaari cuno noturu saajiaari, jiyanohua na panishanoni. Naajuhuaj, nia tarinitiare puetunu nia panishano casaajanaa, Pueyaso pueyara nia quiniuria seetanujuanaa.
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 ’Pueyaso Rupaari juhua puereetuuca shiyaru na camaru jartasano caminiajinia.
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Jaara mishaja quiquiaari sapitiaajata, pueyari na jayotaquiaari jaaquiajiniara. Queraatia tamaatiuniucua sapitiaajaari tii quiriquiaa. Pueyari jaaquiajinia cajitiuquiaari saaja maninia sapitiaaja nojori saquiriojonura. Canaasatujinia na niojotureeri racatasocoriquiano. Sesa sapitiaajaari saniniuujia jacutasaaquiaari.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 Naa quiniutianiyajaariuhuaj jiya puequesacari. Naacuajitij, Pueyaso seyari rosetanutaniya, sesa miijiaca na saquiriojonura maninia pueya tajiniji.
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 Na nuhuaji, sesa pueyari quejoosaanutaniya mani quiquiojinia, taa sesa sapitiaaja jacutasaaquiaaricuaani. Nojoriiri tii sapuenutaniya. Na quiaca miaquenutaniyajaariuhua naquiya na miiniutia.
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Jesu pohuatanu puecasacari, canaa na pueya nequesotaquiaariiri: —¿Niaate maninia niishirii puetunu cua pohuatasanojuanaacuaja? Canaari Jesu riucuareeni: —Taaquiriirinij Jiyaniijianaa.
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Jesuuri canaa sequeree: —Maniniacuajaqui. Tariucuacaanu Pueyaso Rupaajiniji niishitiojona jaara quiarinio cua niishitiojosano Pueyasojiniji niishirijiuhuaj, nojuaja cutaraari Pueyaso Rupaa niishijia seetanujuanaa. Nojuajaari juhua tia camaru, cante tariucuacaanu shanohua casamiriacacuajani, quiarinio casamiriacajuhuaj, na tiajiniaaco racatasano. Na panishacari, na camaruuri na racatasanojiniji na panishano rijia.
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 Jesu jaara puecaquiaari miriqui pohuatanu, tiji quiaquiaariuhuari. Canaari na nuhuajiriquiaani.
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 Canaari na maashijia tiacajinia tiuquiquiaariuhuani. Canaa tiuquiijiosacari, canaari Pueyaso secojojua tiajinia tiuquiquiaarini. Jesuuri tii pueya niishitiojonu coteequiaari. Pueyari jiuujiatequiaari na niishitiojosano nojori tojishacari. Nojoriiri tama sequequiaarijiaaja: —¿Taa nio pueyano niishiya puerajaarani? ¿Tejenotejaara na cumaacani, cusosuhua na naatanijionurani?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Na shipininiocuajaari suruhuatujiniji casaa shipinijiona quijia. Na nucuacuajaari María. Na tapueyocuacaari Santiago, José, Simón, Judasnio.
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 Na rimiatuhuari mariyata niya pa tajinia quiya. ¿Taa na niishiya pueraarini?
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Naaratej, pueyari na ruuretaquiaari saaja. Naa na tiacajinijinio pueya tojitiaaquishacari nojuajatej, Jesuuri nojori sequequiaari: —Puetunu tiquiyocua pueyajanaari maninia tojitiaquiaa cutara Pueyaso sequenu panishano caminiujiunia. Saaja narta pueya tama na jiyajinijiniojuaarijia na tojitianu paniyaquiya, tama na tiajinijiniojuaaja pueyanio.
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 Naa nojori ruuretanuucua Jesutej, majaari puera na cumaacata na miiniu quiquiaari tii, nojori tiuyaquiniuucua nocua.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.