2 Reis 23
Ritonõpo Omiry: A Bíblia Sagrada na língua Aparai do Brasil (APYNT) vs NVI
1 Morarame Juta tõ tamuximãkõ tonehpose tuisa Joxia a, Jerusarẽ tamuxiry tõ maro, oximõtohme tymaro.
1 Então o rei convocou todas as autoridades de Judá e de Jerusalém.
2 Mame oximõme toytose toto Ritonõpo Tapyĩ taka, oturuketõ maro, urutõ kõ maro, imehnõ emero rokẽ maro tuisame exiketomo, tuisame pyra exiketõ maro, enara. Toto netaryme jarao Ritonõpo omiry tysekeremase tuisa Joxia a tytororo, Ritonõpo netapohpyry tonese ropa aexihpyry Ritonõpo Tapyĩ tao.
2 Depois o rei subiu ao templo do Senhor acompanhado por todos os homens de Judá, todo o povo de Jerusalém, os sacerdotes e os profetas; todo o povo, dos mais simples aos mais importantes. Para todos o rei leu em voz alta todas as palavras do Livro da Aliança, que havia sido encontrado no templo do Senhor.
3 Xikihme toehse ynororo Saromão nyrihpyry xikihme exikety myhtokoxi. Mame Ritonõpo netaryme tõmiry totapose eya. Aomihpyry omipona toehtohkõme te, inyripohpyry ritohme tyya xine te, aomipona yronymyryme toehtohkõme, zae rokẽ toehtohkõme, Ritonõpo nymeropohpyry omipona ipunaka. Mame imoihmãkomo a tõmirykõ totapose Ritonõpo netaryme, aomipona toehtohkõme.
3 O rei colocou-se junto à coluna real e, na presença do Senhor, fez uma aliança, comprometendo-se a seguir o Senhor e obedecer de todo o coração e de toda a alma aos seus mandamentos, seus preceitos e seus decretos, confirmando assim as palavras da aliança escritas naquele livro. Então todo o povo se comprometeu com a aliança.
4 Mame Hiukia tõ tyrohmanohpose Joxia a Ritonõpo Tapyĩ kurãkatohme eya xine. Hiukia oturukety tuisamehxo exiketyme kynexine. Imaro Ritonõpo maro oturuketõ kynexine te, soutatu tõ roropa, tapyi omõtoh erasamo. Eya xine Paau eahmatoh kyryry tonehpose tapyi tae jarãnaka, nohpo neponãmary Asera kyryry maro, xirikuato tõ eahmatoh kyryry maro. Morohne tyahkase tuisa a emero, pata poe jarãnaka, jakanahmã Keterõ pũto. Mame moro oruno taropose eya Peteu pona.
4 O rei deu ordens ao sumo sacerdote Hilquias, aos sacerdotes auxiliares e aos guardas das portas que retirassem do templo do Senhor todos os utensílios feitos para Baal e Aserá e para todos os exércitos celestes. Ele os queimou fora de Jerusalém, nos campos do vale de Cedrom e levou as cinzas para Betel.
5 Oturuketõ touse ropa eya Ritonõpo waro pyra exiketomo. Toto tyripose Juta tõ tuisary tomo a tynekarory tõ zahkatohme, toponãmasã eahmatoh tao, Juta patary tõ po, Jerusarẽ pũto roropa. Oturuketõ touse roropa eya Paau eahmaryme tynekarory tyahkase aexityamo emero, xixi eahmaryme te, nuno eahmaryme te, xirikuatoimo eahmaryme te, xirikuato tõ eahmaryme, enara.
5 E eliminou os sacerdotes pagãos nomeados pelos reis de Judá para queimar incenso nos altares idólatras das cidades de Judá e dos arredores de Jerusalém, aqueles que queimavam incenso a Baal, ao sol e à lua, às constelações e a todos os exércitos celestes.
6 Ritonõpo Tapyĩ tae, nohpo neponãmary Asera touse eya. Jarãnaka pata poe tarose eya jakanahmã Keterõ pona. Moroto morohne tyahkase eya orunome ehtohme, mame moro typahse eya aorihtyã ekepyry tõ zonẽtoh po.
6 Também mandou levar o poste sagrado do templo do Senhor para o vale de Cedrom, fora de Jerusalém, para ser queimado e reduzido a cinzas, que foram espalhadas sobre os túmulos de um cemitério público.
7 Nyhtoh typahse eya, Ritonõpo Tapyĩ tao, imeimehnõ poko exiketõ esary. Moro tao upo tyrise nohpo tomo a, Asera eahmary poko aexityamo.
7 Também derrubou as acomodações dos prostitutos cultuais, que ficavam no templo do Senhor, onde as mulheres teciam para Aserá.
8 Mame Juta patary tõ poe oturuketõ tarose eya Jerusarẽ pona, Izyraeu tõ nonory poe roropa, Kepa poe Peresepa pona. Toto nekarotyã zahkatoh tonõ typahse roropa eya. Apoto apõ tõ joroko tõ, ona po aexityã eahmatopõpyry typahse eya. Morohne kynexine pata omõtoh pũto, Jozue, pata kowenatu nyrihpyry pũto, omõtoh konõto ipozery wino, omonohtao pata pona.
8 Josias trouxe todos os sacerdotes das cidades de Judá e, desde Geba até Berseba, profanou os altares onde os sacerdotes haviam queimado incenso. Derrubou os altares idólatras junto às portas, inclusive o altar da entrada da porta de Josué, o governador da cidade, que fica à esquerda da porta da cidade.
9 Mokaro oturuketõ omõpyra tyripose toh nexiase Ritonõpo Tapyĩ taka erohse. Yrome wyi porutatoh maro pyra tonahse eya xine imehnõ oturuketõ maro.
9 Embora os sacerdotes dos altares não servissem no altar do Senhor em Jerusalém, comiam pães sem fermento junto com os sacerdotes, seus colegas.
10 Topete neponãmary eahmatoh typahse roropa tuisa Joxia a, jakanahmã Hinõ po, typoenõkõ onyahkara imehnõ ehtohme, tumũkurukomo te, tõxirykõ roropa, tynekarorykõme, toponãmasẽ Moroke a.
10 Também profanou Tofete, que ficava no vale de Ben-Hinom, de modo que ninguém mais pudesse usá-lo para queimar seu filho ou filha em sacrifício a Moloque.
11 Kawaru tõ touse ropa eya, Ritonõpo tapyĩ esary poe. Juta tõ tuisary a tyrise toto moro taka, xixi eahmatohme tyya xine. Moro kahu tõ tyahkase eya ineahmahpyrykomo. Moroto Ritonõpo Tapyĩ zarã po toh nexiase, omõtoh pũto, tuisame exikety, Natã-Mereke esary pũto.
11 Acabou com os cavalos que os reis de Judá tinham consagrado ao sol. Estavam na entrada do templo do Senhor perto da sala de um oficial chamado Natã-Meleque. Também queimou as carruagens consagradas ao sol.
12 Okyno zahkatoh, Juta tõ tuisary tõ nyrityã zarã po, tuisa tapyĩ konõto tao, Akaze esary epoe, typahse tuisa Joxia a. Imehnõ okyno zahkatoh roropa, Manase nyrityã asakoro, Ritonõpo Tapyĩ zarã po typahse eya kehko. Mame moro akumuru typahse eya jakanahmã Keterõ po.
12 Derrubou os altares que os seus antecessores haviam erguido no terraço, em cima do quarto superior de Acaz, e os altares que Manassés havia construído nos dois pátios do templo do Senhor. Retirou-os dali, despedaçou-os e atirou o entulho no vale de Cedrom.
13 Mame apoto apõ tõ, Saromão nyrityã, Jerusarẽ poe xixi tũtatoh wino, ypy Oriwera tõ poe ikurenaka, typahse Joxia a. Morohne neponãmary xihpyry eahmatohme: Axitarote nohpo Xitõ põkõ neponãmary te, Kemo xihpyry moape tõ neponãmary te, Moroke xihpyry amonita tõ neponãmary, enara. Morohne typahse Joxia a.
13 O rei também profanou os altares que ficavam a leste de Jerusalém no sul do monte da Destruição, os quais Salomão, rei de Israel, havia construído para o poste sagrado, a detestável deusa dos sidônios, para Camos, o detestável deus de Moabe, e para Moloque, o detestável deus do povo de Amom.
14 Topu risẽ, xikihme aexityã Paau kyryry typahse tuisa Joxia a, nohpo toponãmasẽ, Asera kyryry takohse eya. Esahpyry pona ahno zehpyry tõ typahse eya nuriame ehtohme, tyneponãmarykõ oneahmara ropa ahno ehtohme.
14 Josias despedaçou as colunas sagradas, derrubou os postes sagrados e cobriu os locais com ossos humanos.
15 Peteu po ahno neponãmary tõ eahmatoh typahse roropa Joxia a, tuisa Jeropoão, Nepate mũkuru nyrihpyry, Izyraeu tõ takorehmase ahtao eya tyyrypyrykõ poko toto ehtohme. Okyno zahkatoh typahse Joxia a, ikyryry topu tõ tyhmose eya, takutakuhmose kehko eya putohme aehtoh pona. Ahno naxikahpyry Asera kyryryme tyahkase roropa eya.
15 Até o altar de Betel, o altar idólatra edificado por Jeroboão, filho de Nebate, que levou Israel a pecar; até aquele altar e o seu santuário, ele os demoliu. Queimou o santuário e o reduziu a pó, queimando também o poste sagrado.
16 Mame Joxia tõsenuhmase, aorihtyã ekepyry zonẽtopõpyry tõ tonese eya ypy emory po. Moro zehpo tõ tahkapose eya, toutohme, jahkatohme okyno zahkatoh po. Morara tyripose eya nuriame moro zahkatoh ehtohme. Morara tyrise eya urutõ omihpyry ae ro, pake ahtao, tuisa Jeropoão xikihme ahtao moro apoto apõ pũto, otuhtoh konõto zano. Mame tõsenuhmase ropa tuisa Joxia. Urutõ ekepyry zonẽtopõpyry tonese eya: “Morara exĩko mana,” kahpono.
16 Quando Josias olhou em volta e, viu os túmulos que havia na encosta da colina, mandou retirar os ossos dos túmulos e queimá-los no altar a fim de contaminá-lo, conforme a palavra do Senhor proclamada pelo homem de Deus que predisse essas coisas.
17 — Onoky zonẽtopõpyry seny? tykase ynororo, tõturupose.
17 O rei perguntou: "Que monumento é este que estou vendo? " Os homens da cidade disseram: "É o túmulo do homem de Deus que veio de Judá e proclamou estas coisas que tu fizeste ao altar de Betel".
18 — Ah moroto rokẽ nexino, tykase Joxia. — Jehpyry poko pyra ehtoko.
18 Então ele disse: "Deixem-no em paz. Ninguém toque nos seus ossos". Assim pouparam seus ossos bem como os do profeta que tinha vindo de Samaria.
19 Morarame Izyraeu tõ patary tõ po emero, toponãmasẽ tõ eahmatoh typahse tuisa Joxia a. Mokarohne tyrise Izyraeu tõ tuisary tomo a, tyzehno xine Ritonõpo tyripose eya xine. Mame okyno zahkatoh typahse Joxia a emero porehme, Peteu po okyno zahkatoh pahtopõpyry saaro tyya.
19 Como havia feito em Betel, Josias tirou e profanou todos os santuários idólatras que os reis de Israel haviam construído nas cidades de Samaria e que provocaram o Senhor à ira.
20 Mame toponãmasẽ poko oturuketõ totapase eya, emero porehme. Mame ekepyrykõ tyahkase apoto apõ po, inyrihpyrykõ poro. Ahno zehpyry tyahkase roropa eya toto nekarory zahkatoh po, emero. Mame toytose ropa ynororo Jerusarẽ pona.
20 Josias também mandou sacrificar todos os sacerdotes daqueles altares idólatras e queimou ossos humanos sobre os altares. Depois voltou a Jerusalém.
21 Morarame oseahmatoh tyripose tuisa Joxia a: Oseahmatoh Paxikoa poko Ritonõpo eahmatohme. Moro otuhtoh konõto tyrise eya xine, inymeropohpyry ae ro, Inetapohpyry Pape ao.
21 Então o rei deu a seguinte ordem a todo o povo: "Celebrem a Páscoa ao Senhor seu Deus, conforme está escrito neste livro da Aliança".
22 Moro Oseahmatoh Paxikoa panõ onyripitopyra Izyraeu tõ tuisary toh kynexine. Juta tõ tuisary tõ roropa moro otuhtoh konõto panõ onyripyra toh kynexine moino ro juize tõ ehtopõpyry poe ro.
22 Nem nos dias dos juízes que lideraram Israel, nem durante todos os dias dos reis de Israel e dos reis de Judá, foi celebrada uma Páscoa como esta.
23 Morarame etyhpyryme 18me jeimamyry taropose Joxia ahtao tuisame toexiry poko, Oseahmatoh Paxikoa tyrise eya xine Ritonõpo eahmatohme Jerusarẽ po.
23 Mas no décimo oitavo ano do reinado de Josias, esta Páscoa foi celebrada ao Senhor em Jerusalém.
24 Mame Juta tõ akorehmatohme Ritonõpo omipona toto ehtohme, Inyripohpyry pape ao, Hiukia nenehpyry ropa Ritonõpo Tapyĩ tao, ynara taropose tuisa Joxia a Jerusarẽ poe, Juta nonory poe roropa: pyaxi tomo te, joroko poe urutõ komo te, toponãmasã tõ te, ahno naxikahpyry tomo te, tyneponãmarykõ eahmatoh kyryry emero porehme.
24 Além disso, Josias eliminou os médiuns, os espíritas, os ídolos da família, os ídolos e todas as outras coisas repugnantes que havia em Judá e em Jerusalém. Ele fez isto para cumprir as exigências da lei escritas no livro que o sacerdote Hilquias havia descoberto no templo do Senhor.
25 Imepỹ tuisa, ipanõ exipitopyra kynexine; Ritonõpo omipona nexiase ipunaka, ise toehtoh ke te, osenetupuhtoh ke te, tyjamitunuru ke, enara. Ritonõpo nymeropohpyry Moeze a omipona nexiase. Imeĩpo tuisa ipanõ exipyra roropa nexiase.
25 Nem antes nem depois de Josias houve um rei como ele, que se voltasse para o Senhor de todo o coração, de toda a alma e de todas as suas forças, de acordo com toda a Lei de Moisés.
26 Yrome Juta tõ zehno toehse Ritonõpo, tuisa Manase nyrihpyry pokoino, toto zehno exiry enahpyra ro kynexine.
26 Entretanto, o Senhor não voltou atrás do fogo de sua grande ira, que se acendeu contra Judá por causa de tudo o que Manassés fizera para provocá-lo à ira.
27 Mame ynara tykase Ritonõpo:
27 Por isso o Senhor disse: "Também retirarei Judá da minha presença, tal como retirei de Israel, e rejeitarei Jerusalém, a cidade que escolhi, e este templo, do qual eu disse: ‘Ali porei o meu nome’ ".
28 Imehnõ tuisa Joxia nyrityã emero tymerose pape pokona esety Juta tõ Tuisary tõ Ehtopõpyry.
28 Os demais acontecimentos do reinado de Josias e todas as suas realizações, estão escritos no livro dos registros históricos dos reis de Judá.
29 Mame tuisame Joxia ahtao, Parao Neko, Ejitu tõ esẽ toytose soutatu tõ maro tuna Eupyrati pona, Axiria tuisary akorehmase. Tuisa Joxia toytose Mekito pona etonase tuisa Neko maro, mame totapase ynororo.
29 Durante o seu reinado, o faraó Neco, rei do Egito, avançou até o rio Eufrates ao encontro do rei da Assíria. O rei Josias marchou para combatê-lo, mas o faraó Neco o enfrentou e o matou em Megido.
30 Ekepyry tarose ropa kahu ae Jerusarẽ pona. Moroto tonẽse ynororo tuisa tõ zonẽtoh tao.
30 Os oficiais de Josias levaram o seu corpo de Megido para Jerusalém, e o sepultaram em seu próprio túmulo. O povo tomou Jeoacaz, filho de Josias, ungiu-o e o proclamou como rei no lugar de seu pai.
31 Mame 23me jeimamyry nae Joakaze ahtao tuisame toehse ynororo Juta tõ esẽme. Oseruao nuno taropose eya tuisame ehtoh poko Jerusarẽ po. Jeny esety Hamutau, Jeremia ẽxiry, Ripina pono.
31 Jeoacaz tinha vinte e três anos de idade quando começou a reinar, e reinou três meses em Jerusalém. O nome de sua mãe era Hamutal, filha de Jeremias; ela era de Libna.
32 Tytamurukõ nyrihpyry typoenohse Joakaze a azahkuru toehtoh poko, Ritonõpo Tosẽ omipona pyra.
32 Ele fez o que o Senhor reprova, tal como seus antepassados.
33 Tuisame aehtoh tonahse tapoise ynororo ahtao tuisa Neko a, Ejitu esemy a pata Ripira po, Hamate nonory po. Mame tuisa Neko a Juta tomo a parata ke topehmapose eya: 3.400 kirume te, 34 kirume uuru maro.
33 O faraó Neco o prendeu em Ribla, na terra de Hamate, de modo que não mais reinou em Jerusalém. O faraó também impôs a Judá um tributo de três toneladas e meia de prata e trinta e cinco quilos de ouro.
34 Mame Eriakĩ, Joxia mũkuru tyrise tuisame, tuisa Neko a, Joxia myakãme. Mame mokyro esety tymyakãmase Jeoakĩme. Joakaze tarose tuisa Neko a Ejitu pona. Moroto toorihse ynororo.
34 Colocou Eliaquim, filho de Josias, como rei no lugar do seu pai Josias, e mudou o nome de Eliaquim para Jeoaquim. Mas levou Jeoacaz consigo para o Egito, onde ele morreu.
35 Morarame tuisa Jeoakĩ a tineru zokonaka tapoise Juta tõ winoino, toto mõkomory zokonaka tapoise eya, tineru nae ehtohme Ejitu tuisary epehmatohme.
35 Jeoaquim pagou ao faraó Neco a prata e o ouro. Mas, para cumprir as exigências do faraó, Jeoaquim impôs tributos ao povo, cobrando a prata e o ouro, de cada um conforme suas posses.
36 25me jeimamyry nae Jeoakĩ kynexine tuisame toehse ahtao. Mame 11me jeimamyry taropose eya tuisame ehtoh poko Jerusarẽ po. Jeny esety Zepita, Petaia ẽxiry, pata Ruma pono.
36 Jeoaquim tinha vinte e cinco anos de idade quando começou a reinar, e reinou onze anos em Jerusalém. O nome de sua mãe era Zebida, filha de Pedaías; ela era de Ruma.
37 Mame tytamurukõ nyrihpyry typoenohse eya. Tyyrypyry poko toehse ynororo, Ritonõpo omipona pyra.
37 Ele fez o que o Senhor reprova, tal como seus antepassados.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.