Lucas 1
Rau Ke Maro (APR) vs ARA
1 Tool mai Tiopilus, nga bet awete pong nen, mugu ngan di tooltool alunu la titouo bedi bet tiwodo betanga ke so tina le imot yo Maro iyei a pombe kataunu yam nga.
1 Visto que muitos houve que empreenderam uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 Ngan nen le tiwodo betanga tina yo tilongo ye di tooltool yo kulkulunu yege, ngan di tapdi tikamata so tina ngan kanono moolmool ye matadi, inbe tikaua urata ye a tiraia bingi ki paidi nga.
2 conforme nos transmitiram os que desde o princípio foram deles testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 Ngan tina au tauk i ator panin di tooltool tina a tipagalangau dook ye so tina ngan punu, ngan la akamata ngan dook mata ke bet au lapau awodo betanga galangana pong ye so tina yo pombe nga.
3 igualmente a mim me pareceu bem, depois de acurada investigação de tudo desde sua origem, dar-te por escrito, excelentíssimo Teófilo, uma exposição em ordem,
4 Le awodo rau i pong a bet nen ngan kukinkati ngan lom galanga nen, betanga yo tipatomonai ong ye nga, ngan moolmool le imot.
4 para que tenhas plena certeza das verdades em que foste instruído.
5 Ye kene yo Erot iyei tool kuto mai a matan kala tana mai Yudia ye in nga, ngan tool atu ke paroranga so pang Maro, in ene la Sakaria i. Ye in inepe ye budanga atu ke di tooltool ke paroranga so pang Maro yo tiweta ye Abia i. Ngan iye rimana yo Ilisapet, ngan Aron di sasa ki.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, houve um sacerdote chamado Zacarias, do turno de Abias. Sua mulher era das filhas de Arão e se chamava Isabel.
6 Inbe yeru ngan tiyei dada dook mata ye Maro matana. Inbe titoo noonoongoo le wer ke Maro nga le imot, le tinepe le taukadi busunu ye matana.
6 Ambos eram justos diante de Deus, vivendo irrepreensivelmente em todos os preceitos e mandamentos do Senhor.
7 Bong yeru taukadi natudi, yesoo Ilisapet ipassui tiap le iye Sakaria tinepe tinepe a tiyei konga konga oo.
7 E não tinham filhos, porque Isabel era estéril, sendo eles avançados em dias.
8 Ye kene atu in Sakaria iye di diene tooltool ke paroranga so yo tinepe ye budanga ke Abia nga, ngan lal kidi bet tilo tiyei urata kidi ye bareme mai ke sungunu. Ngan le Sakaria ilo bareme mai ke sungunu lono bet lo iyei urata ki ke paroranga so pang Maro.
8 Ora, aconteceu que, exercendo ele diante de Deus o sacerdócio na ordem do seu turno, coube-lhe por sorte,
9 Motong la titoo momo kidi ke bet tikatte madamada a bet nen ngan tipusye sei tool ke paroranga so, bet ole ilo idaun so kini ki dook mata ben kai maiyo kulini in pang Maro i. Ngan le Sakaria tani, in ye la madamada ipaposi bet ilo bareme mai ke sungunu lono i.
9 segundo o costume sacerdotal, entrar no santuário do Senhor para queimar o incenso;
10 Ngan ye kene yo Sakaria lo idaun so ke paroranga pang Maro ye in nga, ngan di tooltool alunu la tigaua ke bareme diki ki a tipattarau nga.
10 e, durante esse tempo, toda a multidão do povo permanecia da parte de fora, orando.
11 Sakaria ilo, motong la bangabangana ke Tool Mai atu pombe pang ye le ikodo ke kakawa yo bet tidaun so kini ki dook mata ye i, in madini oonoo.
11 E eis que lhe apareceu um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Ngan yeiso bet Sakaria ikamata bangabangana ke Maro tani, motong le itakrai inbe itattadai belebele.
12 Vendo-o, Zacarias turbou-se, e apoderou-se dele o temor.
13 Bong ngan bangabangana tani iwete panga nen, “Sakaria, ken kutattadai be! Maro ilongo pataraungu kiong oo. Le rimam Ilisapet ole ipasuiu kase tamoto pong. Lo ngan bet kusu ene ye Yowan.
13 Disse-lhe, porém, o anjo: Zacarias, não temas, porque a tua oração foi ouvida; e Isabel, tua mulher, te dará à luz um filho, a quem darás o nome de João.
14 Ong i ole lom dook mata a lom ponana ye mai san, inbe di tooltool alunu ole lodi ponana ye kene yo bet tinana ipasuiu ye i,
14 Em ti haverá prazer e alegria, e muitos se regozijarão com o seu nascimento.
15 yesoo ye in ole Maro ikamata ben tool ene mai. Inbe ye in o ke bet iyin ooroo wain surunu le ran medana tiap. Inbe kene yo inepe tinana kapono lono ye in nga, ngan ole Maro Amunu Silene ipaponi.
15 Pois ele será grande diante do Senhor, não beberá vinho nem bebida forte e será cheio do Espírito Santo, já do ventre materno.
16 Inbe ole ilon di tooltool alunu ke Isrel a nen ngan tiportak lodi a timulu pang ye Maro yo Tool Mai kidi i.
16 E converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus.
17 Inbe ye in ole Maro Amunu Silene ikaua gurana mai panga dawa ben ke Ilia, a imugu pang Tool Mai. Inbe ole ilon di tooltool maimai a tiportak lodi, a bet nen ngan lodi mai san pang di natudi mulu. Inbe ye in ole ilon di tooltool ke sak noonoongoo, a bet nen ngan titoo wer dook mata kidi tooltool yo noonoodi nga. Inbe ole ilon di tooltool a tikarata lodi le dook mata, inbe tinama Tool Mai yo bet pombe i.”
17 E irá adiante do Senhor no espírito e poder de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos, converter os desobedientes à prudência dos justos e habilitar para o Senhor um povo preparado.
18 Bangabangana ke Maro iwete nen a imot, motong la Sakaria tani iwete panga nen, “Ai, nga ole lok galanga balai, bet betanga kiong i moolmool nga? Yesoo, au i ayei konga, inbe rimak ngan iyei konga lapau oo.”
18 Então, perguntou Zacarias ao anjo: Como saberei isto? Pois eu sou velho, e minha mulher, avançada em dias.
19 Motong la bangabangana tani ke Maro in iraua betanga ki nen, “Au i Gabrel! Inbe kanakana ngan akodo dama ke Maro. Ngan Maro ye taunu la iwangau bet si akaua bingi dook mata i pong i.
19 Respondeu-lhe o anjo: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado para falar-te e trazer-te estas boas-novas.
20 Bong nga gelei, ong i kutara lom medana ye betanga kiau tiap, too? Ngan nen le dookoot nga ole mem modo le ke bet kuwetewete tiap a kunepe nen le ilo ye lal yo Maro ye taunu itaru bet ole so tani in kanono pombe moolmool ye i.”
20 Todavia, ficarás mudo e não poderás falar até ao dia em que estas coisas venham a realizar-se; porquanto não acreditaste nas minhas palavras, as quais, a seu tempo, se cumprirão.
21 Ngan nen le ye kene tani in di tooltool budanga mai tina yo tigaua a tinama Sakaria ke diki nga, ngan tinam kaiye le nga lodi kau urata nen, “Tiap, nga gelei a le isi tarrai tana tiap nga.”
21 O povo estava esperando a Zacarias e admirava-se de que tanto se demorasse no santuário.
22 Motong la yeiso bet ipas a isi tana, ngan men modo le ke bet iwetewete pang di tiap, bong ipas le iyei tomonai pang di ye bene leu. Le nga lodi tar bet o ikamata so sa bareme mai ke sungunu lono, ngan la le ke bet iwetewete tiap a inepe nen leu nga.
22 Mas, saindo ele, não lhes podia falar; então, entenderam que tivera uma visão no santuário. E expressava-se por acenos e permanecia mudo.
23 Ngan lal ke Sakaria yo bet iyei urata ke paroranga so ngan lo imot, motong la imulu pang malala ki.
23 Sucedeu que, terminados os dias de seu ministério, voltou para casa.
24 Le nga tinepe le mooloo tiap, inbe rimana Ilisapet in kapono le ipa mallangana tiap, bong ipas le inepe rumu lono leu ye taudu limi.
24 Passados esses dias, Isabel, sua mulher, concebeu e ocultou-se por cinco meses, dizendo:
25 Motong la Ilisapet tani iyei ne, “So i, Tool Mai la lono pau a iyeii pau i. Le dookoot nga ke bet moomook mulu ye di tooltool matadi tiap.”
25 Assim me fez o Senhor, contemplando-me, para anular o meu opróbrio perante os homens.
26 Ye kene yo Ilisapet kapono a inepe le taudu limi be atu iman a ila ye in nga, ngan Maro iwanga bangabangana ki yo ene Gabrel in a idu pang ye malala mai yo ene Nasaret i. Ngan malala tani, in iken ye tana mai Galili.
26 No sexto mês, foi o anjo Gabriel enviado, da parte de Deus, para uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 Bangabangana tani in bet idu pang ye garup nene atu yo ene Madia i. Ngan garup nene tani in titarkala pang tamoto yo ene Yosep i. Ngan Yosep tani in Dawiti yo mugu ngan iyei tool kuto mai i, in sasa ki.
27 a uma virgem desposada com certo homem da casa de Davi, cujo nome era José; a virgem chamava-se Maria.
28 Le nga bangabangana tani in idu pombe pang ye Madia, motong la iwete lo ponana ki panga, inbe iwete nen, “Tool Mai inepe yong, le iyeie urata dook mata san pong.”
28 E, entrando o anjo aonde ela estava, disse: Alegra-te, muito favorecida! O Senhor é contigo.
29 Bong Madia ilongo betanga ki tina, ngan lon sarrara mai san. Inbe ikapge bet lon kaua urata ye soo betanga tina yo iwete nga, ngan lono ki balai?
29 Ela, porém, ao ouvir esta palavra, perturbou-se muito e pôs-se a pensar no que significaria esta saudação.
30 Motong la bangabangana iwete panga nen, “Madia, ken kutattadai be. Maro lono pong mai san a iyeie urata dook mata pong.
30 Mas o anjo lhe disse: Maria, não temas; porque achaste graça diante de Deus.
31 Le kulongo, ong i ole kapom ye kase tamoto atu. Le ye kene yo bet kupasuiu ye in nga, ngan ole kusu ene ye Yesu.
31 Eis que conceberás e darás à luz um filho, a quem chamarás pelo nome de Jesus.
32 Ye in ole ene mai, inbe ole tiweta bet ye in Maro yo inepe ete, in natunu. Inbe Tool Mai Maro ole itaru a iyei tool kuto mai a ikolo sasa ki yo Dawiti i.
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo; Deus, o Senhor, lhe dará o trono de Davi, seu pai;
33 Inbe ye in ole iyei tool kuto mai a matan kala Yakop di sasa ki le ikenen leu a ila. Moolmool, ye in ole iyei tool kuto mai le ikenen leu le taukan motingi.”
33 ele reinará para sempre sobre a casa de Jacó, e o seu reinado não terá fim.
34 Motong la Madia itoro bangabangana ke Maro tani in nen, “Ona, au i garup nene, inbe aye tamoto sa ampa pitiap. E so i nga ole pombe pang yau balai?”
34 Então, disse Maria ao anjo: Como será isto, pois não tenho relação com homem algum?
35 Ngan bangabangana iraua betanga ki nen, “Maro Amunu Silene ole isi yong, inbe Maro yo inepe ete i, in gurana ki ole si idukong. Le kase tani yo Maro ipootoo panga ye taunu a kapom ye i, in ole di tooltool tiweta bet ye in Maro Natunu.
35 Respondeu-lhe o anjo: Descerá sobre ti o Espírito Santo, e o poder do Altíssimo te envolverá com a sua sombra; por isso, também o ente santo que há de nascer será chamado Filho de Deus.
36 Inbe kumata, tinam oom Ilisapet yo iyei kolman, inbe tiwete bet tau pasuiungu ki i, in dookoot nga kapono a inepe ye taudu limi be atu oo.
36 E Isabel, tua parenta, igualmente concebeu um filho na sua velhice, sendo este já o sexto mês para aquela que diziam ser estéril.
37 Ngan nen, yesoo so sa yo bet Maro isak ye a bet iyei tiap, ngan tiap.”
37 Porque para Deus não haverá impossíveis em todas as suas promessas.
38 Motong la Madia tani in iyei ne, “Au i ben kapraingi ke Tool Mai. Le so yo kuwete pau ye, in bet iyeii a pombe pang yau, ngan dook mata.” Motong la bangabangana ke Maro igege sila inepe, inbe imulu a ilo.
38 Então, disse Maria: Aqui está a serva do Senhor; que se cumpra em mim conforme a tua palavra. E o anjo se ausentou dela.
39 Ye kene tani in Madia ikarata so ki tina ngan le imadit a ipa tarrai a ilo pang ye malala mai atu yo iken ye kawal ke tana mai Yudia i.
39 Naqueles dias, dispondo-se Maria, foi apressadamente à região montanhosa, a uma cidade de Judá,
40 Ngan ipa le lo pombe, motong la ilo rumu lono ke Sakaria lo ikamata Ilisapet, ngan le iwete lo ponana ki panga.
40 entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 Ye kene yo Ilisapet ilongo lo ponana ke Madia yo iweta panga i nga, ngan le natunu yo iken kapono lono i, in ipulles, inbe Maro Amunu Silene isi ipapono Ilisapet tani.
41 Ouvindo esta a saudação de Maria, a criança lhe estremeceu no ventre; então, Isabel ficou possuída do Espírito Santo.
42 Ngan nen le koonoo le mai nen, “Maro iyei urata dook mata pong le kullos di diem garup kapala nga le imot. Inbe iyei urata dook mata pang kase yo bet kupasuiu i, in lapau.”
42 E exclamou em alta voz: Bendita és tu entre as mulheres, e bendito o fruto do teu ventre!
43 Motong la Ilisapet tani in iwete mulu nen, “Ngan dook mata, bong au i tool dook mata balai a le Tool Mai kiau tinana i bet ise pang yau nga?
43 E de onde me provém que me venha visitar a mãe do meu Senhor?
44 Kulongo, kene yo kuwete lo ponana kiong pau a alongo ye in nga, ngan le kase maitiap tani yo iken kapok lono i, in lon ponana lapau le ipulles.
44 Pois, logo que me chegou aos ouvidos a voz da tua saudação, a criança estremeceu de alegria dentro de mim.
45 Ong i, Maro iyei urata dook mata pong, yesoo betanga yo Tool Mai iwete pong nga, ngan kutara lom medana ye bet ole kanono pombe pang yong moolmool.”
45 Bem-aventurada a que creu, porque serão cumpridas as palavras que lhe foram ditas da parte do Senhor.
46 Motong la Madia iyei ne,
46 Então, disse Maria: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Inbe lok mai i le imot lon ponana mai san pang Maro yo ipamulau ye so dook tiap tani yo bet igarungau i.
47 e o meu espírito se alegrou em Deus, meu Salvador,
48 Au i garup sorok ben kapraingi ki leu,
48 porque contemplou na humildade da sua serva. Pois, desde agora, todas as gerações me considerarão bem-aventurada,
49 Ngan ye in gurana ki mai san, le iyeie so maiyoko dook mata pau bet ilonau ye.
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas. Santo é o seu nome.
50 Ye in tool ke bet ilele lono ye di tooltool le imot yo titattadaii a tiraua panga nga,
50 A sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 Ngan ye taunu in iyei urata maimai nga ye bene.
51 Agiu com o seu braço valorosamente; dispersou os que, no coração, alimentavam pensamentos soberbos.
52 Inbe irautoo di tooltool maimai yo tiyei kuto maimai nga,
52 Derribou do seu trono os poderosos e exaltou os humildes.
53 Inbe ikap so dook mata alunu pang di tooltool yo tikana pitolo nga,
53 Encheu de bens os famintos e despediu vazios os ricos.
54 — ausente —
54 Amparou a Israel, seu servo, a fim de lembrar-se da sua misericórdia
55 — ausente —
55 a favor de Abraão e de sua descendência, para sempre, como prometera aos nossos pais.
56 Madia tani in iye Ilisapet tinepe ye so ben taudu tol, motong la imulu a idu pang malala ki nga.
56 Maria permaneceu cerca de três meses com Isabel e voltou para casa.
57 Lal ke Ilisapet bet ipasui in pombe, ngan le ipasuiu natunu tamoto.
57 A Isabel cumpriu-se o tempo de dar à luz, e teve um filho.
58 Le nga di rara ke Ilisapet tipa ye di tooltool yo iye di tigaua malala nga, ngan tilongo tina yo Tool Mai lono panga a iloni dook mata le ipasuiu natunu nga, le nga tiye Ilisapet tani in lodi ponana.
58 Ouviram os seus vizinhos e parentes que o Senhor usara de grande misericórdia para com ela e participaram do seu regozijo.
59 Tinepe a ke limi be ru iman a ila, le ye ke limi be tol ki, motong la titoo momo kidi a timan bet man tikoro kase tani in tinini, inbe lodi bet tisu ene ye tamana tani yo Sakaria i.
59 Sucedeu que, no oitavo dia, foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Bong ngan tinana Ilisapet iwete pang di nen, “Tiap! Tasu ene ye Yowan.”
60 De modo nenhum! Respondeu sua mãe. Pelo contrário, ele deve ser chamado João.
61 Motong la di tooltool tina tiwete panga nen, “Ai, kataunu ye di rara kiang nga sa ene nen tiap.”
61 Disseram-lhe: Ninguém há na tua parentela que tenha este nome.
62 Motong la tiyei tomonai ye bedi a bet titoro tamana, ye in lono bet ole isua ye sei.
62 E perguntaram, por acenos, ao pai do menino que nome queria que lhe dessem.
63 Ngan tamana tani iyei tomonai pang di ye bene bet tikaua so ke wodwodenge atu panga a bet iwodo ene. Ngan le iwodo betanga nen, “Kase i ene la Yowan i.” Ngan nen le di tooltool le imot yo tigaua nga, ngan tikamata le titakrai.
63 Então, pedindo ele uma tabuinha, escreveu: João é o seu nome. E todos se admiraram.
64 Motong la pattu leu inbe Sakaria tani koonoo imarra, inbe mene mooloo mulu a iwetewete, inbe iyitmaka Maro ene.
64 Imediatamente, a boca se lhe abriu, e, desimpedida a língua, falava louvando a Deus.
65 Ngan nen le di tooltool tina yo tiye di tigaua malala nga, ngan tikamata mos tani yo pombe i, le titakrai ye mai san. Motong la so tina yo pombe nga, ngan di tooltool tipa bet tiwete le bingi ki ila ye malala nga le imot yo iken ye kawal ke tana mai Yudia nga.
65 Sucedeu que todos os seus vizinhos ficaram possuídos de temor, e por toda a região montanhosa da Judeia foram divulgadas estas coisas.
66 Le nga di tooltool le imot yo tilongo bingi tani nga, ngan lodi kaua urata ye, inbe tipartortor ye. Tiyei ne, “Ai, kase ni pang dama ni ngan ole iyei tool balai na?” Ngan tipartortor nen, yesoo tikamata ben gurana ke Tool Mai iken ye.
66 Todos os que as ouviram guardavam-nas no coração, dizendo: Que virá a ser, pois, este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Motong la Maro Amunu Silene idiwidiwi Yowan tamana yo Sakaria i, le nga ikaua Maro koonoo inbe iwete nen,
67 Zacarias, seu pai, cheio do Espírito Santo, profetizou, dizendo:
68 “Idi le imot bet tayitmaka Tool Mai yo Maro kiidi Isrel, in ene!
68 Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo,
69 Ngan tool yo Maro ikaua gurana mai panga bet si ipamulidi ye so dook tiap tani yo bet igarungidi i,
69 e nos suscitou plena e poderosa salvação na casa de Davi, seu servo,
70 Ngan mukot yege ni nga, ngan di Maro koonoo yo ipootoo di panga ye taunu nga, ngan tiwete nen,
70 como prometera, desde a antiguidade, por boca dos seus santos profetas,
71 ole ilonidi a ipamulidi ye di koi kiidi bedi, inbe ye di tooltool yo lodi dook tiap paidi nga.
71 para nos libertar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam;
72 Inbe lon tutu betanga medana ki yo mugu ngan ipamede pang di sasa kiidi i,
72 para usar de misericórdia com os nossos pais e lembrar-se da sua santa aliança
73 Moolmool, ye taunu iwete moolmool le ete bet ipamede betanga medana tani in pang sasa kiidi yo Awaram i.
73 e do juramento que fez a Abraão, o nosso pai,
74 Ngan nanga, ole ikau idi ye di koi kiidi bedi a ipamulidi,
74 de conceder-nos que, livres das mãos de inimigos, o adorássemos sem temor,
75 Inbe dookoot tanepe nga, ngan ole tatoo dada dook mata yo Maro lono bet tatoo nga,
75 em santidade e justiça perante ele, todos os nossos dias.
76 “Ngan ong natuk i, pang dama ni, ngan ole di tooltool tikiu ong ye Maro koonoo atu ke Maro yo inepe ete i.
76 Tu, menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque precederás o Senhor, preparando-lhe os caminhos,
77 Inbe ole kupagalanga di tooltool lodi a bet nen ngan lodi galanga ye dada yo Maro bet igiri sennene kidi ye,
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, no redimi-lo dos seus pecados,
78 Le Maro ole iyei nen, yesoo ye in lono paidi mai san a ilele lono yidi.
78 graças à entranhável misericórdia de nosso Deus, pela qual nos visitará o sol nascente das alturas,
79 A nen ngan lulngana ilangarai di tooltool yo tinepe ni todo lono a gurana ke matenge iparama di nga,
79 para alumiar os que jazem nas trevas e na sombra da morte, e dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.
80 Tinepe le lo Yowan tani in maiyoko, inbe Maro Amunu Silene ipamede lono le gurana ki mai san. Motong la ila ye ni soorookoonoo atu yo taukan tooltool i, a la inepe nango le ilo ye lal ki yo bet ye taunu ipaposi ye urata ki pang di Isrel i.
80 O menino crescia e se fortalecia em espírito. E viveu nos desertos até ao dia em que havia de manifestar-se a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.