Lucas 12
Tataroha Diana i Sulie Aalaha Ikie a Jisas Kraes (APB) vs NVT
1 Ngaeta maholo, mo sinolai iinoni oto hunge kire ruru mei saana a Jisas, na leune e lae wai honu aani iinoni hule aana nga leu ni uure ha'ike lo'u. Oto a Jisas ko si hola'i te'uri hunie mo pwaarongoisuli ingeie, “Omu ke lio talamiu mwaanie tolahana mo Parise, aana ikire mwala eero-eero. Mala nga kele mei iis ko esuie nga nime pulaoa paine ke hane, nge tolahana eeronga ikire ko to'ohie walu ola kire ko esui'i.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ta'e-ta'ena nga mei ola iinoni ko mumumunie, haata'inilana kei saro lae mola, na ta'ena nga mei ola ko reu mumuni, sailana kei saronai lae taane.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Na nga taa nge omu ko ere-ere mumuni aana, na mwala kei saronai saie mola. Na nga taa nge omu ko kele sasawarunge'inie oto mola i eelingemiu i laona duru i'omu maraamiu, soinge'inilana kei lae taane hunie mwala ke mani rongoa.”
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 Oto a Jisas ko he'i te'uri lo'u, “Maeni malahuku, omu ke su'uri me'ute'inie mwala ko sare horo'i'omu, aana kire sa'a da lo'u nga mei ola aaela huni waeli'omu mei puri.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Ta'e ne ke haata'inie aamiu iini hunie omu kei me'ute'inie. Omu ke ma'ute'inie mola a God, iini nge e sai horo maesi'omu, na e to'o aana no'one nanamanga huni aasi'omu i laona dunge ni ha'amotaahinge lo'u mei puri. Iau, no ko unue lo'u huni'omu, ingeie ni oto iini omu ke ma'ute'inie.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 E lime kele pipisu holileni e lae mola aana e ro peni pulu. Ta'e hule aana a God e sa'a roro'a pulongosie ike nga ta'a-ta'a kele iini eeni.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Omu ke saie uri a God hule aana e sai susulie warai iihune pwaumiu. Oto omu ke su'uri me'u, aena aana omu tohungei hi'e liutaa aana mo pipisu oto hunge.
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 “Ineu, no ko unue oto huni'omu uri ta'ena nga iini kei unu tahanga'inieu i na'ona mo iinoni uri ingeie iinoni ineu, nge ineu a Kale Ni Iinoni, ne kei unu tahanga'inie iinonine no'one urine i na'ona mo ensel a God, uri ingeie iinoni ineu.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Ta'e nga iini nge kei taateinge'inieu i na'ona mo iinoni, nge ineu a Kale Ni Iinoni, ne kei taateinge'inie no'one i na'ona mo ensel a God uri iinoni ngeena nga iinoni ineu ha'ike.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 Na mala nga iini kei unue nga mei wala honosieu a Kale Ni Iinoni, a God e sai sae'aasie mola hunie. Ta'e mala nga iini kei ere mwakata'inie Li'oa Maa'i, nge a God e sa'a roro'a sae'aasie lo'u mwaanie iinonine.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 “Na i'omu mo iinoni ineu, maholo kire kei toole'omu hunie leilemiu i laona mo nume ni palo-palo mo Jiu, wa i na'ona mo aalaha, wa i na'ona mo inemauri, omu ke su'uri tolahi'e i sulie omu kei uure ma'uta'a uri taa, wa nga taa omu kei unue.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Aana Li'oa Maa'i kei haata'inie taane aamiu nga taa ni unue aana maholona.”
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Oto ngaeta mwane aana ruruhaa ko te'uri hunie, “Ha'a-uusuli, o ke unue hunie aasiku ke oopaa to'o-to'onga nge aamamere'i e niie namere'i aana hai dinge e mae.”
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Oto a Jisas ko aalamie uuri, “!Mwaena! Lio hilisileku e ka'a lae ike hunie ne ke oopa to'o-to'olamore'i wa uri ne ke leie mo ola urine.”
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Na a Jisas ko he'i lae lo'u pe'i erenga uurini hunie ahutada, “Omu ke lio talamiu na omu ke kineta'ini'omu mwaanie ta'ena nga saehanalinge. Aana tohungana mauriha'ana iinoni e ka'a lae ike i sulie nga taa nge iinoni e to'o aana, ma'alana iinoni ngeena ke to'o-to'o lo'u uri taa.”
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Oto a Jisas ko ere ni aalahuunge hunire uuri, “Ngaeta mwane to'o-to'o e to'o aana mei aano diana nge ahutana ola e aahu diana i laona.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 E o'o'o, oto ko aehota lo'o-lo'onga'i uuri, ‘Nga leu ni durue mo ngeulaa ineu ha'ike. ?Oto ne ke si ue eena?’
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Oto ko he'i lo'onga'i lo'u uuri, ‘Nou saie oto nga taa ne kei esuie. Ne kei ohoie mola mo nume ni duru ineu, na ne ke asu peine lo'u eeni. Oto ne ke si durue mo ngeulaa ineu, na oto ahutana walu ola ineu i laona nume haalu ngeena.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Purine, ne ke si unue hunieu maraaku uuri, !Ingeie ka'une! Nou to'o aana oto walu ola diana adona mo helisi hunge. Ne ke mamalo mola, aana mauringe e mwada'u oto hunieu.’
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Ta'e a God e te'uri hunie a mwaena, ‘!O tohungei pweu! Si'iri rodo, oto o kei mae. ?Ha'alaa, a tei nge kei to'o aana ahutana walu ola nge o ko duduru'i mola namue maraamune eena?’”
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 Oto a Jisas ko si ere uuri, “Kei urine oto hunie mo iini nge ko dudurue mola dianaha'ana mo ola aana walumalau ie nada maraada, ta'e kire ka'a to'o-to'o ike aana tolahana a God.”
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Oto a Jisas ko unue hunie mo pwaarongoisuli ingeie uuri, “Aena urinena, no ko unue oto huni'omu uri mwaanie omu ne'i-ne'isae paine aana mei ngeulaa ni meuri aana i'omu, wa mo to'oni huni to'oni haahie sapemiu.
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Aana mauringe e roro'a liutaa aana ngaulaa, na sapemiu e roro'a liutaa aana to'oni.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Omu ke leesie ka'u mo menu ko loo-loho hailiu ngeena. Kire ka'a au'esu hohola, wa uri kire ke so'o-so'okoni huni duru'i. Ta'e a God ko ha'a-ha'angaure taane. !Ilisie i'omu mo iinoni! Omu roro'a liutaa aana mo menu i maana a God.
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Oto aana ma'alana omu ke lo'o-lo'onga'i liutaa lo'u i sulie mauringe i'omu, ta'e omu sa'a roro'a da ike mauringe ngeena ke tewa lo'u.
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 ?Mala uri omu ka'a sai deu i sulie mo kele ola mwai-mwei urine, na e ue omu ko si lae otoi tolahi'e i sulie mo ola paine?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 Omu ke leesie ka'u mo ei tataka nge kire ko pwito hailiu ngeena. Kire ka'a au'esu wa kire ke tau-teuri sala. Ta'e no ko unue huni'omu uri ma'alana a Solomon Inemauri e to'o-to'o liutaa na e sai to'oni aana mo to'oni manikulu'e, ta'e mo ei tataka ngeena kire ho'o sala lio diana liutaa aana.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Mo ei tataka ngeena, mo ola ka'a o'o'o tewa ike no'one. Kire ko eehurara mola i matana ho'owa, na i seulehi kire ko nunulu oto lo'u, na mwala ko aasi'i mola i laona dunge. ?Oto mala a God ko ha'ato'onie mo takai ei ngeena, ohe omu unue uri a God e sa'a nii to'oni ike haahi'omu? !Hiiwalaimolinge i'omu e lae otoi mwei-mwei hiito'o!
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Omu ke su'uri lae otoi tolahi'e hiito'o lo'u aani lo'onga'inge aakau i sulie nga taa omu kei ngaa na nga taa omu kei inuhie.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Mwala ni pu'o ni kire ko lae otoi totolahi'e hiito'o i sulie mo ola urine. Ta'e i'omu, Aamamiu e saie taane oto uri omu saeto'o aana mo olana.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Ta'e omu ke ne'i-ne'isae aana Aalahanga a God liutaa aana ta'ena nga ola mai aano, na ingeie ke si sapeie ta'ena nga ola huni'omu.
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 “Ma'alana omu ka'a hunge, ta'e mwaanie omu me'u-me'u, maeni mwela, aena aana Aamamiu ko tohungei ilenimwa'e hunie omu kei aalaha pe'ie i laona Aalahanga ingeie.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Oto omu ke ha'aholinge'inie mola to'o-to'olamiu, na omu ke niie mei to'oha aani hunie kira maitale. Omu ke mwa'ie mo to'oha i'omu i laona mwa'i e sa'a moka ike. Na omu ke looha'inie to'olamiu i Lengi, aana leu kire sa'a peli'i ike aana, wa mo kokorosi ke waeli'i.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Aena aana leu nge to'olamiu e ii'o aana, nge saemiu kei talei o'o'o no'one mola aana leune.”
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 Oto a Jisas ko he'i te'uri lo'u, “Omu ke dau aakau taraure'i loosie nga taa ko lae mai. Omu ke roro ma'uta'a aana mo to'oni i'omu, na omu ke ha'akaunie mo laite i'omu kire ke eeso-eeso,
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 mala mo koni-konihe ko maa'oohie aalaha ikire kei ooli mei mwaanie aaharota. Aana maholo kei lae mai iiki ikolune maa, oto kire ko tolana tahamaa oto talana.
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Deidehie mo koni-konihe ngeena nge aalaha ikire e hule na kire ko lio-lio mola ue aana kire dau aakau loosie. No ko unue oto huni'omu uri aalaha ikire ngeena kei oolisi aana mo to'oni ni esunge, kei ha'a-ii'osire oto hunie ngaunge, na kei rareta'inire oto aani ha'alianga hunire.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Deidehie mo koni-konihe ngeena, aana ma'alana aalaha ikire ko si hule mola i upui rodo wa i hatari dengi, ta'e kei lio oodoie oto kire dau aakau loosie pe'ie maa'oohilana.
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 “Oto omu ke sai diana aana uri, mala iinoni e to'o aana nume ko saie maholo iinoni peli-peli kei lae mai, e sa'a roro'a ni toli'aasie ike uri iinoni peli-peli ngeena ke sili i nume ingeie.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Oto i'omu no'one, omu ke ii'o aakau, mwaanie ineu a Kale Ni Iinoni, nou lae mola mai aana maholo omu ka'a lo'o-lo'onga'inie ike ne kei lae mai aana.”
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Oto a Pita ko te'uri, “?Poro paine, uri o unue aalahuunge ie mola huni'emeelu hali'ite, wa no'one hunie mwala e loko ngeena?”
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Oto a Jisas ko aalamie a Pita uuri, “No ko unue huni'omu na hunie ta'ena nga iini e saenanau. ?Aana a tei ka'u e saenanau na e ne'i koni-konihe diana? Ingeie oto iini nge aalaha ingeie e ne'ie hunie ke lio i sulie ngaeta mwala au'esu aana maholo ko lae, na hunie ke nii-niie waaitada hunire i suli maholo.
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Na kei tohungei diana oto liutaa hunie koni-konihe ngeena, mala uri aalaha ingeie kei lio oodoie ko esu diana urine maholo kei ooli mei.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Mala ko urine, nge no ko unue oto huni'omu uri aalaha ngeena ke si ne'ie oto koni-konihe ngeena hunie ke lio i sulie oto ahutana to'o-to'olana.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 “Ta'e mala uri koni-konihe ngeena ko lo'onga'inie mola uri aalaha ingeie e sa'a hule ike lau-leu, oto ko talei seu-seunie mola ngaeta mwala au'esu, na ko talei tara mola aana ngaunge, na ko pweu mola aana inuhilana wai ni mehiri,
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 oto aalaha ingeie kei hule mola, na e ka'a dau aakau ike. Na ko hule no'one mola aana maholo koni-konihe ngeena e ka'a lo'onga'inie huni maa'oohie. Oto aalaha ngeena kei tohungei ha'aloi letehie koni-konihe ingeie ngeena, na kei uusunge'i aasie oto pe'ie mwala hai-heitohe.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 Aana koni-konihe nge e saie taane saena aalaha ingeie uri nga moi taa e saeto'o aani, ta'e e ka'a dau aakau wa ke dau i suli'i, kire kei tohungei ha'aloi letehie oto hiito'o.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 “Ta'e koni-konihe nge e ka'a saie ike saena aalaha ingeie, na ko deu hu'isie mola saena aalaha ingeie, kire sa'a lae otoi ha'aloi letehie hiito'o. Aana nga iini nge niilana nga mo ola hunge e lae hunie, a God kei saeto'o aana lo'u a mwaena ke asuie nga mo ola hunge. Na nga iini nge niilana mo ola hunge liutaa e lae hunie, nge a God kei saeto'o aana lo'u a mwaena ke asuie nga mo ola hunge liutaa.”
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 Na a Jisas ko he'i te'uri lo'u, “Nou lae mai huni eereha'inie walumalau, na nou saeto'o aana uri dunge ngeena ke eeso-eeso oto, hunie ke oopaa mo iini diana mwaanie mo iini aaela.
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Nou manata'inie oto uri ne kei sapesalu oto hiito'o hule aana maenga, na ne kei tolahi'e oto hiito'o i sulie sapesalunge ngeena lae hule aana kei oa.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 “Mwaanie omu lo'o-lo'onga'inie uri nou lae mai huni toolea mai hanuelamanga hunie walumalau. !Ha'ike! Ka'a hanuelamanga ike, ta'e oopanga.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Uure si'iri pwau weu, mo uluhe ni iinoni kei heukama honosire hailiu. Nga oolu iini kei heukama honosie nga ro iini, na nga ro iini kei heukama honosie nga oolu iini.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Mo he'i aamana kei heukama honosire hailiu, na mo he'i nikana kei heukama honosire hailiu, na mo mahungaona keni kei heukama honosire hailiu.”
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 A Jisas e unue no'one hunie mwala uuri, “Maholo omu ko leesie mei rorodo pulu-pulu'e ko hane, oto omu ko tolana unue oto uuri, ‘Kei nemo oto eena,’ na kei nemo oto.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Na maholo omu ko hiinge'inie ko iiru ni maraau, na ni omu unue uuri, ‘I eesi meuri kei aaela oto eena,’ na kei aaela oto urine.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 !I'omu kira lupwe'i deu! Omu tohungei pweu oto to'ohuu. Omu sai lio saie ka'u mola walu ola aana walumalau ie na mo ola ta'au i salo. ?Ta'e e ue omu ka'a sai lio saie nga taa ko reu aana maholo ienini?”
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 Na a Jisas e he'i aalahuu lo'u i sulie uure-rurunge pe'ie a God, ko te'uri, “?Aana e ue ni omu ka'a sai lei'omu maraamiu nga taa e diana huni esuie?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Mala nga iini ko sare toole'o i laona leinge, o ke uure ruru oto lau-leu pe'ie iinoni ngeena maholo i'omore'i ue i sulie tala takoie nume ni lei-lei. Mala o ka'a te'urine, nge maelonga i'oe kei toli'aasi'o hunie mwane lei-lei na a lei-lei kei toli'aasi'o i nimana mo ramo, oto kire kei aasi'o i laona nume ni ho'o.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 To'ohuu no ko unue oto huni'omu uri omu sa'a roro'a ni iisitaa ike na omu ka'a saro su'u mangoa mei to'oha nge kire holosie huni'omu.”
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.