Mateus 5
IRUHIN ANANIN BARAEN (AON) vs NTLH
1 Jisas natik eshudok worobaishi arpesh shantorum shanaki aria nanak nato anag mihig. Aria nakih nape atap. Aria ananish disaipel shanaki shanaman shape.
1 Quando Jesus viu aquelas multidões, subiu um monte e sentou-se. Os seus discípulos chegaram perto dele,
2 Aria Jisas neyagwreh nakesh yopinyi baraen namudok,
2 e ele começou a ensiná-los. Jesus disse:
3 “Eshudoki arpesh douk shadukemesh um esheshish mishish madae shupe hurukum Iruhin iri, aria shakri Iruhin um ko numnekesh iri, eshesh wosik ta shanadudareh. Umum maresh, eshesh ko shuwish agundok Iruhin nape Debeini um ananish arpesh shapeum heven aria shupe wosik atin gani iruhw heven.”
3 — Felizes as pessoas que sabem que são
4 “Eshudok arpesh douk esheshiruh aparuh yoweruh ba shureh atinyi aria madae shunududareh um, yoweishi inahos eshesh shenekeshi iri aria shukri um maresh ta shenek yoweishi inahos um, eshesh wosik ta shanadudareh. Umum maresh, Iruhin ko nugamohesh um esheshiruh aparuh.”
4 — Felizes as pessoas que choram,
5 “Eshudok samokwiyaishi arpesh madae shubo mishish ba shutuk esheshish nyeiguhw shuto iruhw aria shenek kupaishi yoweishi inahos iri eshesh wosik ta shanadudareh. Umum maresh, Iruhin ko nokesh abudok amnabish ihish eneshenesh aria shunogremesh.”
5 — Felizes as pessoas humildes,
6 “Eshudoki arpesh douk shanawasham abom um shigipesh Iruhih ananin baraen ba shupe yopunyi poe, kabi da nyurub baesh um worigun nani abar um, eshesh wosik ta shanadudareh. Umum maresh, Iruhin ko gamo nugamohesh nenekesh shupe duguresh atin shupe.”
6 — Felizes as pessoas que têm fome e sede
7 “Eshudok douk shenek gihaum kupaishi arpesh iri aria shutaurumesh um eneshenesh iri, eshesh wosik ta shanadudareh. Umum maresh, Iruhin shopunek ko nenek gihaum eshesh.”
7 — Felizes as pessoas que têm misericórdia
8 “Eshudok douk esheshish apahw urkum shape yopiyopishi madae shur um shenek yoweishi inahos iri, eshesh wosik ta shanadudareh. Umum maresh, eshesh ta shutik Iruhin.”
8 — Felizes as pessoas que têm o coração puro,
9 “Eshudok douk shapeum shiyatak rupanitak iri, eshesh wosik ta shanadudareh. Umum maresh, Iruhin ta nuhwaresh ananish nugashish.”
9 — Felizes as pessoas que trabalham pela paz,
10 “Eshudok douk shenek Iruhin nakriyenyi yopinyi mour aria namudok ba kupaishi shaesh, shahiyahesh aria shuweshikesh um, eshesh wosik ta shanadudareh. Eshesh douk ta ko shuwish agundok Iruhin nape Debeini um ananish arpesh shapeum heven.”
10 — Felizes as pessoas que sofrem perseguições
11 “Ipak douk shutrip pigipesh eik, ba shuhep shurukwep nubug, shuhiyahep aria shugiyagim ipak shudukumep nyau nyatograri baraen, aria wosik ipak ta panadudareh.
11 — Felizes são vocês quando os insultam, perseguem e dizem todo tipo de calúnia contra vocês por serem meus seguidores.
12 Ipakish urkum apahw ko shupe wosik atin aria ipak ko gamo punadudareh. Umum maresh, ipak ko purao yopishi eneshenesh gani iruhw heven. Eshesh ta shenekesh um ipak kabi da seiwok shehiyah anam profet harigum ipak iri.”
12 Fiquem alegres e felizes, pois uma grande recompensa está guardada no céu para vocês. Porque foi assim mesmo que perseguiram os
13 “Ipak douk pape kabi da sol um abudok amnab. Aria sol kwehig miyair ba mare ta akehir aka nubutir, aria ta menekar mumam ba ta akehir aka nubutir? Arudoki sol arar mour wokar. Aria ta arpesh shuwashar-uguk, aria shishar shukwu esheshiruh yeriweruh.
13 — Vocês são o sal para a humanidade; mas, se o sal perde o gosto, deixa de ser sal e não serve para mais nada. É jogado fora e pisado pelas pessoas que passam.
14 “Ipak douk pape kabi da lait um abudok amnab. Anabur wabur da betem gani iruhw onohw yoduhw iri ta mare bunubeshuk.
14 — Vocês são a luz para o mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Arpesh ta mare shutik eneh nyih aria shushapumeh shukwu anap marup uwe, uwok. Eshesh ko shutik nyih hukus wehiwehigunum, um ta hukesh arpesh lait um ihishmorim arpesh numun urupat.
15 Ninguém acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto. Pelo contrário, ela é colocada no lugar próprio para que ilumine todos os que estão na casa.
16 Aria douk ipak ta pupe namudok atin kabi da nyih hanu hakus um. Pupe um punek yopishiyen aria ta arpesh shutrip aria ko shuhur ipakin Yaken ananin nyeigur nyuto gani iruhw douk nape heven iri.”
16 Assim também a luz de vocês deve brilhar para que os outros vejam as coisas boas que vocês fazem e louvem o Pai de vocês, que está no céu.
17 Aria Jisas ta nakri namudok, “Mare pure urkwip namudok eik douk yanaki um iyatakuk Iruhin ananin lo seiwok nakrip Moses ba nenyem iri nyani enyudok baraen seiwok amam profet hakripeshuk-enyi, uwok. Eik douk yanamori inek enyudok baraen douk lo nyani amam profet amamin baraen nyakrium aria nyutograri adurin atin.
17 — Não pensem que eu vim para acabar com a
18 Douk ipak gamo pumnek enyudok baraen eik adur atin yakripepum! Kweipon heven aria agudok nahobig guniyatak ahi nyumnah, enyudok ihin Iruhin ananin lo kweipon nyupe atin nyupe aria ta mare nyuniyatokuk uwe, Uwok. Enyudok mehimainyi baraen shenyem shus iri aria ihin baraen sheneken nyape lo iri ihinyumorim baraen kweipon nyupe atin nyupe. Enyudok lo kweipon nyupe atin nyupe namudok atin arigaha ihish kupaishi eneshenesh shiniyatokuk agudok nahobig.
18 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: enquanto o céu e a terra durarem, nada será tirado da Lei — nem a menor letra, nem qualquer acento. E assim será até o fim de todas as coisas.
19 Namudok aria douk meinyiah arpen nyutik anabikum enyudok shokwinyium ihin Iruhin ananin lo aria nyubrigen nyenek skulum kupaishi arpesh um nyigiyagimeshum shenekesh namudok, enyudok arpen nyenekesh namudok iri enyen kweipon nyeigur shokwin um nyuwish abrudok wabur Iruhin nape Debeini um ananish arpesh shapeum gani iruhw heven. Aria namudok atin um meinyiah arpen douk nyigipesh ihinymorim lo, aria shopunek nyenek skulum kupaishi um enyudok lo, enyenyin nyeigur ko nyutogur debeinyi um ganik Iruhin nape Debeini um ananish arpesh shapeum iruhw heven.
19 Portanto, qualquer um que desobedecer ao menor mandamento e ensinar os outros a fazerem o mesmo será considerado o menor no
20 Aria douk adur atin eik yakripep namudok, ipak douk pupeum aria ta mare pugipesh Iruhin ananin lo ba baraenyum, aria ipakih yopihi aih douk ta mare henek uhwin um douk amam Farisi hani amudok anam henek skulumesh um lo iri henekehi um ba mare punekesh kabi da Iruhin nakri um, aria ipak ta mare puwish aburdok wabur Iruhin ananish arpesh shapeum heven iri uwe, uwok.”
20 Pois eu afirmo a vocês que só entrarão no Reino do Céu se forem mais fiéis em fazer a vontade de Deus do que os
21 Aria Jisas ta nakri namudok, “Ipak douk pumnek seiwok shakrip ipakish popehesh yamehesh um. ‘Mare pubo arpesh shugok. Pubirok namudok um aria ko piyotu um debeigwi kwotog.’
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: “Não mate. Quem matar será julgado.”
22 Douk eik yakripep namudok. Ipak amiapen nyukri akas um ananin anokwinen, aria ko shuran shunak um kwot. Aria ipak amiapen pukrip anokwinen namudok, ‘Nyak yoweini!’ anan shopunek ko shuran shunak um kwot. Aria amiapen nyuho anokwinen, ba nyukana nyak yoweigunum, anan nape huruhuruk um yoweihi nyih hanugunum gani hel.
22 Mas eu lhes digo que qualquer um que ficar com raiva do seu irmão será julgado. Quem disser ao seu irmão: “Você não vale nada” será julgado pelo tribunal. E quem chamar o seu irmão de idiota estará em perigo de ir para o fogo do inferno.
23 Aria ipak ko pakana pugabe mishish um Iruhin iri. Ipak pure urkwip pani enesh kupaishi panitok um, aria ipak pubukuk eneshenesh pakana pugabe Iruhin eshi.
23 Portanto, se você estiver oferecendo no altar a sua oferta a Deus e lembrar que o seu irmão tem alguma queixa contra você,
24 Ipak purik punak, ba pugabe baraen puni ipakishi aria ko putanam punak pugabe Iruhinin Mishin. Douk akas wata sapenyep obi nyutob mare punam Iruhin.
24 deixe a sua oferta ali, na frente do altar, e vá logo fazer as pazes com o seu irmão. Depois volte e ofereça a sua oferta a Deus.
25 “Ipak douk enesh arpesh shakana shuraep shunak um kwotog um, aria pugabe baraen adukum kwot, da nyutob wata bape adai. Kadak pukuna piyotu abom um ta shuraep shunak um kwot aria shuko jasep aria jas ko noko ipakum polis. Aria polis ko haraep hunam shunuweshik-ati urupat aria punuweshik.
25 — Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, entre em acordo com essa pessoa enquanto ainda é tempo, antes de chegarem lá. Porque, depois de chegarem ao tribunal, você será entregue ao juiz, o juiz o entregará ao carcereiro, e você será jogado na cadeia.
26 Aria nagundok ipak ko pupe abom piyatak ipakibor utabor um putor yoweiti shunuweshik-ati urupat.”
26 Eu afirmo a você que isto é verdade: você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
27 Aria Jisas ta nakri namudok, “Ipak seiwok pemnek shakrip arpesh enyudok baraen namudok, ‘Ipak arman armatok punoraum iri mare puni kupaishi arman armatok punek wehrur.’
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Aria douk eik yakrip ipak namudok, douk anan arman nushakam onok armatok aria douk anudok arman iganigadae nenek wehrur numun um ananish urkum apahw um okwudok armatok.
28 Mas eu lhes digo: quem olhar para uma mulher e desejar possuí-la já cometeu adultério no seu coração.
29 Aria douk nyakip nabep pape yopunyi rogur ehahi ponuk nyak um nyunek yoweishi inahos, namudok aria douk atin nyutuk apudok nabep ba nyuwashopuk. Namudok wosik um anabik um nyak kanak yowegun ba nyuwashagunuk aria douk madae nyenek yoweishi inahos uwe, uwok, aria ta mare shuwashokuk ihinyum nyak kanak nyubuh gani yoweihi nyih hanu um hel iri.
29 Portanto, se o seu olho direito faz com que você peque, arranque-o e jogue-o fora. Pois é melhor perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ser atirado no inferno.
30 Aria douk nyakin yopunyi rogur nyubirok nyak ba nyuguruki um nyenek yoweishi inahos, namudok aria douk atin nyutupok enyudok rogur ba nyuwashenyuk. Namudok wosik um anabik um nyak kanak yowegun ba nyuwashagunuk aria douk madae nyenek yoweishi inahos uwe, uwok, aria ta mare shuwashokuk ihinyum nyak kanak nyubuh gani yoweihi nyih hanu um hel iri.”
30 Se a sua mão direita faz com que você peque, corte-a e jogue-a fora. Pois é melhor perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 Aria Jisas ta nakri namudok, “Seiwok eshesh shakri namudok, ‘Douk anan arman niyatokuk ananik irohukwik, aria anan ta nukok irohukwik anap shup um ta shubrig eshesh kanak eshesh shunoraum um.’
31 — Foi dito também: “Quem mandar a sua esposa embora deverá dar a ela um documento de divórcio.”
32 Aria douk eik yakana ikrip ipak namudok, aria douk anudok arman niyatok ananik irohukwik aria douk abudok nyutob ananik irohukwik madae kwonek wehrur kuni anan arman, namudok aria douk anudok arman nenek armatok um kwabrig enyudok shunoraum enyi lo. Umum maresh, ta okwudok armatok kurao kupaini arman, aria okwudok armatok kwonek wehrur um kwani anudok anan arman sheshuh um. Aria ta anan arman nurao onok armatok, seiwok okwokwin raminen niyatokuk iri, anan shopunek nabrig enyudok shunoraum enyi lo aria anan shopunek nenek wehrur um nani okwudok armatok sheshuhum.”
32 Mas eu lhes digo: todo homem que mandar a sua esposa embora, a não ser em caso de adultério, será culpado de fazer com que ela se torne adúltera, se ela casar de novo. E o homem que casar com ela também cometerá adultério.
33 Aria Jisas ta nakripesh namudok, “Ipak pumnek enen baraen seiwok shakrip ipakish popehesh yamehesh shemnek aria ipak shopunek douk pemnek, enyudok baraen nyape namudok, ‘Nyak mare ta nyigiyagig um agundok ta nyukri adur iruhw um. Aria agundok nyukri adur iruhw um nyakana nyenek enen mugu um, aria ta adur atin nyigipesh enyudok baraen aria nyenekesh shutogur adur atin um Debeini ananis nabes.’
33 — Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: “Não quebre a sua promessa, mas cumpra o que você jurou ao Senhor que ia fazer.”
34 Aria douk eik yakrip ipak, douk ipak mare ta piyagwreh pukri adur iruhw. Amu wouwokuk. Ipak mare ta piyagwreh pukri heven um punek enen baraen nyutogur dodogeshin. Umum maresh, Iruhin napeyenyi debeinyi wagitur da nyape heven.
34 Mas eu lhes digo: não jurem de jeito nenhum. Não jurem pelo céu, pois é o trono de Deus;
35 Aria ipak mare ta piyagwreh pukri agudok nahobig um punek enen baraen nyutogur dodogeshin. Umum maresh agudok nahobig douk kabi da wabur um Iruhin noduk ananiruh yeriweruh heyotu agudok nahobig. Aria shopunek ipak mare ta piyagwreh pukri wabur Jerusalem shopunek um punek enen baraen nyutogur dodogeshin. Umum maresh, abrudok wabur douk anudok atun Debeini King ananibur wabur.
35 nem pela terra, pois é o estrado onde ele descansa os seus pés; nem por Jerusalém, pois é a cidade do grande Rei.
36 Aria ipak mare ta piyagwreh pukri ipakigos baragos um punek enen baraen nyutogur dodogeshin. Umum maresh, nyak madae nyukana wosik atin um ta nyenek anap nyakip baragitep nyakig barag um ta putogur shigorihwipi aka behrabipi, uwok.
36 Não jurem nem mesmo pela sua cabeça, pois vocês não podem fazer com que um só fio dos seus cabelos fique branco ou preto.
37 Aria ipak ta pukri pukuna ‘Adur’ aria ‘Uwok’ atin. Enyudok atin ipak ta pukriyen aria meyoh. Ihin kupainyi baraen da shiyagwrehen ba shagiyagig aria shaduronen um enyudok baraen iri enyudok baraen da nyatograri enyudok yoweinyi sagab Satan da neyagwrehen ba nyatogur.”
37 Que o “sim” de vocês seja sim, e o “não”, não, pois qualquer coisa a mais que disserem vem do Maligno .
38 Aria Jisas ta nakri namudok, “Ipak seiwok pemnek shakri namudok, ‘Douk anan arman nununu kupaini arman ananip nabep, aria anan ko shopunek nutanam nununu nanudok ananip nabep. Aria douk anan arman nudar kupaini arman ananihw nahw, aria anan ko shopunek nutanam nudar nanudok ananihw nahw.’
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Aria douk eik yakrip ipak namudok, Ipak mare ta putanam pubeiri nigwanoh, baraen um douk kupaishi shenekesh yowiyokuk um ipak iri, uwok. Aria douk anan arman nubo enesh nyakish popaeshohos, aria nyak nyukonugu wobresh popaeshohos shopunek ba nesh.
39 Mas eu lhes digo: não se vinguem dos que fazem mal a vocês. Se alguém lhe der um tapa na cara, vire o outro lado para ele bater também.
40 Aria douk anan arman nakana nenemen kwot aria nutrin nyakit siot, aria nyak shopunek ta nyukonugu nyakit saket shopunek um anan.
40 Se alguém processar você para tomar a sua
41 Aria douk anan arman dodogeshin um nyak ta nyusahumon ananih jah ba nyigim yah nyunak 1 kilomita, namudok aria nyak nyusah jah nyigim yah nyinak 2 kilomita.
41 Se um dos soldados estrangeiros forçá-lo a carregar uma carga um quilômetro, carregue-a dois quilômetros.
42 Aria douk anan arman norig nyak um nyukon enesh muguhwos um anan, aria nyak wosik shukon eshudok muguhwos anan da narigen-meishi. Aria douk anan arman nakana nyukon enesh muguhwos meyoh ba kweipon aria anan ta nutanam nukenyeshi um nyak, aria nyak mare nyukon agab um ananin baraen uwe, uwok.”
42 Se alguém lhe pedir alguma coisa, dê; e, se alguém lhe pedir emprestado, empreste.
43 Jisas ta nakri namudok, “Ipak seiwok pemnek shakri namudok, ‘Ipak ko gamo pukri punawasham ipakishi arpesh atish, aria ipakish urkum apahw ko yoweshum ipakish horin horik.’
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame os seus amigos e odeie os seus inimigos.”
44 Aria douk eik yakripep namudok, ipak douk aria ta putanam pukesh ipakish urkum apahw aria pukri punawasham ipakish horin horik, aria ipak punek beten um eshesh aria Iruhin ta gamo nugabe eshesh douk shenekesh yowiyokuk um ipak iri.
44 Mas eu lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Namudok aria ipak ta pupe kabi da Iruhin ananish nugashish um ipakin Yaken douk nape heven iri. Anan douk nenek wah hutao um yoweishi arpesh aria shopunek um yopishi arpesh. Aria anan shopunek nenek eshah hormorim um yopishi arpesh aria shopunek um eshudok arpesh da shanahwaram um yoweishi arpesh shopunek.
45 para que vocês se tornem filhos do Pai de vocês, que está no céu. Porque ele faz com que o sol brilhe sobre os bons e sobre os maus e dá chuvas tanto para os que fazem o bem como para os que fazem o mal.
46 Douk ipak pukuna pukri eshudok arpesh douk shakri ipak atip iri, aria ipak ta purao maresh yopishi? Douk harao takis iri, amam shopunek douk henek apunih aih.
46 Se vocês amam somente aqueles que os amam, por que esperam que Deus lhes dê alguma recompensa? Até os cobradores de impostos amam as pessoas que os amam!
47 Aria douk ipak punek ruwahep wabigep um ipakish wanaruh atish, aria ipak ta punek uhwin um kupaishi arpesh esheshish urkum apahw mumam? Eshesh madae shudukemesh um Iruhin ananin baraen iri douk shenekesh namudok atin.
47 Se vocês falam somente com os seus amigos, o que é que estão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Aria ipak douk ta putogur yopip abom um punek yopishi eneshenesh atin aria pupe kabi da ipakin Yaken nape heven iri douk nape yopuyopuni abom.”
48 Portanto, sejam perfeitos, assim como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.