Atos 19
IRUHIN ANANIN BARAEN (AON) vs NTLH
1 Abudok nyutob Apolos wata nape Korin obi nyutob, Pol douk narpogun nanaki orokohunig um agudok shokugi nahobig Galesia arigaha nanak natograri Efesus. Natograri Efesus aria naparug enesh shagipesh Jisas iri shape agundok.
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 Aria narigesh nakri, “Abudok nyutob penek bilip um Debeini obi nyutob, ipak ta paraen aka, uwok enyudok Iruhin ananin Mishin?”
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 Aria Pol narigesh nakri, “Aria abudok nyutob penek baptais obi nyutob, ipak douk penek baptais mumam?”
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Aria Pol nakripesh nakri, “Riguk Jon nenek baptaisumesh abar aria nakripesh nakri, ‘Ipak pukeshuk agabus yoweishi inahos putanam pukon aparuh Iruhin aria punek baptais abar. Aria punek bilip um anudok Debeini douk ta nugimori eik iri.’ Anudok arman douk Jisas.”
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Douk shemnek enyudok baraen aria shenek baptais abar um Debeini Jisas ananin nyeigur.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Pol nowemesh wis aria enyudok Iruhin ananin Mishin nyabuhi nyawishesh aria shape shakripesh kupakupainyi baraen. Aria shape sheneyagwreh Iruhin ananin baraen kabi amam profet hakripeshen um.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Amudok harao Iruhin ananin Mishin iri douk hurukatin um 12-poreim armam.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Pol nanak nawish eshesh Juda shape sheneyagwreh baraen-atari urupat aria dodogowin atun nape nakripesh Iruhin ananin baraen. Nenek enyudok um biyab atun aub. Nakripesh aria nabirak um nakri nuhur esheshiruh aparuh um shunek bilip um Jisas aria shuwish agundok Iruhin nape Debeini um ananish arpesh um.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Nakripesh aria enesh douk baragos seshuk abom aria madae shunek bilip uwe, uwok. Namudok aria shape sheneyagwreh enenyenen yoweinyi baraen um Debeini ananih Yah. Sheneyagwreh yopugunum atugun aria sabaishi arpesh shape shemnek. Namudok aria Pol nakwutish-ukuk narao eshesh shagipesh Krais iri atish shanaman shanak. Shanaman aria ihih nyumneh nape nakripesh Debeini ananin baraen numun anat urupat douk Tiranus nape nenek skulum arpesh atari.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Nenekesh namudok um biyesh kwarahos arigaha ihishmorim Juda shani eshesh Grik douk shape agudok shokugi nahobig Esia iri shemnek Debeini ananin baraen.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Iruhin nataurum Pol dodogowin atun aria nenek enen sik Iruhin atun neneken iri mour.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Namudok aria sharauri anas hankisis o rupehis shanaki shasem Pol aria shanak shasem eshudok arugeh haesh iri aria wata yopish. Sagabehos shapenyesh iri shakutishukuk aria wata yopish.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 Aria enesh Juda douk sharahaen shanak shagabe sagabehos shapenyesh iri douk shopunek shakwiraeh um shugabeyesh um Debeini Jisas ananin nyeigur. Shakripesh namudok sagabehos. Shakri, “Apak makripep dodog um Pol nakripesh-uman iri Jisas ananin nyeigur um pukutukuk eshudok arpesh putogur punakuk.”
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 Aria anan eshesh Juda esheshin debeini pris shahwaran um Skeva iri douk nabuki 7-poreim nugamim. Aria ananim nugamim douk hape henek enyudok.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Anah nyumnah hanak hape hagapesh anan arman aria sagab nyape anudok arman iri nyakripam namudok. Nyakri, “Eik yadukem Jisas nani Pol atum. Aria ipak meipari?”
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Aria enyudok sagab nyapenyan iri arman nakitaki nam yowem. Nam henenem ereb aria amamiruh yegeshiweruh hape yoweruh abom. Nam nakweshih-umam rupeh aria hagor hape hakutukuk ananit urupat haruwok hanak.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Aria ihishmorim Juda shani eshesh Grik shape Efesus iri shemnek um enyudok aria shanogugur abom. Aria shatuk Debeini Jisas ananin nyeigur nyato iruhw abom.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Sabaishi arpesh douk shenek bilip iri shanaki agundok sabaishi arpesh shantorum shapeum aria shawereh eneshenesh yoweishi inahos riguk shape shenekesh iri.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Sabaishi arpesh douk shapeum shenek ouruh hani sabagwiruh iri sharauri esheshiyu bumeb douk baraen nyakrium enyudokmori nyetemo iri. Sharao shanaki aria shashaiweh agundok ihishmorim arpesh shapeum. Shadareh utabor shukri shutor oudok bumeb akure, douk butogur debeibori abom um 50,000 kina.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Namudok aria Debeini ananin baraen nyatogur dodogowin atin abom nyenek mour arpesh shatogur dodogowish um bilip aria shanak shakripeshen sabaigunum.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Enyudok nyatogur nyanakuk aria Pol anan urkum morum nakri nunak um agusudok biogos shokugosi nahobigos Masedonia iri Akaia. Nakri nunak um agundok jurug aria douk nunak um Jerusalem. Aria Pol nakri namudok nakri, “Douk inak itogur Jerusalem um jurug aria eik ta inak itik debeiburi wabur Rom shopunek.”
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Aria Pol neshopok Timoti nani Erastus hanak um Masedonia. Amudok biom armam douk hataurum Iruhin ananin mour iri. Aria anan wata napeik agudok shokugi nahobig Esia.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Aria abudok nyutob abom dedebeinyi atinyi baraen nyakitak Efesus um ahudok Debeini ananih Yah.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Anan arman shahwaran um Demitrius iri apa nakwu siliwa nenek aboriguh aria eshudok eneshenesh. Aria anan douk nenek enen bisnis um shakwu siliwa shenek aboriguh um shokushokugwi urusag tempel. Shenekog gwape kabi debeiti urupat douk shenek lotu um rohwikwi armatok kwonohwaram god iri shahwarok um Artemis iri. Anan nakom sabainyi mour henek mour um siliwa iri aria harao debeibori utabor abom.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Aria Demitrius nahwar amudok armam hani enesh arpesh shenek enyudokmori mour iri shanaki shantorum atugun aria nakripesh nakri, “Ipak douk munek enyudok atin mour iri, ipak padukemesh. Apak maparug debeibori utabor um douk maparugabor um enyudok mour meneken iri.
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Ipak kanak wosik patrin jurug aria pemneken enyudok anudok arman Pol neneken iri. Nakri amam debeimi god omi douk arpesh shenekam esheshis wis iri madae adurimi uwe, uwok. Nakripesh namudok douk nyabuh sabaishi arpesh esheshiruh aparuh aria shakri ananin baraen douk adurin. Nakripeshen abrudok wabur Efesus aria shopunek hurukatin um ihishmorim arpesh shape agudok shokugi nahobig Esia iri shemneken shatuh.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Enyudok Pol ananin baraen ta nyunek apakin bisnis nyurao yoweinyi nyeigur. Aria douk madae enyudok atin uwe, uwok. Aria arpesh ta shukri atudok urupat munek lotu um okwudok armatok god Artemis um douk nyeigur uwokat. Aria okwudok armatok god Artemis douk ihishmorim arpesh shape Esia iri shani ihishmorim shape ihirub warub agundok atap iri shenek lotumok. Aria Pol ananin baraen ta nyunek okwokwin debeinyi nyeigur mare wata nyuto iruhw, uwok.”
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Douk eshudok sabaishi arpesh shemnek enyudok baraen juwehosish abom aria shakitak shahwar debeg shakri, “Apak Efesus apakik armatok god Artemis douk debeikwi abom!”
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Namudok aria ihishmorim abrudok waburish arpesh shape shahwar debeg atin. Aria shasuhw Gaius nani Aristarkus shanukam sharam shanak um agundok eshesh apa shanak shantorum shapeum. Amudok armam douk hanaki Masedonia aria hani Pol hape harahaen iri.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Pol nakri nunak agundok shantorum um aria nukripesh enen baraen, aria eshesh shagipesh Jisas iri shakri uwok aria shasuhweshan nape.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Anam armam douk debeimi um gavman um agudok shokugi nahobig Esia iri douk Pol ananim arpeshim. Amudok armam shopunek henekumani baraen um mare nunak agundok shantorum shape sheneyagwreh baraen um, uwok.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Aria eshudok sabaishi arpesh shape shahwar debeg atin. Enesh shahwar enen baraen aria enesh shahwar enen sik. Shenekesh namudok um maresh, sabaishi madae shudukem baugenyum baraen um agundok shanaki shantorum um, uwok.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Eshesh Juda shenyigur Aleksander nawish orokohunish um eshudok sabaishi arpesh aria enesh shakripan um baugenyum baraen. Aria nawaurumesh rogur um nakri eshesh mokureg aria nawanamesh baraen.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Neyotu aria eshesh shemnek um anan douk anan Juda aria ihishmorim shenek atut nokwat shahwar debeg shakri, “Apak Efesus apakik armatok god Artemis douk debeikwi abom!” Shape apa shahwar namudok roubi nyutob um biyen aua.
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Arigah aria anan debeini um gavman um abrudok debeiburi wabur iri nenekesh mukareg. Aria nakripesh nakri, “Ipak armam armago pape Efesus iri, ihishmorim arpesh douk shadukemesh shakri ipak abrudok waburip pogrem atudok debeikwi godik okwokwit urupat douk penek lotuat iri. Amudok okwokwim utom magruki iruhw utag aria penek lotumam iri douk shopunek ipak pogremam.
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Ta mare enen arpen nyukri nyununu enyudok baraen, uwok. Aria douk mokureg mare pukri punek enen enyudok arigas, uwok.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Amudok biom armam douk madae hukwumesh-aruh enesh eshudok gani numunig um lotuig urusag o hiyagwreh enenyenen yoweinyi baraen um apakik debeikwi godik Artemis uwe, uwok. Aria amudok douk param hanaki meyoh.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Aria Demitrius nini ananim henekuman mour iri hukri hunekuman kwot enen arpen um, aria nyumneh kwotog gwunenek ehi douk hape. Amam debeimi um gavman iri douk hape, um Demitrius nini ananish shunak shugapesh baraen um.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Ipak enen baraen shopunek um, aria abudok nyutob abrudok waburish shunak shunatorum shupe shiyagwreh baraen obi nyutob, aria ipak douk punak pugabeyen.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Doukih apak ta enen baraen nyupenyap um mohur enyudok aria juwehosip mahwar mariguk um. Amam debeimi um gavman um Rom iri hukri horigap hunekumap baraen akure, apak ta mare muwanamam enen baugenyum baraen um enyudok apak meneken iri, ta uwok.”
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Douk nakripesh enyudok baraen um jurug aria nakripesh shanosiyam.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.