Lucas 8
Ñʼoom xco na tqueⁿ tyʼo̱o̱tsʼom cantxja ʼnaaʼ Jesucristo (AMUNT) vs ARC
1 Jnda̱ joꞌ tja Jesús chaꞌtso njoom ntꞌmaⁿ ñequio njoom nchꞌu na tyoñequiaaⁿ ñꞌoom. Tyotseicañeeⁿ nnꞌaⁿ ñꞌoom naya cantyja na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Ndoꞌ ñꞌeeⁿ nnꞌaⁿ na canchooꞌwe ñꞌeⁿñê.
1 E aconteceu, depois disso, que andava de cidade em cidade e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do Reino de Deus; e os doze iam com ele,
2 Mati tyꞌe ñꞌeeⁿ yolcu na jnda̱ seinꞌmaaⁿ na ñejleichuu jndyetia. Ndoꞌ ñꞌeeⁿ ntꞌomcheⁿ yolcu na jnda̱ seinꞌmaaⁿ cwii cwii nnom ntycu na ñetjoom. Cwii joona jndyu María Magdalena, tsaⁿ na jnda̱ tjeiꞌ Jesús ntquieeꞌ naⁿjndii naquiiꞌ tsꞌom.
2 e também algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios;
3 Ndoꞌ ñꞌeⁿ Juana, jom scuuꞌ Chuza, tsꞌaⁿ na mandoꞌ tsꞌiaaⁿ ꞌnaaⁿꞌ Herodes. Ndoꞌ mati ñꞌeⁿ Susana, ñequio jndyendye ntꞌomcheⁿ yolcu. Tyocaljondyena sꞌom na tyoteiꞌjndeiina Jesús ꞌnaⁿ na macaⁿnaꞌ jom ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ canchooꞌwe.
3 e Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes, e Suzana, e muitas outras que o serviam com suas fazendas.
4 Tjomndye cwii tmaaⁿꞌ tꞌmaⁿ nnꞌaⁿ nacañoomꞌ Jesús, na jnaⁿna cwii cwii njoom. Tyotseineiiⁿ ñꞌoom na tjañoomꞌ nda̱a̱na.
4 E, ajuntando-se uma grande multidão, e vindo ter com ele gente de todas as cidades, disse por parábolas:
5 Matsoom:
5 Um semeador saiu a semear a sua semente, e, quando semeava, caiu alguma junto do caminho e foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Ndoꞌ ntꞌom lqueeⁿꞌñeeⁿ tquiaanaꞌ yuu na jeeⁿ ljo̱ꞌ. Quia jnda̱ tꞌoomnaꞌ, mantyja tjacaaⁿnaꞌ ee titeiiⁿꞌ tyuaa.
6 E outra caiu sobre pedra e, nascida, secou-se, pois que não tinha umidade.
7 Ndoꞌ ntꞌom lqueeⁿꞌñeeⁿ tquiaanaꞌ yuu na tooꞌ ndaꞌ lꞌo̱o̱ nioom. Ñeꞌnaaⁿꞌ tyꞌewijnda̱naꞌ, sa̱a̱ lꞌo̱o̱ nioomꞌñeeⁿ tco̱ꞌnaꞌ joonaꞌ.
7 E outra caiu entre espinhos, e, crescendo com ela os espinhos, a sufocaram;
8 Ndoꞌ ntꞌom tsjaaⁿ lqueeⁿꞌñeeⁿ tquiaanaꞌ yuu na ya tsꞌo. Tꞌoomnaꞌ ndoꞌ lꞌanaꞌ cwii cwii siaⁿnto lqueeⁿ na cwiinaꞌ.
8 E outra caiu em boa terra e, nascida, produziu fruto, cento por um. Dizendo ele estas coisas, clamava: Quem tem ouvidos para ouvir, que ouça.
9 Ndoꞌ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê taꞌxꞌeena nnoom chiuu maꞌmo̱ⁿ ñꞌoom tjañoomꞌwaaꞌ.
9 E os seus discípulos o interrogaram, dizendo: Que parábola é esta?
10 Tꞌo̱ Jesús matsoom:
10 E ele disse: A vós vos é dado conhecer os mistérios do Reino de Deus, mas aos outros, por parábolas, para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não entendam.
11 ’Luaa maꞌmo̱ⁿ ñꞌoom tjañoomꞌwaaꞌ. Lqueeⁿ trigo na tjacjuꞌ tsꞌaⁿ, ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom joꞌ.
11 Esta é, pois, a parábola: a semente é a palavra de Deus;
12 Lqueeⁿ na tquiaa tsꞌom nato, joꞌ joꞌ nnꞌaⁿ na cwindye ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Mantyja ndyo tsaⁿjndii, macwjeeⁿꞌeⁿ ñꞌoomꞌñeeⁿ naquiiꞌ nꞌomna cha tilaꞌyuꞌna, tiluiꞌyana.
12 e os que
13 Lqueeⁿ na tquiaa yuu na jeeⁿ ljo̱ꞌ, joꞌ joꞌ nnꞌaⁿ na cwindye ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Cwilaꞌyuꞌna cwantindyo xuee sa̱a̱ quia na mandyo cwii na macoꞌwiꞌnaꞌ joona, cwiꞌndyena.
13 e os que estão sobre pedra, estes são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria, mas, como não têm raiz, apenas creem por algum tempo e, no tempo da tentação, se desviam;
14 Ndoꞌ lqueeⁿ na tquiaa yuu na tooꞌ ndaꞌ lꞌo̱o̱ nioom, mati nnꞌaⁿ na cwindye ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Sa̱a̱ joona, jeeⁿ mꞌaⁿna ñꞌomtiuu chiuu na cwii ꞌoomꞌaⁿtina. Ñeꞌcuaa ꞌnaaⁿna, ndoꞌ ñeꞌcꞌomna cantyja na neiⁿnco tsjoomnancue. Joꞌ chii tjaaꞌnaⁿ cwii nnom na cwiwitquiooꞌ cantyja ꞌnaaⁿna na cwilaꞌñꞌoomꞌndyena ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
14 e a que caiu entre espinhos, esses são os que ouviram, e, indo por diante, são sufocados com os cuidados, e riquezas, e deleites da vida, e não dão fruto com perfeição;
15 Ndoꞌ tsjaaⁿ na tquiaa yuu na ya tsꞌo, mantꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ na cwindye ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Ñequio na xcweeꞌ nꞌomna cwilaꞌwena ñꞌoom na cwindyena naquiiꞌ nꞌomna. Ticaꞌndyencꞌuaaꞌndyena meiiⁿ nawiꞌ cwitjoomna. Cantyja na cwilꞌana cwiwitquiooꞌ na cwinaⁿndyena yuu na matsonaꞌ.
15 e a que caiu em boa terra, esses são os que, ouvindo a palavra, a conservam num coração honesto e bom e dão fruto com perseverança.
16 Seineiⁿ Jesús cwiicheⁿ ñꞌoom na tjañoomꞌ. Tsoom nda̱a̱na:
16 E ninguém, acendendo uma candeia, a cobre com algum vaso ou
17 Chaꞌtso na matsꞌaa jeꞌ na ticaliu chaꞌtsondye nnꞌaⁿ, mancjoꞌyoꞌ nlacano̱o̱ⁿꞌyoꞌ joonaꞌ nda̱a̱na. Ndoꞌ cwii cwii ñꞌoom wjaañoomꞌ na matseina̱ⁿya jeꞌ maxjeⁿ nncueꞌntyjo̱ na meiⁿquiayuucheⁿ nlaꞌno̱ⁿꞌ nnꞌaⁿ juunaꞌ. Maxjeⁿ nncuaa tyenquionaꞌ.
17 Porque não há coisa oculta que não haja de manifestar-se, nem escondida que não haja de saber-se e vir à luz.
18 ’Joꞌ chii queⁿꞌyaꞌyoꞌ cwenta joo ñꞌoommeiiⁿ na matseina̱ⁿya nda̱a̱ꞌyoꞌ. Ee juu tsꞌaⁿ na mamaleiñꞌoom nloꞌñomti sa̱a̱ tsꞌaⁿ na tjaa ljoꞌ coleiñꞌoom, nluiꞌñꞌeⁿ mandiñꞌeⁿ ljoꞌ na matseitioom na niom naquiiꞌ lꞌo̱o̱ⁿ.
18 Vede, pois, como ouvis, porque a qualquer que tiver lhe será dado, e a qualquer que não tiver até o que parece ter lhe será tirado.
19 Tsondyee Jesús ñequio ntyjeeⁿ tquieꞌcañomna, sa̱a̱ tîcanda̱a̱ nncꞌoontyjaaꞌna jom ee jeeⁿ jndye nnꞌaⁿ.
19 E foram ter com ele sua mãe e seus irmãos e não podiam aproximar-se dele, por causa da multidão.
20 Ndoꞌ seicandii tsꞌaⁿ jom, tso:
20 E foi-lhe dito: Estão lá fora tua mãe e teus irmãos, que querem ver-te.
21 Tꞌo̱o̱ⁿ tsoom:
21 Mas, respondendo ele, disse-lhes: Minha mãe e meus irmãos são aqueles que ouvem a palavra de Deus e a executam.
22 Cwii xueeꞌñeeⁿ tuo̱ Jesús tsꞌom cwii wꞌaandaa ñequio nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌoomꞌm. Tsoom nda̱a̱na:
22 E aconteceu que, num daqueles dias, entrou num barco com seus discípulos e disse-lhes: Passemos para a outra banda do lago. E partiram.
23 Yocheⁿ na cwiwiꞌtyꞌiooꞌna, tsoo Jesús. Ndoꞌ jndeii tioo jndye nnom ndaalueeꞌñeeⁿ. Tiomnaꞌ ndaa tsꞌom wꞌaandaa. Waa na teincuuꞌ na nncꞌuꞌnaꞌ juunaꞌ.
23 E, navegando eles, adormeceu; e sobreveio uma tempestade de vento no lago, e o barco enchia-se de água, estando eles em perigo.
24 Ndoꞌ tyꞌentyjaaꞌna jom, jlaꞌnlcwina jom, jluena:
24 E, chegando-se a ele, o despertaram, dizendo: Mestre, Mestre, estamos perecendo. E ele, levantando-se, repreendeu o vento e a fúria da água; e cessaram, e fez-se bonança.
25 Quia joꞌ tsoom nda̱a̱na:
25 E disse-lhes: Onde está a vossa fé? E eles, temendo, maravilharam-se, dizendo uns aos outros: Quem é este, que até aos ventos e à água manda, e lhe obedecem?
26 Jnda̱ joꞌ jluiꞌna xndyaaꞌ ndaaluee, ndyuaa tsjoom nnꞌaⁿ Gadara na waa ndyeyu tsꞌo̱ndaa Galilea.
26 E navegaram para a terra dos gadarenos, que está defronte da Galileia.
27 Jnda̱ na jluiꞌ Jesús tyuaatcwii, jndyocatjomñe cwii tsꞌaⁿ tsjoomꞌñeeⁿ jom. Tsaⁿꞌñeeⁿ jnda̱ sꞌaa xuee na matseixmaaⁿ naⁿjndii naquiiꞌ tsꞌoom. Tacocweⁿ liaa ndoꞌ tacocꞌeeⁿ na waa wꞌaa. Macꞌeⁿyom yuu na cwijaacantyꞌiuuꞌndye lꞌoo.
27 E, quando desceu para terra, saiu-lhe ao encontro, vindo da cidade, um homem que, desde muito tempo, estava possesso de demônios e não andava vestido nem habitava em qualquer casa, mas nos sepulcros.
28 Quia na ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ Jesús, jndeii seixuaⁿ sꞌaa jndyetia. Tcoomꞌm xtyeeⁿ jo ncꞌee Jesús. Jndeii seineiiⁿ, tsoom:
28 E, quando viu a Jesus, prostrou-se diante dele, exclamando e dizendo com alta voz: Que tenho eu contigo Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Peço-te que não me atormentes.
29 Tsoom ñꞌoomwaaꞌ ee jnda̱ sa̱ꞌntjom Jesús na caluiꞌ jndyetia naquiiꞌ tsꞌom tsaⁿꞌñeeⁿ. Teijndye xuee maleiñꞌoom jndyetia juu. Tyolatyeⁿ nnꞌaⁿ lꞌuaancjo lꞌo̱o̱ⁿ ndoꞌ ncꞌeeⁿ. Sa̱a̱ tyocꞌiooꞌñê joonaꞌ ndoꞌ tyowjaañꞌoom jndyetiaꞌñeeⁿ jom yuu na tjaa nnꞌaⁿ cꞌoom.
29 Porque tinha ordenado ao espírito imundo que saísse daquele homem; pois já havia muito tempo que o arrebatava. E guardavam-no preso com grilhões e cadeias; mas, quebrando as prisões, era impelido pelo demônio para os desertos.
30 Quia joꞌ taxꞌee Jesús nnom, matsoom:
30 E perguntou-lhe Jesus, dizendo: Qual é o teu nome? E ele disse: Legião; porque tinham entrado nele muitos demônios.
31 Ndoꞌ tyolaꞌtyꞌoondye naⁿjndiiꞌñeeⁿ nnom Jesús na ticajñoom joona yuu na wiꞌ nntjoomna.
31 E rogavam-lhe que os não mandasse para o abismo.
32 Joꞌ joꞌ tyomꞌaⁿ cwii tmaaⁿꞌ calcu quiiꞌ jnda̱a̱ na cwicwaꞌ. Naⁿjndiiꞌñeeⁿ tyolꞌana tyꞌoo nnoom na quiaaⁿ na nncꞌooquieꞌna naquiiꞌ nꞌom calcuꞌñeeⁿ. Quia joꞌ tquiaaⁿ na wanaaⁿ.
32 E andava pastando ali no monte uma manada de muitos porcos; e rogaram-lhe que lhes concedesse entrar neles; e concedeu-lho.
33 Ndoꞌ jnda̱ na jluiꞌ jndyetia ñꞌeⁿ naⁿjndii naquiiꞌ tsꞌom tsaⁿꞌñeeⁿ, tyꞌequieꞌna naquiiꞌ nꞌom calcu. Ndoꞌ tmaaⁿꞌ calcuꞌñeeⁿ jleiꞌnomyoꞌ, teiꞌtyuꞌyoꞌ yuu na ntyꞌa ꞌndyoo ndaalueeꞌñeeⁿ, mana nchjeeñenaꞌ jooyoꞌ quiiꞌ ndaa.
33 E, tendo saído os demônios do homem, entraram nos porcos, e a manada precipitou-se de um despenhadeiro no lago e afogou-se.
34 Nnꞌaⁿ na cwiteiꞌxꞌee calcuꞌñeeⁿ, jnda̱ na ntyꞌiaana na luaaꞌ tuii, jleiꞌnomna, tyolaꞌneiⁿna ñꞌoomwaaꞌ naquiiꞌ tsjoom ndoꞌ jo jnda̱a̱.
34 E aqueles que os guardavam, vendo o que acontecera, fugiram e foram anunciá-lo na cidade e nos campos.
35 Quia joꞌ tyꞌe nnꞌaⁿ, tyꞌecantyꞌiaa ljoꞌ tuii. Tquieꞌcañomna Jesús ndoꞌ jliuna tsꞌaⁿ na jnda̱ jluiꞌ naⁿjndii naquiiꞌ tsꞌom, wacatyeeⁿ nacañoomꞌ Jesús. Macweⁿ liaa ndoꞌ jnda̱ tcoꞌyañꞌeⁿnaꞌ jom. Ndoꞌ naⁿꞌñeeⁿ, jeeⁿ tyuena.
35 E saíram a ver o que tinha acontecido e vieram ter com Jesus. Acharam, então, o homem de quem haviam saído os demônios, vestido e em seu juízo, assentado aos pés de Jesus; e temeram.
36 Joo nnꞌaⁿ na jndooꞌ chiuu tuii na nꞌmaⁿ tsꞌaⁿ na ñeseixmaⁿ naⁿjndii, jlaꞌneiⁿna nda̱a̱ nnꞌaⁿ na tyꞌecantyꞌiaa.
36 E os que tinham visto contaram-lhes também como fora salvo aquele endemoninhado.
37 Ndoꞌ chaꞌtso nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ chaꞌwaa ndyuaa Gadara, lꞌana tyꞌoo nnom Jesús na calueeⁿꞌeⁿ quiiꞌntaaⁿna, ee joona jeeⁿ nquiaana. Joꞌ chii tuo̱nndaꞌ Jesús tsꞌom wꞌaandaa mana tjalcweeⁿꞌeⁿ tsꞌo̱ndaa Galilea.
37 E toda a multidão da terra dos gadarenos ao redor lhe rogou que se retirasse deles, porque estavam possuídos de grande temor. E, entrando ele no barco, voltou.
38 Juu tsꞌaⁿ na jnda̱ jluiꞌ naⁿjndii naquiiꞌ tsꞌom, tyochꞌee tyꞌoo nnom Jesús na quiaa tsaⁿꞌñeeⁿ ñꞌoomꞌ na nñꞌeⁿ ñꞌeⁿñê, sa̱a̱ sa̱ꞌntjom Jesús na caljooꞌñê.
38 E aquele homem de quem haviam saído os demônios rogou-lhe que o deixasse estar com ele; mas Jesus o despediu, dizendo:
39 Tsoom nnom:
39 Torna para tua casa e conta quão grandes E ele foi apregoando por toda a cidade quão grandes coisas Jesus lhe tinha feito.
40 Teityꞌionndaꞌ Jesús ndaaluee. Quia na jlueeⁿꞌeⁿ wꞌaandaa, jndyendye nnꞌaⁿ toꞌñoomna jom ñequio na neiiⁿna, ee chaꞌtsondyena mameiꞌndooꞌna jom.
40 E aconteceu que, quando voltou Jesus, a multidão o recebeu, porque todos o estavam esperando.
41 Tyjeeꞌcañoom cwii tsꞌaⁿ na jndyu Jairo. Jom cwiluiitquieñê naquiiꞌ watsꞌom ꞌnaaⁿ nnꞌaⁿ judíos. Tcoomꞌm xtyeeⁿ jo ncꞌee Jesús, sꞌaaⁿ tyꞌoo na cjaa tsaⁿꞌñeeⁿ waⁿꞌaⁿ.
41 E eis que chegou um varão de nome Jairo, que era príncipe da sinagoga; e, prostrando-se aos pés de Jesus, rogava-lhe que entrasse em sua casa;
42 Ee mꞌaaⁿ jnaaⁿ na yuscu, na macanda̱ juu. Chaꞌna canchooꞌwe chuuꞌ yuꞌñeeⁿ ndoꞌ mañeꞌcueꞌ. Yocheⁿ na njom Jesús nato na mawjaⁿ waaꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ, sꞌaanaꞌ na jeeⁿ tyeeⁿ nacañomꞌm na jeeⁿ jndye nnꞌaⁿ.
42 porque tinha uma filha única, quase de doze anos, que estava à morte. E, indo ele, apertava-o a multidão.
43 Ndoꞌ quiiꞌntaaⁿna mꞌaaⁿ cwii yuscu na jnda̱ canchooꞌwe chu wiiꞌ tycu na cwicaa nioomꞌ. Jnda̱ seicatsoom chaꞌtso ꞌnaaⁿꞌaⁿ ñequio nnꞌaⁿ na cwilꞌa nasei. Sa̱a̱ meiⁿcwiindye joona tîcanda̱a̱ nntseinꞌmaⁿ jom.
43 E uma mulher, que tinha um fluxo de sangue, havia doze anos, e gastara com os médicos todos os seus haveres, e por nenhum pudera ser curada,
44 Tjatseicandyooꞌñê jo naxeⁿꞌ Jesús ndoꞌ tyenquioomꞌm ꞌndyoo liaatco na cwee Jesús. Mañoomꞌ tjameintyjeeꞌ na cwicaa nioomꞌm.
44 chegando por detrás dele, tocou na orla da sua veste, e logo estancou o fluxo do seu sangue.
45 Quia joꞌ taxꞌe Jesús, tsoom:
45 E disse Jesus: Quem E, negando todos, disse Pedro e os que estavam com ele: Mestre, a multidão te aperta e te oprime, e dizes: Quem é que me tocou?
46 Tꞌo̱ Jesús, tsoom:
46 E disse Jesus: Alguém me tocou, porque bem conheci que de mim saiu virtude.
47 Jnda̱ na ljeii yuscuꞌñeeⁿ na xocanda̱a̱ nncwantyꞌiuuꞌñê, ñequio na cwiteiñê jndyocoomꞌm xtyeeⁿ jo nnom Jesús. Ndoꞌ ñequio na ndye chaꞌtsondye nnꞌaⁿ tjeiꞌyuuꞌñê chiuu na tyenquioomꞌm liaaꞌ Jesús ndoꞌ na mañoomꞌ nꞌmaaⁿ.
47 Então, vendo a mulher que não podia ocultar-se, aproximou-se tremendo e, prostrando-se ante ele, declarou-lhe diante de todo o povo a causa por que lhe havia tocado e como logo sarara.
48 Quia joꞌ tso Jesús nnoom:
48 E ele lhe disse: Tem bom ânimo, filha, a tua fé te salvou; vai em paz.
49 Ndicwaⁿ matseineiiⁿ ndoꞌ tyjeeꞌ tsꞌaⁿ na jnaⁿ waaꞌ Jairo, tsꞌaⁿ na cwiluiitquieñe watsꞌom. Matso tsaⁿꞌñeeⁿ:
49 Estando ele ainda falando, chegou um da casa do príncipe da sinagoga, dizendo: A tua filha já está morta; não incomodes o Mestre.
50 Jnda̱ na jndii Jesús ñꞌoomwaaꞌ, tsoom nnom Jairo:
50 Jesus, porém, ouvindo- o, respondeu-lhe, dizendo: Não temas; crê somente, e será salva.
51 Ndoꞌ jnda̱ na tueⁿꞌeⁿ na waa wꞌaa, meiⁿcwii tsꞌaⁿ tînquiaaⁿ na nncjaaquieeꞌ ñꞌeⁿñê, macanda̱ Pedro ñequio Juan ñequio Jacobo, ndoꞌ tsotye yuscuchjoo ñꞌeⁿ tsondyee.
51 E, entrando em casa, a ninguém deixou entrar, senão a Pedro, e a Tiago, e a João, e ao pai, e a mãe da menina.
52 Chaꞌtso nnꞌaⁿ jndeii cwilaꞌxuaana, cwityueena cantyja ꞌnaaⁿꞌ tsꞌoochjoo. Sa̱a̱ matso Jesús nda̱a̱na:
52 E todos choravam e a pranteavam; e ele disse: Não choreis; não está morta, mas dorme.
53 Sa̱a̱ joona, cweꞌ tyoncona Jesús ee manquiuyana na jnda̱ tueꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ.
53 E riam-se dele, sabendo que estava morta.
54 Quia joꞌ tꞌueeⁿ tsꞌo̱, seineiiⁿ jndeii, tsoom:
54 Mas ele, pegando-lhe na mão, clamou, dizendo: Levanta-te, menina!
55 Mantyja tandoꞌnndaꞌ ndoꞌ mañoomꞌ teicantyja. Sa̱ꞌntjom Jesús na quiana na nlcwaꞌ yuscuchjooꞌñeeⁿ.
55 E o seu espírito voltou, e ela logo se levantou; e Jesus mandou que lhe dessem de comer.
56 Nnꞌaⁿ na nda tsaⁿꞌñeeⁿ tꞌomna na jeeⁿ tꞌmaⁿ tjaweeꞌ nꞌomna, sa̱a̱ Jesús sa̱ꞌntjoom na ticaluena nnom meiⁿcwii tsꞌaⁿ chiuu tuii.
56 E seus pais ficaram maravilhados, e ele lhes mandou que a ninguém dissessem o que havia sucedido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.